នេះគឺជាបទសម្ភាសន៍ភាគបន្តដែលព្រះសង្ឃខ្មែរមួយអង្គ ព្រះនាម ទូច សារិទ្ធ ចិត្តការោ មានថេរដីកាបំភ្លឺអំពីសារសំខាន់នៃប្រាសាទព្រះវិហារ តបទៅនឹងសំណួររបស់លោក កឹម សុស ៖
កឹម សុស ៖ ចុះចំពោះសម្បត្តិវប្បធម៌ តើសំខាន់យ៉ាងម៉េចទៅ ប្រាសាទព្រះវិហារនេះ ប្រៀបធៀបនឹងប្រាសាទឯទៀតៗ ?
ភិក្ខុ ទូច សារិទ្ធ ៖ អាត្មាបានឃើញប្រាសាទអង្គរវត្ត បានទៅឃើញបន្ទាយឆ្មារ ទៅឃើញប្រាសាទដទៃៗទៀត ឃើញបានច្រើនដែរ ប៉ុន្តែអាត្មាឲ្យតម្លៃមួយគឺថា យើងមានព្រលឹងទី២ សម្រាប់ប្រជាជាតិខ្មែរ ។ ព្រលឹងខ្មែរទី១ គឺប្រាសាទអង្គរវត្ត ព្រលឹងខ្មែរទី២ គឺប្រាសាទព្រះវិហារ ។ ប្រាសាទព្រះវិហារមិនត្រឹមតែបានបង្ហាញនូវអរិយធម៌ វប្បធម៌ អ្វីដែលទាក់ទងនឹងឧត្ដមភាពសម្រាប់ប្រជាជាតិខ្មែរ ប៉ុន្តែប្រាសាទព្រះវិហារអាចជាចំណូលខាងវិស័យទេសចរណ៍សម្រាប់ពេលអនាគតធំធេងណាស់ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាយើង ដូច្នេះប្រាសាទព្រះវិហារជាព្រលឹងខ្មែរមួយទៀត ។
កឹម សុស ៖ បើតាមរូបភាពមើលទៅដែលករុណាសាកសួរទៅ គឺខ្មែរមិនសូវទៅប្រាសាទព្រះវិហារហ្នឹងទេ ទោះពេលឥឡូវក៏ដោយ ទេសចរទូទៅហ្នឹង គឺថាគេច្រើនតែចូលខាងប្រទេសថៃ ។ តើធ្វើយ៉ាងដូចម្ដេចដើម្បីនឹងឲ្យទេសចរចូល ឬមួយក៏អ្នកស្រុកទៅនៅជិតប្រាសាទហ្នឹងដើម្បីនឹងជួយកសាង ថែរក្សាប្រាសាទហ្នឹង អាហ្នឹងយ៉ាងម៉េចដែរ ?
ភិក្ខុ ទូច សារិទ្ធ ៖ សៀមគេព្យាយាមយូរហើយ អាត្មាភាពធ្វើដំណើរញឹកញាប់ណាស់ទៅកាន់ប្រទេសថៃ នៅទីក្រុងបាងកក មានស្ថានីយរថយន្តមួយចេញពីទីក្រុងបាងកក ឆ្ពោះទៅកាន់ខេត្តស៊ីសាកេត គេដាក់ថាទីក្រុងបាងកក-ភ្នំព្រះវិហារ គេហាក់ដូចជាប្រទេសថៃហ្នឹង គេឆ្លៀតស្រេចហើយ គឺប្រើឈ្មោះប្រាសាទព្រះវិហារ ហាក់ដូចជាប្រាសាទនេះរបស់គេ ។ ហើយគេបានឆ្លៀតខាងវិស័យទេសចរណ៍ហ្នឹង គេរកកម្រៃបានលុយច្រើនណាស់ ហាក់ដូចជាទេសចរហ្នឹង បានស្គាល់ថាប្រាសាទព្រះវិហារជារបស់ថៃ ។ ដូច្នេះខ្មែរយើងជាម្ចាស់ស្រុក ខ្មែរយើងដែលមានព្រំដែនជាប់នឹងប្រទេសថៃ គឺថាធ្វើយ៉ាងម៉េច រៀបចំផ្លូវគមនាគមន៍ឲ្យងាយស្រួលជាងសព្វថ្ងៃ ហើយព្យាយាមជម្រាប ប្រកាសឲ្យជាតិយើងនាំគ្នានិយមរាប់អានទៅប្រាសាទព្រះវិហារ ដោយចាត់ជាក្រុមទស្សនកិច្ចសិក្សាសម្រាប់យុវជនសម្រាប់ព្រះសង្ឃ សម្រាប់ប្រជាជាតិទាំងមូល ឲ្យទៅស្គាល់ឲ្យនាំគ្នាស្រឡាញ់ព្រះវិហារ ហើយបបួលទេសចរបរទេសហ្នឹងឲ្យទៅមើល ទស្សនាប្រាសាទរបស់យើងហ្នឹង ។
កឹម សុស ៖ មានថេរដីកាអម្បាញ់មិញនេះគឺពាក្យស្រឡាញ់ តើធ្វើយ៉ាងម៉េចឲ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ស្រឡាញ់ពីសំណាក់ព្រះសង្ឃវិញ ដើម្បីនឹងធ្វើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរស្រលាញ់វប្បធម៌ ជាពិសេសសម្បត្តិវប្បធម៌ ជាពិសេសព្រះវិហារនេះ ?
ភិក្ខុ ទូច សារិទ្ធ ៖ យើងត្រូវអប់រំយុវជនយើងនៅតាមកម្រិតសិក្សា តាំងពីបឋមរហូតដល់ឧត្ដមដល់សកលជាដើម គឺថាត្រូវបំផុសការសិក្សាហ្នឹងឲ្យយល់ដឹងអំពីប្រាសាទព្រះវិហារ ហើយឲ្យយល់ដឹងអំពីតម្លៃដែលប្រាសាទព្រះវិហារ នឹងមានគឺថាដូចជាប្រទេសថៃគេព្យាយាមប្រើយានយន្តរបស់គេដឹកនាំឲ្យទៅស្គាល់ ឲ្យទៅស្រឡាញ់ ឲ្យទៅចង់បានប្រាសាទព្រះវិហារ យើងក៏ត្រូវអប់រំយុវជនយើង ព្រះសង្ឃយើង ប្រជាជនយើង ឲ្យបានចេញចូលទៅញឹកញាប់ ហើយយើងធ្វើយ៉ាងណាឲ្យមានការងាយស្រួលសម្រាប់ធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីនោះ ហើយជាពិសេសអាត្មាជឿថា ក្នុងពេលអនាគតចាប់តាំងពីឥឡូវនេះទៅប្រជាជាតិខ្មែរចាប់ស្រឡាញ់ខ្លាំងមែនទែន ប្រាសាទព្រះវិហារ ។
ពេលអាត្មានិមន្តទៅដល់ឃើញមានព្រះសង្ឃច្រើនណាស់ មានដូនជី មានសិស្សានុសិស្ស ហើយមានប្រជាជនគ្រប់ស្រទាប់ថ្នាក់ គឺថានាំគ្នាធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រាសាទព្រះវិហារ ហាក់ដូចជាព្រះវិហារកំពុងតែមានមន្តស្នេហ៍យ៉ាងសំខាន់មកលើប្រជាជាតិខ្មែរហើយសព្វថ្ងៃនេះ ។
កឹម សុស ៖ ខ្ញុំព្រះករុណាចង់សង្កត់អំពីថា តើខាងសាសនាហ្នឹងអាចធ្វើយ៉ាងដូចម្ដេចឲ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ កូនខ្មែរហ្នឹង ស្រលាញ់តាមផ្លូវសាសនា ?
ភិក្ខុ ទូច សារិទ្ធ ៖ មនុស្សចង់ដើរលេង ដើរកម្សាន្ត នៅពីក្រោមរហូតដល់លើគឺថាជាកន្លែងមួយអាចទាក់ទាញអារម្មណ៍របស់បងប្អូនខ្មែរ ទាំងពីដើមឈើ ទាំងពីរុក្ខជាតិ ទាំងពីសម្ផស្សភ្នំ គឺថាអាចទាក់ទាញរួចស្រេចទៅហើយ ជាពិសេសដោយខ្មែរអ្នកមានជំនឿ ជឿកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា យើងត្រូវរៀបចំនៅខាងលើប្រាសាទហ្នឹងនូវវត្តមួយដែលល្អ ប៉ុន្តែវត្តហ្នឹងឲ្យមានលក្ខណៈជាប្រពៃណី គឺថាយើងសាងឲ្យមានជាសិល្បៈ ទាំងព្រះវិហារ ទាំងសាលា ទាំងកុដិ បង្គន់អនាម័យអី រៀបរយឲ្យមានលក្ខណៈស្អាតហើយងាយស្រួល សម្រាប់ទទួលពុទ្ធបរិស័ទ និងញាតិញោមគ្រប់ទិសទី ក៏ជាផ្នែកមួយសម្រាប់ទាក់ទាញទេសចរ ។
ហើយសំខាន់ជាងគេគឺតំបន់ហ្នឹងទៅជាតំបន់សុវត្ថិភាព គឺថាធ្វើយ៉ាងណាកុំឲ្យមានផ្ទុះសង្រ្គាមនៅកន្លែងហ្នឹង ។ រៀបចំតំបន់ហ្នឹងទៅជាមហាឧទ្យានមួយសម្រាប់កម្សាន្តផង សម្រាប់ទស្សនកិច្ចសិក្សា សម្រាប់កន្លែងស្រាវជ្រាវ ហើយក៏ជាតំបន់ទេសចរណ៍ គឺថាយើងធ្វើអភិវឌ្ឍភ្នំព្រះវិហារទាំងមូលហ្នឹង ទាំងប្រាសាទ ទាំងវត្ត ទាំងទឹក ទាំងដី ទាំងព្រៃព្រឹក្សាទាំងអស់ ទៅជាកន្លែងដែលប្រជាជាតិខ្មែរ និយមចូលចិត្តគ្រប់គ្នា ។ សម្រាប់អាត្មាផ្ទាល់ អាត្មាហាក់ដូចជាអត់ចង់ត្រឡប់ទៅក្រុងភ្នំពេញ អត់ចង់ត្រឡប់ទៅរស់ស្រុកបារាំងវិញទេ គឺចង់នៅជិតព្រះវិហារ ពេលដែលឃើញប្រាសាទព្រះវិហារ ឃើញទឹកដីតំបន់ហ្នឹងស្អាតណាស់ៗ សូមឲ្យខ្មែរស្រឡាញ់ព្រះវិហារយើង កុំឲ្យធ្វេសប្រហែស កុំឲ្យមើលស្រាលដល់សត្រូវ គឺថាគេចង់បានមែនទែនហើយសព្វថ្ងៃនេះ ៕