សង្គមស៊ីវិលបារម្ភពីភាពមិនច្បាស់លាស់នៃសេចក្ដីព្រាងក្រមព្រហ្មទណ្ឌថ្មី
ដោយ ម៉ៅ សុធានី
2009-10-11
គណៈកម្មាធិការប្រព្រឹត្តិកម្មដែលជាសម្ព័ន្ធអង្គការតំណាងឲ្យក្រុមសង្គមស៊ីវិល២១នៅកម្ពុជា បានសម្ដែងការព្រួយបារម្ភពីភាពមិនច្បាស់លាស់នៃនិយមន័យរបស់មាត្រាមួយចំនួនក្នុងសេចក្តីព្រាងក្រមព្រហ្មទណ្ឌថ្មី ដែលអ្នកតំណាងរាស្ត្រកំពុងធ្វើការពិភាក្សាដេញដោលក្នុងរដ្ឋសភា ចាប់តាំងតែពីដើមខែតុលាកន្លងមកនេះ។
សកម្មជននៃអង្គការសង្គមស៊ីវិលនាំគ្នាដង្ហែក្បួនធ្វើយុទ្ធនាការទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលពន្លឿនការធ្វើច្បាប់ប្រឆាំងអំពើពុករលួយកាលពីចុងឆ្នាំ២០០៦។
វាគ្មិនកិត្តិយសពីររូបគឺលោកមេធាវី សុក សំអឿន នាយកប្រតិបត្តិក្រុមអ្នកច្បាប់ការពារសិទ្ធិកម្ពុជា និងលោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ពុង ឈីវកេក ប្រធានអង្គការសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ បានមានប្រសាសន៍យល់ស្របជាមួយគ្នាថា សេចក្តីព្រាងក្រមព្រហ្មទណ្ឌថ្មីដែលសភាជាតិកំពុងពិភាក្សានេះ ប្រសិនបើអនុម័តដោយពុំមានកែប្រែមាត្រាខ្លះទៅតាមអនុសាសន៍ដែលបានស្នើឡើងដោយក្រុមសង្គមស៊ីវិលទេនោះ វានឹងនាំឲ្យមានផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់សិទ្ធិសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិរបស់ពលរដ្ឋ។
លោកមេធាវី សុក សំអឿន បានមានប្រសាសន៍រៀបរាប់អំពីការព្រួយបារម្ភរបស់សង្គមស៊ីវិលយ៉ាងដូច្នេះ ៖ «អ្វីដែលយើងព្រួយបារម្ភគឺពាក់ព័ន្ធនឹងសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ ជាពិសេសគឺបទបរិហារកេរ្តិ៍ហើយនិងបទញុះញង់ ហើយនៅក្នុងក្រមព្រហ្មទណ្ឌនេះ យើងឃើញបទញុះញង់ហ្នឹងមានច្រើនជាងច្បាប់អ៊ុនតាក់ទៅទៀត ជាពិសេសអា៤៩៤ដែលនិយាយពីលក្ខខណ្ឌអាទិភាពនៃការញុះញង់នោះ។ គឺក្នុងចំណុចទី១ គេនិយាយថា ដោយសម្ដីតាមប្រភេទណាក៏ដោយដែលប្រកាសនៅក្នុងទីកន្លែងសាធារណៈឬនៅក្នុងពេលប្រជុំជាសាធារណៈ។ បើយើងនិយាយពីប្រជុំ ការប្រជុំគ្នា បើសិនជាមនុស្សច្រើន ការនិយាយហ្នឹងគឺយើងអាចនឹងមានការបារម្ភណាស់ ខ្លាចគេមានការបកស្រាយថាជាការញុះញង់»។
លោក សុក សំអឿន បានមានប្រសាសន៍បញ្ជាក់ផងដែរថា ដោយសារតែមាត្រាខ្លះទាក់ទងនឹងនិយមន័យនៃបទបរិហារកេរ្តិ៍និងបទញុះញង់មិនច្បាស់លាស់ វានឹងអាចនាំឲ្យមានផលវិបាកធំៗពីរ ៖ «ផលវិបាកទី១ បើសិនជាតុលាការគាត់បកស្រាយតឹងរ៉ឹង បទល្មើសហ្នឹងវាទៅជាមិនអាចយកទៅអនុវត្តបាន មិនអាចដាក់ទោសអ្នកណាបាន។ តែបើសិនជាតុលាការបកស្រាយធូររលុងទៅវិញ បកស្រាយយ៉ាងម៉េចក៏ជនជាប់ចោទជាប់គុកដែរ។ ឧទាហរណ៍ដូចពាក្យ "ញុះញង់" មិនដឹងថាមានស្អីខ្លះទៅដែលហៅថា "ញុះញង់"? យើងមិនដឹងថាតើមានស្អីមួយដែលបកស្រាយថា ពាក្យនេះហៅថាញុះញង់ ពាក្យនោះមិនហៅថាញុះញង់ ពីព្រោះថា តាមពិតទៅក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនិយាយថា បើសិនជាអ្វីដែលយើងនិយាយគ្រាន់តែជាការបញ្ចេញមតិ គឺអត់ត្រូវមានទោសមានពៃរ៍អីទេ»។
មិត្តអ្នកស្តាប់នាទីវេទិកាអ្នកស្ដាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីដែលបានសាកសួរវាគ្មិនកិត្តិយសជាច្រើនសំណួរ ដូចជាថាតើច្បាប់នេះធ្វើឡើងដើម្បីការពារប្រជាពលរដ្ឋ ឬដើម្បីការពាររដ្ឋាភិបាល ហើយបើច្បាប់ហ្នឹងហាមឃាត់មិនឲ្យប្រជាពលរដ្ឋបញ្ចេញមតិនោះ តើមានន័យដូចម្តេច?
ចំពោះសំណួរនេះ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ពុង ឈីវកេក បានមានប្រសាសន៍ឆ្លើយតបថា ៖ «ច្បាប់គឺសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ តាំងពីអ្នកខាងលើដល់ខាងក្រោមត្រូវនៅក្រោមច្បាប់។ ប្រទេសដែលគោរពប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដ អ្នកដឹកនាំប្រទេសហ្នឹងគឺគេធ្វើច្បាប់នានាឲ្យតាមខ្នាតអន្តរជាតិ ជាច្បាប់ការពារសិទ្ធិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ»។
បញ្ហាភាពមិនច្បាស់លាស់នៃនិយមន័យរបស់មាត្រាខ្លះនៃសេចក្តីព្រាងក្រមព្រហ្មទណ្ឌថ្មីនេះ មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលបានអះអាងថា ក្រោយពេលដែលច្បាប់មួយនេះអនុម័តហើយពិតជាមានការលំបាកក្នុងការនិយាយបញ្ចេញមតិរិះគន់ ឬធ្វើការតវ៉ាណាមួយ ពីព្រោះតុលាការខ្មែរអាចនឹងធ្វើការបកស្រាយមាត្រាច្បាប់ទាំងនោះតាមទំនើងចិត្តរបស់ខ្លួន៕
អត្ថបទដែលទាក់ទង
នាយករដ្ឋមន្ត្រីសម្រេចយកសម័យប្រជុំថ្ងៃ១១ ធ្នូ ដើម្បីឆ្លងសេចក្ដីព្រាងច្បាប់អំពើពុករលួយ
សង្គមស៊ីវិលរកឃើញភាពមិនប្រក្រតីក្នុងការអនុវត្តច្បាប់នៅមណ្ឌលគិរី
រដ្ឋសភាអនុម័តសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្មុំកូនអន្តរប្រទេស
នគរបាលខណ្ឌដង្កោរងការចោទថាបាញ់សម្លាប់មនុស្សច្រឡំ
រ៉ុង ឈុន មិនរួញរាចំពោះការងារតស៊ូមតិ
មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សសម្ដែងការព្រួយបារម្ភអំពីក្រមព្រហ្មទណ្ឌថ្មី
កូនប្រុសបារម្ភពីសុខភាពម្ដាយដែលកើតអេដស៍ហើយជាប់ពន្ធនាគារ
សង្គមស៊ីវិលប្រតិកម្មចំពោះសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ស្ដីពីការធ្វើបាតុកម្ម
មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សទាមទារឲ្យស៊ើបអង្កេតមន្ត្រីតុលាការខែត្ររតនគិរីជាថ្មី
មតិ
អ្នកអាចបញ្ចេញមតិដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមនេះក្នុងទម្រង់ជាអក្សរសុទ្ធ។. មតិត្រូវតែអនុញ្ញាតដោយអ្នកសម្របសម្រួលនិងមិនបង្ហាញភ្លាមៗនៅលើទំព័រនេះទេ។ សូមអញ្ជើញត្រឡប់មកបើកទំព័រនេះម្ដងទៀតដើម្បីមើលថាតើមតិរបស់អ្នកត្រូវបានចុះផ្សាយឬអត់។
I think the new draft of Cambodian criminal code is supporting and adding more power to the royal government especially the long-corrupted judicial system to find fault with the one they want to do. it clearly shows gratual loss of the right of expressing public opinon or constructive critism for the government activities and if this law pass by Cambodian National Assembly without deep consideration on demoncracy in Cambodia it will certainly reflect or demonstarte that the democracy in Cambodia is walking backward to communist regime again. <br> <br>Another thing I want to say is that this new law serves only the benifit to the rich and strong people where as the poor will be vulnerable in this unjust society of judicial system and if all people can go to live in USA or other easily, maybe only very few people will live in Cambodia and stay with Samduch. land grab, education bribery, judicial corruption, Asid attack and the right of opinion expression on and on.
2009-10-13 22:54
This new law is not for all to use but will protect CPP Group only. The penalty code is already passed and approved from home that's why there ia no any change raised by opposed party.
2009-10-13 22:02
I've been heard that that law is already passed by Cambodian National Assembly. Whatever Cambodian Societies can deal with or raise this issues and the consequences to Cambodian Senat for checking up on this law (matters). I'm also thinking Cambodian Senat has the rights to erase all the articles of new Cambodian Criminal Code those contrary the Cambodian Constitutional Law or the International Convetions on " The Freedom Of Expression."
2009-10-13 05:49
These laws are not for the democrat country it and confused they need to make it clear.There are no democrat countries that limit freedom of speech, only a communist countries that have these kind of laws .If these laws pass, it will more suppress and haunt every khmer people.
2009-10-12 01:18
ខ្ញុំយល់ថា ច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌថ្មីនេះគ្រាន់តែជាលេស ដែលរាជរដ្ឋាភិបាល នឹងយកមកបំបិទសិទ្ធិសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិរបស់ពលរដ្ឋកម្ពុជា ដូចដែលបានធ្វើកន្លងមក។ បើពុំមានការកែប្រែមាត្រាខ្លះទេនោះ។ ច្បាប់នេះនឹងគ្មានន័យអ្វីទាំងអស់សំរាប់ប្រជាពលរដ្ឋតូចតាច។
2009-10-12 00:25
មើលមតិទាំងអស់.