សង្គមស៊ីវិលព្រួយបារម្ភពីសេចក្ដីព្រាងនៃសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ស្ដីពីសិទ្ធិមនុស្សអាស៊ាន
h092812sv.mp3
ក្តីបារម្ភនេះ ធ្វើឡើងតាមរយៈលិខិតផ្ញើជូនទៅកាន់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស នៃប្រទេសអាស៊ានទាំងដប់ អគ្គលេខាធិការអាស៊ាន និងប្រធានគណៈកម្មាធិការអន្តររដ្ឋាភិបាលសិទ្ធិមនុស្សអាស៊ាន កាលពីថ្ងៃទី២៦ កញ្ញា ដើម្បីឲ្យភាគីទាំងនោះពិចារណាលើបញ្ហាសំខាន់ៗមួយចំនួន ដែលធានាឲ្យមានការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស។
មន្ត្រីសម្របសម្រួលវេទិកាសិទ្ធិមនុស្សអាស៊ី ដែលមានទីស្នាក់ការនៅប្រទេសថៃ លោក ចន លូ (John Liu) នៅថ្ងៃទី២៨ កញ្ញា មានប្រសាសន៍ថា កត្តាដែលនាំឲ្យមានការព្រួយបារម្ភនោះ មានបញ្ហាពីរជាសំខាន់។ ទី១ គឺសេចក្ដីប្រកាសស្ថិតនៅក្រោមបទដ្ឋានអន្តរជាតិ បានន័យថា បទបញ្ញត្តិនានានៅក្នុងសេចក្ដីព្រាងរបស់សេចក្ដីប្រកាស ស្ដីពីសិទ្ធិមនុស្សអាស៊ាន ត្រូវស្ថិតក្រោមបទដ្ឋានអន្តរជាតិ។ ក្ដីបារម្ភធំទី២ គឺសេចក្ដីព្រាងនេះនឹងត្រូវគេអនុម័ត តែសិទ្ធិជាមូលដ្ឋានមួយចំនួន គេមិនបានបញ្ចូលក្នុងសេចក្ដីប្រកាស ស្ដីពីសិទ្ធិមនុស្សនេះទេ។
លោក ចន លូ បញ្ជាក់ថា ក្ដីព្រួយបារម្ភទាំងនេះ គឺស្ថិតនៅលើបញ្ហាដែលមិនមានការបើកចំហ សម្រាប់ការពិគ្រោះយោបល់ជាមួយអង្គការសង្គមស៊ីវិល និងអ្នកពាក់ព័ន្ធ ឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់៖ «យើងព្យាយាមចូលរួមពាក់ព័ន្ធក្នុងនីតិវិធីធ្វើសេចក្ដីព្រាងនេះ ដើម្បីផ្ដល់អនុសាសន៍ផ្សេងៗ ដល់គណៈកម្មាធិការអន្តររដ្ឋាភិបាលសិទ្ធិមនុស្សអាស៊ាន ដែលធ្វើសេចក្ដីព្រាងសេចក្ដីប្រកាសនេះ តាមរយៈរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន។ តាមគោលការណ៍ដែលត្រូវអនុវត្តតាម គឺត្រូវស្របតាមបទដ្ឋានអន្តរជាតិ ដែលមានការទទួលស្គាល់ថា ជាបទដ្ឋានសិទ្ធិមនុស្សសកល។ ឥឡូវនេះ សមាជិកអាស៊ានទាំងអស់ ជាសមាជិករបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។ ដូច្នេះ គេត្រូវតែអនុវត្តឱ្យបាននូវបទដ្ឋានអប្បបរមានៃសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ។ នេះជាហេតុផល ដែលធ្វើឡើងដោយរដ្ឋាភិបាលប្រជាធិបតេយ្យគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់។ ក៏ប៉ុន្តែ អង្គហេតុពិតដែលគេមិនត្រូវភ្លេចនោះ គឺត្រូវលើកស្ទួយបទដ្ឋានអន្តរជាតិ»។
ទន្ទឹមនឹងនេះ ប្រធានសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក (Adhoc) ជាភាគីហត្ថលេខាតំណាងឲ្យសង្គមស៊ីវិលមួយនៅកម្ពុជា លោក ធន សារ៉ាយ កត់សម្គាល់ថា ពង្រាងសេចក្តីថ្លែងការណ៍សិទ្ធិមនុស្សអាស៊ាន នៅខ្វះចំណុចមួយចំនួន ដូចជាសិទ្ធិសេរីភាពជនជាតិដើមភាគតិច និងសិទ្ធិរបស់អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាជាដើម។ លោកបន្ថែមថា ចំណុចមួយចំនួនទៀតដែលប្រទេសភាគីនៅក្នុងតំបន់ត្រូវពិចារណា ធ្វើសម្រេចឲ្យបានតាមធម្មនុញ្ញអាស៊ាន គឺការបើកចំហព្រំដែននៃសេរីភាព នៅក្នុងការបញ្ចេញមតិ។
លោក ធន សារ៉ាយ បញ្ជាក់ថា បើប្រទេសទាំងអស់មានឆន្ទៈពេញលេញតាមបែបលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនោះ សេចក្តីថ្លែងការណ៍សិទ្ធិមនុស្សអាស៊ាន នឹងអាចមានតម្លៃជាសកលសម្រាប់ពលរដ្ឋទូទៅ នៅក្នុងតំបន់ និងពិភពលោក៖ «កាលណាយើងកម្រិតសេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ ឲ្យទាប អីចឹងការគោរពសិទ្ធិរបស់ពលរដ្ឋនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាននេះ នឹងមានការកម្រិត ហើយប្រជាពលរដ្ឋនឹងមានការលំបាកក្នុងការចូលរួមសម្រេចជាមួយអ្នកដឹកនាំអាស៊ានទៅថ្ងៃមុខ»។
វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនអាចទាក់ទងប្រធានគណៈកម្មាធិការអន្តររដ្ឋាភិបាលសិទ្ធិមនុស្សអាស៊ាន លោក ឱម យ៉ិនទៀង ដើម្បីធ្វើការអត្ថាធិប្បាយបានទេ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១២។
អ្នកជំនាញផ្នែកការពារសិទ្ធិមនុស្ស លើកឡើងថា សេចក្តីថ្លែងការណ៍ស្ដីពីសិទ្ធិមនុស្សអាស៊ាន ជួបប្រទះនឹងបញ្ហាមួយចំនួន ទាំងផ្នែកនយោបាយ ជំនឿសាសនា សេដ្ឋកិច្ច បញ្ហាជម្លោះទឹកដី ជាដើម។ ហើយនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន ប្រទេសមានតែប្រទេសតែពីរគត់ ដែលជឿនលឿនក្នុងការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស គឺប្រទេសហ្វីលីពីន និងឥណ្ឌូនេស៊ី។ ក្រុមអ្នកវិភាគស្ថានការណ៍នយោបាយ យល់ថា បើសិនជាសេចក្តីថ្លែងការណ៍សិទ្ធិមនុស្សអាស៊ាន អាចចេញទៅរួចនៅឆ្នាំ២០១២ បានន័យថា កម្ពុជា នឹងមានមោទនភាពក្នុងនាមជាប្រធានអាស៊ាន៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
-
ស្ដាប់ផ្ទាល់
(ព្រឹក ៥:៣០-៦:៣០ ល្ងាច ៧:៣០-៨:៣០) - សំឡេង
ភាសា
