႓ပီးခဲ့တဲ့ ဇၾန္လ ၉ ရက္ေနႛက အေမရိကန္ ဴပည္ေထာင္စုမႀာ ထုတ္တဲ့ Yale Global မဂၢဇင္းမႀာ ေဴမာက္ကိုရီးယားက ဴမန္မာ စစ္အစိုးရအတၾက္ ေဴမေအာက္လိုဏ္ေတၾ တူးေပးခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ အခဵက္ကို ဓာတ္ပံု အေထာက္အထားေတၾနဲႛ ေဆာင္းပၝးရႀင္ Mr. Bertil Lintner က ေရးသားထားပၝတယ္။
ဴမန္မာႎိုင္ငံသိုႛ ၂၀၀၇ခုႎႀစ္က လာေရာက္စဥ္ ေဴမာက္ကိုရီးယား ဒုတိယ ႎိုင္ငံဴခားေရး ဝန္႒ကီး ကင္မ္ယုံအီလ္ (အလယ္) ဧ႓ပီ ၂၅ရက္ေနႛက ေရၿတိဂံုေစတီသိုႛ သၾားေရာက္ ဳကည့္႟ႁစဥ္ မႀတ္တမ္းပံု ဴဖစ္ပၝသည္။ ေ႟ၿတိဂံုေစတီ ေဴခရင္းရႀိ အာဇာနည္ကုန္းတၾင္ ၁၉၈၃ခုႎႀစ္က ဗံုးခၾဲလုပ္ဳကံမႁ ဴဖစ္ပၾားခဲ့႓ပီးေနာက္ ႎႀစ္ႎိုင္ငံ သံအဆက္အသၾယ္ ဴဖတ္ေတာက္ခဲ့သည္။ (Photo: AFP)
ဒီေဆာင္းပၝးမႀာ ဴမန္မာစစ္အစိုးရနဲႛ ေဴမာက္ကိုရီးယားအစိုးရတိုႛရဲ့ လ႖ိႂႚဝႀက္ဆက္ဆံေရးနဲႛ စစ္လက္နက္ပစၤည္း အေရာင္းအဝယ္ ကိစၤေတၾကို အေသးစိတ္ ေဖာ္ဴပထားပၝတယ္။
ေဴမာက္ကိုရီးယား နယူးကလီးယားဴပႍနာ ႎုိင္ငံတကာက အေရးထားလာတဲ့ အခဵိန္နဲႛ ကိုက္႓ပီး ဴမန္မာနဲႛ ေဴမာက္ကိုရီးယား လ႖ိႂႚဝႀက္ဆက္ဆံေရး အေသးစိတ္ ေလ့လာထားတဲ့ ေဆာင္းပၝးတပုဒ္ကို ဴမန္မာ့အေရး က႗မ္းကဵင္သူတဦးဴဖစ္တဲ့ ထိုင္းႎုိင္ငံအေဴခစိုက္ သတင္းစာဆရာ Bertil Lintner က Tunnels, Guns and Kimchi ေခၝင္းစဥ္နဲႛ မဳကာခင္က ေရးသားခဲ့ပၝတယ္။
ဒီေဆာင္းပၝးမႀာ ၂၀၀၃ ခုႎႀစ္ကေန ၂၀၀၆ ခုႎႀစ္အတၾင္း ႟ုိက္ခဲ့တဲ့ ေဴမာက္ကိုရီးယား ပညာရႀင္ေတၾ ေဴမေအာက္လိုဏ္ေတၾ ပဵဥ္းမနား ေနဴပည္ေတာ္မႀာ ေဆာက္လုပ္ေနတဲ့ ဓာတ္ပံုေတၾ အပၝအဝင္ ေဴမာက္ကိုရီးယားနဲႛ ဴမန္မာလက္နက္ အေရာင္းအဝယ္ ကိစၤရပ္ေတၾကို အေသးစိတ္ စံုစမ္းတင္ဴပထားပၝတယ္။
ဒီအေဳကာင္းေတၾနဲႛ ဆက္စပ္႓ပီး မစၤတာလင့္တနာကို RFAက ဆက္သၾယ္ ေမးဴမန္းခဲ့ပၝတယ္။ ဒီလိုေမးဴမန္းရာမႀာ မစၤတာ လင့္တနာက ေဴမေအာက္လိုဏ္အားလံုးဟာ စစ္အစိုးရရဲ့ ဗံုးခိုကဵင္း မဟာဗဵႃဟာခဵည္းသက္သက္ မဟုတ္ပၝဘူးလိုႛ ေဴဖပၝတယ္။
စစ္အစိုးရက အစိုးရ႟ံုးစိုက္ရာ႓မိႂႚကို ရန္ကုန္ကေန ေနဴပည္ေတာ္ကို ေဴပာင္းတဲ့ အခၝ ေနဴပည္ေတာ္တဝိုက္ ေတာင္ေတၾမႀာ ေဴမေအာက္လိုဏ္ေတၾ အမဵားအဴပား ေဖာက္တာ ေတၾႚရပၝတယ္။ အဲဒီက တခဵိႂႚကေတာ့ စစ္ေရး၊ ႎုိင္ငံေရးနဲႛ မဆိုင္လႀပဲ ေရအားလ႖ပ္စစ္လို စီမံကိန္းေတၾအတၾက္ ေဆာက္တာေတၾပၝလိုႛ ေဴဖသၾားပၝတယ္။
ဒၝေပမဲ့ တခဵႂိႛ ေဴမေအာက္လိုဏ္ေတၾက ပုိ႓ပီး သံသယရႀိစရာ ေကာင္းတာေတၾ ရႀိပၝတယ္။ ဒီလိုဏ္ေတၾဟာ အစိုးရ ႟ံုးအဖၾဲႚတခဵိႂႚကို ေဴမေအာက္မႀာ ထားဖိုႛ ရည္႟ၾယ္တာ ေတၾႚရပၝတယ္။ ဴမန္မာစစ္အစိုးရ ေရဒီယို၊ ႟ုပ္ဴမင္သံဳကားနဲႛ ဴပည္တၾင္းသံုး အင္ထရာနက္ေတၾမႀာပၝ ဒီလိုဏ္ေတၾရဲ့ ေနရာေတၾကို မဳကာခဏ ေဖာ္ဴပတတ္ပၝတယ္။ သူႛအဆက္အသၾယ္ေတၾအရ ဒီလိုဏ္ေတၾဟာ ေဴမေအာက္ အစည္းအေဝး ခန္းမေတၾ ဴဖစ္႓ပီး ထိပ္တန္းေခၝင္းေဆာင္ေတၾကို ဴပည္ပေလေဳကာင္းရန္က ဴဖစ္ဴဖစ္၊ ဴပည္တၾင္း မတည္႓ငိမ္မႁရန္ကဴဖစ္ဴဖစ္ ကာကၾယ္ဖိုႛ ရည္႟ၾယ္တယ္လိုႛ ယူဆဳကပၝတယ္လိုႛ မစၤတာလင့္တနာက ေဴပာပၝတယ္။
ဒီေဴမေအာက္လိုဏ္တူးတဲ့ မဟာဗဵႃဟာကိစၤေတၾကို ဴမန္မာအစိုးရရဲ့ အဓိက မဟာမိတ္ေတၾဴဖစ္တဲ့ တ႟ုတ္နဲႛ ႟ုရႀႎိုင္ငံေတၾက အကူအညီမယူပဲ ဘာဴဖစ္လိုႛ ေဴမာက္ကိုရီးယားႎိုင္ငံက ယူရသလဲ၊ ဴမန္မာ့အေရး ေလ့လာသူတဦးအေနနဲႛ ဘာ့လိုႛ ဴမန္မာစစ္အစိုးရက ေဴမာက္ကိုရီးယားကို ဦးစားေပးဆက္ဆံရသလဲ ေလ့လာမိသေလာက္ ေဴပာဴပပၝလုိႛ RFAက ေမးဴမန္းတဲ့ အခၝမႀာ မစၤတာဘာေတးလ္ လင့္တနာက ခုလို ေဴဖဆိုခဲ့ပၝတယ္။
ဒီအခဵက္ကေတာ့ ေဴပာဖိုႛခက္ပၝတယ္။ ဒၝေပမဲ့ ေသခဵာတာကေတာ့ လိုဏ္ဂူနဲႛ ေဴမေအာက္ အေဆာကအ္ဦ ဆိုင္ရာေတၾ မႀာ ကူညီဖိုႛ ေဴမာက္ကိုရီးယားက ေဴမေအာက္ လိုဏ္ေဖာက္လုပ္ေရး က႗မ္းကဵင္သူ ပညာရႀင္ေတၾဟာ ၂၀၀၆ ခုႎႀစ္ ဇၾန္လမႀာ ေနဴပည္ေတာ္ကို ေရာက္လာတယ္ဆိုတဲ့ အခဵက္ပၝ။ ဒီေနရာမႀာ ေထာက္ဴပခဵင္တာက ေဴမာက္ရီးယားေတၾဟာ ေဴမေအာက္လိုဏ္ေဖာက္တဲ့ေနရာမႀာ အထူး က႗မ္းကဵင္သူေတၾ ဴဖစ္ပၝတယ္။ သူတိုႛနည္းပညာက အေတာ္လည္း အဆင့္ဴမင့္႓ပီး သူတိုႛႎုိင္ငံမႀာလည္း ေဴမေအာက္ လိုဏ္ေတၾ အမဵား႒ကီး ေဆာက္ထားသူေတၾ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ဒၝေ့ဳကာင့္ ဒီကိစၤေတၾမႀာ ဴမန္မာစစ္ ေခၝင္းေဆာင္ေတၾက ေဴမာက္ကိုရီးယားကို အားထားတဲ့ သေဘာရႀိႎုိင္ပၝတယ္။
မစၤတာလင့္တနာက ဆက္႓ပီး ေဴပာရာမႀာ ႓ပီးခဲ့တဲ့ ၁၀ ႎႀစ္တာကာလအတၾင္း ဴမန္မာစစ္အစိုးရနဲႛ ေဴမာက္ကိုရီးယားတိုႛရဲ့ ဆက္ဆံေရးဟာ တစတစ တိုးတက္လာခဲ့တယ္လိုႛ ဆိုပၝတယ္။ ဒီအထဲမႀာ စစ္လက္နက္ အေရာင္းအဝယ္ကိစၤေတၾလည္း ပၝဝင္တယ္လိုႛ ဆိုပၝတယ္။
ေဴမာက္ကိုရီးယားေတၾက ဴမန္မာစစ္တပ္အတၾက္ ဥပမာ လက္နက္႒ကီးေတၾနဲႛ အေဴမာက္ေတၾ ေရာင္းတာေတၾ၊ ပခံုးထမ္း ဒံုးကဵည္ေတၾ၊ လက္နက္ငယ္ေတၾကို ပံ့ပိုးတာေတၾ လုပ္ခဲ့ပၝတယ္။ ဒၝ့အဴပင္လည္း တဴခားဆက္ဆံေရး ေတၾရႀိပၝတယ္။ အမဵိႂးအမည္မသိတဲ့ ေဴမာက္ကိုရီးယားက သေဘႆာေတၾ ဴမန္မာဴပည္ကို ေရာက္လာတာ ေတၾရႀိခဲ့သလို ေဴမာက္ကိုရီးယားအစိုးရ သတင္းေအဂဵင္စီ အင္တာနက္မႀာ ဴမန္မာစစ္အစိုးရ အရာရႀိ႒ကီးေတၾ ေဴမာက္ကိုရီးယားကို ခဵစ္ဳကည္ေရး အလည္ပတ္လာတဲ့ သတင္းေတၾ မဳကာခဏ ေဖာ္ဴပတာေတၾ ရႀိပၝတယ္။
ဒီခဵစ္ဳကည္ေရးခရီးေတၾက အေဳကာင္းမရႀိပဲ ဴမန္မာဴပည္ကိုလာတယ္ဆိုရင္ ခဵစ္ဳကည္ေရး သက္သက္ေတာ့ မဟုတ္ပၝဘူး၊ ေနာက္ကၾယ္က လုပ္ငန္းေတၾ ရႀိပၝတယ္။ ဒၝေပမဲ့ ဘယ္လုိ ကိစၤေတၾ လုပ္ငန္းေတၾဆိုတဲ့ သေဘာသဘာဝကေတာ့ နားလည္ရခက္တဲ့ ကိစၤေတၾ ဴဖစ္ပၝတယ္လိုႛ မစၤတာ လင့္တနာက ေဴပာသၾားတာပၝ။
႓ပီးခဲ့တဲ့ အပတ္က အေမရိကန္အထက္လၿတ္ေတာ္ ဳကားနာပၾဲတခုမႀာ ဴမန္မာနဲႛ ေဴမာက္ကိုရီးယားဆက္ဆံေရးနဲႛ ပတ္သက္လိုႛ ေမးခၾန္းထုတ္တာေတၾ ရႀိပၝတယ္။ သေဘႆာေတၾကိစၤ၊ ဴမန္မာႎုိင္ငံက နယူကလီယားကိစၤေတၾမႀာ ေဴမာက္ကိုရီးယား ပၝဝင္ပတ္သက္မႁ ရႀိမရႀိကိစၤေတၾပၝ။ ဴမန္မာ့အေရး ႎႀစ္ေပၝင္းမဵားစၾာ ေလ့လာ ေရးသားေနသူတဦး အေနနဲႛ ေဴမာက္ကိုရီးယား ဴမန္မာဆက္ဆံေရးနဲႛပတ္သက္လိုႛ ဘယ္လို သံုးသပ္မိပၝသလဲဆိုတဲ့ ေမးခၾန္းကို မစၤတာ လင့္တနာက ခုလို ေဴဖပၝတယ္။
ဒီအခဵက္က ေဘာင္ဝင္တဲ့ ေမးခၾန္းတခု ဴဖစ္ပၝတယ္။ ဴမန္မာႎုိင္ငံကို ေဴမာက္ကိုရီးယားသေဘႆာေတၾ လာတယ္ဆိုတဲ့ အခဵက္က အ႒ကီးစား စက္မႁပစၤည္းေတၾ လာပိုႛတယ္ဆိုတာ ေဴပာလုိႛရႎုိင္ပၝတယ္။ ဴမန္မာ နယူးကလီယား ေဖာ္ထုတ္ေရးကိစၤမႀာ ေဴမာက္ကိုရီးယား ပတ္သက္မလားဆိုတာကေတာ့ ယူဆခဵက္တရပ္ပၝ။ ဒၝေပမဲ့ အမဵား႒ကီး ဴဖစ္ႎုိင္ပၝတယ္။ ဘာလိုႛလဲဆိုေတာ့ ႟ုရႀားက ဴမန္မာႎုိင္ငံကို နယူးကလီယား နညး္ပညာ လၿဲေပးဖုိႛ တၾန္ႛဆုတ္ေနတဲ့ သေဘာမႀာ ရႀိလိုႛပၝ။ တ႟ုတ္ကလည္း ႟ုရႀားလိုပဲ တၾန္ႛဆုတ္ေနပၝတယ္။ ေဴမာက္ကိုရီးယား ဴမန္မာဆက္ဆံေရးဟာ တဴခားကၸေတၾမႀာလည္း အမဵား႒ကီးရႀိပၝေသးတယ္၊
အဲဒၝေတၾကေတာ့ ဴမန္မာ့အေရးေလ့လာသူ ထုိင္းအေဴခစုိက္ သတင္းစာဆရာ မစၤတာ ဘာေတးလ္လင့္တနာ ေဴဖဳကားသၾားတာေတၾပၝ။
ဒီအေဳကာင္းေတၾနဲႛ ပတ္သက္႓ပီး ထိုင္းႎုိင္ငံအေဴခစိုက္ ေဆာင္းပၝးရႀင္ Mr. Bertil Lintner ကို RFA မႀ ကိုေကဵာ္မင္းထၾန္းက ဆက္သၾယ္ ေမးဴမန္းထားပၝတယ္။
| ေဴမာက္ကိုရီးယား-ဴမန္မာ လ႖ိႂႚဝႀက္ဆက္ဆံေရး။ |
|
| အသံဖိုင္ယူရန္ |
|
|
နားေထာင္ရန္ |
|
|
အသံဖိုင္ယူရန္ |
|
|
အီးေမးလ္ပိုႛရန္ |
|
|
သတင္းလၿာမႀာယူရန္ |
|
|
ပံုႎႀိပ္ရန္ |
|
|
ဤအေဳကာင္းကို မ႖ေဝရန္ |
ေတာင္ကိုရီးယားအစိုးရက ဴမန္မာ ၈ဦးကို ႎိုင္ငံေရးခုိလႁံခၾင့္္ေပး
နတ္ေမာက္ဴမိႂႛနယ္က လဵိႂႛဝႀက္ေဴမေအာက္လိႁက္ေခၝင္းစီမံကိန္း
လ႖ိႂႚဝႀက္လိုင္ေခၝင္းတခု ထပ္ဴပီးေဖာက္လုပ္ေန
တ႟ုတ္ဴမန္မာနယ္စပ္မႀလက္နက္မဵားဴဖင့္ ပၝလက္စတိုင္းစစ္ေသၾး႔ကမဵားအားပံ့ပိုး
သတင္း ေပၝက္ဳကားမႁမဵားေဳကာင့္ ဝန္႒ကီးဌာနမဵားကုိ ေရႀာင္တခင္စစ္ေဆး
အင္ဒိုနီးရႀားႎိုင္ငံအတၾင္း NCGUB လႁပ္ရႀားမႁ ခၾင့္မဴပႂ
ေဴမာက္ကိုရီးယားအေပၞ အေရးယူမႁ ဴမန္မာလိုက္နာဴခင္း ရိႀ-မရႀိ ေစာင့္ဳကည့္မည္
ဴမန္မာညႃကလီယားစက္ရံုကိစၤ အာစီယံပို႓ပီး အေလးအနက္ထားသင့္
ဴမန္မာစစ္အစိုးရ ၂၀၁၄ခုမႀာ ညႃကလီးယားလက္နက္ ထုတ္ႎိုင္မည္ ခန္ႚမႀန္း
ဴမန္မာႎႀင့္ ေဴမာက္ကုိးရီးယား စစ္ေရးပူးေပၝင္းမႁကုိ အေမရိကန္ စုိးရိမ္
မႀတ္ခဵက္မဵား
ေအာက္ပၝပံုစံကို ဴဖည့္စၾက္႓ပီးလ႖င္ မႀတ္ခဵက္မဵား ေရးသားႎိုင္ပၝသည္။ မႀတ္ခဵက္မဵားကို စိစစ္႓ပီးမႀ ေဖာ္ဴပေပးမည္ ဴဖစ္ပၝသဴဖင့္ ဤစာမဵက္ႎႀာေပၞမႀာ ခဵက္ခဵင္း ဴမင္ရမည္မဟုတ္ပၝ။ မဳကာခင္ ေနာက္တခၝ ဴပန္လာ႓ပီး မိမိ၏ မႀတ္ခဵက္ကို ဴပန္ဳကည့္ပၝရန္ ေမတၨာရပ္ခံပၝသည္။
မႀတ္ခဵက္အားလံုးကို ဖတ္႟ႁရန္.