យ៉ាងនេះក្ដី អាជ្ញាធរដែនដីបានទទួលស្គាល់ថា ប្រជាពលរដ្ឋពិតជាបានកាន់កាប់ដីធ្លីនៅតំបន់នេះ តាំងពីសម័យអតីតរដ្ឋកម្ពុជា មកម្ល៉េះ។
ប្រជាពលរដ្ឋប្រមាណ ១០០គ្រួសារ នៅក្នុងឃុំចំនួន២ គឺឃុំស្វាយរំពារ និងឃុំត្រងិល បានប្រតិកម្មតវ៉ាចំពោះមន្ត្រីខណ្ឌរដ្ឋបាលព្រៃឈើ ដែលបានមកបង្ខំឲ្យគាត់ផ្ដិតមេដៃប្រគល់ដីនេះ មកឲ្យខណ្ឌរដ្ឋបាលព្រៃឈើគ្រប់គ្រង ដោយគំរាមថា បើមិនព្រមផ្ដិតមេដៃទេ គេនឹងឲ្យតុលាការកោះហៅ។
ស្ត្រីអ្នកភូមិឈ្មោះ ភិន សាវឿន អាយុ ៤៨ឆ្នាំ ជាប្រជាពលរដ្ឋនៅឃុំត្រងិល គាត់បានឲ្យដឹងនៅព្រឹកថ្ងៃទី២១ កញ្ញា ថា កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី២០ កញ្ញា មន្ត្រីខណ្ឌរដ្ឋបាលព្រៃឈើ បានមកគំរាមបង្ខំឲ្យគាត់ផ្ដិតមេដៃ ប្រគល់ដីចម្ការរបស់គាត់ ដែលមានទទឹង ៨០ម៉ែត្រ និងបណ្ដោយ ១៨០ម៉ែត្រ។
គាត់បន្តថា ដីនេះគាត់បានកាន់កាប់ និងបង្កបង្កើនផលតាំងពីឆ្នាំ១៩៨២ រហូតមក ពុំដែលអាក់ខាននោះទេ។ ស្រាប់តែឥឡូវ មន្ត្រីខណ្ឌរដ្ឋបាលព្រៃឈើ បែរជាមកប្រាប់ថា ដីនេះជាដីគម្របព្រៃឈើរបស់រដ្ឋ ហើយគេឲ្យគាត់ផ្ដិតមេដៃប្រគល់ដីនេះមកឲ្យខណ្ឌរដ្ឋបាលព្រៃឈើគ្រប់គ្រងវិញ។ បើគាត់រឹងទទឹង គេនឹងឲ្យតុលាការចេញដីកាកោះហៅយកទៅដាក់គុក៖ «បើនិយាយពីជីវប្រវត្តិដីចម្ការនេះ គឺតាំងពីខ្ញុំនៅជាមួយឪពុកម្ដាយខ្ញុំ តាំងពីឆ្នាំ១៩៨៣ រហូតមក ខ្ញុំកាន់កាប់រហូត។ ខ្ញុំចង់ឲ្យខាងនិស្សិតចុះមកវាស់វែងដីធ្លីនេះឲ្យខ្ញុំបានកាន់កាប់ស្របច្បាប់»។
ស្តី្រអ្នកភូមិម្នាក់ទៀត សុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះ នៅឃុំស្វាយរំពារ បានឲ្យដឹងបន្ថែមថា ដីចម្ការរបស់គាត់ដែលមានទទឹង ១២០ម៉ែត្រ និងបណ្ដោយ ២០០ម៉ែត្រនេះ គាត់បានកាន់កាប់ និងបង្កបង្កើនផលតាំងពីឆ្នាំ១៩៨២ មកដែរ។ គាត់បន្តថា បន្ទាប់ពីរាជរដ្ឋាភិបាលបានធ្វើផ្លូវឆ្ពោះមកកាន់តំបន់នេះបានល្អ ស្រាប់តែខាងខណ្ឌរដ្ឋបាលព្រៃឈើចាប់ផ្ដើមមកអះអាងថា ដីនេះជាដីព្រៃរបស់រដ្ឋទៅវិញ៖ «គេបង្ខំឲ្យយើងផ្ដិតមេដៃយកដីនេះឲ្យគេដកហូតដីនេះ តែប្រជាពលរដ្ឋមិនព្រមទេ។ ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់រង់ចាំទាល់តែខាងក្រុមយុវជននិស្សិតរបស់សម្ដេចចុះមកមើល ហើយសម្រេចថាយ៉ាងណានោះ ទើបប្រជាពលរដ្ឋអស់ចិត្ត»។
វិទ្យុអាស៊ីសេរី បានទាក់ទងសុំការបំភ្លឺពីនាយរងខណ្ឌរដ្ឋបាលព្រៃឈើ ដែលបានចុះទៅអនុវត្តការងារនេះផ្ទាល់ គឺលោក ថោង វីរ៉ាវុទ្ធី តែលោកបានជំរុញឲ្យសួរទៅប្រធានរបស់លោក គឺលោក ស៊ិន កុសល៖ «ខ្ញុំកំពុងជាប់ប្រជុំបង ចាំខ្ញុំជម្រាបជូនលោកប្រធាន ហើយបងចាំជួបជាមួយលោកប្រធានផ្ទាល់ចុះ»។
វិទ្យុអាស៊ីសេរី បានព្យាយាមទាក់ទងសុំការបំភ្លឺពីនាយខណ្ឌរដ្ឋបាលព្រៃឈើ លោក ស៊ិន កុសល ដែរ តែទូរស័ព្ទរបស់លោកពុំអាចទាក់ទងបានឡើយ នៅល្ងាចថ្ងៃទី២១ កញ្ញា។
មេឃុំស្វាយរំពារ គឺលោក ឌី អឿន បានពន្យល់ចំពោះបញ្ហានេះថា ដីដែលប្រជាពលរដ្ឋកំពុងកាន់កាប់ និងបង្កបង្កើនផលនេះ គឺជាដីដែលអាជ្ញាធរភូមិ-ឃុំ បានបែងចែកឲ្យប្រជាពលរដ្ឋតាមលក្ខណៈជាក្រុមសាមគ្គី តាំងពីឆ្នាំ១៩៨២ មក។ លោកថា ដីខ្លះ អ្នកភូមិធ្វើស្រែ ឯដីខ្លះជាដីចម្ការដែលមានដាំស្វាយចន្ទី ជាដើម។
លោក ឌី អឿន៖ «តំបន់ទំនប់ខ្វិត នេះ នៅឆ្នាំ៧៩ គណៈកម្មាធិការប្រជាជនបដិវត្តន៍ឃុំ ធ្វើការបែងចែកដីនេះឲ្យក្រុមសាមគ្គីធ្វើស្រែវស្សា។ ប៉ុន្តែ នៅពេលដែលបោះបង្គោលព្រំបានប៉ះពាល់ទៅលើដីស្រែរបស់គាត់។ ដោយអ្នកកាន់ជីភីអែស (GPS) ពេលនោះបាននិយាយថា បង្គោលព្រំនេះគ្រាន់តែដាក់ទេ តែគេនឹងខ្វៀលចេញ។ ដីស្រែរបស់ប្រជាពលរដ្ឋធ្លាប់ធ្វើនៅកន្លែងណា គឺធ្វើនៅកន្លែងហ្នឹង ឯចម្ការស្វាយចន្ទី របស់គាត់ នៅកន្លែងណា គឺនៅទទួលផលនៅកន្លែងហ្នឹងដដែល គេនឹងខ្វៀលចេញ។ ប៉ុន្តែតាមការពិត គេពុំបានខ្វៀលចេញឲ្យប្រជាពលរដ្ឋទេ ទើបពួកគាត់តវ៉ា»។
យ៉ាងនេះក្ដី អភិបាលរងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ទទួលបន្ទុកដោះស្រាយវិវាទដីធ្លី គឺលោក ចេង ញ៉ាន់ មានប្រសាសន៍ថា លោកនឹងចុះទៅពិនិត្យជាក់ស្ដែង និងរកដំណោះស្រាយជូនប្រជាពលរដ្ឋនាដើមសប្ដាហ៍ក្រោយនេះ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។