ព្រោះថា បញ្ជីឈ្មោះបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១២ ជាបញ្ជីឈ្មោះទុកសម្រាប់បម្រើឲ្យការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្ត្រ អាណត្តិទី៥ ឆ្នាំ២០១៣ ខាងមុខ។
ថ្នាក់ដឹកនាំគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) និងមន្ត្រីដឹកនាំសាលារាជធានីភ្នំពេញ បានជំរុញឲ្យមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធតាមស្ថាប័ននានា ជួយផ្សព្វផ្សាយឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ ដែលមានសិទ្ធិបោះឆ្នោត ឲ្យចូលរួមពិនិត្យ និងចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតឲ្យបានគ្រប់គ្នា។
លោក អ៊ឹម សួស្តី ជាប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត លោកបានស្នើឲ្យមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធតាមក្រសួង ឬស្ថាប័ននានា ត្រូវចូលរួមសហការជាមួយ គ.ជ.ប ធ្វើយ៉ាងណាជួយរំលឹកឲ្យប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់អាយុ ឬមានសិទ្ធិបោះឆ្នោត ឲ្យទៅពិនិត្យនិងចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត នៅដើមខែកញ្ញា ខាងមុខឲ្យបានគ្រប់គ្នា។
សេចក្តីអំពាវនាវរបស់លោក អ៊ឹម សួស្តី ប្រធាន គ.ជ.ប នេះ ធ្វើឡើងចំពោះមុខមន្ត្រីក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់មកពីសង្កាត់ទាំង ៩៦សង្កាត់ និងមន្ត្រីមកពីស្ថាប័ននានាទូទាំងរាជធានីភ្នំពេញ នៅព្រឹកថ្ងៃសុក្រ ទី៣ ខែសីហា។
ជាងនេះទៅទៀត លោកក៏បានស្នើឲ្យមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធតាមឃុំ-សង្កាត់នីមួយៗត្រូវពិនិត្យ និងលុបឈ្មោះស្ទួនចេញពីបញ្ជីឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោតឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។ ព្រោះថា បញ្ជីឈ្មោះបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១១ កន្លងទៅ មានឈ្មោះស្ទួនរាប់រយពាន់នាក់ មានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីបោះឆ្នោត។
ប្រតិទិននៃការពិនិត្យបញ្ជីឈ្មោះ និងចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១២ របស់ គ.ជ.ប បានបង្ហាញថា ការពិនិត្យបញ្ជីឈ្មោះ និងការចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតនៅតាមឃុំ-សង្កាត់ ចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា ដល់ថ្ងៃទី១២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១២។
ទាក់ទិនបញ្ហានេះ លោក ម៉ប សារិន ប្រធានក្រុមប្រឹក្សារាជធានីភ្នំពេញ បានឲ្យដឹងដែរថា ដោយកាលបរិច្ឆេទនៃការពិនិត្យ និងការចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតជិតចូលមកដល់ លោកបានអញ្ជើញមន្ត្រីក្រោមឱវាទ និងមន្ត្រីសង្កាត់ទាំង ៩៦សង្កាត់ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ មកជួបប្រជុំ និងស្នើឲ្យយកចិត្តទុកដាក់ ជំរុញឲ្យការងារបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៣ មានដំណើរការល្អ។
លោកថ្លែងថា ជារៀងរាល់ឆ្នាំ មានប្រជាពលរដ្ឋ ពិសេសយុវជន នៅស្រពេចស្រពិល និងមិនទាន់យល់ដឹងជុំវិញព័ត៌មានទាក់ទងការពិនិត្យ និងចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតទេ ជាហេតុនាំឲ្យពួកគេបាត់សិទ្ធិបោះឆ្នោត។
លោកបន្តថា ដើម្បីឲ្យដំណើរការបោះឆ្នោតតំណាងរាស្ត្រអាណត្តិទី៥ ឆ្នាំ២០១៣ មានដំណើរការល្អ ទាមទារឲ្យមន្ត្រីគ្រប់ស្ថាប័នចូលរួមផ្សព្វផ្សាយឲ្យប្រជាពលរដ្ឋចូលរួមពិនិត្យ និងចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតឲ្យបានច្រើន។
គំនិតផ្ដួចផ្ដើមនេះ ត្រូវបានមន្ត្រីសង្គមស៊ីវិល ធ្វើការពាក់ព័ន្ធការងារបោះឆ្នោត ចាត់ទុកថា ជាសកម្មភាពបង្កើនការទទួលខុសត្រូវរបស់មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល។
មន្ត្រីអង្គការខុមហ្វ្រែល (Comfrel) និងអង្គការនិចហ្វិក (Nicfec) បានលើកឡើងថា ដំណើរការបោះឆ្នោតដែលមានលក្ខណៈប្រជាធិបតេយ្យ ទាមទារឲ្យមានប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់អាយុបោះឆ្នោត ឬមានសិទ្ធិបោះឆ្នោត ចូលរួមឲ្យបានច្រើន។
មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិល ឲ្យដឹងថា អាណត្តិបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្ត្រ ឬការបោះឆ្នោតក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់កន្លងទៅ ប្រជាពលរដ្ឋភាគច្រើនបានបាត់សិទ្ធិបោះឆ្នោត ដោយរកមិនឃើញឈ្មោះក្នុងបញ្ជីបោះឆ្នោត ឬត្រូវគេលុបឈ្មោះចេញពីបញ្ជីឈ្មោះបោះឆ្នោត។
ផ្ដើមពីបញ្ហានេះ លោកបណ្ឌិត ហង្ស ពុទ្ធា នាយកប្រតិបត្តិអង្គការនិចហ្វិក បានអំពាវនាវឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ ដែលគ្រប់អាយុ និងមានសិទ្ធិបោះឆ្នោត ត្រូវទៅពិនិត្យ និងចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតឲ្យបានគ្រប់គ្នា នៅដើមខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១២។
ដោយឡែកមេដឹកនាំគណបក្ស សម រង្ស៊ី និងសិទ្ធិមនុស្ស ក៏បានលើកទឹកចិត្ត និងរំលឹកឲ្យប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់អាយុ និងមានសិទ្ធិបោះឆ្នោត ត្រូវឆ្លៀតពេលទៅពិនិត្យ និងចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតឲ្យបានច្រើនកុះករ ដើម្បីមានសិទ្ធិបោះឆ្នោត ជ្រើសរើសមេដឹកនាំប្រទេសដែលមានមាយាថ និងគុណធម៌ល្អ។
លោក យឹម សុវណ្ណ មន្ត្រីនាំពាក្យ និងជាសមាជិកសភាគណបក្ស សម រង្ស៊ី បានថ្លែងថា បើប្រជាពលរដ្ឋ ឬយុវជនគ្រប់រូបចង់លុបបំបាត់សកម្មភាពរំលោភដីធ្លី ឬលំនៅឋានរបស់ខ្លួន ពីសំណាក់អ្នកមានអំណាច ឬអ្នកមានទ្រព្យធន នាថ្ងៃអនាគត ត្រូវចូលរួមពិនិត្យ និងចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតឲ្យបានគ្រប់គ្នា។
លោកបន្តថា ការពិនិត្យ និងចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតនាំឲ្យពលរដ្ឋគ្រប់ៗរូបមានសិទ្ធិបោះឆ្នោតជ្រើសរើសមេដឹកនាំប្រទេសល្អ ដើម្បីសម្រេចជោគវាសនាប្រទេសជាតិ នាថ្ងៃអនាគត។
ប្រតិទិនរបស់គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត បានឲ្យដឹងថា ដំណើរការពិនិត្យ និងការចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត និងការផ្តល់សុពលភាពលើបញ្ជីឈ្មោះបោះឆ្នោត សម្រាប់ឆ្នាំ២០១២ ចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា ដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១២។
រីឯពេលវេលា នៃការចុះឈ្មោះតំណាងគណបក្សនយោបាយចូលរួមបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្ត្រអាណត្តិទី៥ ចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា ដល់ថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១២។ ចំណែកកាលបរិច្ឆេទ នៃការបោះឆ្នោត ចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៣។
គ.ជ.ប បានបញ្ជាក់ថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ ដែលមានអាយុ ១៨ឆ្នាំឡើងទៅ គិតដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៣ (កើតមុន ឬត្រឹមថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៩៥) ដែលមិនទាន់ចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត ឬបានផ្លាស់ទីលំនៅចូលក្នុងឃុំ-សង្កាត់ មានសិទ្ធិសុំចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតក្នុងការិយាល័យណាមួយក្នុងឃុំ-សង្កាត់ ដែលខ្លួនកំពុងរស់នៅ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។