អ្នកសេដ្ឋកិច្ច៖ កម្ពុជាមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រប្រសើរសម្រាប់តភ្ជាប់ទីផ្សារទំនិញ
H072112AS
ប៉ុន្តែ ឈានទៅដល់សមាហរណកម្មតំបន់ ដែលប្រទេសកម្ពុជារំពឹងថា នឹងអាចទទួលបានប្រយោជន៍ជាអតិបរមានោះ កម្ពុជាត្រូវដោះស្រាយកត្តាប្រឈម មួយចំនួន ដូចជា ការលើកទឹកចិត្តក្នុងការធ្វើពិពិធកម្មពាណិជ្ជកម្ម។ មានន័យថា ការពង្រីកមុខទំនិញនាំចេញ និងការពង្រីកហេដ្ឋារចនាសម្ពន្ធជាដើម។
កម្ពុជាបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ល្អ ក្នុងការប្ដេជ្ញាចិត្តធ្វើសមាហរណកម្មតំបន់អាស៊ាន នៅពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ។ ប៉ុន្តែ ប្រទេសកម្ពុជាមិនទាន់ទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពេញលេញពីសមាហរណកម្មតំបន់នេះទេ។
កត្តាខាងលើនេះដោយសារតែពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជានៅក្នុងតំបន់ មានទំហំតូចណាស់ បើធៀបនឹងប្រទេសឯទៀតនៅក្នុងតំបន់នេះ។ តួយ៉ាងនៅពេលដែលប្រទេសអាស៊ានទាំងអស់ មានកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីអាស៊ាននោះ បានដាក់សម្ពាធកម្ពុជា ឲ្យបង្កើតប្រាក់ចំណូលមិនមែនពន្ធគយ សម្រាប់ទ្រទ្រង់ចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាលនៅរយៈពេលពីរបីឆ្នាំខាងមុខ។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បញ្ហាប្រឈមដែលកម្ពុជាត្រូវដោះស្រាយសម្រាប់ការតភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង និងសមាហរណកម្មក្នុងតំបន់នោះ គឺប្រទេសកម្ពុជាត្រូវមានការធ្វើពិពិធកម្មមុខទំនិញនាំចេញ និងការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជាដើម។
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម លោក ចម ប្រសិទ្ធ ធ្លាប់មានប្រសាសន៍ថា ការតភ្ជាប់រវាងប្រទេសកម្ពុជាទៅតំបន់អាស៊ានផ្សេងទៀតឲ្យមានលំហូរទាំងទំនិញ និងវិស័យផ្សេងទៀត គឺទាមទារការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ រួមមានការពង្រីកផ្លូវថ្នល់ ផ្លូវដែកផ្លូវទឹក និងកំពង់ផែជាដើម។
លោក ចម ប្រសិទ្ធ៖ «ការអភិវឌ្ឍផ្នែកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ គឺរៀបចំធ្វើយ៉ាងម៉េចឲ្យអាស៊ានហ្នឹង មានទំនាក់ទំនងចូលគ្នាកសាងផ្លូវ ហៃវ៉េ (High Way) កសាងខ្សែរថភ្លើង ឬអាកាសចរ ទំនាក់ទំនងគ្នាយ៉ាងម៉េចរៀបចំឲ្យអាស៊ានកាន់តែប្រទាក់ក្រឡាគ្នាថែមទៀត ដើម្បីចរាចរទំនិញកាន់តែស្រួល មនុស្សចេញចូលកាន់តែស្រួល»។
ទោះជាយ៉ាងនេះក៏ដោយ កម្ពុជាជាប្រទេសដែលទទួលផលចម្បងមួយពីគំនិតផ្ដួចផ្ដើមតភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង និងអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរូបវន្តរបស់អាស៊ាន ដោយសារតែទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រ និងអំណោយផលខាងសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជា នៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន ដែលស្ថានភាពនៅជិតនឹងប្រទេសចិន ជាសម្បត្តិដ៏សំខាន់មួយ ដែលបើកឱកាសឲ្យកម្ពុជា ទាញយកពីអត្ថប្រយោជន៍ពីបណ្ដាញផលិតកម្ម និងការពង្រីកទីផ្សារ។
បញ្ជាក់បន្ថែមពីបញ្ហានេះ ប្រតិភូអមនាយករដ្ឋមន្ត្រី ទទួលបន្ទុកផ្នែកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ លោក ស៊ុន ចាន់ថុល ធ្លាប់មានប្រសាសន៍ថា ការពង្រីក ការតភ្ជាប់ ឬការពង្រីកផ្លូវនៅក្នុងប្រទេស ជាកត្តាសំខាន់ មុននឹងប្រទេសកម្ពុជាសាងសង់ផ្លូវសម្រាប់តភ្ជាប់ទៅប្រទេសដ៏ទៃ។
លោក ស៊ុន ចាន់ថុល៖ «ឲ្យយើងកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់យើងឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ទីមួយ គឺយើងតភ្ជាប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់យើងនេះ ពីរាជធានីភ្នំពេញទៅទីរួមខេត្តរបស់យើងឲ្យបានសិន។ ជំហានទីពីរ តភ្ជាប់ពីខេត្តទៅខេត្ត។ ជំហានទីបី តភ្ជាប់ពីខេត្តទៅស្រុក។ យើងធ្វើConnectivity (ភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង) ផ្ទៃក្នុងយើង។ បើបានហើយ យើងធ្វើទៅប្រទេសជិតខាង»។
បើទោះជាប្រទេសកម្ពុជា មានគម្រោងកែលម្អផ្លូវថ្នល់ ផ្លូវដែក ស្ពាន ផ្លូវទឹក និងកំពង់ផែសំខាន់ៗ ជាច្រើនកំពុងសាងសង់ ឬកំពុងជឿនលឿនទៅមុខក៏ដោយ ប៉ុន្តែ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស្ថាប័ន ដូចជាប្រពន្ធរដ្ឋបាល និងជំនាញសម្រាប់លំហូរទំនិញ និងប្រជាជនឆ្លងកាត់ព្រំដែនជាដើម មានភាពយឺតយ៉ាវ ហើយក្លាយជាឧបសគ្គដល់ចលនាប្រជាជន ការដឹកជញ្ជូន និងការសម្របសម្រួលពាណិជ្ជកម្មនៅក្នុងតំបន់។
អ្នកវិភាគផ្នែកធុរកិច្ចនានា និងអ្នកនាំចេញបានអះអាងថា ការពង្រីកផ្នែកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងបង្កើនមុខទំនិញ គឺមានទំនាក់ទំនងទៅវិញទៅមក ដែលផ្នែកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ រួមមានការពង្រីកផ្លូវថ្នល់ ផ្លូវដែក ផ្លូវទឹក កំពង់ផែ ស្ពាន និងការផលិតអគ្គិសនី ហើយអ្នកវិភាគទាំងនោះបានលើកឡើងបញ្ហាប្រឈមទាក់ទង និងការធ្វើពិពិធកម្មទំនិញនៅមាននៅឡើយ ដែលផ្សាភ្ជាប់ទៅនឹងភាពមានការរីកចំរើនតិចតួចនៃការអភិវឌ្ឍផ្នែកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។
ទីប្រឹក្សាធុរកិច្ចនៃវិទ្យាស្ថាន វីខេពីថល (V Capital) លោក ឌិន វិរៈ មានប្រសាសន៍នៅក្នុងវេទិកាអ្នកស្ដាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី កាលពីថ្ងៃទី២០ កក្កដាថា ផ្នែកមួយនៃហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ គឺតម្លៃអគ្គិសនីរបស់ប្រទេសកម្ពុជា គឺមានតម្លៃខ្ពស់ដោយសារតែប្រទេសកម្ពុជានាំចូលប្រេងពីប្រទេសជិតខាង ដែលជាឧបសគ្គចម្បងមួយចំពោះការបង្កើតសហគ្រាសធនតូច និងមធ្យមនៅប្រទេសកម្ពុជា។
លោក ឌិន វិរៈ៖ «ចំណាយទៅលើថាមពលហ្នឹងមានអគ្គិសនី មានប្រេងមានអីហ្នឹងនៅខ្ពស់ ហើយមូលហេតុអីនៅខ្ពស់ ដោយសារប្រទេសកម្ពុជាយើងនាំចូលសាំងពីប្រទេសវៀតណាម សិង្ហបុរី ថៃ ជិតខាងយើង។ យើងអត់មានលទ្ធភាពនាំចូលផ្ទាល់អំពីប្រទេសផលិតប្រេងផង»។
ប្រធានសហព័ន្ធអ្នកនាំចេញអង្ករ និងជាប្រធានក្រុមហ៊ុនខ្មែរហ្វូត (Khmer Food) លោកឧកញ៉ា គឹម សាវុធ ធ្លាប់មានប្រសាសន៍ថា ក្រៅអំពីបន្ទុកចំណាយអគ្គិសនីរាំងស្ទះដល់ការផលិត។ ប៉ុន្តែការដឹកជញ្ជូនធៀបនឹងប្រទេសអាស៊ានផ្សេងៗ ទៀត ក៏កម្ពុជានៅមានតម្លៃខ្ពស់ជាងគេប្រមាណបីដង។
លោកមានប្រសាសន៍បន្ថែមថា រហូតដល់ពេលនេះ តម្លៃនៃការដឹកជញ្ជូន មានការចូលរួមដោះស្រាយពីគ្រប់ភាគីទាំងអស់ ដែលបានជំរុញឲ្យតម្លៃនៃការដឹកជញ្ជូន រួមទាំងចំណាយផ្សេងទៀត ទាក់ទងនឹងការនាំចេញ បានថយចុះគួរឲ្យកត់សំគាល់។ ប៉ុន្តែ លោកបញ្ជាក់ថា តម្លៃដែលបានកាត់បន្ថយនេះ នៅតែមានតម្លៃខ្ពស់ជាងគេនៅឡើយ នៅក្នុងតំបន់។
ឧកញ៉ា គឹម សាវុធ៖ «ខ្ញុំចាប់ផ្ដើមនាំចេញដំបូង គឺយើងចំណាយគិតជាតោន មួយតោនយើងចាយអស់ ៤៥ដុល្លារ ហើយនៅពេលដែលខ្ញុំជួបភ្ញៀវវៀតណាម ខ្ញុំនិយាយទៅ គេស្ដាប់ហើយគេសើច។ ដល់ពេលខ្ញុំសួគេវិញ គេថាគេនាំចេញគេចំណាយអស់ ១៥ដុល្លារ។ ខ្ញុំសួរចាយអីខ្លះ មិនគិតអីខ្លះ គាត់ថា Everything (ទាំងអស់) ចាប់ពីមុខឃ្លាំងរហូតដល់ចុះកប៉ាល់»។
របាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំ ២០១១ របស់វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវ ដើម្បីអភិវឌ្ឍកម្ពុជា បានបង្ហាញថា កង្វះហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ជាបញ្ហាចម្បងមួយក្នុងការបង្កើនសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែង។ ការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវថ្នល់ មិនទាន់មានប្រសិទ្ធភាពនៅឡើយ ទោះបីជាមានកម្មវិធីជួសជុលកែលម្អក្ដី ក៏ប្រព័ន្ធផ្លូវដែកនៅតែមានលក្ខណៈទន់ខ្សោយ និងមិនសូវមានតម្រូវការប្រើប្រាស់ទេ។ ចំពោះកំពង់ផែវិញ ប្រសិទ្ធភាពបានកើនឡើងហើយ ប៉ុន្តែបន្ទុកចំណាយតាមផ្លូវទឹក នៅតែមានកម្រិតខ្ពស់។ ការផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនីនៅតែមានតម្លៃខ្ពស់ និងមិនគ្រប់គ្រាន់។
ការអង្កេតអំពីថ្នាក់គ្រប់គ្រងអាជីវកម្ម ធ្វើឡើងដោយវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក (World Economic Forum) បានដាក់ការផ្គត់ផ្គង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធមិនគ្រប់គ្រាន់ ស្ថិតក្នុងលំដាប់លេខបី ក្នុងចំណោមឧបសគ្គចម្បងដល់ការធ្វើអាជីវកម្មនៅកម្ពុជា។ អំពើពុករលួយស្ថិតនៅលំដាប់លេខ១ និងរបបការិយាធិបតេយ្យគ្មានប្រសិទ្ធភាពរបស់រដ្ឋាភិបាលស្ថិតនៅលំដាប់លេខ ២ នៅឆ្នាំ ២០០៨។ ប៉ុន្តែកង្វះហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធមិនគ្រប់គ្រាន់នេះមានភាពប្រសើរឡើង ដែលស្ថិតនៅលំដាប់ថ្នាក់លេខ ៤ នៅឆ្នាំ ២០០៩ និង ២០១០។
ចំណុចនេះបង្ហាញថា វិស័យឯកជនខ្វះទំនុកទុកចិត្តលើការផ្គត់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅកម្ពុជាដើម្បីបំពេញតម្រូវការផ្នែកអាជីវកម្ម ។
របាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំ ២០១១ របស់វិទ្យាស្ថានបណ្ដុះបណ្ដាល ដើម្បីអភិវឌ្ឍកម្ពុជា (CDRI) បានបង្ហាញថា ភាគរយផ្លូវថ្នល់ក្រាលកៅស៊ូ នៅកម្ពុជា ឈរនៅលំដាប់ថ្នាក់ទាបបំផុតទីពីរ ក្នុងចំណោមប្រទេសសមាជិកអាស៊ានបន្ទាប់ពីប្រទេសឡាវ។
ប្រទេសកម្ពុជា មានផ្លូវថ្នល់ក្រាលកៅស៊ូ តិចជាងប្រទេសអាស៊ានឯទៀត ចំនួនពីរដងដល់ប្រាំដង ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីការតភ្ជាប់មានកម្រិតទាប និងហេដ្ឋារចនាសម្ពន្ធមានគុណភាពអន់ខ្សោយ នៅប្រទេសកម្ពុជា។
ក្នុងរបាយការណ៍ដដែលបានបង្ហាញទៀតថា ស្ថានភាពអន់ខ្សោយនៃបណ្ដាញផ្លូវថ្នល់ បានចូលរួមចំណែកមួយភាគ នៅក្នុងបន្ទុកដ៏នៃការដឹកជញ្ជូននៅប្រទេសកម្ពុជា និងកង្វះបណ្ដាញផ្លូវថ្នល់សម្រាប់ការដឹកជញ្ជូនអាចក្លាយជាឧបសគ្គរារាំងដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ច នៅបរិបទនៃការធ្វើសមាហរណកម្មតំបន់សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
-
ស្ដាប់ផ្ទាល់
(ព្រឹក ៥:៣០-៦:៣០ ល្ងាច ៧:៣០-៨:៣០) - សំឡេង
ភាសា
