ក៏ប៉ុន្តែ ព្រះសង្ឃនៅវត្តសំរោង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ បានយកពេលវេលាខាងពុទ្ធចក្រ មកបម្រើផលប្រយោជន៍ខាងអាណាចក្រ តស៊ូការពារព្រៃឈើ និងសត្វព្រៃ ដែលបានផ្ដល់ប្រយោជន៍ឲ្យប្រជាពលរដ្ឋជាង ១ពាន់គ្រួសារ រស់នៅអាស្រ័យផលព្រៃឈើ ដែលលោកថែរក្សានេះបានប្រចាំថ្ងៃបានដោយងាយទៀតផង។
"សង្ឃរុក្ខវ័ន្ដ" ជាពាក្យបាលី ប្រែថា "ព្រៃលោកសង្ឃ"។ "សង្ឃរុក្ខវ័ន្ដ" គឺជាឈ្មោះព្រៃធម្មជាតិមួយ សម្បូរទៅដោយជីវចម្រុះ និងសត្វព្រៃ ស្ថិតនៅជាប់ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ដែលផ្ដួចផ្ដើមថែរក្សាការពារដោយព្រះសង្ឃ។
ឥឡូវនេះ អ្នកស្រុកឧត្តរមានជ័យ បានសម្រាយពាក្យ "សង្ឃរុក្ខវ័ន្ដ" នេះ ឲ្យរឹតតែសាមញ្ញថែមទៀត គឺពួកគាត់ហៅថា "ព្រៃលោក"។ ព្រោះថា ព្រៃធម្មជាតិដែលមានទំហំ ១៨.២៦១ហិកតារ ដែលគង់វង្សមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ គឺដោយសារលោកសង្ឃនៅវត្តសំរោង ដែលមានព្រះអង្គ ប៊ុន សាលួត ដឹកនាំថែរក្សា បង្កើតជាសហគមន៍ការពារនៅឆ្នាំ២០០២។
ព្រះសង្ឃ ប៊ុន សាលួត មានថេរដីកាថា សហគមន៍ "សង្ឃរុក្ខវ័ន្ដ" បានបង្កើតឡើងដោយព្រះសង្ឃក្នុងវត្ត បានចំណាយកម្លាំង និងបច្ច័យដែលសន្សំបានពីបិណ្ឌបាត និងបច្ច័យបានមកពីសូត្រធម៌ ដើម្បីចុះយាមល្បាតព្រៃ ការពារពីការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ និងការបរបាញ់សត្វព្រៃ យ៉ាងលំបាក៖ «ការល្បាតព្រៃកាលដើមមក យើងមានកាល ២០០២ ដល់២០០៧ មានតែព្រះសង្ឃ។ ព្រះសង្ឃទៅល្បាតចែកជាពីរក្រុម។ មួយក្រុម ១០អង្គៗ យើងល្បាតថាប៉ុន្មានថ្ងៃជួបគ្នា។ ហើយយើងរកអ្នកជំនាញផ្លូវម្នាក់ក្នុងភូមិណាដែលគាត់ដឹងតំបន់ក្នុងព្រៃ ឲ្យជូនយើងដើរជាមួយយើងក្នុងមួយថ្ងៃ ក្នុងនាមអាត្មាជាអ្នកដឹកនាំធ្វើត្មាឲ្យគាត់ម្នាក់មួយម៉ឺនទៅមួយម៉ឺនប្រាំពាន់រៀល។ ដល់ឆ្នាំ២០០៨ យើងរៀបចំគណៈកម្មការបាន ដល់រៀបចំគណៈកម្មការបាន ត្មានេះកាត់បន្ថយព្រះសង្ឃ ព្រះសង្ឃចុះទៅម្ដងតែម្ដងពីរអង្គបីអង្គទេ ចូលរួមជាមួយគណៈកម្មការតាមភូមិនោះល្បាតវិញ។ សឹងមួយយប់ពីរយប់នៅក្នុងព្រៃជាមួយគណៈកម្មការវិញទៅ»។
ព្រះអង្គបន្តថា នៅពេលសហគមន៍បង្កើតឡើង ព្រះសង្ឃបានព្យាយាមបបួលអ្នកស្រុកឲ្យចូលរួមការពារព្រៃឈើ និងសត្វព្រៃ ដោយមានរៀបចំបង្កើតអនុគណៈកម្មការតាមភូមិ ដែលនៅជុំវិញព្រៃនោះ ដែលកាលនោះ មានសមាជិកតិចតួច ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន ចំនួនសមាជិកបានកើនឡើងជាង ១ពាន់គ្រួសារ ដែលសព្វថ្ងៃ ព្រៃឈើនេះត្រូវបានការពារបានយ៉ាងល្អ សម្បូរទៅដោយជីវចម្រុះច្រើនប្រភេទ ដើមឈើមានតម្លៃ និងសត្វព្រៃជាច្រើន។
ព្រះសង្ឃ ប៊ុន សាលួត៖ «សត្វព្រៃក្នុងព្រៃត្មា លើកលែងតែសត្វដំរីមួយក្នុងប្រទេសយើងដែលមាន ដូចជាខ្ទីងអីមាន ចាប់ពីខ្ទីងមកប្រើស ទន្សោង ប្រើសខ្លាអី វានៅហ្នឹងឯង។ ហើយជាថ្នាលបណ្ដុះពូជវាតែម្ដង។ កន្លែងសត្វមិនអាចទៅណាទេ ព្រោះអានេះតាំងពីណាមក ពេលមុនអាត្មាធ្វើ ត្មាបានសិក្សាអស់ថាតំបន់នេះជាជម្រក ជាថ្នាលបណ្ដុះវាតែម្ដង។ នេះបើតាមត្មាសិក្សា ត្មាដាក់កាមេរ៉ាត្មាចុះតាមសិក្សា តាមដាន បើយើងវាយតម្លៃទាបបំផុត បើខ្ទីងតិចទេ។ ទន្សោងសព្វថ្ងៃនេះ ច្រើនជិតដល់១០០។ បើតាមត្មាចុះដល់តំបន់វាស៊ីផ្ទាល់ តំបន់វាដេកផ្ទាល់។ អាត្មាទៅដល់ផ្ទាល់ដល់កន្លែងវា»។
ការយកចិត្តទុកដាក់របស់ព្រះសង្ឃការពារព្រៃឈើនេះ ធ្វើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់អាស្រ័យអនុផលព្រៃឈើនេះ ពេញចិត្តយ៉ាងខ្លាំង។ អ្នកភូមិ និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានខ្លះ ពោលថា គេកម្រឃើញមានព្រះសង្ឃជួយអភិវឌ្ឍន៍សង្គម ជាក់ស្ដែងតាមផ្លូវអាណាចក្រដូចព្រះសង្ឃវត្តសំរោង នេះណាស់។
លោកស្រី វិន ឡាយ អ្នកភូមិម្នាក់នៅអន្លង់ ដែលបានទទួលផលប្រយោជន៍ពីព្រៃឈើនេះ ក្នុងចំណោមប្រជាពលរដ្ឋជាងមួយពាន់គ្រួសារដទៃទៀតនោះ មានប្រសាសន៍ថា គ្រួសារគាត់អាចរស់នៅពឹងផ្អែកលើអនុផលព្រៃឈើនេះបានដោយសុខស្រួល ដូចជាអនុផលជ័រច្បោះ ផ្សិត បន្លែ ផ្លែឈើ និងវល្លិ ផ្ដៅ រួមទាំងអនុផលព្រៃឈើដទៃទៀត៖ «ជួនកាល លក់បានចាយទិញនេះ ទិញនោះទៅ។ រកបានផ្សិត ចុងផ្ដៅ។ អត់ទៅកាប់ព្រៃទេ គេអត់ឲ្យចូលកាប់។ បានផ្សិតក្ងោក ផ្សិតឈើ ខ្ជាយជ័រដង ជ័រទឹក។ បើដងគ្រប់គ្នាទៅ មួយលើកបានប្រាំមួយ ប្រាំពីរកានដែរ»។
ចំណែកលោក ញ៉ឹប ហា មេឃុំត្រពាំងតាវ ស្រុកអន្លង់វែង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ បញ្ជាក់ថា យ៉ាងហោចណាស់ប្រជាពលរដ្ឋចំនួន៥ឃុំ បានរស់ស្រ័យផលព្រៃលោកនេះ។ លោកថា ក្រៅពីការពារព្រៃឈើ ព្រះសង្ឃវត្តសំរោង បានយកបច្ច័យទៅជួយសង់សាលារៀន ឲ្យកូនចៅអ្នកភូមិក្នុងតំបន់នោះបានខ្លះថែមទៀត។
ការការពារព្រៃឈើបានជោគជ័យនេះ មិនត្រឹមតែប្រជាពលរដ្ឋ និងអាជ្ញាធរកម្ពុជា កោតសរសើរតែប៉ុណ្ណោះទេ ព្រះអង្គ ប៊ុន សាលួត ក្នុងឆ្នាំ២០១០ ក្នុងនាមព្រះសង្ឃវត្តសំរោង ព្រះអង្គបានទទួលពានរង្វាន់ជ័យលាភីឈ្មោះថា រង្វាន់ អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក (Equator Price) ដែលមានស្នាដៃថែរក្សាធនធានធម្មជាតិ និងជីវចម្រុះ ក្នុងចំណោមជម្រើស ២៥ប្រទេសលើពិភពលោក។
ដើម្បីអនាគតព្រៃលោក ព្រះសង្ឃ ប៊ុន សាលួត មានថេរដីកាថា នៅឆ្នាំ២០០៨ ព្រះអង្គ និងរដ្ឋាភិបាល បានចុះបញ្ជីព្រៃលោក ក្នុងគម្រោងកម្មវិធីឥណទានកាបូន ដែលទៅអនាគត គេអាចសង្ឃឹមថាអាចលក់កាបូន បានពីព្រៃលោកនេះ យកប្រាក់ដើម្បីចំណាយលើគម្រោងការពារព្រៃនេះបន្តទៅទៀត។ តែមកទល់ពេលនេះ មិនមានដំណឹងអ្វីនៅឡើយទេ៖ «ថែរក្សាបានល្អទៅ ដើម្បីយើងនេះមិនបាច់លក់ដើមឈើលក់ដីទេ។ យើងសម្រាប់លក់តែខ្យល់បានហើយ ដើម្បីយកថវិកាហ្នឹងមកអភិវឌ្ឍសហគមន៍អភិវឌ្ឍប្រទេស។ អាហ្នឹងគម្រោងថ្មី លើពិភពលោក ហើយរាជរដ្ឋាភិបាលបានយកព្រៃអាត្មាការពារនេះ ទៅដាក់ក្នុងគម្រោងឥណទានកាបូន។ នេះជាគម្រោងមួយថ្មី ហើយវាល្អសម្រាប់ប្រទេសយើងណាញោម ប្រទេសយើងសព្វថ្ងៃ កំពុងបាត់បង់ធនធានធម្មជាតិ។ បើថាគម្រោងនេះ មិនមានទៀតទេ អាត្មាសង្ឃឹមថាព្រៃទាំងអស់វានឹងអាចវិនាស»៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។