គម្រោងចុះចែកប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដល់អ្នកភូមិជាលើកដំបូងនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីបេសកកម្មក្រុមយុវជនស្ម័គ្រចិត្តវាស់វែងដីធ្លី នៅតំបន់នោះត្រូវបញ្ចប់។
ប្រសិនបើគ្មានការប្រែប្រួលនោះទេ អ្នកភូមិចំនួន៦០០គ្រួសារ នៅឃុំ២ធ្នូ និងឃុំស្រែចារ ក្នុងស្រុកស្នួល ខេត្តក្រចេះ ដែលធ្លាប់មានទំនាស់ដីធ្លីរ៉ាំរ៉ៃជាមួយក្រុមហ៊ុនស៊ី.អាយ.វី (CIV) នឹងទទួលបានប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដីធ្លីស្ថាពរពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក ហ៊ុន សែន នៅថ្ងៃទី២២ ខែកញ្ញា ខាងមុខ។ នេះបើតាមការឲ្យដឹងពីលោក ម៉ែន វណ្ណា អភិបាលស្តីទីស្រុកស្នួល។
លោក ម៉ែន វណ្ណា ឲ្យដឹងនៅថ្ងៃទី៥ ខែកញ្ញា ថា លោកកំពុងរៀបចំនូវប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិទុកចែកចាយដល់អ្នកភូមិចំនួន៣ភូមិ ក្នុងឃុំ២ធ្នូ និងឃុំស្រែចារ ដែលក្រុមនិស្សិតវាស់វែង និងបានបិទផ្សាយទិន្នន័យវិនិច្ឆយរួច និងរកឃើញមានចំនួន៩៣៣ក្បាលដី។
លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ថ្លែងនៅក្នុងពិធីចែកសញ្ញាបត្រនៅកោះពេជ្រ នៅថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញា កន្លងទៅថា លោកនឹងចុះចែកប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដីធ្លីដោយផ្ទាល់ដៃ ដល់អ្នកភូមិនៅស្រុកស្នួល នៅថ្ងៃទី២២ ខែកញ្ញា ដែលការចែកប័ណ្ណនោះ មិនមែនជាប័ណ្ណបឋមនោះទេ តែវាជាប័ណ្ណស្ថាពរ ឬប្លង់ដីរឹងដល់អ្នកភូមិ ក្រោយពីសកម្មភាពវាស់វែងដីធ្លីរបស់ក្រុមនិស្សិតស្ម័គ្រចិត្ត បានបញ្ចប់ក្នុងតំបន់នោះ៖ «ខ្ញុំនឹងទៅនៅថ្ងៃទី២២ ខែ៩ នេះ ជាលើកដំបូង ឲ្យកម្មសិទ្ធិដល់ពលរដ្ឋ ហើយនេះមិនមែនជាកម្មសិទ្ធិបឋមទេ គឺកម្មសិទ្ធិស្ថាពរតែម្តង»។
កន្លងមក រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ប្រកាសថានឹងប្រគល់កម្មសិទ្ធិបឋមជូនពលរដ្ឋ ក្រោយពីមានការបិទផ្សាយទិន្នន័យវិនិច្ឆយ ដែលបានវាស់វែងរួច។ ប៉ុន្តែ រដ្ឋាភិបាលបានប្រែចិត្ត និងបានប្រកាសជាថ្មីម្តងទៀតថា នឹងប្រគល់កម្មសិទ្ធិស្ថាពរជូនប្រជាពលរដ្ឋតែម្តង ដោយមិនចាំបាច់មានដំណាក់កាលអន្តរកាល ឬកម្មសិទ្ធិបឋមនោះទេ។
នេះជាលើកដំបូងហើយ ដែលប្រមុខរដ្ឋាភិបាលប្រកាសចែកជូនប្លង់កម្មសិទ្ធិដីធ្លីដល់ប្រជាពលរដ្ឋ បន្ទាប់ពីគោលនយោបាយចាស់សកម្មភាពថ្មី បានបង្កើតឡើងកាលពីខែមិថុនា កន្លងទៅ។
លោក ហ៊ុន សែន បន្តទៀតថា រដ្ឋាភិបាលត្រូវធ្វើការវាស់វែងដីចែកជូនប្រជាពលរដ្ឋឲ្យបាន៣៥ម៉ឺនគ្រួសារ លើផ្ទៃដីទំហំ១លាន២សែនហិកតារ ក្នុងឃុំចំនួន១៧៨ឃុំ។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន មានតែជាង១០%ប៉ុណ្ណោះ ដែលបានវាស់វែងរួច។
ប្រធានសហគមន៍ដីធ្លីនៅឃុំស្រែចារ លោក លិច ត្រើយ សម្ដែងការរីករាយចំពោះដំណឹងដែរថា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នឹងចុះចែកប្លង់ដីស្របច្បាប់ដល់អ្នកភូមិ តែលោកនៅតែសង្ស័យថា តើប្លង់កម្មសិទ្ធិទាំងនោះ នឹងអាចមានការបំពារបំពានទៅថ្ងៃក្រោយទៀត ឬយ៉ាងណា? ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលសម្រេចប្រគល់ដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចដល់ក្រុមហ៊ុនឯកជន នៅតំបន់នោះម្តងទៀត៖ «ខ្លាចក្រែងលោមានក្រុមហ៊ុនផ្សេងទៀត មកទៀតអាហ្នឹងយើងភ័យដែរ។ យើងមានប្លង់ក៏ពិតមែន ក្រែងគេចង់មានៈនៅលើប្លង់យើងទៀត»។
ទោះជាយ៉ាងណា លោក នី ចរិយា ប្រធានក្រុមស៊ើបអង្កេតអង្គការសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក (Adhoc) យល់ឃើញថា ការចែកប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដីធ្លីស្របច្បាប់ដល់អ្នកភូមិ ជាការចាប់ផ្ដើមមួយក្នុងក្របខណ្ឌ ជាសញ្ញាវិជ្ជមានក្នុងការកាត់បន្ថយនូវជម្លោះដីធ្លីនាពេលអនាគតនៅកម្ពុជា និងជាសញ្ញាណដែលផ្តល់នូវសុវត្ថិភាពដីធ្លីដល់ប្រជាពលរដ្ឋ។
លោកបន្តថា ក្នុងសតិអារម្មណ៍របស់ប្រជាពលរដ្ឋដែលធ្លាប់មានដីធ្លីជាមួយក្រុមហ៊ុនឯកជន នៅតែមានការព្រួយបារម្ភពីសុវត្ថិភាពដីធ្លីរបស់ខ្លួននៅឡើយ ទោះជារដ្ឋាភិបាលប្រកាសផ្តល់ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិឲ្យក៏ដោយ។ តែបើតាមផ្លូវច្បាប់ ប្លង់កម្មសិទ្ធិដីធ្លីដែលពួកគេនឹងទទួលបាននោះ ត្រូវបានធានាដោយច្បាប់ និងគ្មានការរំលោភបំពានពីអាជ្ញាធរ ឬក្រុមហ៊ុនទៀតទេ៖ «ជាផ្លូវច្បាប់ គាត់នឹងមានសុវត្ថិភាព១០០%ក្នុងការការពារដីរបស់គាត់។ មានច្បាប់ក្នុងការធានាមាំទាំជាងកាលដែលគាត់មិនទាន់មានប្លង់មិនទាន់មានលិខិតស្នាមគតិយុត្តិអីផ្សេងៗ»។
ការបញ្ចប់ទំនាស់ដីធ្លីតាមគោលនយោបាយចាស់សកម្មភាពថ្មីរបស់រដ្ឋាភិបាល អ្នកភូមិប្រម៉ា ក្នុងឃុំកំពង់ដំរី ស្រុកឆ្លូង ជាតំបន់ដែលមានជម្លោះដីធ្លីក្តៅគគុកជាមួយក្រុមហ៊ុនកាស៊ូទីម រហូតមានការចោទប្រកាន់ពីរដ្ឋាភិបាលថាមានការបង្កើតអបគមន៍ ប្រាប់ថា ក្រុមនិស្សិតបានរំលងមិនវាស់វែងដីធ្លីចែកឲ្យអ្នកភូមិ។
អ្នកភូមិបានឲ្យដឹងថា ការមិនចុះវាស់វែងនេះ បានធ្វើឲ្យតំណាងក្រុមហ៊ុន និងមន្រ្តីទាហានជាង២០នាក់ ដែលកំពុងគ្រប់គ្រងនៅតំបន់នោះ បានរារាំងអ្នកភូមិមិនឲ្យចូលទៅដីចម្ការរបស់ខ្លួន ដែលបានកាន់កាប់ច្រើនជាង៥ឆ្នាំ។ អ្នកភូមិបន្តថា ដោយកង្វះជីវភាព មានពេលខ្លះ ពួកគាត់ត្រូវលួចលូនចូលក្នុងដីចម្ការរបស់ខ្លួនទាំងយប់ ដើម្បីលួចជីកដំឡូងរបស់ខ្លួន ហើយប្រសិនបើរូបភាពលួចទ្រព្យខ្លួនឯងនៅតែបន្ត ពួកគាត់ព្រួយថា ថ្ងៃណាមួយទាហានទាំងនោះនឹងចាប់ពួកគាត់ ឬគ្រួសារគាត់នឹងដាច់ពោះស្លាប់តែម្តង៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។