អ្នកវិភាគ៖ បង្កើនសមត្ថភាពនិងគោរពច្បាប់ការងារដើម្បីទីផ្សារលើពិភពលោក

ប្រទេសកម្ពុជា ជាសមាជិកអាស៊ាន ដែលមានផលិតផលកាត់ដេរភាគច្រើនបាននាំចូលទៅសហរដ្ឋអាមេរិក ប៉ុន្តែផលិតផលកាត់ដេរប្រមាណជាង២៥%ត្រូវជាប់ពន្ធ ដែលប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវបង់ពន្ធនាំចូលទៅសហរដ្ឋអាមេរិក។

ដោយ អាន ស៊ីថាវ
2012-09-14

h091312as.mp3

កម្មករកាត់ដេរនៅក្នុងរោងចក្រមួយក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ។

AFP Photo

យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកវិភាគនានាបានបង្ហាញថា ប្រទេសកម្ពុជាត្រូវតែបង្កើនសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែង និងគោរពលក្ខខណ្ឌការងារឲ្យបានប្រសើរជាងមុន។ បើពុំដូច្នោះទេ ប្រទេសកម្ពុជាអាចនឹងបាត់បង់ទីផ្សារ និងបាត់ភាពប្រកួតប្រជែងជាមួយប្រទេសលក់សំលៀកបំពាក់ដទៃទៀតលើពិភពលោក។

ទីផ្សារសហរដ្ឋអាមេរិក ជាទីផ្សារសំខាន់សម្រាប់ផលិតផលកាត់ដេររបស់ប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន ដែលមានការអភិវឌ្ឍតិចតួច ហើយប្រទេសទាំងនោះមិនអាចពឹងលើទីផ្សារនៅក្នុងរង្វង់តំបន់របស់ខ្លួនបានឡើយ។

ផលិតផលកាត់ដេរក្នុងចំណោមប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន ដែលមានការអភិវឌ្ឍទាប ដូចជាប្រទេសវៀតណាម កម្ពុជា ភូមា (មីយ៉ាន់ម៉ា) ជាដើម បានសម្លឹងឃើញទីផ្សារសហរដ្ឋអាមេរិក ជាទីផ្សារដ៏សំខាន់របស់ផលិតផលសំលៀកបំពាក់របស់ខ្លួន។

បច្ចុប្បន្ន សហគ្រាសនៅប្រទេសកម្ពុជា គឺភាគច្រើនជាប្រភេទរោងចក្រធន់ស្រាល មានមូលដ្ឋានតូចចង្អៀត និងពឹងផ្អែកជាចម្បងលើវិស័យកាត់ដេរ និងសំណង់ ដែលបានបង្កើតតម្លៃបន្ថែមតិចតួចដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងងាយរងគ្រោះខ្លាំងពីវិបត្តិខាងក្រៅ។ ឧស្សាហកម្មកាត់ដេរ បានចូលរួមយ៉ាងច្រើនដល់កំណើនវិស័យកម្មន្តសាល ប៉ុន្តែវិស័យនេះបានដំណើរការក្រោមលក្ខខណ្ឌអនុគ្រោះបំផុត ទាំងផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម និងប្រព័ន្ធអនុគ្រោះទូទៅ ដែលបានផ្ដល់ដោយប្រទេសជាច្រើន ដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក និងបណ្ដាប្រទេសនៅសហភាពអឺរ៉ុប។ ម៉្យាងវិញទៀត វិស័យនេះកំពុងប្រឈមមុខនឹងការប្រកួតប្រជែងយ៉ាងខ្លាំងពីប្រទេសផលិតសំលៀកបំពាក់ ដូចជាចិន បង់ក្លាដេស វៀតណាម និងប្រទេសឥណ្ឌា ជាដើម។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សហរដ្ឋអាមេរិកបានអះអាងថា ក្នុងចំណោមប្រទេសសមាជិកអាស៊ានទាំងនោះ អាចយកផលិតផលសំលៀកបំពាក់ដែលនាំចូលទៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក លុះត្រាតែមានលក្ខខណ្ឌមួយចំនួនដូចជា រោងចក្រកាត់ដេរទាំងនោះគោរពលក្ខខណ្ឌការងារ និងមិនប្រើពលកម្មកុមារជាដើម។

អ្នកស្រាវជ្រាវនៃវិទ្យាស្ថានសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា លោក ឃិន ពិសី បានឲ្យដឹងថា ការនាំចេញផលិតផលកាត់ដេរ គឺសហរដ្ឋអាមេរិកអនុញ្ញាតឲ្យមានកូតា (Quota) ឬមានបរិមាណនាំចូល តែជាប់កាតព្វកិច្ចបង់ពន្ធ ដោយលោកបញ្ជាក់ថា ផលិតផលកាត់ដេររបស់កម្ពុជា ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់រួចហើយ ឬមានកិត្តិនាមរួចស្រេចនៅទីផ្សារសហរដ្ឋអាមេរិក។ ចំពោះការចូលទីផ្សារថ្មីរបស់ប្រទេសភូមា គឺមិនមែនជាក្ដីកង្វល់របស់កម្ពុជា សម្រាប់ការនាំចេញសំលៀកបំពាក់ទៅសហរដ្ឋអាមេរិកឡើយ នៅក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំខាងមុខនេះ។

លោក ឃិន ពិសី៖ «វាត្រូវការហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្សេងទៀត ហើយយើងរកស៊ីយូរហើយ យើងមានម៉ូយ។ កម្មករយើងចេះ ហើយគេទើបនឹងធ្វើ វាត្រូវការពេល ជំនាញ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដើម្បីគាំទ្រ។ អ៊ីចឹងទៅ ពេលភ្លាមហ្នឹងវាមិនមែនជាឧបសគ្គសម្រាប់ខ្មែរទេ»។

ទីប្រឹក្សាសហរដ្ឋអាមេរិកផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូត រ៉ន ខឺក (Ron Kirk) មានប្រសាសន៍ថា ទំនិញភាគច្រើនរបស់កម្ពុជាចូលទៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយរួចពន្ធនាំចូល ជាពិសេសគឺផលិតផលរោងចក្រកាត់ដេរ ដោយលោកបញ្ជាក់ថា ការអនុញ្ញាតនាំចូលទៅសហរដ្ឋអាមេរិកចំពោះទំនិញកម្ពុជានោះ គឺដោយសារតែប្រទេសកម្ពុជា បានប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការគោរពលក្ខខណ្ឌការងារជាដើម។

លោក រ៉ន ខឺក៖ «ចំពោះអត្រាទំនិញ ឬផលិតផលកម្ពុជា ចូលទៅសហរដ្ឋអាមេរិកដោយរួចពន្ធ គឺជាប្រភេទផលិតផលកាត់ដេរសំលៀកបំពាក់ ដោយសារតែប្រទេសកម្ពុជាបានគោរពតាមកិច្ចព្រមព្រៀងលើការការពារពលកម្ម រវាងរោងចក្រកាត់ដេរទាំងនោះដែលបញ្ជាក់ថា ប្រទេសកម្ពុជាអនុវត្តបានល្អ ដែលជាកត្តាទាក់ទាញក្រុមហ៊ុនបញ្ជាទិញនៅសហរដ្ឋអាមេរិក»។

លោក រ៉ន ខឺក មានប្រសាសន៍បន្ថែមថា ការនាំចេញសំលៀកបំពាក់របស់កម្ពុជាទៅសហរដ្ឋអាមេរិក បានកើនគួរឲ្យកត់សម្គាល់នៅរយៈពេលចុងក្រោយនេះ។

យ៉ាងណាក៏ដោយ បើទោះជាការនាំចេញផលិតផលកាត់ដេររបស់ប្រទេសកម្ពុជា បានកើនឡើង ប៉ុន្តែរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មលោក ចម ប្រសិទ្ធ ធ្លាប់មានប្រសាសន៍ថា ផលិតផលកម្ពុជានាំចេញទៅសហរដ្ឋអាមេរិកបានរួចពន្ធចំនួនប្រមាណ៦០%នៃផលិតផលជាប់ពន្ធសរុប។ លោក ចម ប្រសិទ្ធ បន្ថែមថា ចំពោះការនាំចេញសំលៀកបំពាក់ កម្ពុជានាំចេញទៅសហរដ្ឋអាមេរិក គឺជាប់អត្រាពន្ធគយប្រមាណពី១៥%ទៅ២៥%នៅឡើយ។

ផ្ទុយទៅវិញ បញ្ហាប្រឈមជាមូលដ្ឋានមួយនៅកម្ពុជា គឺការបង្កើនផលិតភាព និងការធានាថាកំណើនផលិតភាពជួយបង្កើតនូវលក្ខខណ្ឌការងារល្អ និងប្រាក់ឈ្នួលខ្ពស់សម្រាប់ពលករ។ កត្តានេះបញ្ជាក់ថា ការបង្កើនពលកម្មមានជំនាញជាចំណុចសំខាន់សម្រាប់បង្កើនភាពប្រកួតប្រជែងជាមួយបណ្ដាប្រទេសនាំចេញសំលៀកបំពាក់នានានៅលើសកលលោក។

ការស្រាវជ្រាវ៦ខែចុងក្រោយក្នុងឆ្នាំ២០១២ របស់កម្មវិធីរោងចក្រកាន់តែប្រសើរលើចំនួនរោងចក្រចំនួនជាង១៣០ បានបង្ហាញថា កំឡុងពេលធ្វើការអង្កេតរោងចក្រនៅប្រទេសកម្ពុជា មានចំនួនកូដកម្ម២៧ករណី ឬមានចំនួនកម្មករចេញធ្វើកូដកម្មប្រមាណជាង៣ម៉ឺននាក់ ភាគច្រើននៃគោលបំណងនៃការធ្វើកូដកម្ម ទាក់ទងនឹងការដំឡើងប្រាក់ខែ និងការស្នើសុំអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗ។

ម៉្យាងវិញទៀត ការអង្កេតដដែលបានបង្ហាញថា ក្នុងចំណោមរោងចក្រទាំងនោះ មានរោងចក្រ១០បានប្រើពលកម្មមិនគ្រប់អាយុ រោងចក្រ២៦មានការរើសអើងនានានៅក្នុងរោងចក្រទាំងនោះ និងរោងចក្រចំនួន៨បានជ្រៀតជ្រែក ឬបង្អាក់ចំពោះសេរីភាពនៃការចូលជាសមាគម។

របាយការណ៍ចុងក្រោយរបស់វិទ្យាស្ថានបណ្ដុះបណ្ដាល និងស្រាវជ្រាវ ដើម្បីអភិវឌ្ឍកម្ពុជា (CDRI) បានបង្ហាញថា នៅខែមេសា ការនាំចេញសំលៀកបំពាក់គ្រប់ប្រភេទធ្លាក់ចុះជាង៤០% ដែលមានតម្លៃជាង២០០លានដុល្លារ ហើយការនាំចេញផលិតផលវាយនភណ្ឌផ្សេងទៀត ធ្លាក់ចុះជិត២៩% ដែលមានតម្លៃជាង៤លានដុល្លារអាមេរិក៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។