ព្រះរាជជីវប្រវត្តិនិងបូជនីយកិច្ចរបស់ព្រះមហាវីរក្សត្រ
ដោយ មុំ សុផុន
2009-10-31
ថ្ងៃ៣១ តុលា ២០០៩ គីជាថ្ងៃដ៏មហោឡារិករបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទូទាំងប្រទេស នោះ គឺជាថ្ងៃចម្រើនព្រះជន្មគម្រប់៨៧យាងចូល៨៨ព្រះវស្សា របស់ព្រះមហាវីរក្សត្រនៃប្រទេសកម្ពុជា សម្តេចព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ។
សម្តេច នរោត្តម សីហនុ អតីតព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។
សម្តេចព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ ព្រះវររាជបិតាទ្រង់ប្រសូត្រនៅថ្ងៃអង្គារ ១១កើត ខែកក្តិក ឆ្នាំច ចត្វាស័ក ព.ស.២៤៥៦ ដែលត្រូវនឹងថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ក្នុងឆ្នាំ១៩២២។ ព្រះអង្គប្រសូតនៅព្រះបរមរាជវាំងនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ព្រះបិតាព្រះអង្គព្រះនាម ព្រះបាទ នរោត្តម សុរាម្រឹត រីឯព្រះមាតា សម្តេចព្រះមហាក្សត្រិយានី ស៊ីសុវត្ថិ កុសុមៈ នារីរដ្ឋ។
ព្រះអង្គបានឡើងគ្រងរាជសម្បត្តិនៅថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៤១។ ក្នុងព្រះរាជឋានៈព្រះអង្គជាព្រះមហាក្សត្រនៃប្រទេសកម្ពុជា ទ្រង់បានបំពេញព្រះរាជបូជនីយកិច្ចធំៗជាច្រើនសម្រាប់ជាតិមាតុភូមិ ដូចជាជោគជ័យក្នុងការទាមទារឲ្យប្រទេសថៃ សងមកប្រទេសកម្ពុជាវិញជាដាច់ខាតនូវខេត្តបាត់ដំបង ខេត្តសៀមរាប ខេត្តកំពង់ធំ និងខេត្តស្ទឹងត្រែង ដែលប្រទេសថៃ បានយកទៅនាសម័យសង្គ្រាមឲ្យមកខ្មែរវិញ។ ព្រះអង្គបានទាមទារឯករាជភាពនៃប្រទេសកម្ពុជាពីសារណរដ្ឋបារាំង ហើយបានឈ្នះក្តីប្រាសាទព្រះវិហារជាមួយប្រទេសថៃ នៅឯទីក្រុងឡាអេផងដែរ។
បើតាមប្រសាសន៍របស់លោកស្រី ពុង ឈីវកេក ដែលក្នុងទសវត្សរ៍៦០ ជានិស្សិតពេទ្យនោះ បានថ្លែងថា សម្តេចព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ បានទាមទារឯករាជ្យពីសាធារណរដ្ឋបារាំងដោយមិនមានសង្គ្រាម។
លោកស្រី ពុង ឈីវកេក មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ ៖ «ខ្ញុំចាំ កាលហ្នុងខ្ញុំនៅក្មេងដែរ គឺថា ប្រជាពលរដ្ឋលោកនឹកឃើញថា លោកជាអ្នករកឯករាជ្យសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាយើង ហើយមិនបាច់ឈ្លោះជាមួយបារាំង មិនបាច់មានសង្រ្គាមជាមួយបារាំង។ ចំណែកយើងងាកទៅមើលអ្នកជិតខាងយើង ប្រទេសជិតខាងយើងវិញ ចម្បាំងជាមួយបារាំង ទម្រាំបានឯករាជ្យ ដូច្នេះប្រទេសយើងអត់មានសង្រ្គាមជាមួយបារាំងទេ យើងទាមទារដោយសន្តិវិធី ដោយអហិង្សា។ ទី២ ប្រជាពលរដ្ឋលោកនៅចាំថា ពេលមុនឆ្នាំ១៩៧០ហ្នឹង យើងអត់មានសង្រ្គាម នេះគឺសំខាន់»។
នៅក្នុងគ្រានោះ ប្រទេសកម្ពុជាបានរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំងលើគ្រប់វិស័យ រួមមានការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ សាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ និងវិស័យឧស្សាហកម្មនានាជាដើម ដែលមិនមានពឹងជំនួយពីបរទេសក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិឡើយ ហើយត្រូវប្រសិទ្ធនាមថា ប្រទេសកម្ពុជាជាកោះសន្តិភាព។
ប្រជាពលរដ្ឋដែលធ្លាប់ឆ្លងកាត់សម័យសង្គមរាស្ត្រនិយមបានថ្លែងថា គ្រានោះប្រជាពលរដ្ឋខ្មែររស់នៅក្នុងសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ និងសំបូរសប្បាយ រាជការគ្រប់ឋានៈមានប្រាក់បៀវត្សរ៍គ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារ។
លោកស្រី ជា វណ្ណាត ដែលជានិស្សិតនៅសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយមនោះ បានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងថា ព្រះប្រមុខរដ្ឋបានលះបង់កម្លាំងកាយពលព្រះអង្គយ៉ាងច្រើន ដើម្បីជាតិមាតុភូមិជាមួយប្រជាពលរដ្ឋ។
លោកស្រី ជា វណ្ណាត មានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងដូច្នេះ ៖ «ហើយលោកបានធ្វើព្រះរាជសកម្មភាពច្រើន ដើម្បីប្រមែប្រមូលកម្លាំងចលករនៅក្នុងស្រុកហ្នឹង ធ្វើជាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្សេងៗ ដូចជាកសាងទំនប់អីជាដើមហ្នឹង ហើយអ្នកទៅធ្វើហ្នឹងក៏មិនមែនថា ធ្វើដោយបង្ខិតបង្ខំ ឬក៏ដោយខឹងសម្បាអីទេ គឺថា ដូចជារបៀបធ្វើការដោយសប្បាយ ពេញចិត្តនឹងធ្វើការ»។
លោកស្រីមានប្រសាសន៍ទៀតថា សេវាសាធារណៈដែលបម្រើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋនោះ គឺមានសំបូរបែប ជាពិសេសវិស័យសុខាភិបាលនិងវិស័យអប់រំ ដែលគុណភាពខ្ពស់នោះ។
លោកស្រី ជា វណ្ណាត មានប្រសាសន៍បន្តដូច្នេះ ៖ «របៀបរស់ទៀត ក៏រស់នៅក្នុងសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរជាប្រទេសមួយដែលមានឯករាជភាពពេញបរិបូរ មានបូរណភាពទឹកដី។ សំបូរសប្បាយនៅក្នុងន័យថា យើងនិយាយថា ប្រាក់ខែគ្រូបង្រៀនតូចតាច សាមញ្ញធម្មតា បើយើងគិតជាមាសទៅប្រហែលជា១តម្លឹងមាស បើយើងគុណនឹងថ្លៃមាសសព្វថ្ងៃហ្នឹង យើងឃើញថា មាសមួយតម្លឹងជាងមួយពាន់ដុល្លារ»។
បើទោះបីជាប្រទេសកម្ពុជាកំពុងតែរីកចម្រើនលើគ្រប់វិស័យ និងប្រជាពលរដ្ឋខ្មែររស់នៅប្រកបដោយសុខសន្តិភាពនោះ សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ត្រូវលោកសេនាប្រមុខ លន់ នល់ ធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់ព្រះអង្គចេញពីតំណែងជាព្រះប្រមុខរដ្ឋ នៅពេលដែលព្រះអង្គយាងចេញទៅបំពេញព្រះទស្សនកិច្ចនៅឯក្រៅប្រទេស។
ក្រោយពីរដ្ឋប្រហារទម្លាក់ព្រះអង្គចេញពីតំណែងព្រះប្រមុខរដ្ឋរួចមក ប្រទេសកម្ពុជាបានផ្លាស់ប្តូររបបនយោបាយ ហើយបានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងសង្គ្រាម។
សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ទ្រង់បានចូលរួមក្នុងការធ្វើឲ្យមានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស នៅថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩១ និងជំរុញឲ្យមានការដកកងទ័ពវៀតណាមចេញពីប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។ ព្រះអង្គជាអ្នកដែលប្រមូលផ្តុំឲ្យអ្នកតស៊ូ និងអ្នកស្នេហាជាតិមាតុភូមិគ្រប់និន្នាការនយោបាយរួបរួមគ្នាវិលចូលមកកសាងប្រទេសជាតិឡើងវិញ និងមានការបោះឆ្នោតជាសកលនៅឆ្នាំ១៩៩៣ ហើយព្រះអង្គបានឡើងគ្រងរាជសម្បត្តិជាថ្មីម្តងទៀតក្រោយការបោះឆ្នោតនោះ។ ប៉ុន្តែព្រះអង្គបានដាក់រាជ្យវិញនៅដើមខែតុលា ឆ្នាំ២០០៤។
រដ្ឋសភានៃប្រទេសកម្ពុជា បានថ្វាយព្រះឋានៈព្រះអង្គជា ព្រះករុណាព្រះបាទសម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ ព្រះមហាវីរក្សត្រ ព្រះវររាជបិតាឯករាជ្យ បូរណភាពទឹកដី និងឯកភាពជាតិខ្មែរ។ រាជវង្សានុវង្សសូមថ្វាយព្រះពរឲ្យព្រះអង្គមានព្រះជនយឺនយូរ។
លោក កែវ ពុទ្ធរស្មី ជាព្រះរាជសុនិសារព្រះអង្គបានថ្លែងយ៉ាងដូច្នេះថា ៖ «ខ្ញុំក្នុងនាមជាកូនចៅផង ក្នុងនាមជាសមាជិកសមាជិកាទាំងអស់នៃគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច ដែលជាគណបក្សស្នាព្រះហស្តរបស់សម្ដេចឪ សម្ដេចតាយើងនេះ ឱកាសដ៏មហាបវរណាស់ ថ្ងៃទី៣១ ដ៏ប្រវត្តិសាស្រ្ដ ស្នាព្រះហស្ដរបស់ព្រះអង្គក្នុងការសម្បទានចំពោះជាតិ ដែលព្រះអង្គបានធ្វើពលិកម្មឥតសំចៃគ្រប់ពេលវេលា ឥតសំចៃព្រះកាយពល ក៏ដូចក្នុងពេលវេលាគ្រប់កាលៈទេសៈក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ដជាងពាក់កណ្ដាលសតវត្សរ៍កន្លងមកនេះ។ យើងខ្ញុំជាកូនចៅរបស់ព្រះអង្គ ឆ្លៀងឱកាសដ៏មហោឡារិកនេះ ក៏ដូចជាកូនចៅកម្ពុជាទាំងអស់របស់ព្រះអង្គ ក្នុងស្វាមីភក្ដិដ៏ខ្ជាប់ខ្ជួន សូមថ្វាយព្រះបង្គំក្នុងមនោសញ្ចេតនានៃការនឹករឭកផង គោរពស្រលាញ់នូវពរដ៏បវរសិរីសួស្ដី ថ្វាយចំពោះសម្ដេចឪ ក៏ដូចជាសម្ដេចម៉ែជាទីគោរពសក្ការៈ សូមព្រះអង្គប្រកបដោយព្រះសុខុមាលភាពល្អបរិបូរ មានព្រះជន្មាយុយឺនយូរ ព្រមទាំងព្រះបញ្ញាញាណវាងវៃ ដើម្បីព្រះអង្គបានគង់ជាម្លប់ដ៏ត្រជាក់យូរអង្វែងនៅកម្ពុជា»៕
អត្ថបទដែលទាក់ទង
ព្រះមហាក្សត្រយាងពន្លត់ភ្លើងជ័យនៃបុណ្យឯករាជ្យជាតិទី៥៦
ព្រះមហាវីរក្សត្រផ្ញើលិខិតជូនថ្នាក់ដឹកនាំស្ដីពីបញ្ហាព្រំដែន
កម្ពុជាប្រារព្ធខួបទី៥៦នៃបុណ្យឯករាជ្យជាតិ ៩ វិច្ឆិកា
ប្រវត្តិតស៊ូរបស់ស្រ្ដីអ្នករត់រ៉ឺម៉កម៉ូតូ
ទស្សនៈនានាជុំវិញព្រះរាជកិច្ចរបស់ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ
ប្រវត្តិបុរសម្នាក់ដែលរងគ្រោះដោយទឹកអាស៊ីត
មតិ
អ្នកអាចបញ្ចេញមតិដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមនេះក្នុងទម្រង់ជាអក្សរសុទ្ធ។. មតិត្រូវតែអនុញ្ញាតដោយអ្នកសម្របសម្រួលនិងមិនបង្ហាញភ្លាមៗនៅលើទំព័រនេះទេ។ សូមអញ្ជើញត្រឡប់មកបើកទំព័រនេះម្ដងទៀតដើម្បីមើលថាតើមតិរបស់អ្នកត្រូវបានចុះផ្សាយឬអត់។
I felt so bad to join the revolution because I believed my Samdach Ta to go to Maquis.After 5 years of fighting that I almost lost my life,the revolutionaries won the war.Hurray!came home,half of my family members was executed by Angkar.I was disappointed but still kind of proud to be member of revolution.Four years later,my beloved country fell into chaos and the ex-comrades took over the country <br>Nov,I live abroad I feel so stupid to become a pawn of the GREAT POLITICIAN. <br>All KON KHMERS,please don't do like me! <br> EX-KHMER ROUGE......
2009-11-08 10:54
YOUR GRAND PAPA HAS EXCELLENT CREDIT WITH CAMBODIAN PEOPLE, YOU SHOULD FOLLOW HIS POLITICAL HISTORY AND STAY IN CHINA.
2009-11-07 15:18
What was king doing from 1970 to 1979?. They are not going to let any body know, they going to hide this part fore ever.
2009-11-04 11:15
as i read that story above i agree, but it's not clear that what was king doing from 1970 to 1979 ? and why the khmer rouge won the war?......
2009-11-04 03:47
Samdach Eov is NOT that great man at all. He can't even compare to Samdach Hun Sen.
2009-11-03 00:36
មើលមតិទាំងអស់.