ជន​ជាប់​ចោទ នួន ជា សួរ​អ្នក​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ជម្លោះ​កម្ពុជា-​វៀតណាម

សាលា​ដំបូង​នៃ​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម បន្ត​ស្ដាប់​សាក្សី​ជា​អ្នក​ជំនាញ​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​ខ្មែរ​ក្រហម លោក ដេវីដ ឆេនល័រ (David Chandler) ឈាន​ចូល​ដល់​ថ្ងៃ​ទី​៤។ ជន​ជាប់​ចោទ នួន ជា បាន​សួរ​ផ្ទញ់​សាក្សី​ជំនាញ ទាក់ទង​នឹង​វៀតណាម។

0:00 / 0:00

ក្នុង​សវនាការ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ២៣ កក្កដា ជន​ជាប់​ចោទ នួន ជា បាន​ស្នើ​សុំ​អង្គ​ជំនុំជម្រះ តាំង​សំណួរ​ត្រឡប់​ទៅ​អ្នក​ជំនាញ ដេវីដ ឆេនល័រ ចំនួន ២​សំណួរ ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ និង​ជម្លោះ​រវាង​ប្រទេស​កម្ពុជា និង​វៀតណាម។

សំណួរ​ទី ១ ដែល​ជន​ជាប់​ចោទ នួន ជា ចោទ​សួរ​ទៅ​អ្នក​ជំនាញ​នោះ គឺ​មូលហេតុ​ទំនាស់​រវាង​ប្រទេស​កម្ពុជា និង​វៀតណាម៖ «តើ​រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ តើ​ទំនាស់​រវាង​ប្រជាជន​កម្ពុជា បណ្ដាល​មក​ពី​រឿង​ព្រំដែន ឬ​មក​ពី​អ្វី​ជា​សំខាន់?»

សំណួរ​របស់​ជន​ជាប់​ចោទ ត្រូវ​បាន​លោក ដេវីដ ឆេនល័រ ឆ្លើយ​តប​ថា បញ្ហា​នេះ គឺ​មាន​ភាព​វែង​ឆ្ងាយ ហើយ​ត្រូវ​ការ​ពេល​វេលា និង​ការ​ពន្យល់​ច្រើន។ ក៏​ប៉ុន្តែ​ប្រការ​សំខាន់ គឺ​ការ​មិន​គោរព​គ្នា និង​ការ​មិន​ចរចា៖ «ប្រសិន​បើ​យើង​ពិនិត្យ​មើល​ទៅ​លើ​ប្រយោគ​មួយ ដើម្បី​ពិពណ៌នា​អំពី​មូលហេតុ​ហ្នឹង ខ្ញុំ​សុំ​និយាយ​ថា វា​ជា​មូលហេតុ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ គឺ​ការ​មិន​ទុក​ចិត្ត​គ្នា​តាម​ប្រវត្តិសាស្ត្រ និង​ការ​មិន​ទុក​ចិត្ត​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក»

ជន​ជាប់​ចោទ នួន ជា ដែល​ជា​អតីត​អនុ​លេខា​បក្ស​កុម្មុយនិស្ត​កម្ពុជា និង​មាន​រហស្សនាម​ថា បង​ទី ២ មិន​បាន​ជំទាស់​អ្វី​ទៅ​នឹង​ការ​បកស្រាយ​របស់​អ្នក​ជំនាញ​ទេ។ ក៏​ប៉ុន្តែ​គាត់​បន្ត​សំណួរ​ទី​២ របស់​ទាក់ទង​ទៅ​នឹង​ប្រវត្តិ​បក្ស​កុម្មុយនិស្ត​កម្ពុជា៖ «តើ​កំណើត​របស់​បក្ស​កុម្មុយនិស្ត​កម្ពុជា មាន​មក​ដោយសារ​ចលនា​របស់​ប្រជាជន​កម្ពុជា ឬ​មាន​កំណើត​ដោយ​ជន​បរទេស​នាំ​ពី​ក្រៅ​ចូល​មក?»

សំណួរ​ទី​២ របស់​ជន​ជាប់​ចោទ នួន ជា ធ្វើ​ឱ្យ​យើង​ចាំ​បាន​ថា កាល​ពី​ក្នុង​សវនាការ​កន្លង​ទៅ គាត់​ធ្លាប់​លើក​ឡើង​ថា បក្ស​កុម្មុយនិស្ត​កម្ពុជា ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​វៀតណាម។

អ្នក​ជំនាញ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ លោក ដេវីដ ឆេនល័រ វិញ បាន​បញ្ជាក់​ថា ចាប់​តាំង​ពី​ចុង​ទសវត្ស​ឆ្នាំ ១៩៤០ និង​ដើម​ឆ្នាំ ១៩៥០ គឺ​បក្ស​កុម្មុយនិស្ត​កម្ពុជា ឡាវ និង​វៀតណាម មាន​គំនិត​ដូច​គ្នា ក្នុង​ការ​បណ្ដេញ​អាណានិគម​បារាំង ចេញ​ពី​ប្រទេស​ទាំង​បី៖ «ដូច្នេះ គឺ​ថា​ទាំង ៣ ប្រទេស​ហ្នឹង មាន​គោលដៅ​ដូចៗ គ្នា ហើយ​អាច​ថា វៀតណាម​ជា​អ្នក​បណ្ដុះបណ្ដាល​កម្ពុជា។ ប្រសិន​បើ​យើង​និយាយ​ឱ្យ​ច្បាស់ គឺ​ថា​ប្រភព​ដើម​នៃ​បក្ស​កុម្មុយនិស្ត​កម្ពុជា ចុង​ទសវត្ស​ឆ្នាំ ១៩៤០ និង​ដើម​ឆ្នាំ ១៩៥០ គឺ​មាន​ទំនាក់ទំនង​យ៉ាង​ជិតស្និទ្ធ​ជាមួយ​នឹង​វៀតណាម»

សំណួរ​របស់​ជន​ជាប់​ចោទ នួន ជា គឺ​ធ្វើ​ឡើង​បន្ទាប់​ពី​មេធាវី​ការពារ​ក្ដី​ជន​ជាប់​ចោទ តាំង​សំណួរ​ចំពោះ​អ្នក​ជំនាញ ដេវីដ ឆេនល័រ ទាក់ទង​ទៅ​នឹង​ប្រវត្តិ និង​រចនាសម្ព័ន្ធ​បក្ស​កុម្មុយនិស្ត​កម្ពុជា តាំង​ពី​ដើម​រៀង​មក។

ឱកាស​សម្រាប់​ក្រុម​មេធាវី​ការពារ​ក្ដី​ឱ្យ​ជន​ជាប់​ចោទ សួរ​សាក្សី​ជំនាញ​លោក ដេវីដ ឆេនល័រ បាន​បញ្ចប់ ក៏​ប៉ុន្តែ​សវនាការ​នឹង​ត្រូវ​ធ្វើ​បន្ត​នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារ ទី​២៤ កក្កដា ទៀត ហើយ​អង្គ​ជំនុំជម្រះ​នឹង​ផ្ដល់​ឱកាស​ដល់​ក្រុម​​មេធាវី​ការពារ​ក្ដី​ជន​ជាប់​ចោទ អៀង សារី ដើម្បី​សួរ​សំណួរ​បន្ត៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។