ចាប់ពីថ្ងៃ ២២ ខែសីហា មក សាសនិកអ៊ិស្លាមប្រមាណ ១.៣០០លាននាក់ ទូទាំងសកលលោកផ្តើមតម ពោលគឺមិនទទួលទានអ្វីចូលក្នុងខ្លួននៅពេលថ្ងៃ រយៈពេល ២៩ថ្ងៃ ឬ ៣០ថ្ងៃ។
ក្រៅពីការតមចំណីអាហារ ឬបួសតាមបញ្ជាពីព្រះអល់ឡោះ បួសផ្តល់ប្រយោជន៍ដូចម្តេចខ្លះខាងផ្លូវលោក និងផ្លូវធម៌? ហាជី ស្ហាឡេះ សាឡះ អធិប្បាយថា កុសលលើលោកនេះចំពោះខ្លួនមនុស្ស មានដូចជាជួយសម្រាលសុខភាពមិនឲ្យមានជំងឺមួយចំនួន។
ហាជី ស្ហាឡេះ សាឡះ បានអធិប្បាយដូច្នេះ ៖ «ការអំណត់បួស ផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ដល់ប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ។ ប្រព័ន្ធរំលាយអាហារធ្វើចលនាជាប្រចាំគ្មានពេលឈប់សម្រាក ក្នុងមួយថ្ងៃ ក្នុងមួយខែ ក្នុងមួយឆ្នាំ។ វេជ្ជបណ្ឌិតសម័យថ្មីនិងពេទ្យបុរាណបានឲ្យដឹងថា ការតមអាហារវាជាថ្នាំដ៏ស័ក្ដិសិទ្ធិបំផុតសម្រាប់ព្យាបាលនូវជំងឺរលាកក្រពះ ជំងឺពោះវៀនធំ។ វេជ្ជបណ្ឌិតអារ៉ាប់ម្នាក់... បាននិយាយថា ការតមអាហារគឺជាថ្នាំដ៏ស័ក្ដិសិទ្ធិ ជាមេថ្នាំ។ សារប្រយោជន៍ទី២ យើងឃើញថា ការអំណត់បួសវាផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ទៅលើបេះដូង»។
ចំពោះផ្លូវធម៌ ឬបរលោក ឬជាតិក្រោយវិញ លោកថាអ្នកកាន់អ៊ិស្លាមជឿថាមនុស្សលោកណាអនុវត្តតាមបទបញ្ញត្តិរបស់ព្រះអល់ឡោះជាម្ចាស់បានម៉ឺងម៉ាត់ ជននោះនឹងទទួលបាននូវកុសលដ៏ប្រពៃលើសអ្វីៗលើលោកនេះ ដែលគេធ្លាប់ឃើញ។
ហាជី ស្ហាឡេះ សាឡះ បានឲ្យដឹងបន្ថែមដូច្នេះថា ៖ «នៅក្នុងសាសនាអ៊ិស្លាមទទួលស្គាល់ថា ឋានសួគ៌មានលំដាប់ថ្នាក់ អ្នកដែលកាន់អំណត់បួស អល់ឡោះនឹងប្រទានដល់ពួកគេនូវកម្រិតមួយដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់នៅក្នុងឋានសួគ៌ ដែលគេឲ្យឈ្មោះថាអរីយ៉ាក។ សាសនិកអ៊ិស្លាមទាំងអស់រំពឹងថា គេនឹងទទួលបាននូវឋានសួគ៌ដល់កម្រិតដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់នេះ។ ហើយការបួសនេះដែរ ជឿជាក់ថា អល់ឡោះលោកនឹងលុបបំបាត់ចោលនូវប្រការដែលគេបានសាងខុសកន្លងមក ការបួសនេះគេលុបលាងទោសកំហុសដែលកន្លងមក ហើយនិងទទួលបានឋានសួគ៌ដ៏ប្រសើរនាថ្ងៃបរលោក»។
សាសនិកអ៊ិស្លាមជឿលើអ្វីដែលគេមើលមិនឃើញ ហៅថា Al-Ghaib ពោលគឺជឿលើព្រះអល់ឡោះ ដែលគេមិនអាចមើលឃើញផ្ទាល់ភ្នែក។ ដូច្នេះអ្វីដែលថាអល់ឡោះ បញ្ជា គេត្រូវតែប្រកាន់ខ្ជាប់ ព្រោះគេមានជំនឿលើព្រះអង្គរួចទៅហើយ។
បរមគ្រូ មូហាំម៉ាត់ ដែលជាអ្នកនាំសារព្រះអាទិទេព បានប្រដៅមនុស្សទៅតាមអ្វីព្រះអល់ឡោះ កំណត់ក្នុងគម្ពីរអាល់កួរអាន ហើយរូបលោកបានប្រតិបត្តិតាមបទបញ្ជាចែងក្នុងកួរអាន ឥតមានខ្វះចន្លោះត្រង់ចំណុចណាឡើយ។ ក្នុងគម្ពីរកួរអាន ត្រង់កថាភាគមានចំណងជើងថា អាន់ណះហាល់ ឬប្រែថា ឃ្មុំ គេសូត្រថា ៖ Innallaha ya'muru bi-l Adhli wal-Ihassanii ប្រែថា ៖ ពិតណាស់! ព្រះអល់ឡោះ បង្គាប់ឲ្យមនុស្សមានយុត្តិធម៌និងក្តីសណ្តោស។
លោកបានរំឭកថា មនុស្សលោកគ្រប់ពូជសាសន៍ មានកំណើតពីប្រភពឪពុកតែមួយ និងម្តាយតែមួយ គឺ អាដាំ និង ហាវ៉ើ ហើយថា អ្នកកាន់សាសនាអ៊ិស្លាមដូចគ្នា គឺជាបងប្អូនក្នុងគ្រួសារតែមួយ។ លោកថាកុំប្រព្រឹត្តអយុត្តិធម៌ចំពោះខ្លួនឯង ពោលគឺបើរបស់អ្វីមួយម្ចាស់គេមិនប្រគល់ឲ្យយើងដោយសេរី ដោយសុឆន្ទៈទេនោះ របស់នោះមិនស្របច្បាប់ឡើយ។
លោកគ្រូ យូសុស អាប់ឌុលរ៉ហ្សម៉ាន នាយកសាលាគរុកោសល្យ គ្រូបង្រៀនអ៊ិស្លាមនៅក្រុងភ្នំពេញ បកស្រាយអំពីអត្ថន័យយុត្តិធម៌ក្នុងសាសនាអ៊ិស្លាមថា ៖ «ទី១ យុត្តិធម៌នៅក្នុងការជំនឿជឿ ទី២ យុត្តិធម៌នៅក្នុងការរៀបចំសង្គម ហើយនិងប្រទេសជាតិ ហើយយុត្តិធម៌ក្នុងការធ្វើឲ្យមនុស្សមានការរស់នៅដោយមានសុវត្ថិភាពនៅក្នុងការរស់នៅរបស់មនុស្ស។ យុត្តិធម៌នៅក្នុងជំនឿជឿនោះ គឺមាន ៣កត្តាដែលសំខាន់ ដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់បានបង្រៀនឲ្យមនុស្សមានយុត្តិធម៌ក្នុងជំនឿជឿរបស់គេទៅចំពោះអល់ឡោះជាម្ចាស់ ថា អល់ឡោះនោះហើយគឺជាម្ចាស់ដែលបានបង្កើតពិភពលោកទាំងមូល ហើយបានថែរក្សាពិភពលោក។ ដូចជាអល់ឡោះជាម្ចាស់បានបញ្ជាក់ប្រាប់យើងនៅក្នុងគម្ពីរអាល់កួរអាន នៅក្នុងSurah Alfatihah ឃ្លាទី១ ដែលបានបញ្ជាក់ថា អាល់ហាំឌួលិលឡាហៀររ៉ប់ពីលអាឡាម៉ីន មានន័យថា តាមការពិតអល់ឡោះនោះ បានបង្កើតអ្នកឯង ហើយបានបង្កើតទង្វើទាំងអស់ អ្វីដែលឯងកំពុងតែប្រព្រឹត្តនោះ។ កត្តាទី២ អល់ឡោះជាម្ចាស់បានប្រើឲ្យមនុស្សធ្វើការយុត្តិធម៌ដែរ អល់ឡោះជាម្ចាស់ហាមមិនឲ្យមនុស្សធ្វើអំពើអយុត្តិធម៌ អយុត្តិធម៌នៅក្នុងច្បាប់ទម្លាប់អ៊ិស្លាម។ យុត្តិធម៌ក្នុងការថែរក្សាជីវិតមនុស្ស ដូចជាអល់ឡោះជាម្ចាស់បានបញ្ជាក់ប្រាប់យើងថា វ៉ាឡាកុមហ្វិលឃីស តីហាយ៉ាទីយ៉ាអូលីលអាល់ហ្គា វ៉ាឡាអាល់ឡាកុមតាត់តាកួន មានន័យថា ច្បាប់ដែលសមហេតុសមផលទៅនឹងទង្វើឃាតករនោះ គោលបំណងដើម្បីឲ្យអ្នកឯងទាំងឡាយនោះរស់រានមានជីវិតទាំងអស់គ្នា មានន័យថាច្បាប់អ៊ិស្លាមដ៏មហាយុត្តិធម៌នោះដាក់ឲ្យសមហេតុសមផលទៅនឹងទង្វើឃាតករនោះ ដើម្បីកុំឲ្យឃាតករនោះមើលងាយ ឬសម្លាប់ជីវិតអ្នកដទៃ»។
ក្នុងខែបួស សាសនិកអ៊ិស្លាមព្យាយាមឲ្យអស់ពីសមត្ថភាព ធ្វើតាមការប្រៀនប្រដៅរបស់បរមគ្រូ មូហាំម៉ាត់ ឲ្យលើសពីខែផ្សេងៗទៀត មានដូចជាប្រឹងអំណត់អត់ធន់ ទាំងចិត្តទាំងកាយ ទាំងវាចា មិនខឹងច្រឡោត ពុះកញ្ជ្រោលតាមតណ្ហា មិននិយាយពាក្យគំរោះគំរើយជាដើម ពោលគឺរក្សាវិញ្ញាណទាំងប្រាំ មានដៃ ជើង ភ្នែក ច្រមុះ ត្រចៀក អណ្តាត មិនឲ្យធ្លាក់ចូលក្នុងប្រការបាបកម្មទេ។ គេប្រឹងបរិច្ចាគទានឲ្យបានកាន់តែច្រើនលើសធម្មតា ព្រោះគេជឿថា អំពើនីមួយៗ នឹងទទួលបានកុសលពីព្រះអាទិទេព អល់ឡោះ មួយទៅជា ៧០ដង ឬទៅជា ៧០០ដង តាមលោកប្រោសប្រទាន។
តាមបទអត្ថាធិប្បាយអំពីគម្ពីរកួរអាន ឈ្មោះ Tafsir Ibn Kathir បរមគ្រូមូហាំម៉ាត់ ផ្តាំថា ទានជួយបិទបាំង ឬជម្រះសម្អាតបាបកម្មតូចតាច ដែលមនុស្សម្នាក់ៗបានសាងដោយមិនដឹងខ្លួន គឺដោយអចេតនា។ បើសាសនិកអ៊ិស្លាមណាម្នាក់បួសមិនបាន ដោយសារមូលហតុស្របច្បាប់វិន័យធម៌បែបណាមួយ គេត្រូវធ្វើបំពេញវិញ នៅពេលណាគេមានឱកាស ដូចជាស្រ្តីទើបសម្រាលកូន ស្រ្តីមានរដូវ មនុស្សមានជំងឺ អ្នកត្រាច់ចរជាដើម ។ល។ បើមានលទ្ធភាព អ្នកមិនបានបួសទៀងទាត់ ត្រូវបំប៉នអាហារដល់អ្នកបួសឲ្យគ្រប់ ៣០ថ្ងៃ ហើយគេក៏ទទួលបានកុសលផលបុណ្យស្មើនឹងអ្នកបួសដែរ។
គោលការណ៍ជំនឿសាសនាអ៊ិស្លាមចែងថា ជនណាដែលជឿលើព្រះអាទិទេព អល់ឡោះ តែមួយគត់ មិនបានបរិច្ចាគទានពីទ្រព្យសម្បត្តិខ្លួនរកចំណូលបាន តាមការកំណត់ជាភាគរយពីគណៈសាសនាទេនោះ សម្បត្តិទ្រព្យនោះ ព្រះអល់ឡោះ ចាត់ទុកថាជាទ្រព្យមិនបរិសុទ្ធដាច់ខាត៕