ក្រុមនេះក៏បានរកឃើញដែរថា ជនល្មើសនៃករណីរំលោភសេពសន្ថវៈជាច្រើនករណីបានរួចខ្លួនដោយគ្មានទោសពៃរ៍ ដោយសារតែការសម្របសម្រួលក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ។
ក្រុមអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលហៅការដោះស្រាយដើម្បីបញ្ឈប់បណ្ដឹងក្នុងករណីរំលោភសេពសន្ថវៈ គឺជាឧបសគ្គក្នុងការស្វែងរកយុត្តិធម៌សម្រាប់ជនរងគ្រោះ និងការទប់ស្កាត់អំពើល្មើសច្បាប់មួយនេះ។
ប្រធានអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្ស លីកាដូ អ្នកស្រី ពុង ឈីវកេក មានប្រសាសន៍អោយដឹងថា តាមករណីដែលអង្គការលីកាដូទទួលបាន ក្រុមគ្រួសារជនល្មើសភាគច្រើនតែងតែទៅចរចាជាមួយក្រុមគ្រួសារជនរងគ្រោះអោយដកពាក្យបណ្ដឹង ជាថ្នូរនឹងការផ្ដល់ប្រាក់សំណង៖ «ចរចាផ្ដល់ថវិកាបន្តិចបន្តួចទៅ ហើយសុំអោយបងប្អូនរបស់ជនរងគ្រោះហ្នឹងទៅដកពាក្យបណ្ដឹងពីតុលាការ ហើយតែដកពាក្យបណ្តឹងចេញមានតុលាការ ករណីជាច្រើនដែលលែងមានការចោទប្រកាន់»។
ទាក់ទិននឹងករណីនេះ កាលពីថ្ងៃទី២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១២ យុវតីវ័យ ១៤ឆ្នាំម្នាក់នៅក្នុងខេត្តកំពង់ចាម ត្រូវបុរសម្នាក់មានវ័យ ៣១ឆ្នាំ រស់នៅក្នុងឃុំជាមួយគ្នាចាប់រំលោភ។ ភ្លាមៗឪពុកយុវតីរងគ្រោះបានចាប់ជនល្មើសចង និងបានទៅប្ដឹងនគរបាលឃុំ ហើយគេបានយកជនសង្ស័យទៅឃុំខ្លួននៅយប់កើតហេតុ បន្ទាប់មកសមត្ថកិច្ចបានបញ្ជូនទៅតុលាការខែត្រ។ ប៉ុន្តែក្រុមគ្រួសារជនរងគ្រោះបានដកពាក្យបណ្ដឹងវិញ បន្ទាប់ពីបានការសន្យាពីក្រុមគ្រួសារជនសង្ស័យថា នឹងផ្ដល់សំណងចំនួន ៤លានរៀល។ ដើម្បីដកពាក្យបណ្ដឹង គាត់បានផ្លាស់ប្ដូរការចោទប្រកាន់ ពីករណីរំលោភទៅជាការបៀតបៀនកេរ្តិ៍ខ្មាសវិញ។
អនុប្រធានកម្មវិធីស្ត្រី និងកុមារ នៃសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្ស អាដហុក អ្នកស្រី លឹម មុន្នី មានប្រសាសន៍ថា ជារឿយៗបញ្ហាខ្វះការយល់ដឹងពីច្បាប់ និងភាពក្រីក្រជំរុញអោយក្រុមគ្រួសារជនរងគ្រោះសម្រេចចិត្តទទួលយកការសម្របសម្រួលក្រៅច្បាប់ និងបញ្ឈប់ការប្ដឹងផ្ដល់៖ «គាត់បាននិយាយត្រង់ៗ គាត់ថា គាត់ក្រ គាត់អត់លុយ តែកាលណាគាត់ប្ដឹងទៅ ជនល្មើសបានត្រឹមតែជាប់គុក ហើយអត់សងលុយគាត់ កូនគាត់ឈឺ គាត់អត់មានលុយ អ៊ីចឹងគាត់ដាច់ខាតគាត់ត្រូវចង់បានលុយ។ មានន័យថា គាត់ចង់អោយជាប់គុកផង យកលុយផង ប៉ុន្តែគាត់មើលទៅគ្មានជំនឿទុកចិត្តលើតុលាការ ដែលអាចជួយអោយគាត់បានផ្តន្ទាទោសទាំងពីរបទល្មើស»។
អ្នកស្រី លឹម មុន្នី បានបន្តថា ករណីខ្លះអាជ្ញាធរក៏បានចូលមកពាក់ព័ន្ធក្នុងការបញ្ចុះបញ្ចូលអោយជនរងគ្រោះដកពាក្យបណ្ដឹង បើទោះបីជាដឹងថា ករណីរំលោភសេពសន្ថវៈគឺជាបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌក៏ដោយ៖ «គឺមានការបញ្ចុះបញ្ចូលអំពីអាជ្ញាធរយើង ឬមានអ្នកអាជ្ញាកណ្ដាលណាមួយទៅបញ្ចុះបញ្ចូល បន្ថែមបន្ថយ បំភិតបំភ័យគាត់ ឬក៏លួងលោមគាត់»។
អង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ ក្នុងឆ្នាំ២០១១ ទទួលបានពាក្យបណ្ដឹងប្រមាណ ២០០ករណីដែលបង្ហាញថា មានការកើនឡើងជាងឆ្នាំ២០១០ ហើយជាង ៥០% នៃករណីទាំងនោះជាការរំលោភសេពសន្ថវៈលើអនីតិជន។
របាយការណ៍សមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក បានអោយដឹងថា សមាគមនេះទទួលបាន ៤៧៦ករណីរំលោភសេពសន្ថវៈ ដែលបង្ហាញថា មានការថយចុះបន្តិចបន្តួចបើប្រៀបធៀបនឹងឆ្នាំ២០១០ ដែលមាន ៥០១ករណី។ ប៉ុន្តែក្នុងចំណោមនោះមាន ៧២,២៦% ជាករណីរំលោភសេពសន្ថវៈលើអនីតិជនក្រោមអាយុ ១៨ឆ្នាំ។ ក្នុងចំណោមនោះដែរ មាន ២៤៦ករណី ដែលស្មើនឹង៥១,៦៨% ជនល្មើសត្រូវបានឃុំឃាំង និងផ្តន្ទាទោស។ ផលប៉ះពាល់មួយចំនួនត្រូវបញ្ជាក់ដែលកើតឡើងដោយសារតែការបណ្ដែតបណ្ដោយអោយជនល្មើសស្ថិតនៅក្រៅច្បាប់។
អ្នកស្រី ពុង ឈីវកេក ប្រធានអង្គការលីកាដូមានប្រសាសន៍ថា មិនបានផ្ដន្ទាទោសជនល្មើសអាចជាការបង្កឱកាសអោយបទល្មើសរំលោភសេពសន្ថវៈកើនឡើង។
អ្នកស្រីបន្តថា ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះគឺត្រូវបង្កើនការអប់រំទៅគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធនៅក្នុងមូលដ្ឋាន ជាពិសេសអាណាព្យាបាលអោយយល់ដឹងពីផ្លូវច្បាប់ពីផលប៉ះពាល់ និងការទប់ស្កាត់អំពើរំលោភសេពសន្ថវៈ៖ «គឺគេមិនអត់ទោសអោយទេ អ៊ីចឹងត្រូវមានសារហ្នឹងផ្ញើទៅគ្រប់គ្នាបានអ្នកប្រព្រឹត្តបទល្មើសហ្នឹងរាងចាល បើមិនអ៊ីចឹងទេចេះតែបានចិត្ត នៅតែធ្វើម្តងហើយម្តងទៀត។ យើងមានករណីខ្លះនោះទៅរំលោភកូនក្មេងបួនដប់ដង បានចាប់បាន កុំធ្វើអ៊ីចឹងទៀត»។
មន្ត្រីនៃក្រសួងកិច្ចការនារី បានទទួលស្គាល់ថា ពិតជាមានករណីសម្របសម្រួលបែបនេះកើតឡើង ប៉ុន្តែបានអះអាងថា គឺមានតិចតួចដែលកើតចេញពីភាពអសកម្មនៅតាមមូលដ្ឋានមួយចំនួន។
អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងកិច្ចការនារី អ្នកស្រី ហោ ម៉ាលីន មានប្រសាសន៍ថា អាជ្ញាធរនៅមូលដ្ឋានតែងតែយកចិត្តទុកដាក់ដោះស្រាយ និងទប់ស្កាត់ករណីនេះ ប៉ុន្តែក៏នៅមានចំណុចខ្វះខាតដែលទាមទារអោយមានការកែលំអ ជាបណ្ដើរៗ៖ «ជាចំណុចខ្វះខាត ប៉ុន្តែខ្ញុំជឿថា បច្ចុប្បន្ននេះ ទាំងប្រជាពលរដ្ឋ ទាំងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការងារផ្នែកច្បាប់ហ្នឹង មានមន្រ្តីនគរបាលយុត្តិធម៌ ក៏ដូចជាផ្នែកតុលាការ គឺលោកប្រឹងប្រែងស្វិតស្វាញណាស់ដើម្បីដាក់ទោសទណ្ឌជនល្មើស»។
ឆ្លើយតបនឹងការស្នើពីអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលមន្ត្រីក្រសួងកិច្ចការនារីបញ្ជាក់ថា ក្រសួងតែងផ្ដល់ការបណ្ដុះបណ្ដាលរយៈស្នើពេលខ្លីនៅតាមមូលដ្ឋាន ក្នុងបណ្ដាខេត្តដែលមានកើតករណីរំលោភកើនឡើង។ ក្នុងឆ្នាំ២០១១ កន្លងទៅក្រសួងបានផ្ដល់វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនៅខេត្តកោះកុង បន្ទាយមានជ័យ បាត់ដំបង ពោធិ៍សាត់ និងកំពង់ឆ្នាំង៕
កំណត់ចំណាំ៖ ចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណាដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃតែប៉ុណ្ណោះ។