ប្រជាពលរដ្ឋឈ្មោះ សន ផល្លា រស់នៅភូមិសមុទ្រក្រោម ឃុំសេដា មានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងថា កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា កន្លងទៅនេះ ប្រធានភូមិបានផ្សព្វផ្សាយឲ្យប្រជាពលរដ្ឋក្នុងភូមិទៅចុះបញ្ជីដីធ្លីនៅសាលាឃុំ ដើម្បីក្រុមនិស្សិតស្ម័គ្រចិត្តរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលចុះវាស់វែងជូនប្រជាពលរដ្ឋ។ លោកបន្តថា ដីលោកមានពីរកន្លែង មួយកន្លែងពាក់ព័ន្ធជាមួយក្រុមហ៊ុនសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចឈ្មោះ អេលែវ ហ្យ័ញ ស្តុក (Elev Joint Stock) និងមួយកន្លែងទៀតពាក់ព័ន្ធនឹងក្រុមហ៊ុនឯកជនឈ្មោះ ឌីអឹម ហ្រ្គូប (DM Group)។
ក៏ប៉ុន្តែ ពេលលោកចូលទៅបំពេញពាក្យស្នើសុំចុះបញ្ជីដីធ្លី មេឃុំសេដា គឺលោក ធុំ ផាន់ និងប្រធានការិយាល័យសុរិយោដីស្រុកលំផាត់ គឺលោក ម៉ឹង មិនធិន បានពោលពាក្យគំរាមថា ពួកគេនឹងមិនធ្វើការវាស់វែងដីនោះជូនគាត់ទេ ដោយសំអាងថា ដីនោះជាកម្មសិទ្ធិរបស់ក្រុមហ៊ុនរួចហើយ៖ «ថាដីហ្នឹង ឯងធ្វើដីរបស់គេ ឯងធ្វើៗទៅ ខ្ញុំអ្នកធ្វើហ្នឹង ខ្ញុំដឹងថា ដីហ្នឹងរបស់គេ ខ្ញុំដកហើយ ខ្ញុំអត់ធ្វើទេ ឯងបិទតែរូបថតចោលក្រដាសហ្នឹង ក៏ខ្ញុំមិនធ្វើឲ្យដែរ»។
ចាប់ពីថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១២ ក្រុមការងារនិស្សិតវាស់វែងដីរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល និងក្រុមការងាររបស់អាជ្ញាធរខេត្តរតនគិរី បានចុះវាស់វែងដីនៅភូមិសមុទ្រក្រោម បន្ទាប់ពីបានចុះបញ្ជី និងវាស់វែងដីជូនប្រជាពលរដ្ឋនៅភូមិសមុទ្រលើ ឃុំសេដា រួចហើយ។
មេឃុំសេដា លោក ធំ ផាន់ បានបញ្ជាក់ថា លោកមិនបានគំរាមកំហែងអ្វីដូចការចោទរបស់លោក សន ផល្លា នោះទេ។ លោកទទួលស្គាល់ថា បានប្រាប់ទៅលោក សន ផល្លា និងមន្ត្រីសុរិយោដីពីដីដែលស្នើសុំចុះបញ្ជីនោះ ពីព្រោះដីមួយទីតាំង គឺជាដីដែលក្រុមហ៊ុនឯកជនបានទិញមិនអាចចុះបញ្ជីដីធ្លីបានទេ៖ «ទៅយកពាក្យអាហ្នឹង ងាប់តែម្តងខ្ញុំ។ អ្នកណាទៅគំរាមគាត់ អញ្ចឹងៗ។ ខ្ញុំខ្លាចថា ដល់គាត់នៅគម្របដីគេហើយហ្នឹង ដល់ទៅវាស់ទៅវែង គេអត់វាស់អត់វែងឲ្យគាត់ ខ្ញុំថា ម៉េចធ្វើបានអត់?»។
ចំណែកប្រធានការិយាល័យសុរិយោដីស្រុកលំផាត់ លោក មឹង មិនធិន មានប្រសាសន៍បញ្ជាក់ថា លោក សន ផល្លា មិនយល់ពីគោលការណ៍ចុះបញ្ជីដី ទើបយល់ថាការណែនាំរបស់លោកជាការគំរាមទៅវិញ។ លោកពន្យល់ថា រាជរដ្ឋាភិបាលមិនមានគោលការណ៍ឲ្យចុះបញ្ជីដីធ្លីនៅតំបន់គ្រប់គ្រងដោយក្រុមហ៊ុនឯកជននោះទេ៖ «ដីហ្នឹង នៅក្រៅតំបន់សម្បទាន យើងអត់ទាន់ធ្វើទេ រឿងឯកជន។ នៅពេលដែលគាត់យកមកចុះ អញ្ចឹងយើងសួរគាត់ទៅមិនមែនយើងប្រាប់គាត់ថា មិនអាចចុះបានទេ ព្រោះមិនឋិតក្នុងតំបន់វិនិច្ឆ័យ ដែលប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលយើងកំណត់ណា! យើងពន្យល់ប្រាប់គាត់ហើយ គាត់នៅតែមិនស្តាប់មិនដឹងធ្វើម៉េច»។
រាជរដ្ឋាភិបាលបានសម្រេចធ្វើការចុះបញ្ជីដីធ្លីជូនប្រជាពលរដ្ឋតាមគោលការណ៍បីចំណុច រួមមាន ទីមួយ ដីនៅក្នុងតំបន់ព្រៃសម្បទាន។ ទីពីរ ដីនៅក្នុងតំបន់ដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ច និងទីបី ដីតំបន់គ្រប់គ្រងដោយក្រសួងបរិស្ថាន និងក្នុងដីរដ្ឋ ដែលមានដីកាដកហូតពីអាជ្ញាធររាជធានីខេត្ត។
យ៉ាងនេះក្តី អ្នកសម្របសម្រួលសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្ស អាដហុក (Adhoc) ខេត្តរតនគិរី លោក ប៉ែន ប៊ុណ្ណារ៍ មានប្រសាសន៍បញ្ជាក់ថា ដីនៅតំបន់ជនជាតិដើមភាគតិចកំពុងមានបញ្ហាច្រើនជាមួយក្រុមហ៊ុនឯកជន និងអ្នកមានអំណាចរំលោភយក។ ហេតុនេះ រាជរដ្ឋាភិបាលគួរគិតគូរដោះស្រាយបញ្ហានេះជាមុនសិន ដើម្បីក្រុមសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចរៀបចំចុះបញ្ជីដីធ្លីជាលក្ខណៈសមូហភាពសហគមន៍បានគ្រប់គ្រាន់៖ «សុំរាជរដ្ឋាភិបាលបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលឲ្យសហគមន៍បានចុះបញ្ជី ជាកម្មសិទ្ធិសមូហភាពហ្នឹង ទទួលបានដីគ្រប់គ្រាន់»។
របាយការណ៍របស់អាជ្ញាធរខេត្តរតនគិរី ឲ្យដឹងថា រហូតមកទល់នឹងថ្ងៃទី៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១២ ក្រុមនិស្សិត និងក្រុមការងារខេត្តបានចេញសលាកបត្រដីធ្លីជូនប្រជាពលរដ្ឋចំនួន ១.០៤៦ក្បាលដី សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋ ៧០៤គ្រួសារ និងវាស់វែងដីជូនប្រជាពលរដ្ឋបាន១៤២ក្បាលដី នៅភូមិគោលដៅចំនួន ១២ឃុំ និងនៅលើទីតាំងដីក្រុមហ៊ុនសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចចំនួន ៤ គឺក្រុមហ៊ុន អេសខេ (SK) និងក្រុមហ៊ុនអេលែវ (Elev) នៅស្រុកលំផាត់ ក្រុមហ៊ុន ជា ចាន់រិទ្ធ (Chea Chanrith) នៅស្រុកបរកែវ និងក្រុមហ៊ុន វាសនា អិនវេសមែន (Veasna Investment) នៅស្រុកអណ្ដូងមាស៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។