និស្សិតខ្មែរនិយាយពីការដោះស្រាយជម្លោះដីនៅអាល្លឺម៉ង់

និស្សិតខ្មែរម្នាក់សិក្សាមុខវិជ្ជាចាត់ចែង និងសិទ្ធិកាន់កាប់ដីធ្លីនៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ បានពន្យល់បង្ហាញពីយន្តការដោះស្រាយវិវាទដីធ្លីនៅប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ ដូចជានៅអាល្លឺម៉ង់ ដោយប្រៀបធៀបរបៀបដោះស្រាយនៅប្រទេសកម្ពុជា ក្រោយពេលសង្គ្រាមដូចគ្នា។

ដោយ ផន រីណា
2012-08-06

kv.mp3

និស្សិត វុធ សូវៀត កំពុងសិក្សាមុខវិជ្ជានៃការចាត់ចែងដីធ្លី និងសិទ្ធិកាន់កាប់ដីធ្លីនៅឯសកលវិទ្យាល័យ ម៉ូនីក (Munich) នៃប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ បានរៀបរាប់ថា ប្រទេសដែលមានការអភិវឌ្ឍផ្ដោតការយកចិត្តទុកដាក់លើពលរដ្ឋដែលរស់នៅក្នុងបន្ទាត់ក្រីក្រជាងគេ គឺមានន័យថា ចាប់ផ្ដើមពីថ្នាក់ក្រោមឡើងទៅលើ។

លោកបញ្ជាក់ថា ការចូលរួមមតិពីពលរដ្ឋក្រីក្រជាកត្តានាំឲ្យប្រទេសរីកចំរើន៖ «ការចូលរួមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋសំខាន់ណាស់។ ទោះបីជាយើងគិតថា គាត់អត់បានរៀនសូត្រខ្ពង់ខ្ពស់ ប៉ុន្តែបើនិយាយពីស្ថានភាពនៅក្នុងភូមិគាត់ បានន័យថា គាត់ជាបណ្ឌិតនៅក្នុងភូមិឃុំហ្នឹង។ នៅបណ្ដាប្រទេសជឿនលឿនដូចប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ប្រជាពលរដ្ឋគេរួមគ្នាណាស់»។

លោកថា នៅពេលមានទំនាស់ដីធ្លីកើតឡើង ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ គេផ្ដោតយកដំណោះស្រាយតាមផ្លូវច្បាប់មកអនុវត្ត។ នេះជាកត្តាដែលនាំឲ្យប្រទេសនេះជឿនលឿនទៅបានក្រោយពេលសង្គ្រាម។ លោកបញ្ជាក់ថា អាល្លឺម៉ង់ក្រោយពីបញ្ចប់សង្គ្រាមលោកលើកទី២ មានការជួបប្រទះបញ្ហាជម្លោះដីធ្លីជាច្រើនណាស់។

ការកសាងប្រទេសឡើងវិញ ក្រោយការខ្ទេចខ្ទាំធ្ងន់ធ្ងរដោយសារសង្គ្រាម អាល្លឺម៉ង់បានអភិវឌ្ឍផ្លូវថ្នល់ និងសំណង់អគារផ្សេងៗក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួនយ៉ាងសកម្ម។ ការកសាងឡើងវិញទាំងនោះ បានប៉ះពាល់ដល់ដីលំនៅឋានរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ ប៉ុន្តែគេប្រើដំណោះស្រាយមានតម្លាភាព ដោយឲ្យភាគីទាំងពីរទទួលបានសិទ្ធិ និងផលប្រយោជន៍ស្មើគ្នាពីការស្ថាបនានោះ។

លោកមានប្រសាសន៍ថា សេចក្ដីសម្រេចទាំងឡាយរបស់រដ្ឋាភិបាលអាល្លឺម៉ង់ គឺតែងមានការចូលរួមមតិពីមហាជន។ វិធីសាស្ត្រក្នុងសេចក្ដីសម្រេចនោះ គឺផ្ដើមចេញពីថ្នាក់ក្រោមឡើងទៅថ្នាក់លើវិញ៖ «គេចង់ធ្វើផ្លូវមួយខ្សែឆ្លងកាត់នៅភូមិហ្នឹង អ៊ីចឹងមេភូមិរបស់គេ គេចាប់ផ្ដើមប្រជុំជាមួយមេភូមិថា ខាងលើមានគំរោងនឹងសាងសង់ដីមួយខ្សែ ដូចថា ឆ្លងកាត់ភូមិយើងអ៊ីចឹង អ៊ីចឹងគេឲ្យប្រជាជនចូលរួមហ្នឹងថា តើចង់បានផ្លូវហ្នឹងកាត់ភូមិរបស់គេមែន ឬក៏ចង់ទុកជារបៀបធម្មជាតិហ្នឹងពីដើម?ដូចនេះគេពិភាក្សាគ្នា បើគេអត់ចង់បានផ្លូវហ្នឹងទេ អ៊ីចឹងគេពន្យាររហូតអត់អាចទៅមុខបានទេ លុះត្រាតែមានការព្រមព្រៀងពីថ្នាក់ក្រោមកាត់កន្លែងណាធ្វើទៅឲ្យមានការព្រមព្រៀងរហូត»។

លោកបន្តថា ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ពេលនោះ គេមានច្បាប់អស្សាមិកដូចប្រទេសកម្ពុជា បច្ចុប្បន្នដែរ។ ច្បាប់អស្សាមិកមានន័យថា រដ្ឋមានសិទ្ធិទិញអ្វីមួយមុនអ្នកដទៃសម្រាប់អភិវឌ្ឍន៍ ប្រសិនបើការអភិវឌ្ឍនោះផ្ដល់ប្រយោជន៍ជាសាធារណៈ ហើយសំណងនឹងទូទាត់តាមតម្លៃទីផ្សារដែលភាគីម្ខាងទៀតខាតបង់។

លោកបន្តថា ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការផ្ដល់សំណងទូទាត់គឺជាចំណែកមួយរបស់ក្រុមហ៊ុន រួមជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាល៖ «បើសិនជាគេធ្វើទៅប៉ះពាល់ដីហ្នឹង បានន័យថាដីហ្នឹងគេផ្ដល់សំណងជាពីរ ប៉ុន្តែគេចង់បានថវិកាជំនួសដី ឬក៏គាត់ចង់បានដីកន្លែងថ្មីជំនួសដីចាស់ហ្នឹង? បើគាត់ចង់បានលុយជំនួសដីហ្នឹង គេសុខចិត្តឲ្យដីហ្នឹងក្នុងតម្លៃទីផ្សារ។ ...គេបំពេញឲ្យយើងមិនឲ្យខកចិត្តទេ អាហ្នឹងច្បាប់គេហ្នឹង។ ឧទាហរណ៍នៅប្រទេសខ្មែរ យើងចង់សង់ថ្នល់មួយ បើទោះបីជំនួយពីបរទេសមែន ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលហ្នឹងគាត់បានចូលរួមធ្វើបដិភាគក្នុងថវិកាសរុបនៃការកសាងផ្លូវហ្នឹង ភាគច្រើនថវិការបស់រដ្ឋហ្នឹង គឺយើងយកមកដោះស្រាយផលប៉ះពាល់»។

និស្សិត វុធ សូវៀត បញ្ជាក់បន្ថែមថា លោកក៏បាននាំយកឧទាហរណ៍ទាក់ទងនឹងវិវាទដីធ្លីនៅកម្ពុជា មកពិភាក្សាជាមួយគ្រូ និងក្រុមនិស្សិតពីប្រទេសជាច្រើនដែរ។ លោកថា ភាពជោគជ័យ ឬបរាជ័យវាអាស្រ័យលើឆន្ទៈរបស់រដ្ឋាភិបាល៖ «អ្វីដែលសំខាន់ គឺការតាំងចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះ។ សំខាន់ណាស់ ប្រសិនបើជម្លោះមួយរដ្ឋាភិបាលអត់ឆន្ទៈក្នុងការដោះស្រាយ មិនអាចទៅមុខបានទេ។ មួយទៀត អភិបាលកិច្ចដែលជាគោលការណ៍ គេឲ្យឱសានវាទហ្នឹង។ រដ្ឋគេ គេមានការដោះស្រាយ មានការចូលរួមពីភាគីទាំងអស់»។

បញ្ហាវិវាទដីធ្លីជាបញ្ហាចម្រូងចម្រាសមួយកើតមានជាបន្តបន្ទាប់នៅក្នុងសង្គមកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន។ បញ្ហានេះនាំដល់ការបណ្ដេញពីពលរដ្ឋចេញពីលំនៅឋាន ការប្រើអំពើហិង្សាដល់អ្នកស្រុកស្លូតត្រង់ ចាប់ពលរដ្ឋដាក់ពន្ធនាគារជាដើម ហើយមន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្ស បានបញ្ជាក់ថា ជម្លោះដីធ្លីនេះមកពីការធ្វេសប្រហែសរបស់រដ្ឋាភិបាល ក្នុងការធ្វើសម្បទានដីសេដ្ឋកិចុ្ច ឬវិនិយោគឲ្យក្រុមហ៊ុនដែលមិនបានសិក្សាអំពីផលប៉ះពាល់ឲ្យបានច្បាស់លាស់ និងគ្មានការផ្ដល់សំណងត្រឹមត្រូវ។

ទោះបីយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅក្នុងរបាយការណ៍របស់តំណាងពិសេសនៃអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកផ្នែកសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា លោក សុរិយា ស៊ូប៊ែឌី (Surya Subedi) ក៏បានបង្ហាញថា ជម្លោះដីធ្លី និងការបណ្ដេញអ្នកភូមិដោយសារតែវិវាទដីធ្លីនៅកម្ពុជា ជាបញ្ហានាំមុខគេ។ លោកអំពាវនាវឲ្យរដ្ឋាភិបាលបង្កើនការដោះស្រាយដោយចំហ និងស្មើភាពគ្នា ដើម្បីឲ្យមានភាពយុត្តិធម៌ដល់ម្ចាស់ដី និងបានទទូចឲ្យមានការពង្រឹងនូវការអនុវត្តច្បាប់ភូមិបាលកម្ពុជាឆ្នាំ២០០១។

ចំណែកនិស្សិត វុធ សូវៀត ដែលកំពុងសិក្សាមុខវិជ្ជានៃការចាត់ចែងដីធ្លី និងសិទ្ធិកាន់កាប់ដីធ្លីនៅឯសកលវិទ្យាល័យ ម៉ូនីក នៃប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ បានតាំងចិត្តថា ទៅអនាគតលោកនឹងយកចំណេះពីការសិក្សានេះទៅជួយដល់ប្រទេសកម្ពុជា។ លោកចង់ធ្វើជាគ្រូបង្រៀនមហាវិទ្យាល័យមួយ និងបំរើការជាមន្ត្រីក្នុងរដ្ឋាភិបាលទាក់ទងនឹងបញ្ហាដីធ្លី៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។

អត្ថបទដែលទាក់ទង

មតិ (5)

ចុចត្រង់នេះដើម្បីបន្ថែមយោបល់របស់អ្នក

23 October 1991

I am strongly to support his idea. He is 100% right. But in Cambodia it is hard to implement of what we have leaned , and good experiences from developed countries.

Aug 07, 2012 03:44 AM

UN SOPHAT

ពី Phnom Penh

ខ្ញុំគាំទ្រ១០០ភាគរយ ដែលលោកវុធ សូវៀតបានលើកឡើង ។ បើយើងជានិស្សិតដែលបានសិក្សានៅក្រៅប្រទេស មិនយកចិត្តទុកដាក់លើទុក្ខលំបាករបស់ប្រជាពលរដ្ឋ នោះប្រជាពលរដ្ឋលោកគ្មានសង្ឃឹមថានឹងបានភាពយុត្តិធម៌ពេញលេញពីការកេងប្រវ័ញ្ចដីធ្លីដូចបច្ចុប្បន្នឡើយ ។ ខ្ញុំក៏នឹងធ្វើដូចលោកដែរប្រសិនបើខ្ញុំបញ្ចប់ការសិក្សានៅក្រៅប្រទេស ។

Aug 06, 2012 08:38 PM

IDEA

ពី CA

once you are a student, your willing to do good by the book.But when you get into the job and benefit, you may change your mind and take part of the corruptible group also.

Aug 06, 2012 04:14 PM