កម្ពុជា​ដាក់​សំណើ​ពិភាក្សា​អំពី​ប្រធាន​បទ "អាស៊ាន​គ្មាន​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល"

កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន (Asean Summit) នឹង​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ទី១៥ ដល់​ថ្ងៃ​ទី២០ វិច្ឆិកា។ ប្រទេស​កម្ពុជា ក្នុង​នាម​ជា​ប្រធាន​អាស៊ាន ស្នើ​របៀបវារៈ​មួយ​ចំនួន​ទាក់​ទង​នឹង​បញ្ហា​សន្តិសុខ​ក្នុង​តំបន់ ទៅ​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន ដើម្បី​ពិភាក្សា។
ដោយ វណ្ណ វិចារ
2012-11-15
អ៊ីម៉ែល
មតិ
ចែករំលែក
បោះពុម្ព
  • បោះពុម្ព
  • ចែករំលែក
  • មតិ
  • អ៊ីម៉ែល

មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ពន្យល់​ថា កម្ពុជា មាន​ចេតនា​ចង់​ឲ្យ​តំបន់​អាស៊ាន គ្មាន​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល។ សង្គម​ស៊ីវិល​ហៅ​គំនិត​ផ្ដួច​ផ្ដើម​របស់​កម្ពុជា ថា ជា​ការ​ល្អ​ប្រសើរ ប៉ុន្តែ​ពួក​គេ​ស្នើ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា បំបាត់​ឫស​គល់​ដែល​អាច​នាំ​ឲ្យ​កម្ពុជា ជួប​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល។

នៅ​ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​រដ្ឋមន្ត្រី​ការ​បរទេស​អាស៊ាន នា​ពេល​កន្លង​ទៅ កម្ពុជា បាន​ដាក់​សំណើ​ពិភាក្សា​អំពី​ប្រធាន​បទ​ដែល​ទាក់​ទង​នឹង​សន្តិសុខ​តំបន់​មួយ គឺ​អាស៊ាន​គ្មាន​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល។ មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ឲ្យ​ដឹង​ថា អាស៊ាន​នឹង​ពិភាក្សា​គ្នា​បន្ត​ទៀត​នៅ​ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​ពី​ប្រធាន​បទ​អាស៊ាន​គ្មាន​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល ព្រោះ​ថា​បើ​ប្រទេស​ណា​មួយ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ាន មាន​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល នឹង​ប៉ះពាល់​ដល់​សេដ្ឋកិច្ច និង​ការ​អភិវឌ្ឍ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ាន​ទាំង​មូល។

អ្នក​នាំ​ពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ នៅ​ក្នុង​វេទិកា​អ្នក​សារព័ត៌មាន​មួយ​នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​អង្គារ ទី១៣ វិច្ឆិកា ដែល​រៀបចំ​ឡើង​ដោយ​ក្លឹប​អ្នក​កាសែត​កម្ពុជា មាន​ប្រសាសន៍​ថា កម្ពុជា មាន​បទពិសោធន៍​ឈឺ​ចាប់​ច្រើន​ក្នុង​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​ដ៏​វិនាសកម្ម។ លោក​បន្ត​ថា កម្ពុជា ប្រើ​សិទ្ធិ​ក្នុង​នាម​ជា​ប្រធាន​អាស៊ាន ដើម្បី​សម្រប​សម្រួល ដោះស្រាយ​បញ្ហា​សន្តិសុខ​ក្នុង​តំបន់ ដូច​ជា​បញ្ហា​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង និង​ការ​ជំរុញ​ឲ្យ​ប្រទេស​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ាន ទប់​ស្កាត់​កុំ​ឲ្យ​មាន​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​កើត​ឡើង។ លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ បញ្ជាក់​ថា គំនិត​របស់​កម្ពុជា ដែល​ចង់​ឲ្យ​តំបន់​អាស៊ាន​ទាំង​មូល​គ្មាន​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល កំពុង​តែ​ទទួល​បាន​ការ​គាំទ្រ ហើយ​រំពឹង​ថា​នឹង​មាន​យន្តការ​មួយ​ច្បាស់​លាស់ ដើម្បី​ជំរុញ​ឲ្យ​គំនិត​នេះ​ទទួល​ជោគជ័យ​នា​ពេល​ខាង​មុខ។

លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ៖ «ដោយ​សារ​យើង​ធ្លាប់​ជា​អ្នក​រង​គ្រោះ​នៃ​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​នេះ ទើប​យើង​បាន​លើក​គំនិត​នេះ​ឡើង ដើម្បី​អាស៊ាន ឥឡូវ​នេះ គំនិត​នេះ បាន​យក​ទៅ​ពិចារណា យើង​ក៏​បាន​បង្កើត​វិទ្យាស្ថាន​មួយ​ដើម្បី​ស្រាវជ្រាវ​ពី​បញ្ហា​នេះ ហើយ​សង្ឃឹម​ថា ៣​ទៅ​៤​ប្រជុំ​ខាង​មុខ​ទៀត យើង​អាច​រក​គន្លឹះ​ណា​មួយ​ដើម្បី​ជំរុញ​ឲ្យ​អាស៊ាន ជា​តំបន់​ប្រកប​ដោយ​សុខ​សន្តិភាព ដែល​អាច​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ ទោះ​បី​ភាគ​តិច ឬ​ច្រើន​ក្តី រស់​នៅ​ប្រកប​ដោយ​សន្តិភាព»

លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ បន្ត​ថា ដើម្បី​រារាំង​ការ​កើត​មាន​សង្គ្រាម​នៅ​ក្នុង​តំបន់ កម្ពុជា សម្រេច​ចិត្ត​យក​មធ្យោបាយ​អត់ធ្មត់​ក្នុង​ជម្លោះ​ព្រំដែន​ជាមួយ​ថៃ ហើយ​បន្ត​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ដោយ​សន្តិវិធី។

អ្នក​តាម​ដាន​បញ្ហា​នយោបាយ លើក​ឡើង​ថា បច្ចុប្បន្ន​នេះ ប្រទេស​នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ាន ដែល​គេ​មើល​ឃើញ​ថា​អាច​ប្រឈម​ខ្លាំង​នឹង​ការ​កើត​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល មាន​ដូច​ជា​ប្រទេស​ថៃ និង​មីយ៉ាន់ម៉ា។ ប្រទេស​ថៃ កំពុង​ពើប​ប្រទះ​នឹង​សង្គ្រាម​សាសនា ដែល​បង្ក​ឡើង​ដោយ​សកម្មជន​ប្រយុទ្ធ​ជន​ជាតិ​ឥស្លាម នៅ​ភាគ​ខាង​ត្បូង​ប្រទេស បណ្ដាល​ឲ្យ​ជីវិត​មនុស្ស​ស្លាប់​អស់​ជាច្រើន​នាក់។ ចំណែក​ឯ​ប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា សង្គ្រាម​សាសនា​ឥស្លាម និង​ព្រះពុទ្ធ ក៏​ចាប់​ផ្ដើម​ឆាប​ឆេះ​ឡើង​ដែរ នៅ​ក្នុង​រដ្ឋ​រ៉ាក់ឃីន កាល​ពី​ខែ​មិថុនា បាន​បណ្ដាល​ឲ្យ​មាន​មនុស្ស​ស្លាប់​ជិត ១០០​នាក់ និង​រង​របួស​ចំនួន ១៣៦​នាក់ ព្រម​ទាំង​មាន​ការ​ដុត​បំផ្លាញ​ផ្ទះ​សម្បែង​អស់​ជាង ៥​ពាន់​ខ្នង ដោយ​បន្សល់​ទុក​អ្នក​អត់​មាន​ទីជម្រក​ជាង ៣២​ពាន់​នាក់។

អ្នក​វិភាគ​ឯករាជ្យ លោក​បណ្ឌិត ឡៅ ម៉ុងហៃ មាន​ប្រសាសន៍​ថា លោក​គាំទ្រ​ការ​លើក​ឡើង​របស់​កម្ពុជា ដែល​មាន​បំណង​ឲ្យ​អាស៊ាន​គ្មាន​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល។ លោក​បន្ត​ថា កម្ពុជា អាច​យក​បទពិសោធន៍​ដែល​ខ្លួន​ធ្លាប់​ឆ្លង​កាត់​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល និង​ការ​បញ្ចប់​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​ទៅ​បង្ហាញ​សមាជិក​អាស៊ាន​ទាំង​អស់ ដើម្បី​រួម​គ្នា​កសាង​សន្តិភាព​តំបន់។ លោក ឡៅ ម៉ុងហៃ បញ្ជាក់​ថា មុន​នឹង​ជំរុញ​ឲ្យ​អាស៊ាន​បំបាត់​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល កម្ពុជា ក៏​ត្រូវ​ពិនិត្យ​ឡើង​វិញ​ពី​ការ​លុប​បំបាត់​មូលហេតុ​ដែល​អាច​នាំ​ឲ្យ​មាន​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​ក្នុង​ប្រទេស​របស់​ខ្លួន​ដែរ៖ «បើ​តាម​ពិត​ទៅ ទំនាស់​ផល​ប្រយោជន៍​រវាង​ក្រុម និង​ក្រុម ការ​ដណ្ដើម​អំណាច​គ្នា ការពារ​ផល​ប្រយោជន៍​ដូច​យើង​អីចឹង មាន​ទិដ្ឋភាព​ជា​ទំនាស់​ដីធ្លី​ជាដើម។ នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ាន ត្រូវ​មាន​យន្តការ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ហ្នឹង​ឲ្យ​បាន​ច្បាស់​លាស់ ឲ្យ​មាន​ការ​ទុក​ចិត្ត​ពី​ក្រុម​ភាគី​ទាំង​ឡាយ​ហ្នឹង»

លោក ឡៅ ម៉ុងហៃ បន្ត​ថា ដើម្បី​ជៀសវាង​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល ប្រទេស​និមួយៗ​ត្រូវ​មាន​ការ​ឯកភាព​ផ្ទៃ​ក្នុង គោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស និង​ការ​អភិវឌ្ឍ​ប្រកប​ដោយ​សមធម៌។

ទន្ទឹម​នឹង​នេះ ប្រធាន​បច្ចេកទេស​អង្កេត​អង្គការ​លីកាដូ (LICADHO) លោក អំ សំអាត ក៏​បង្ហាញ​ជំហរ​គាំទ្រ​ការ​សេចក្តី​សម្រេច​ចិត្ត​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ដែរ ប៉ុន្តែ​លោក​កត់​សម្គាល់​ថា កម្ពុជា កំពុង​ត្រូវ​បាន​រិះគន់​ពី​សំណាក់​សង្គម​ស៊ីវិល​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ ជុំវិញ​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស និង​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ មិន​ទាន់​ឯករាជ្យ។ លោក​បន្ត​ថា បើ​តុលាការ​មិន​ទាន់​ឯករាជ្យ​នោះ បាន​ន័យ​ថា បញ្ហា​អយុត្តិធម៌​សង្គម​កាន់​តែ​កើន​ឡើង ហើយ​បើ​អយុត្តិធម៌​កាន់​តែ​រីក​ធំ​នោះ នឹង​អាច​នាំ​ឲ្យ​ប្រទេស​ធ្លាក់​ក្នុង​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​ក៏​អាច​ថា​បាន៖ «សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​អាច​កើត​ចេញ​ពី​បញ្ហា​ជាច្រើន ដូច​ជា​ទំនាស់​ដីធ្លី​ជាដើម។ គួរ​ធ្វើ​យ៉ាង​ណា​ពង្រឹង​អំណាច​ឯករាជ្យ​ភាព​របស់​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ ឲ្យ​បាន​ល្អ កាល​ណា​យើង​អនុវត្ត​ច្បាប់ កាល​ណា​គេ​គោរព​ច្បាប់​ត្រឹម​ត្រូវ គោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស ក៏​មិន​អាច​មាន​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​ដែរ»

លោក អំ សំអាត បន្ត​ថា រដ្ឋាភិបាល​គួរ​តែ​ធ្វើ​កំណែ​ទម្រង់​ឲ្យ​បាន​ស៊ី​ជម្រៅ ដែល​នាំ​ស្ថាប័ន​កំពូល​ទាំង​បី គឺ​នីតិប្បញ្ញត្តិ នីតិប្រតិបត្តិ និង​តុលាការ ឲ្យ​ឯករាជ្យ​ពី​គ្នា​ស្រប​តាម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ទើប​ពលរដ្ឋ​រស់នៅ​បាន​សេចក្តី​សុខ រួច​ផុត​ពី​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​ជា​ថ្មី​ទៀត។

លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក៏​ធ្លាប់​ព្រមាន​ពី​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល ដែល​អាច​កើត​មាន​ឡើង​ដោយ​សារ​ជម្លោះ​ដីធ្លី​ដែរ។

អ្នក​តាម​ដាន​ស្ថានការណ៍​នយោបាយ ឲ្យ​ដឹង​ថា ប្រទេស​មួយ​ចំនួន​ក្នុង​អាស៊ាន ដែល​ធ្លាប់​ជួប​ប្រទះ​បញ្ហា​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​ធ្ងន់ធ្ងរ​មាន​ដូច​ជា ប្រទេស​កម្ពុជា ឡាវ វៀតណាម មីយ៉ាន់ម៉ា ហ្វីលីពីន ឥណ្ឌូនេស៊ី។ សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​ក្នុង​ប្រទេស​មួយ​អាច​កើត​ចេញពី​ជម្លោះ​ផ្ទៃ​ក្នុង​ដណ្ដើម​អំណាច ជម្លោះ​សាសនា គម្លាត​រវាង​អ្នក​មាន និង​អ្នក​ក្រ ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​មិន​ឯករាជ្យ ទំនាស់​ដីធ្លី ការ​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស និង​ការ​គ្រប់គ្រង​បែប​ផ្តាច់​ការ​ជាដើម៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

មតិ (6)
  • បោះពុម្ព
  • ចែករំលែក
  • អ៊ីម៉ែល

Cheyvorman007

ពី AngkorWat

តេជោជាសេនាកាពារបល្លង័ស្តេចបានត្រៀមទព័នឹងសំពារវុធ
ជាស្រេចចាំទទួលរាល់ឧបសគ្គ័​ អ្នកធ្លាប់បានឃើញហើយ
កូនអបគមតូចមួយដែលមានត្រឹមតែកាំភ្លើងឆ្នៃ តេជោប្រើ
សិល្បហោះហើរដូចឧថមភេសជ ចុះទម្រាំហ៊ានបះបោរធំ
ជាងនេះ​ តេជោនឹងបាញ់ព្រួញអោយក្លាយជាមីស៊ីលរាប់សិប
ទៅប្រហារអ្នកឯង អ្នកណាមិនស្គាល់ តេជោជំនាន់នេះខ្លាំង
បានតែជាមួយរាស្រ្តខ្មែរទន់ខ្សោយ ដល់ជាមួយសៀមលួង
គេទាត់បាល់ អត់ចេះអៀនខ្មាស់ហើយយកលេសថាមិនចង់
ធើ្វទេសង្រ្គាមតែបានធើ្វខ្លះទៅហើយ។

Nov 16, 2012 10:11 PM

KHMER

ពី PHNOM PENH

អត់មានសង្គ្រាមសីវិលសី្អទៀតទេ បើតេជោសែនចាត់ការអោយបានល្អ ជាពិសេសគឺយុតិ្ដធម៍
សមធម៍ក្នុងសង្គម មិនចាំបាច់អោយនរណាមកជួយទេ

Nov 15, 2012 10:08 AM

KHMER

ពី PHNOM PENH

តេជោសែនៗ ភាពក្លាហានទៅណាអស់ ចោលម្សៀតមែនទែន សង្ស័យចាប់ផ្ដើមខា្លចស្រមោល
ខ្លួនឯងម្នាក់ទៀតហើយ មានសង្គ្រាមសីវិលមកពីណា?

Nov 15, 2012 09:57 AM

អ្នក​អាន​អនាមិក

This is just to protect thei butt, no interest at all to cambodian people & ASAEN. countries to approve this are: Burma, Vietnam!

Nov 15, 2012 08:27 AM

Blue Moon

War or conflict resulted from oppression of the person, mainly the leader, who abuse power. The communist used to say "wherever the oppression occur then that place will have movement".

Nov 15, 2012 08:16 AM

មើល​មតិ​ទាំង​អស់.