ជនជាតិដើមភាគតិចមិនអនុញ្ញាតឲ្យយុវជនស្ម័គ្រចិត្តវាស់ដីជាកម្មសិទ្ធិឯកជន
h081012hs.mp3
តើមូលហេតុអ្វីខ្លះ ដែលក្រុមជនជាតិភាគតិចកួយ ព្យាយាមបដិសេធមិនឱ្យមានការវាស់វែងដី ធ្វើជាកម្មសិទ្ធិឯកជនសម្រាប់ពួកគេនោះ?
ក្រុមជនជាតិកួយប្រមាណ៥០០គ្រួសារ នៅក្នុងឃុំប្រមេ បានឱ្យដឹងថា ពួកគេកំពុងរៀបចំឯកសារមួយចំនួន ដូចជាស្វ័យបញ្ជាក់អត្តសញ្ញាណជនជាតិដើមភាគតិច ធ្វើលក្ខន្តិកៈបញ្ជូនទៅក្រសួងមហាផ្ទៃ ដើម្បីសុំចុះបញ្ជីឱ្យក្លាយទៅជាសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច ក្នុងបំណងចង់ឱ្យក្រុមយុវជនស្ម័គ្រចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាល ធ្វើការវាស់វែងដីធ្លី ដោយដាក់បញ្ចូលប្លង់ទៅក្នុងកម្មសិទ្ធិសមូហភាព នៃសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចតែមួយក្នុងតំបន់ពួកគេរស់នៅទាំងមូល។
កាលពីពេលថ្មីៗក្រុមជនជាតិដើមភាគតិចកួយ នៅតាមភូមិមួយចំនួននៃឃុំប្រមេ បានបដិសេធមិនឱ្យក្រុមយុវជនស្ម័គ្រចិត្តអាចវាស់វែងដីធ្លី ដើម្បីរៀបចំធ្វើប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិឯកជនជូនពួកគេនោះទេ។
ការបដិសេធនោះ ដោយសារតែពួកគេភ័យខ្លាចបាត់បង់ដីកសិកម្ម ដីប្រពៃណី ដីជំនឿ និងដីតំណមជាដើម ដោយសារតែខ្លាចអ្នកផ្សេងអាចនឹងទៅដណ្ដើមយកធ្វើជាដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ច សម្រាប់ពេលណាមួយ។
ស្ត្រីឈ្មោះ រឿង ខាន់ គឺជាជនជាតិដើមភាគតិចកួយម្នាក់ រស់នៅក្នុងឃុំប្រមេ នៃស្រុកត្បែងមានជ័យ ខេត្តព្រះវិហារ គាត់បានមានប្រសាសន៍ថា គាត់មិនចង់បានការវាស់វែងដីធ្លី ហើយរៀបចំធ្វើជាកម្មសិទ្ធិឯកជនមកឱ្យគាត់នោះទេ។ ស្ត្រីដដែលបានមានប្រសាសន៍ថា គាត់ចង់បានការវាស់វែងដីធ្លី ហើយធ្វើប្លង់កម្មសិទ្ធិសមូហភាពរបស់សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចវិញ។
ការធ្វើបែបនេះ គឺវាអាចផ្ដល់ភាពកក់ក្ដៅមកឱ្យពួកគាត់ច្រើនជាង រួមជាមួយនឹងការអាចថែរក្សាធនធានធម្មជាតិនៅទូទាំងឃុំរបស់គាត់បានទៀតផង៖ «បើសិនជាវាស់ជាឯកជន មិនអាចការពារបានទេ ពីព្រោះសព្វថ្ងៃនេះ មានអនាធិបតេយ្យច្រើនណាស់។ ចង់បានជាសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច វាស់ជាដីសមូហភាពទាំងអស់នៅឃុំនេះ ក៏សម្រាប់បងប្អូនធ្វើការ សម្រាប់កូនចៅតទៅមុខ»។
លោក ឈឹម សាមុត គឺជាសកម្មជននៃក្រុមជនជាតិដើមភាគតិចកួយប្រចាំឃុំប្រមេ បានគាំទ្រទៅលើគោលគំនិតដែលចង់ឱ្យមានការវាស់វែងដីធ្លី និងធ្វើប្លង់កម្មសិទ្ធិជាសមូហភាពរបស់សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចនោះ។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា ក្រុមរបស់លោកកំពុងមានការពិបាកការពារដីធ្លី ដែលអ្នកភូមិធ្លាប់ប្រើប្រាស់ជាយូរមកហើយ។ តំណាងជនជាតិដើមភាគតិចដដែល បានមានប្រសាសន៍ទៀតថា ពេលបច្ចុប្បន្ន ដីនៅជុំវិញតំបន់ពួកគាត់រស់នៅ គឺមានក្រុមហ៊ុនឯកជនចិនមួយបានចុះទៅវិនិយោគដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចនៅទីនោះ ហើយប្រសិនបើជនជាតិភាគតិចសុខចិត្តវាស់វែងដីធ្លីធ្វើកម្មសិទ្ធិឯកជន គឺតំបន់នោះនឹងត្រូវស្ថិតក្នុងប្លង់នៃរូបមន្តស្បែកខ្លា។
កាលណាស្ថិតនៅក្នុងប្លង់នៃរូបមន្តស្បែកខ្លា វានឹងអាចមានការគំរាមកំហែងច្រើនមកលើកម្មសិទ្ធិឯកជនក្រុមជនជាតិភាគតិចរបស់គាត់៖ «យើងលំបាកមែនទែនក្នុងការក្លាយទៅជាតំបន់ស្បែកខ្លា។ អ៊ីចឹង គាត់អត់ចង់ទេ ណាមួយបើសិនជាយើងចុះជាសមូហភាព តាមច្បាប់ភូមិបាល តាមអនុក្រឹត្យនោះ គឺអាចសល់ដីបម្រុងទុកផង ដីប្រើប្រាស់ជាក់ស្ដែងក៏យើងមាន ហើយយើងបានដីប្រពៃណី ដីជំនឿ ដីតំណមអីហ្នឹងដែរ។ អានេះបើសិនជាយើងចុះបែបហ្នឹង យើងអត់ស្ថិតនៅក្នុងប្លង់ស្បែកខ្លារបស់ក្រុមហ៊ុនទេ»។
អាជ្ញាធររដ្ឋាភិបាលបានបង្ហាញជំហរថា គេកំពុងបើកទូលាយឱ្យក្រុមជនជាតិភាគតិចទាំងនោះ ប្រើសិទ្ធិក្នុងការជ្រើសរើសនីតិវិធីនៃការវាស់វែងដីធ្លី និងធ្វើកម្មសិទ្ធិ។
លោក ប៉ាង យាត ជាអភិបាលស្រុកត្បែងមានជ័យ បានមានប្រសាសន៍ថា កន្លងទៅមានក្រុមជនជាតិភាគតិចកួយប្រមាណជា១០០គ្រួសារ នៅឃុំប្រមេ បានឱ្យក្រុមយុវជនស្ម័គ្រចិត្តចុះធ្វើការវាស់វែងដីធ្លី ដើម្បីធ្វើកម្មសិទ្ធិឯកជនឱ្យពួកគេ ក៏ប៉ុន្តែបន្ទាប់មក មានក្រុមជនជាតិភាគតិចជាច្រើន បានជំទាស់ទៅលើសកម្មភាពវាស់វែងដីធ្វើកម្មសិទ្ធិឯកជននោះ ហើយក្រុមយុវជនស្ម័គ្រចិត្តក៏បានដកខ្លួនចេញពីឃុំប្រមេ។
អភិបាលស្រុកដដែល បានមានប្រសាសន៍ថា លោកបានព្យាយាមពន្យល់អំពីផលវិបាកនៃការធ្វើប្លង់ដីកម្មសិទ្ធិសមូហភាពរបស់សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចនោះ គឺនៅពេលណាដែលឯកជនត្រូវការប្រើប្រាស់ម្នាក់ៗ វាមិនអាចប្រើបានទេ ព្រោះប័ណ្ណជាកម្មសិទ្ធិសមូហភាព ហើយពេលឯកជនត្រូវការខ្ចីប្រាក់ពីធនាគារ ដោយយកប្លង់ទៅបញ្ចាំ ឬក៏ចង់លក់ដូរជាដើម ក៏អត់បានដែរ៖ «អាជ្ញាធរមិនជំទាស់ទេ បើគាត់យកសហគមន៍ ក៏ជួយខាងសហគមន៍ទៅ។ ប៉ុន្តែគ្រាន់ថា បើធ្វើប្លង់សហគមន៍ ចាំពេលពួកគាត់មានច្បាប់សិន បានយើងរៀបចំវាស់ជូនគាត់។ ហើយបើសិនជាគាត់ចង់បានឯកជន ក៏វាស់ជូនគាត់ឯកជនទៅ ព្រោះយើងមិនអាចបង្ខំគាត់ទៅខាងច្រកណាទេ»។
កាលពីដើមខែកក្កដា កន្លងទៅ ឧត្តមក្រុមប្រឹក្សាកំណែទម្រង់រដ្ឋ និងក្រុមប្រឹក្សាគោលនយោបាយដីធ្លី បានចេញសេចក្តីណែនាំមួយឱ្យការវាស់វែងដីធ្លី ដើម្បីធ្វើកម្មសិទ្ធិជូនប្រជាពលរដ្ឋ ត្រូវចាប់អារម្មណ៍ទៅលើតំបន់ដែលមានជនជាតិភាគតិចកំពុងរស់នៅ គឺត្រូវធ្វើប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិសមូហភាពឱ្យ ប្រសិនបើមានការស្នើសុំ បើទោះបីជាសហគមន៍ជនជាតិភាគតិចនោះកំពុងដំណើរការសុំចុះបញ្ជីសហគមន៍ នៅក្រសួងមហាផ្ទៃ ដើម្បីឱ្យក្លាយទៅជានីតិបុគ្គលក៏ដោយ។
លោក ឡោ ច័ន្ទ អ្នកសម្របសម្រួលរបស់សមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក (ADHOC) ប្រចាំខេត្តព្រះវិហារ បានមានប្រសាសន៍ថា លោកគាំទ្រក្រុមជនជាតិភាគតិចកួយ នៅឃុំប្រមេ ដែលចង់បានការធ្វើកម្មសិទ្ធិដីធ្លីជាសមូហភាពនោះ៖ «ជនជាតិភាគតិចកួយ គាត់ធ្វើអ៊ីចឹង ជារឿងមួយដ៏ល្អ ពីព្រោះអាហ្នឹងជាសិទ្ធិរបស់គាត់។ គាត់ចង់ចុះជាលក្ខណៈឯកជនក៏បាន គាត់ចង់ដាក់លក្ខណៈជាសមូហភាពនៅក្នុងសហគមន៍របស់គាត់ក៏បាន»។
លោក គិត ទូច ជាមន្ត្រីកម្មវិធីជាន់ខ្ពស់ នៃគំរោងច្បាប់ដីធ្លី និងធនធានធម្មជាតិរបស់មជ្ឈមណ្ឌលអប់រំច្បាប់ សម្រាប់សហគមន៍ ស៊ី.អិល.អ៊ី.ស៊ី (CLEC) បានមានប្រសាសន៍ថា ជនជាតិដើមភាគតិច អាចចុះធ្វើកម្មសិទ្ធិដីធ្លីសមូហភាពបាន ប្រសិនបើគេមានសំណុំរឿងជានីតិបុគ្គល សំណុំរឿងខាងកំណត់អត្តសញ្ញាណកម្ម និងលក្ខន្តិកៈដើម្បីគ្រប់គ្រងសហគមន៍ បញ្ជូនទៅរដ្ឋាភិបាលអស់ហើយនោះ។
ក៏ប៉ុន្តែ ចំពោះក្រុមជនជាតិភាគតិចខ្លះដែលមិនទាន់បានរៀបចំឯកសារនីតិបុគ្គល និងលក្ខន្តិកៈ ដើម្បីឱ្យពេញលេញជារចនាសម្ព័ន្ធចាត់តាំងជាសហគមន៍ សម្រាប់ទទួលខុសត្រូវផ្លូវច្បាប់នៅឡើយក៏ដោយ ក៏មិនមែនមានន័យថា ត្រូវបាត់ឱកាសនោះទេ គឺគ្រាន់តែត្រូវបំពេញលក្ខខ័ណ្ឌផ្សេងៗ ដើម្បីតម្រូវតាមគោលការណ៍ច្បាប់ ឱ្យមានការទទួលស្គាល់ជាសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចប៉ុណ្ណោះ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
អ្នកអានអនាមិក
ខ្ញុំបាទសូមអោយបុគ្គលិកអាស៊ីសេរីកែលំអពាក្យថា ជនជាតិដើមភាគតិចទៅជាជនជាតិភាគតិចរស់នៅប្រទេសកម្ពុជាពីព្រោះអីខ្ញុំថា យ៉ាងនោះ វាដោយសារតែប្រទេសខែ្មរមិនមែនជាទឹកដីជនជាតិណាទេ មិនត្រូវប្រពាក្យថាជនជាតិដើមជាដាច់ខាត ។សូមលោកពិចារណាចុះប្រទេសវៀតណាម ៥៤ ជនជាតិតែគ្មានជនជាដើមទេ សូម្បីតែខែ្មរក្រោមជាម្ចាស់ទឹកដីក៍មិនបានដែរ ។សូមអរគុណ ពីខ្ញុំបាទ សុរិយា ថាច់
Aug 10, 2012 10:33 PM
-
ស្ដាប់ផ្ទាល់
(ព្រឹក ៥:៣០-៦:៣០ ល្ងាច ៧:៣០-៨:៣០) - សំឡេង
ភាសា
