ប្រជាពលរដ្ឋជនជាតិដើមភាគតិចពីរគ្រួសារ រស់នៅភូមិអូរជុំ ឃុំអូរជុំ ស្រុកអូរជុំ ខេត្តរតនគិរី នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១២ អំពាវនាវឲ្យអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធខេត្តរតនគិរី ត្រួតពិនិត្យការងារមន្ត្រីធ្វើសៀវភៅគ្រួសារជូនប្រជាពលរដ្ឋឲ្យបានត្រឹមត្រូវ តាមការកំណត់ពីក្រសួងមហាផ្ទៃ និងជាពិសេស សុំឲ្យជួយទប់ស្កាត់អំពើគាបសង្កត់ទារប្រាក់ពីប្រជាពលរដ្ឋ ដែលស្នើសុំធ្វើសៀវភៅគ្រួសារនេះ។
សេចក្តីអំពាវនាវនេះ កើតមានឡើងបន្ទាប់ពីប្រជាពលរដ្ឋទាំងពីរគ្រួសារនេះ អះអាងថា មន្ត្រីប៉ូលិសប៉ុស្តិ៍រដ្ឋបាលឃុំអូរជុំ ខេត្តរតនគិរី បង្ខំទារប្រាក់ពួកគាត់ម្នាក់១០ម៉ឺនរៀល ដើម្បីធ្វើសៀវភៅគ្រួសារ ឬចុះឈ្មោះសមាជិកថ្មីម្នាក់ទៅក្នុងសៀវភៅគ្រួសាររបស់ប្រជាពលរដ្ឋ កាលពីថ្ងៃពុធ ទី៥ ខែកញ្ញា កន្លងទៅនេះ។
ប្រជាពលរដ្ឋមានកំណើតជនជាតិដើមភាគតិចគ្រឹង អ្នកស្រី ញឹម សុខឃឿន រស់នៅភូមិអូរជុំ មានប្រសាសន៍បញ្ជាក់ថា មន្ត្រីប៉ូលិសប៉ុស្តិ៍តម្រូវឲ្យអ្នកស្រីផ្តល់ប្រាក់១០ម៉ឺនរៀល ជាថ្នូរនឹងការធ្វើសៀវភៅគ្រួសារនេះ។ អ្នកស្រីចាត់ទុកថា នេះគឺជាការគាបសង្កត់ប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយរបស់មន្ត្រីប៉ូលិស ប៉ះពាល់សិទ្ធិរស់នៅរបស់ក្រុមជនជាតិដើមភាគតិច៖ «ទៅធ្វើទាំងអស់គ្នាព្រឹកមិញ ចាស ឲ្យអស់ហើយ។ ខ្ញុំសំណូមពរធ្វើសៀវភៅគ្រួសារ កុំឲ្យអស់លុយ ព្រោះខ្ញុំជាជនក្រីក្រ»។
ដូចគ្នានេះដែរ ស្ត្រីជនជាតិដើមភាគតិចគ្រឹង ឈ្មោះ លឹម សយ មានប្រសាសន៍ដោយទោមនស្សថា អ្នកស្រីក៏ត្រូវមន្ត្រីប៉ូលិសប៉ុស្តិ៍ទារប្រាក់១០ម៉ឺនរៀលដូចគ្នា ខណៈពេលអ្នកស្រីស្នើសុំចុះឈ្មោះកូនរបស់អ្នកស្រីម្នាក់ទៀត ទៅក្នុងសៀវភៅគ្រួសារគាត់ដែលមានស្រាប់។ អ្នកស្រីបន្តថា ប្រសិនអ្នកស្រីមិនព្រមបង់ប្រាក់ទៅឲ្យមន្ត្រីប៉ូលិសនោះទេ គឺប៉ូលិសមិនទទួលចុះឈ្មោះកូនគាត់នៅក្នុងសៀវភៅគ្រួសារឲ្យគាត់ឡើយ៖ «ប៉ូលិសឈ្មោះគាត់ប្រុស កូនខ្ញុំទើបកើតហ្នឹង ខ្ញុំចង់បញ្ចូលក្នុងសៀវភៅគ្រួសារ។ គេបំពេញក្នុងនេះ ហើយគេថា សៀវភៅគ្រួសារចាស់ហ្នឹងចោលហើយ ប្រើការលែងកើតហើយ។ ចង់ដោះដូរថ្មី គេយកខ្ញុំ១០ម៉ឺន ពីរនាក់បីនាក់ហើយ គេបង់ទាំងអស់ដប់ៗម៉ឺន គេបង់គ្រប់ទាំងអស់។ សុំគេ៨ម៉ឺន គេអត់ព្រមផង។ ខ្ញុំមេម៉ាយផង»។
គោលការណ៍របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃបានណែនាំមន្ត្រីជំនាញធ្វើសៀវភៅគ្រួសារជូនប្រជាពលរដ្ឋ ដោយមិនតម្រូវឲ្យបង់ប្រាក់អ្វីឡើយ។
អធិការប៉ូលិសស្រុកអូរជុំ លោក ដោក រឺយ បានចាត់ទុកមន្ត្រីប៉ូលិសណាដែលបង្ខំទារប្រាក់ ឬគាបសង្កត់ប្រជាពលរដ្ឋឲ្យបង់ប្រាក់ធ្វើសៀវភៅគ្រួសារថា ជាការរំលោភសេចក្តីណែនាំរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ និងការណែនាំរបស់ស្នងការប៉ូលិសខេត្ត។ លោកអះអាងថា នឹងត្រួតពិនិត្យសេចក្តីរាយការណ៍របស់ប្រជាពលរដ្ឋ ហើយតម្រូវឲ្យមន្ត្រីប៉ូលិសមូលដ្ឋានប្រគល់ប្រាក់ជូនប្រជាពលរដ្ឋវិញ៖ «ឲ្យតែផ្តល់ព័ត៌មានមកខ្ញុំ ខ្ញុំនឹងរៀបដាក់មកវិញ អត់បានទេ អ៊ីចឹង ខ្ញុំបញ្ជាអញ្ចេះវិញហាមមិនឲ្យយកលើសលប់ពេកពីបីម៉ឺនទៅ គ្រាន់តែរួចថ្លៃប៊ិច។ ធ្វើអ៊ីចឹងហួសហេតុពេកហើយ»។
មន្ត្រីផ្នែកអង្កេតសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្ស និងអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជាអាដហុក (ADHOC) ប្រចាំខេត្តរតនគិរី លោក ឆាយ ធី បានកត់សម្គាល់ថា ការធ្វើសៀវភៅគ្រួសារប្រជាពលរដ្ឋ បានក្លាយទៅជាអាជីវកម្មរកប្រាក់របស់មន្ត្រីប៉ូលិសអ្នកធ្វើសៀវភៅគ្រួសារជូនប្រជាពលរដ្ឋ។ ប្រការនេះ ជះឥទ្ធិពលខ្លាំងទៅលើជីវភាពរស់នៅ និងសិទ្ធិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋក្រីក្រ ជាពិសេស ជនជាតិដើមភាគតិច។
លោកអំពាវនាវសុំឲ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធករណីនេះ ធ្វើយ៉ាងណាលប់បំបាត់ការធ្វើអាជីវកម្មខុសច្បាប់នេះ ដើម្បីបម្រើសេវាសាធារណៈនេះជូនប្រជាពលរដ្ឋមានសៀវភៅគ្រួសារបានប្រើប្រាស់គ្រប់ក្រុមគ្រួសារ៖ «ជាការមួយមិនល្អដែរ ព្រោះគោលនយោបាយរដ្ឋាភិបាលកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ។ យើងអំពាវនាវ ជាពិសេសក្រសួងមហាផ្ទៃ បានប្រកាសហើយ មិនយកលុយទេប្រជាពលរដ្ឋ អ៊ីចឹង សុំឲ្យសមត្ថកិច្ចមូលដ្ឋានហ្នឹង ត្រូវតែអនុវត្តតាមគោលការណ៍ណែនាំ»។
ចំណែកមន្ត្រីគណៈកម្មការសង្កេតការណ៍ដើម្បីការបោះឆ្នោតដោយសេរី និងត្រឹមត្រូវ នៅកម្ពុជា ខុមហ្វ្រែល (COMFREL) អ្នកស្រី គង់ រ៉ាវីន មានប្រសាសន៍ថា ការងារធ្វើសៀវភៅគ្រួសារសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋ គឺជាភារកិច្ចរបស់មន្ត្រីជំនាញ ដើម្បីផ្តល់សេវាសាធារណៈជូនប្រជាពលរដ្ឋ។ អ្នកស្រីបន្តថា ការទារប្រាក់ ឬគាបសង្កត់យកប្រាក់ធ្វើសៀវភៅគ្រួសារ គឺជាអំពើពុករលួយ និងប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិប្រជាពលរដ្ឋ ជាពិសេសសិទ្ធិបោះឆ្នោតរបស់ប្រជាពលរដ្ឋទៀតផង។
អ្នកស្រី គង់ រ៉ាវីន៖ «តាមពិតហ្នឹង គឺជាកាតព្វកិច្ចរបស់អាជ្ញាធរដែលត្រូវចេញសៀវភៅគ្រួសារហ្នឹង អ៊ីចឹង ខាងអាជ្ញាធរ គាត់អ្នកអនុវត្តការងារហ្នឹង គាត់ត្រូវធ្វើយ៉ាងម៉េច ពង្រឹងផ្តល់សេវាហ្នឹងដល់ប្រជាពលរដ្ឋបានគ្រប់ៗគ្នា មិនថាខាងមូលដ្ឋានទេ ខាងលើគួរតែចេញសេចក្តីណែនាំមួយធ្វើយ៉ាងណាកុំឲ្យខាងអាជ្ញាធរធ្វើការលំបាកដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ព្រោះអាហ្នឹងជាសេវាសាធារណៈមួយដែលប្រជាពលរដ្ឋគាត់ត្រូវតែទទួលបាន»។
នៅខេត្តរតនគិរី របាយការណ៍របស់ស្នងការដ្ឋានប៉ូលិសខេត្ត ឲ្យដឹងថា ប្រជាពលរដ្ឋប្រមាណ៦០%នៃចំនួនគ្រួសារប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់នៅទូទាំងខេត្ត គឺមានសៀវភៅគ្រួសារប្រើប្រាស់។
ស្នងការរងប៉ូលិសខេត្តរតនគិរី ទទួលបន្ទុកការងារធ្វើសៀវភៅគ្រួសារជូនប្រជាពលរដ្ឋ លោក ចាន់ ថារី មានប្រសាសន៍បញ្ជាក់ថា ស្នងការដ្ឋានប៉ូលិសបានណែនាំគ្រប់អធិការដ្ឋាន និងនគរបាលប៉ុស្តិ៍រដ្ឋបាល ត្រូវធ្វើសៀវភៅគ្រួសារជូនប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់ពេលវេលានៃថ្ងៃបំពេញភារកិច្ចរបស់ប៉ូលិស។ លោកអំពាវនាវសុំឲ្យប្រជាពលរដ្ឋណាដែលរងការគាបសង្កត់ទារប្រាក់ពីប៉ូលិស ពីការធ្វើសៀវភៅគ្រួសារ សុំផ្តល់ព័ត៌មានមកមន្ត្រីស្នងការដ្ឋានប៉ូលិស ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាជូនប្រជាពលរដ្ឋ។
លោក ចាន់ ថារី៖ «តាមគោលការណ៍ អត់ឲ្យមានបង់លុយទេ ស្រេចបងប្អូនយើងផ្តល់មនោសញ្ចេតនាតើ។ ដូចបងប្អូនយើងជនជាតិយើង ខេត្តយើងអភិវឌ្ឍន៍ បងប្អូនយើងត្រូវការសៀវភៅដែលធនាគារគេត្រូវការ លក់ដីធ្លី បញ្ចាំអ្វីៗ គេត្រូវការប័ណ្ណគ្រួសារបងប្អូនយើង ពិបាកមកធ្វើ ប៉ុន្តែភាគច្រើន បងប្អូនយើងចំណូលថ្មី»។
យ៉ាងនេះក្តី ប្រជាពលរដ្ឋជនជាតិដើមនៅភូមិអូរជុំ បានឲ្យដឹងថា ប៉ូលិសប៉ុស្តិ៍បានយកប្រាក់មកប្រគល់សងពួកគាត់វិញហើយ នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ នេះ ក៏ប៉ុន្តែ គាត់អះអាងថា មន្ត្រីប៉ូលិសបានគម្រាមថា នឹងមិនធ្វើសៀវភៅគ្រួសារជូនពួកគាត់នោះទេ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។