អគ្គនាយករងនៃនាយកដ្ឋានកសិកម្មនៃក្រសួងកសិកម្ម លោក ស៊្រុន សុខុម ថ្លែងថា បណ្ដាញកសិករធម្មជាតិ បានធ្វើឲ្យវិស័យកសិកម្មប្រែប្រួល ជាមូលហេតុនាំឲ្យផលិតកម្មស្បៀង មានស្ថិរភាពរហូតជួយជំរុញឲ្យមានការនាំអង្ករចេញទៅក្រៅប្រទេសលើសផែនការ៖ «ឆ្នាំ២០១៥ នេះ ឲ្យមានអង្ករយ៉ាងតិច ១លានតោន សម្រាប់ធ្វើការនាំចេញ។ បើសិនជាយើងទាំងអស់គ្នា អ្នកនៅភ្នំពេញ អ្នករៀបចំគោលនយោបាយអង្គុយតែសរសេរ អង្គុយតែសូត្រ នៅតែកន្លែងទេ វាមិនអាចដំណើរការនោះ ក្លាយទៅជាការពិតជាក់ស្ដែងបានទេ មានតែសហគមន៍កសិកម្មហ្នឹងហើយ ដែលដំណើរការទៅមុខ បំពេញភារកិច្ចនេះបាន»។
ប្រធានអង្គការសេដាក បណ្ឌិត យ៉ង សាំងកុមារ ថ្លែងថា កសិករគួរតែឈប់លក់ស្រូវ មកលក់ជាអង្ករវិញ ទើបធ្វើឲ្យអ្នកផលិតស្រូវចំណេញបានអង្កាម ដែលវាជួយបង្កើនជីជាតិដី។ ទី២ វាបានកន្ទក់សម្រាប់ចំណីសត្វចិញ្ចឹម។ លោកថា ការយកស្រូវ ១០០គីឡូក្រាម ទៅកិន វានឹងបានអង្កាម និងកន្ទក់ ៣០ទៅ ៣៥គីឡូក្រាម។ មូលហេតុនេះ ១០ឆ្នាំខាងមុខ ចាប់ពីឆ្នាំ២០១២ ដល់ឆ្នាំ២០២២ អង្គការសេដាក មានគម្រោងគាំទ្រកសិករ ១សែននាក់ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ឲ្យក្លាយទៅជាម្ចាស់ម៉ាស៊ីនកិនស្រូវ ដើម្បីបន្ថយការលក់ស្រូវជាវត្ថុធាតុដើមទាំងស្រុង ដោយមិនបានកែច្នៃ៖ «ការប្រាក់នោះថ្លៃ វាធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ផលចំណេញរបស់យើង។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់ យើងចង់បង្ហាញអំពីសាមគ្គីភាពរវាងកសិករ និងកសិករ និងចូលរួមទុនគ្នាទៅ។ ក៏ប៉ុន្តែ បើសិនជារាជរដ្ឋាភិបាលមានទុនដាក់មកបន្ថែមអ៊ីចឹង នោះជាការល្អមែនទែន»។
ប្រធានបណ្ដាញកសិករអាស៊ី លោក អ៊ួន សុផល ថ្លែងថា ដើម្បីធ្វើជំនួញស្រូវរបស់សហគមន៍ កសិកម្មបច្ចុប្បន្ននៅខ្វះទុនក្នុងការទិញម៉ាស៊ីនស្រូវមកកែច្នៃស្រូវ ទៅជាអង្ករសម្រាប់លក់។ អ្នកផលិតស្រូវភាគច្រើន បង្ខំចិត្តលក់ស្រូវភ្លាមៗ បន្ទាប់ពីច្រូតរួច ព្រោះខ្វះទុន។ លោកសុំឲ្យរដ្ឋាភិបាលជួយផ្តល់ប្រាក់កម្ចីយកការប្រាក់ទាបបំផុត ឲ្យកសិករខ្ចីធ្វើដើមទុនកែច្នៃកសិកម្ម។
ប្រធានសហគមន៍មហាសាំងរុងរឿង ខេត្តកំពង់ស្ពឺ លោក ដុំ ដន ថ្លែងថា កសិករមិនចង់លក់ស្រូវក្នុងតម្លៃថោក ហើយខាតអង្កាម និងកន្ទក់ទេ ប៉ុន្តែកសិករខ្វះទុនក្នុងការបង្កើនកសិកម្ម ជាពិសេស ការចង់ចូលរួម ១០ឆ្នាំខាងមុខ ឲ្យមានម៉ាស៊ីនកិនស្រូវតាមសហគមន៍។ លោកចង់ឲ្យក្រសួងកសិកម្មជួយផ្តល់ទុនបន្ថែមទៅលើទុនដែលកសិករកំពុងនាំគ្នាចូលហ៊ុនសន្សំ៖ «ទិញម៉ាស៊ីនកិនស្រូវនោះ វាត្រូវការទុនច្រើនដែរ»។
ស្រដៀងគ្នាដែរ ប្រធានសហគមន៍កសិកម្មភ្នំដំរីរមៀល ខេត្តតាកែវ លោក ណុប អង ថ្លែងថា កសិករក្នុងសហគមន៍នេះនឹងសន្សំទិញម៉ាស៊ីនកិនស្រូវខ្នាតតូច ដើម្បីកែច្នៃស្រូវទៅជាអង្ករ ហើយក៏រំពឹងថា នឹងទទួលបានប្រាក់កម្ចីពីរាជរដ្ឋាភិបាល ដែលនឹងយកការប្រាក់ថោក។
ប្រធាននាយកដ្ឋានផ្សព្វផ្សាយកសិកម្មនៃក្រសួងកសិកម្ម និងជាទីប្រឹក្សាបណ្ដាញកសិករធម្មជាតិ លោក ម៉ាក់ សឿន ថ្លែងថា មុននឹងក្រសួងកសិកម្មចេញមុខជួយខ្ចីលុយពីស្ថាប័នមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ផ្តល់ឲ្យកសិករខ្ចីបាន លុះត្រាតែប្រជាកសិករមានសមត្ថភាពចេះធ្វើផែនការសិន និងចេះធ្វើតារាងចំណូលចំណាយឲ្យមានតុល្យភាពត្រឹមត្រូវ។ លោកថា បច្ចុប្បន្នក្រសួងកសិកម្ម និងធ្វើជាអ្នកគាំទ្រ និងសម្របសម្រួល ឃ្លាំមើលការងាររបស់កសិករឲ្យដំណើរការល្អសិន មុននឹងឈានទៅរកការខ្ចីលុយមកបង្កើនរបរកសិកម្ម៖ «តើចំណេញប៉ុន្មាន? ចំណូលប៉ុន្មាន? ការចាត់ចែងហ្នឹង គឺគេខាងស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ គឺគេមើលអាហ្នឹងហើយ បានគេឲ្យយើង។ អ៊ីចឹង គឺទាក់ទងខាងសមត្ថភាព»។
មន្ត្រីកសិកម្ម លោក ស៊្រុន សុខុម ថ្លែងថា គិតមកដល់ដើមខែតុលា ឆ្នាំ២០១២ ដំណាំស្រូវវស្សាទាំងស្រូវព្រោះ និងសន្ទូង ទើបអនុវត្តបានជាង ២លានហិកតារ តែបានលើសផែនការ ១០៤%។ លោកថា នៅខេត្តប៉ែកនិរតី មួយចំនួនមានខេត្តកំពត តាកែវ ជាដើម មិនទាន់បានបញ្ចប់ការដកស្ទូងនៅឡើយ ដោយសារទឹកភ្លៀង មិនទាន់ធ្លាក់គ្រប់កន្លែង។ កាលពីដើមរដូវវស្សា គ្រោះរាំងស្ងួតធ្វើឲ្យដំណាំស្រូវនៅខេត្តបាត់ដំបង ខូចអស់ជាង ១ម៉ឺនហិកតារ និងខេត្តដទៃទៀត ខូចស្រូវបង្កើនរដូវសរុបជាង ២ម៉ឺន ២ពាន់ហិកតារ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។