ទស្សនកិច្ចរបស់អ្នករាយការណ៍ពិសេសផ្នែកសិទ្ធិមនុស្សរូបនេះ ចំពេលដែលប្រទេសកម្ពុជា កំពុងរងការរិះគន់ថាមេដឹកនាំមិនគោរពសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ។
កាលពីថ្ងៃពុធ ទី២៤ ខែមិថុនា នេះ លោក ស៊ូរិយ៉ា ស៊ូប៊េឌី បានផ្តល់បទសម្ភាសន៍ដល់លោក ជីវិតា នៃវិទ្យុអាស៊ីសេរី អំពីការចាប់អារម្មណ៍និងជំហររបស់លោកជុំវិញបញ្ហានេះ។
ជីវិតា ៖ លោកបានមកដល់ប្រទេសកម្ពុជា និងចាប់ផ្តើមការងាររបស់លោកក្នុងនាមជាអ្នករាយការណ៍ពិសេសផ្នែកសិទ្ធិមនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិនៅកម្ពុជា នៅពេលដែលលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនិងសេរីភាពបញ្ចេញយោបល់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវបានគេមើលឃើញថាកំពុងស្រុតចុះ។ ឧទាហរណ៍ោការដកអភ័យឯកសិទ្ធិអ្នកតំណាងរាស្រ្តពីររូបពីគណបក្សប្រឆាំងជាដើម។ តើលោកមានយោបល់យ៉ាងណាដែរចំពោះការវិវដ្ដទាំងនេះ?
ស៊ូរិយ៉ា ស៊ូប៊េឌី ៖ វាជាការអកុសលណាស់ដែលរឿងទាំងអស់នេះបានកើតឡើងក្នុងពេលកន្លងទៅថ្មីៗនេះ។ ប៉ុន្តែការមកដល់របស់ខ្ញុំក្នុងប្រទេសកម្ពុជានេះគឺជាលើកទីមូយ។ បេសកកម្មរបស់ខ្ញុំ គឺដើម្បីស្គាល់និងយល់ដឹងអំពីស្ថានភាពនានា ឲ្យបានច្រើនតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។ គឺខ្ញុំត្រូវជួបជជែកជាមួយមនុស្សម្នា និងស្តាប់នូវការពន្យល់ប្រាប់របស់ពូកគេឲ្យបានច្រើនតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។ សិក្សាអំពីស្ថានការណ៍ទាំងឡាយ រួចហើយសរសេរជាអនុសាសន៍។ ដូច្នេះបញ្ហាមួយចំនួនដែលបានកើតឡើងនៅទីនេះ បានធ្វើឲ្យខ្ញុំយល់អំពីបញ្ហាទាំងនោះកាន់តែស៊ីជម្រៅថែមទៀត។
ខ្ញុំបានជជែកអំពីព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះជាមួយមនុស្សមួយចំនូន ហើយបានធ្វើឲ្យខ្ញុំយល់កាន់តែច្បាស់អំពីបញ្ហានេះ ដែលអាចជួយដល់ការងាររបស់ខ្ញុំនៅក្នុងថ្ងៃអនាគត។
ជីវិតា ៖ តើការិយាល័យរបស់លោកនឹងចាត់វិធានការអ្វីមួយឆាប់ៗខាងមុខនេះដែរ ឬទេ ចំពោះបញ្ហាដកអភ័យឯកសិទ្ធិរបស់អ្នកតំណាងរាស្រ្តទាំងពីររូបនោះ?
ស៊ូរិយ៉ា ស៊ូប៊េឌី ៖ ចំពោះបញ្ហានេះ ខ្ញុំនឹងពិភាក្សាជាមួយសហការីរបស់ខ្ញុំ។ ម៉្យាងវិញទៀត ខ្ញុំកំពុងរវល់ខ្លាំងណាស់។ ជាមធ្យម រៀងរាល់ថ្ងៃខ្ញុំមានកិច្ចប្រជុំចំនួន ៦ ទៅ ៧កន្លែង។ ជួបជជែកជាមួយមនុស្សជាច្រើន ដូច្នេះនៅពេលណាខ្ញុំមានការយល់ច្បាស់ល្មមគ្រប់គ្រាន់ ខ្ញុំនឹងចាប់ផ្តើមបញ្ចេញយោបល់អំពីរឿងរ៉ាងទាំងនេះ។ ដូចជាថ្ងៃនេះ (ថ្ងៃទី២៤ មិថុនា) ខ្ញុំត្រូវជួបប្រជុំជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីមួយចំនួន និងថ្ងៃស្អែក (ថ្ងៃទី ២៥ មិថុនា) ក៏នឹងត្រូវជួបជាមួយមនុស្សមួយចំនួនទៀត។ ហើយបន្ទាប់មកនៅក្នុងថ្ងៃស្អែក (ថ្ងៃទី ២៥ មិថុនា) នេះដែរ យើងនឹងធ្វើសន្និសីទកាសែតមួយ ដែលនៅពេលនោះយើងនឹងអាចបញ្ចេញនូវការយល់ឃើញរបស់យើង។
ជីវិតា ៖ តើលោកបានត្រៀមលក្ខណៈ ឬយុទ្ធសាស្ត្រយ៉ាងណាដែរក្នុងការធ្វើឲ្យការគោរពសិទ្ធិមនុស្សបានល្អប្រសើរឡើងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា?
ស៊ូរិយ៉ា ស៊ូប៊េឌី ៖ បាទ! ដោយសារតែខ្ញុំធ្លាប់ដើរតួជាអ្នកតស៊ូមតិ និងធ្លាប់ជាមន្ត្រីច្បាប់មួយរូប បម្រើការឲ្យរដ្ឋាភិបាលប្រទេសណេប៉ាល់ និងក្នុងរយៈពេល ២០ឆ្នាំកន្លងមកនេះ ខ្ញុំធ្វើជាសាស្ត្រាចារ្យនៅក្នុងប្រទេសអង់គ្លេស ដូច្នេះខ្ញុំយល់ច្បាស់អំពីបញ្ហាដែលប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរកំពុងជួបប្រទះ។ ដូច្នេះផ្អែកតាមបទពិសោធន៍របស់ខ្ញុំដែលមានពីមុនមក និងព័ត៌មានដែលខ្ញុំប្រមូលបានពីទីនេះ ខ្ញុំនឹងដាក់ចេញនូវយុទ្ធសាស្ត្រខ្លះៗ ដើម្បីធ្វើឲ្យស្ថានកាណ៍នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបានល្អប្រសើរឡើង។ ខ្ញុំនឹងបង្ហាញថា តើពូកគេនៅមានចំណុចអន់ខ្សោយត្រង់ណា? ហើយថាតើគេអាចពង្រឹងចំណុយអន់ខ្សោយទាំងនោះដោយដូចម្តេចខ្លះ? តាមរយៈការផ្តល់នូវអនុសាសន៍ ឬយោបល់ជាក់លាក់ដល់ពួកគេដើម្បីធ្វើការកែលម្អ។
ជីវិតា ៖ តើលោកបានត្រៀមលក្ខណៈយ៉ាងណាដែរក្នុងការឆ្លើយតបចំពោះប្រតិកម្មដ៏ខ្លាំងៗណាមួយរបស់រដ្ឋាភិបាលទៅនឹងការចេញរបាយការណ៍ណាមួយរបស់លោក ដែលរដ្ឋាភិបាលមិនពេញចិត្តនោះ?
ស៊ូរិយ៉ា ស៊ូប៊េឌី ៖ បញ្ហានេះខ្ញុំនឹងជ្រើសរើយយកវិធីការទូតមកដោះស្រាយ។ ប្រតិកម្មរបស់ខ្ញុំគឺទន់ភ្លន់ប៉ុន្តែម៉ឺងម៉ាត់។ ខ្ញុំមកទីនេះគឺដើម្បីធ្វើការលើកកម្ពស់ការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស។ នោះគឺជាការទទួលខុសត្រូវរបស់ខ្ញុំ។ ខ្ញុំសង្ឃឹមថាមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលយល់អំពីអាណត្តិការងាររបស់ខ្ញុំ។ អាណត្តិការងាររបស់ខ្ញុំគឺខុសគ្នាពីមុន។ តួនាទីរបស់គឺឃ្លាំមើលស្ថានភាពនៅទីនេះ បង្កើនការយល់ដឹងអំពីការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស ជួយឲ្យប្រជាពលរដ្ឋមានលទ្ធភាពការពារសិទ្ធិរបស់ខ្លួនឯង។ ហើយចុងក្រោយនោះ គឺការផ្តល់យោបល់ច្បាស់លាស់ជូនរដ្ឋាភិបាល ថាតើរដ្ឋាភិបាលអាចធ្វើឲ្យបានប្រសើរឡើងដោយរបៀបណា? ខ្ញុំសង្ឃឹមថាពួកគេនឹងទទួលយកបានដោយវិជ្ជមាន។
ជីវិតា ៖ ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមិនទទួលយកអនុសាសន៍ ឬការជូនយោបល់របស់លោកទេនោះ តើលោកគិតធ្វើដូចម្តេច? ដូចលោកបានជ្រាបស្រាប់ហើយ គឺថាលោក យ៉ាស ហ្កាយ (Yash Ghai) ដែលជាអ្នកកាន់តំណែងនេះពីមុនមកនោះ បានរិះគន់រដ្ឋាភិបាលអំពីការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា។
ជាមួយគ្នានោះដែរ លោក យ៉ាស ហ្កាយ ក៏បានបង្ហាញនូវបញ្ហាទាំងឡាយយ៉ាងច្បាស់លាស់ និងដាក់ជូនអនុសាសន៍ដើម្បីកែលម្អបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សទាំងនោះផងដែរ។ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលមិនព្រមទទួលយក ហើយថែមទាំងនិយាយចំអកដាក់គាត់ទៀតផង ហើយលោក យ៉ាស ហ្កាយ ក៏បានលាលែងពីការងារនេះ។ តើលោកមានយុទ្ធសាស្រ្តបែបណាដើម្បីបំពេញការងារនេះ ដែលធ្វើឲ្យមានភាពខុសគ្នាពីលោក យ៉ាស ហ្កាយ ប៉ុន្តែនាំមកនូវជោគជ័យនោះ?
ស៊ូរិយ៉ា ស៊ូប៊េឌី ៖ ខ្ញុំបានដឹងអំពីទំនាក់ទំនងគ្រោតគ្រាតរវាងរដ្ឋាភិបាលនិងអ្នកកាន់តំណែងនេះពីមុនខ្ញុំ ប៉ុន្តែខ្ញុំជាមនុស្សម្នាក់ដែលមានចិត្តធ្ងន់។ ខ្ញុំមានភាពចាស់ទុំគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការរក្សាភាពស្ងប់ស្ងៀម មិនឆេវឆាវ ព្រមទាំងរក្សាការទូតនិងទន់ភ្លន់។ នេះជាវិធីសាស្ត្ររបស់ខ្ញុំ៕