ဴမန္မာႎိုင္ငံ အတၾင္း ဴဖစ္ပၾားေနတဲ့ ဴပစ္မႁ႒ကီးေတၾအေပၞ အေရးယူႎိုင္ဖိုႛအတၾက္ ကုလသမဂၢ လံု႓ခံႂေရးေကာင္စီကေန ႎိုင္ငံတကာ ဴပစ္မႁ ဆိုင္ရာ တရား႟ံုးကိုလၿဲအပ္ေပးဖိုႛ အဲဒီထုတ္ဴပန္ခဵက္မႀာ ေတာင္းဆိုထားပၝတယ္။
ကုလသမဂၢ အတၾင္းေရးမႀႃးခဵႂပ္ မစၤတာ ဘန္ကီမၾန္းအေနနဲႛ ဴမန္မာႎိုင္ငံကို ကိုယ္တိုင္သၾားေရာက္႓ပီး မုန္တိုင္းေဘးဒုကၡသည္ေတၾ အေရးအတၾက္ ေဆာင္႟ၾက္ခဲ့တာ၊ ဒီပဲယင္းလုပ္႒ကံမႁ႒ကီးနဲႛ ဆက္စပ္႓ပီး ထိန္းသိမ္းခံေနရတဲ့ ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္အတၾက္ ဝမ္းနည္းစကားေဴပာတာ၊ လၾတ္ေဴမာက္ေအာင္ လုပ္မယ္လိုႛ ကတိစကား ေဴပာဳကားခဲ့တာေတၾအတၾက္ ေကဵးဇူးတင္ရမႀာဴဖစ္ေပမဲ့ ဴမန္မာ့အေဴခအေနဟာ ဒီမ႖ေလာက္နဲႛ မလံုေလာက္ေတာ့ဘူးလိုႛ ဴမန္မာႎိုင္ငံေရႀႚေနမဵားေကာင္စီ ထုတ္ဴပန္ေဳကညာခဵက္မႀာ အစခဵီထားပၝတယ္။
ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္ကို ဖမ္းဆီးထားတာဟာ ႎိုင္ငံတကာဴပစ္မႁဆိုင္ရာ တရား႟ံုးဥပေဒပၝ ဴပဌာန္းခဵက္ကို အတိအကဵ ခဵိႂးေဖာက္ေနတာ ဴဖစ္တဲ့အတၾက္ ဒီအမႁကို အေရးယူ ေဆာင္႟ၾက္ဖိုႛအတၾက္ ကုလသမဂၢ လံု႓ခံႂေရးေကာင္စီမႀာ ႎိုင္ငံတကာတရား႟ံုးကို လၿဲေဴပာင္းေပးႎိုင္တဲ့ အခၾင့္အာဏာရႀိတဲ့အဴပင္ လၿဲေဴပာင္းေပးဖိုႛ တာဝန္လည္းရႀိတဲ့အတၾက္ လၿဲေဴပာင္းေပးဖိုႛ ေတာင္းဆိုေဳကာင္း ေဖာ္ဴပထားပၝတယ္။ ဒီကိစၤနဲႛပတ္သက္႓ပီး ဴမန္မာႎိုင္ငံေရႀႚေနမဵားေကာင္စီ အေထၾေထၾ အတၾင္းေရးမႀႃး ဦးေအာင္ထူးက အခုလိုေဴပာပၝတယ္။
ဦးေအာင္ထူး။ ။ “ဒီပဲယင္းနဲႛ ဆက္စပ္႓ပီးေတာ့ ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္ကို ဖမ္းထားတဲ့ ကိစၤဟာ ဴပည္တၾင္း ဥပေဒထဲက ဘယ္ဥပေဒနဲႛမႀ အကဵံႂးမဝင္ဘူး။ ဒၝေဳကာင့္ ၅ႎႀစ္ေကဵာ္ ဆက္ဖမ္းတဲ့ ကိစၤ ကုစားဖိုႛအတၾက္ ဴပည္တၾင္းမႀာ ရႀိတဲ့ ဥပေဒေတၾနဲႛ လံုးဝ အေရးယူ ေဆာင္႟ၾက္လိုႛ မရေတာ့ဘူး။ ဒၝေဳကာင့္ ႎိုင္ငံတကာ ဥပေဒအရ အေရးယူ ေဆာင္႟ၾက္ဖိုႛ လိုအပ္လာတယ္။ အဲဒီလို စဥ္းစားတဲ့အခၝကဵေတာ့ လက္ရႀိတည္ဆဲ ဥပေဒဴဖစ္တဲ့ ႎိုင္ငံတကာ ဴပစ္မႁဆိုင္ရာ တရား႟ံုးဥပေဒ ပုဒ္မ (၇) လူသားအဴဖစ္ အသက္ရႀင္သန္မႁကို ဆန္ႛကဵင္တဲ့ ဴပစ္မႁရဲ့ ပုဒ္မခၾဲ (e) မႀာ အဓိက ဴပႉာန္းထားခဵက္ပၝတယ္။ အဲဒီ ဴပႉာန္းထားခဵက္က ဘာလဲဆိုေတာ့ ‘ေထာင္သၾင္းအကဵဥ္းခဵ ဖမ္းဆီးဴခင္း၊ လူတေယာက္ ရပိုင္ခၾင့္ရႀိတဲ့ အေဴခခံ လၾတ္လပ္မႁေတၾကို ဴပင္းထန္စၾာ ဆံုး႟ံႁးေစဴခင္းဆိုတဲ့ ဴပႉာန္းခဵက္နဲႛ အကဵံႂးဝင္တယ္။”
“ဒၝေဳကာင့္မိုႛ ဒီေနႛ အခဵိန္ကာလမႀာ ကုလသမဂၢ လံုဴခံႂေရး ေကာင္စီအေနနဲႛ ဴမန္မာႎိုင္ငံမႀာ ဴဖစ္ပဵက္တဲ့ မတရားမႁေတၾ ေပဵာက္ဆံုးသၾားဖိုႛဆိုရင္ ခုခဵိန္မႀာ ႎိုင္ငံတကာ ဥပေဒအရ အေရးယူေဆာင္႟ၾက္ႎိုင္ဖိုႛ နည္းလမ္းကလၾဲရင္ အဴခားနည္းလမ္း မရႀိေတာ့ဘူး။”
၂၀၀၂ ခုႎႀစ္မႀာ ႎိုင္ငံတကာ ဴပစ္မႁဆိုင္ရာတရား႟ံုး စတင္ေပၞေပၝက္ခဲ့႓ပီး ေနာက္တႎႀစ္အဳကာ ၂၀၀၃ ခုႎႀစ္ မႀာ ဒီပဲယင္းလုပ္႒ကံမႁ႒ကီး ဴဖစ္ပၾားခဲ့တာပၝ။ ဒၝေပမဲ့ ဒီပဲယင္းလုပ္႒ကံမႁ႒ကီးကိုကဵႃးလၾန္ခဲ့တဲ့ တာဝန္ရႀိ အာဏာပိုင္ေတၾကို ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးမယူႎိုင္ခဲ့ပၝဘူး။ ဒီလို အေရးမယူႎိုင္တာဟာ ႎိုင္ငံေရး အရ ေတၾႚဆံုေဆၾးေႎၾးမႁကို ထိခိုက္ေလမလားဆိုတဲ့ စိုးရိမ္မႁေတၾေဳကာင့္ အေရးယူေရးကို တညီတညၾတ္တည္း မေတာင္းဆိုႎိုင္ခဲ့တာ၊ လၾတ္လပ္တဲ့ ဴပည္တၾင္း တရားစီရင္ေရးစနစ္မရႀိတာ၊ ႎိုင္ငံတကာဴပစ္မႁဆိုင္ရာ တရား႟ံုးဥပေဒကို ဴမန္မာႎိုင္ငံက အတည္ဴပႂ လက္မႀတ္ ေရးထိုးမထားတာေတၾ ေဳကာင့္ဴဖစ္တယ္၊ အဲဒၝေဳကာင့္ ဴပစ္မႁကဵႃးလၾန္သူေတၾဟာ ၂၀၀၇ ခုႎႀစ္ စက္တင္ဘာလမႀာ သံဃာေတာ္ေတၾကို ဖမ္းဆီး ႎႀိပ္စက္သတ္ဴဖတ္ခဲ့တဲ့အထိ လက္ရဲဇက္ရဲ ပိုဴဖစ္လာဳကတယ္လိုႛ ထုတ္ဴပန္ခဵက္မႀာေဖာ္ဴပထားပၝတယ္။
ဒၝေပမဲ့ ဴမန္မာႎိုင္ငံမႀာကဵႃးလၾန္ခဲ့တဲ့ ဴပစ္မႁ႒ကီးေတၾ အေပၞ ႎိုင္ငံတကာ ဴပစ္မႁဆိုင္ရာတရား႟ံုးအေနနဲႛ အေရးယူေဆာင္႟ၾက္ႎိုင္တဲ့ အလားအလာေတၾ ပိုေတၾႚလာေနရ႓ပီလိုႛ ထုတ္ဴပန္ခဵက္က ဆိုပၝတယ္။ ဆူဒန္ႎိုင္ငံဟာ ႎိုင္ငံတကာတရား႟ံုး ဥပေဒကို လက္မႀတ္ထိုးမထားေပမဲ့ လံု႓ခံႂေရးေကာင္စီက လၿဲအပ္ခဲ့တဲ့အတၾက္ ဴဖစ္ပၾားခဲ့တဲ့ ႎိုင္ငံေတာ္ ဴပစ္မႁ႒ကီးေတၾကို ႎိုင္ငံတကာတရား႟ံုးက ၂၀၀၅ ခုႎႀစ္ ကစ႓ပီး အေရးယူ ေဆာင္႟ၾက္ေန႓ပီဴဖစ္ပၝတယ္။ ဴမန္မာႎိုင္ငံက မႁခင္းေတၾကိုလည္း အခုလို ေဆာင္႟ၾက္သင့္တဲ့ အေဳကာင္း ဳသစေဳတးလဵႎိုင္ငံရဲ့ ေလဘာပၝတီက ၂၀၀၇ ခုႎႀစ္ ေမလက တိုက္တၾန္းခဲ့႓ပီး ဥေရာပသမဂၢ ပၝလီမန္ ကလည္း ၂၀၀၈ ခုႎႀစ္ ေမလမႀာ အလားတူတိုက္တၾန္းခဲ့ပၝတယ္။
အခု ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္ကို ခဵႂပ္ေႎႀာင္ထားတဲ့အမႁဟာ ဴပည္တၾင္းဥပေဒအရ သံုးသပ္႟ံုနဲႛ မလုံေလာက္ေတာ့ပဲ ႎိုင္ငံတကာဥပေဒအရ သံုးသပ္အေရးယူဖိုႛသာ ရႀိေတာ့တယ္လိုႛ ဦးေအာင္ထူးက ဆက္လက္ေဴပာဆိုခဲ့ပၝတယ္။
အဲဒီလို လၿတ္ ၊ ဖမ္း သံသရာ႒ကီး အ႓ပီးအပိုင္အဆံုးသတ္သၾားဖိုႛနဲႛ စစ္မႀန္တဲ့ ေတၾႚဆံုေဆၾးေႎၾးေရး ေပၞေပၝက္လာဖိုႛအတၾက္ နအဖအာဏာပိုင္ေတၾကို ႎိုင္ငံတကာ ဴပစ္မႁဆိုင္ရာတရား႟ံုးက အေရးယူ ေဆာင္႟ၾက္တဲ့အဆင္ႛထိ ေရာက္ေအာင္ ဝိုင္းဝန္း႒ကိႂးပမ္းေပးဳကဖိုႛ ႎိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္း ကိုလည္း ဴမန္မာႎိုင္ငံေရႀႚေနမဵားေကာင္စီက ေမတၨာရပ္ခံလိုက္ပၝတယ္။