ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិ ប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ ប៉ារ៉ាស៊ីតសាស្ត្រ បាណកសាស្ត្រ វេជ្ជបណ្ឌិត ច ម៉េងចួ ថ្លែងនៅថ្ងៃអង្គារ ទី១២ ខែមិថុនា ថា ថវិកាជំនួយជាង ៥៦លានដុល្លារ ពីមូលនិធិសកល (Global fund) បានផ្តល់ឲ្យក្រសួងសុខាភិបាល អនុវត្តកម្មវិធីជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ រយៈពេល ៣ឆ្នាំ គឺ២០១០ ដល់ឆ្នាំ២០១២។ នៅឆ្នាំ២០១២ ថវិកានោះបាននៅសល់ជាង ១៩លានដុល្លារ។
ក្រសួងបានស្នើសុំថវិកានោះ ដើម្បីធ្វើការបញ្ចប់គម្រោងសម្រាប់ចំណាយដល់ចុងឆ្នាំ២០១២។ ប៉ុន្តែខាងមូលនិធិសកល ទំនងជាសុំដកយកប្រាក់សល់នោះទៅវិញ។ លោកពន្យល់ពីប្រាក់សល់នោះថា ថវិកាគេផ្តល់ឲ្យហើយ ៥៦លានដុល្លារនោះ គឺគេឲ្យកម្ពុជាជាអ្នកបង់ថ្លៃចំណាយផ្សេងៗ ដើម្បីទិញសម្ភារៈ ការចុះស្រាវជ្រាវ ផ្សព្វផ្សាយស្ពតអប់រំ ជាដើម។ ប៉ុន្តែត្រូវយល់ព្រមតាមការដេញថ្លៃរបស់មូលនិធិសកលនោះដែរ។
វេជ្ជបណ្ឌិត ច ម៉េងចួ៖ «មុងសល់ច្រើន គឺថាការដែលយើងធ្វើផែនការ ឧបមាថាតម្លៃ ៤ដុល្លារទៅ ដល់មូលនិធិសកលដេញថ្លៃទៅវាសល់។ អ៊ីចឹងលុយហ្នឹង គេមិនឲ្យយើងទេមើលទៅ គេនឹងយកទៅវិញហើយ។ ហើយមួយទៀត គឺថានីតិវិធីអនុវត្តនោះ ជួនកាលគេសួរបែបបទទៅមកៗ ច្រើនទៅវាយឺត វាមានការពន្យារពេល។ អ៊ីចឹងហើយ សកម្មភាពដែលត្រូវធ្វើនៅឆ្នាំ២០១១ ត្រូវលើកមកធ្វើឆ្នាំ២០១២ ហើយបើយើងបង្ខំចាយពេកទៅ ជួនកាលវាខុសនីតិវិធី គេឲ្យសង»។
លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ច ម៉េងចួ បន្ថែមថា ជំងឺគ្រុនចាញ់នៅ ៤ខែដើមឆ្នាំ២០១២ បានសម្លាប់មនុស្សចំនួន ២៥នាក់។ ចំនួនអ្នកស្លាប់នេះ គឺស្មើនឹងឆ្នាំ២០១១ ក្នុងរយៈពេលដូចគ្នា ប៉ុន្តែថយចុះអ្នកជំងឺដែលបានរស់នៅក្នុងមូលដ្ឋាន ដែលមានកើតជំងឺគ្រុនចាញ់៖ «ចំពោះចំនួនករណីគ្រុនចាញ់ ដែលព្យាបាលនៅសេវារដ្ឋ និងព្យាបាលដោយភ្នាក់ងារស្ម័គ្រចិត្តភូមិ គឺថាមានការថយចុះ ១៤% ក្នុង៤ខែដើមឆ្នាំដូចគ្នា។ គឺឆ្នាំទៅ មាន ២៦.៩៥០នាក់ ហើយឆ្នាំនេះ ២៣.០៩៤នាក់ ហើយករណីស្លាប់ គឺនៅដដែល គឺ២៥នាក់ដូចគ្នាក្នុង៤ខែដូចគ្នា ដោយសារយើងកាត់បន្ថយទាបណាស់មកហើយ ប្រៀបធៀបពីមុនមក វានៅក្រោមកំរិតដែលគោលដៅសហស្សវត្សហើយ»។
លោកថា ជំងឺគ្រុនចាញ់ធ្វើឲ្យចំនួនអ្នកស្លាប់នៅដដែល ដោយសារតែនៅតែមានជនចំណាកស្រុកពីតំបន់គ្មានជំងឺគ្រុនចាញ់ បានចូលទៅធ្វើកម្មករនៅចម្ការនានា នៅខេត្តភាគពាយព្យ ពិសេសខេត្តប៉ៃលិន និងបន្ទាយមានជ័យ ជាដើម ដែលជាកន្លែងមានជំងឺគ្រុនចាញ់។ អ្នកចំណូលថ្មីនោះមិនបានដឹងពីកន្លែងទៅទទួលយកសេវាព្យាបាលជំងឺគ្រុនចាញ់ ឬអាចរកភ្នាក់ងារស្ម័គ្រចិត្តភូមិ ឲ្យជួយព្យាបាលក្នុងមូលដ្ឋាននោះទាន់ពេល។ អ្នកជំងឺបានត្រឡប់ទៅដល់ភូមិស្រុក ទើបជំងឺគ្រុនចាញ់ត្រូវព្យាបាល ហើយមិនទាន់ពេល ឬយឺតក្នុងការបញ្ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យ។
មន្ត្រីសុខាភិបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ឲ្យដឹងថា ក្នុងតំបន់ថ្មពួក មិនសូវមានអ្នករស់នៅមូលដ្ឋាននោះកើតជំងឺគ្រុនចាញ់ទេ។ ប៉ុន្តែជំងឺគ្រុនចាញ់ ច្រើនកើតលើអ្នកចំណាកស្រុក មកពីប្រទេសថៃ ឬមកពីតំបន់ផ្សេងទៀត ក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដូចជាស្រុកម៉ាឡៃ ជាដើម មកទទួលសេវាព្យាបាល។
បុគ្គលិកអង្គការ ស៊ី.ស៊ី.អេ.ដាល់ប៊ើលយូ (CCAW) កញ្ញា ថេត រចនា បន្ថែមថា អង្គការធ្វើការជាមួយពលរដ្ឋដែលត្រូវការជំនួយក្នុងការព្យាបាលជំងឺ៖ «ប៉ុន្តែរកសមាជិកដែលគាត់មានកាតមកសម្រាកពេទ្យហ្នឹង ភាគច្រើន គឺអ្នកនៅក្នុងស្រុក អ៊ីចឹងទៅ គាត់អត់សូវមានជំងឺគ្រុនចាញ់ទេ»។
ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិ ប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ ប៉ារ៉ាស៊ីតសាស្ត្រ បាណកសាស្ត្រ វេជ្ជបណ្ឌិត ច ម៉េងចួ អះអាងថា ក្រសួងសុខាភិបាលបានទទួលថវិកាពីគម្រោង យូ.អេស.អេ.អាយ.ឌី (USAID) តាមរយៈអង្គការ យូ.អរ.ស៊ី (URC) ចំនួន ២៤លានដុល្លារ ឲ្យធ្វើការកំចាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់ជាមួយប្រទេសថៃ កម្ពុជា និងភូមា។ លោកថា ក្នុង២៤លានដុល្លារនោះ កម្ពុជាទទួលបានតែ ៣៥% សំរាប់បន្ថយជំងឺគ្រុនចាញ់ ផ្ដោតលើខេត្តនៅភូមិភាគពាយ័ព្យ និងមណ្ឌលគិរី។
លោកបានឲ្យដឹងទៀតថា មូលនិធិសកល នឹងផ្តល់ថវិកាជាច្រើនដល់កម្មវិធីកំចាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់សំរាប់ឆ្នាំ២០១៣ ខាងមុខនេះដែរ តែមុននឹងផ្តល់ថវិកាជាថ្មី គេឲ្យទូទាត់ថវិកាចាស់ឲ្យរួចរាល់ជាមុនសិន៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។