កឹម សុស ៖ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះបើថាយើងប្រៀបធៀប តាមខ្ញុំស្ដាប់សម្ដីរបស់លោកគ្រូ បើយើងប្រៀបធៀបសម័យឥឡូវនេះ ថៃនិងអាមេរិកាំង គឺថា ថៃគេបានបច្ចេកវិទ្យាពីអាមេរិកាំង...?
កេង វ៉ាន់សាក់ ៖ ...គេថាអាមេរិកាំងទាស់នឹងកុម្មុយនីស្ដ គេប្រកាសខ្លួនគេទាស់នឹងកុម្មុយនីស្ដដែរ គេយកកម្លាំងអាមេរិកាំងហ្នឹងមករៀបចំស្រុក ទ័ពរបស់គេ ឲ្យបានទាន់សម័យ ឲ្យបានខ្លាំង ឲ្យបានជឿនលឿន ហើយគេលឿនជាងយើង។
កឹម សុស ៖ ដូច្នេះគឺថាថៃគេមានកម្លាំងរាល់ថ្ងៃនេះ...?
កេង វ៉ាន់សាក់ ៖ មិនមែនជំនាន់អាមេរិកាំងហ្នឹងទេ តាំងពីជំនាន់មុនហ្នឹងគឺជាមួយជប៉ុន ហ្នឹងសៀវភៅ លោក នួន ធឿន ហ្នឹង គាត់និយាយ ឲ្យទាំងចំនួនកប៉ាល់ហោះជប៉ុនហ្នឹង ផ្ដល់មកឲ្យសៀមហ្នឹងប៉ុន្មានគ្រឿងៗទៀត តាំងពីជំនាន់មុនដែលថៃហ្នឹងធ្វើនយោបាយចូលជាមួយនឹងអាមេរិកាំងទៅហើយ។
កឹម សុស ៖ ដូច្នេះគេកសាងប្រទេសគេឲ្យមានកម្លាំងដោយពឹងផ្អែកទៅលើបរទេស?
កេង វ៉ាន់សាក់ ៖ ប៉ុន្តែខ្លួនគេហ្នឹងផង ពីព្រោះគេរៀបចំយុវជន អ្នកចេះដឹងគេ ទ័ពគេហ្នឹង គឺក្នុងចំណេះវិជ្ជាប្រវត្តិសាស្រ្ដហ្នឹងច្បាស់ណាស់ រៀនសៀវភៅប្រវត្តិសាស្រ្ដ ប្រវត្តិវិទ្យាហ្នឹង តាំងពីថ្នាក់តូចដល់ថ្នាក់ធំហើយនៅតែរៀនទៀត ក្នុងទាហាន ទ័ពអី នៅតែរៀនអ៊ីចឹង។ រៀនយ៉ាងម៉េច? រៀនថា ថៃនេះជាមហាអំណាច ជា Great Thailand ដែលត្រូវតែឈ្នះលើជនជាតិជិតខាងទាំងអស់ ហើយត្រូវតែច្បាំងយកទឹកដីអស់ហ្នឹងមកវិញ ដែលជំនាន់ហ្នុងបារាំងអាណានិគមហ្នឹងបានទៅច្បាំងយកពីគេមកវិញ។
កឹម សុស ៖ តើចិត្តគំនិតរបស់ថៃរាល់ថ្ងៃហ្នឹងនៅដដែលទេ?
កេង វ៉ាន់សាក់ ៖ នៅដដែលអត់មានកែប្រែអីទេ ពីព្រោះសៀវភៅអស់ហ្នឹង ទស្សនៈអស់ហ្នឹង វិធីអស់ហ្នឹងវានៅប្រើការជាផ្លូវការរហូតអ៊ីចឹងមក។
កឹម សុស ៖ ដូច្នេះតើលោកគ្រូឃើញថា ថៃហ្នឹងដកទ័ពចេញពីកន្លែងដែលយើងចោទថា មកកាន់កាប់ប្រាសាទព្រះវិហារ ប្រាសាទតាមាន់ ប្រាសាទតាក្របីហ្នឹងទេ ឬមួយក៏យ៉ាងម៉េច?
កេង វ៉ាន់សាក់ ៖ ហ្នឹងយើងមើលទៅឃើញថាជាលទ្ធផលផលវិបាកបន្តពីលទ្ធិឈ្លានពានទឹកដីនិយមដើម្បីនឹងមហារដ្ឋថៃឡង់ Great Thailand ហ្នឹង គឺវាចេញមកពីហ្នឹង ជាផ្លែផ្កាផលដែលសៀមគេរៀបចំប្រុងធ្វើមកតាំងពីមុនសកលលោកលើកទី២ហ្នឹងទៀត មកដល់ឥឡូវហ្នឹងហើយ។ ហើយវាតមកដល់ហ្នឹង អត់ឃើញផ្លាស់ប្ដូរអីទេ ទៅមុខទៀត ដែលវាផ្លាស់ប្ដូរយ៉ាងម៉េចទៀត ខ្ញុំមើលទៅមិនឃើញថា ឈាមហ្នឹងអាចផ្លាស់អីទៅណាទៀតទេ វាទទួលមានរឿងខ្លួនគេថៃជាមួយនឹងពួកអ្នកកាន់អ៊ិស្លាមជ្រុលនិយមទៅទៀត ដែលគេចង់ផ្ដាច់ទឹកដីបង្កើតនគរគេភ្លាប់ទៅនឹងម៉ាឡេស៊ីនោះ។ ពីព្រោះកុំភ្លេចថា សៀមហ្នឹងវានៅតែខាងជើង ត្បូងស្រុកចិនទេ វ៉ៃចុះលុកមក វាជំរុលចុះ វ៉ៃយកអ្នកស្រុកនៅតាមជ្រោយ... ម៉ាឡាកាហ្នឹង កន្លែងត្រង់ហ្នឹងវាមានពួកជនជាតិម៉ាឡេ ជាប់ទៅនឹងចាម ជ្វា ហ្នឹងមួយផ្នែកធំ ហើយមានភូមិស្រុកមួយផ្នែកធំទៀតនៅជាខ្មែរមន គឺជាស្រុកខ្មែរ អ្នកស្រុកខ្មែរ ទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ។ ហើយទាំងអស់ហ្នឹងសៀមវ៉ៃយកមកធ្វើជាស្រុករបស់ខ្លួន បញ្ចូលក្នុងផែនទីរបស់ខ្លួន ដែលជាស្រុករបស់ខ្លួនទៅ ហើយគេរៀបចំមេទ័ព គេខ្លាំងពូកែ គេយក គេព្រួត។
ហើយដល់ម៉ាឡេស៊ី ចាម គេភ្ញាក់រឭកឡើងវិញ គេរៀបចំប្រទេសជាតិគេក្នុងអន្តរជាតិគំនិតអ៊ិស្លាមអន្តរជាតិនិយមអីអស់ហ្នឹងទៅ គេទាមទារយកទឹកដីហ្នឹងវិញ។ ដល់រឿងហ្នឹងវាខ្លាំងជាងសៀមជាមួយខ្មែរយើងទៀត ហើយដល់អ៊ីចឹងទៅសៀមហ្នឹងត្រូវតែធ្វើយ៉ាងម៉េចដោះស្រាយរឿងហ្នឹង វាទ័លដែរ មិនមែនថាខ្លាំងហួសហេតុទេ។ ចំណុចខ្សោយវាហ្នឹង ត្រង់ដែលចម្បាំងទាស់មិនអស់ចប់ជាមួយនឹងពួកម៉ាឡេជាមួយនឹងពួកអ៊ិស្លាមនិយមហ្នឹង ប៉ុន្តែបើសិនជាពួកសៀម ថៃហ្នឹង អ៊ិស្លាមនិយមហ្នឹង គេចូលមកក្នុងទ័ពក្នុងប្រព័ន្ធអំណាចទ័ព ទាហាន ក្នុងស្រុកថៃហ្នឹង ហើយមានមហាក្សត្រថៃហ្នឹងនៅពីក្រោយជួយគាំទ្រទៀត។
អាហ្នឹងនយោបាយសៀមហ្នឹងគឺច្បាស់ណាស់ ថាគេនឹងធ្វើយ៉ាងម៉េចឲ្យមានជម្លោះ ជំរុញឲ្យមានជម្លោះថៃហើយនិងកម្ពុជាយើងនេះ ដើម្បីឲ្យរដ្ឋាភិបាលថៃហ្នឹងមិនគិតគូរប៉ុន្មាន មិនការពារប៉ុន្មាន ពីរឿងខាងត្បូងជាប់ទៅនឹងម៉ាឡេស៊ី ហើយទុកបណ្ដោយឲ្យពួកម៉ាឡេថៃ អ៊ិស្លាមនិយមជ្រុលហ្នឹង ធ្វើបានតាមចិត្ត។
កឹម សុស ៖ តាមទស្សនៈរបស់លោកគ្រូ តើទំនាស់ដោះស្រាយដើម្បីនឹងទប់ស្កាត់កុំឲ្យថៃឈ្លានពាន ឬមួយក៏ចូលមកស្រុកខ្មែរហ្នឹង តើធ្វើដូចម្ដេច?
កេង វ៉ាន់សាក់ ៖ អាហ្នឹងដដែលខ្ញុំគ្មានប្លែកឬក៏អស្ចារ្យនោះទេ គឺរៀបចំស្រុកយើងហ្នឹងឲ្យវាខ្លាំងពូកែ ឲ្យវាមានមនុស្សម្នាក់ៗសុទ្ធតែមនុស្សមានសុខភាព មានកម្លាំង មានធនធាន ចំណេះវិជ្ជាពេញលេញ ជាមនុស្សមែនទែន គ្នាយើងប៉ុន្មានលាននាក់ហ្នឹងក៏ដោយ ដូចជាស្រុកអ៊ីស្រាអែល មានប៉ុន្មានមិនដល់៣លាននាក់ផង ប៉ុន្តែគេចេះរៀបចំគ្នាគេ៣លាននាក់ហ្នឹង គឺវាដូចតែមួយហ្នឹង គឺពូកែគ្រប់ផ្នែកទាំងអស់ អាចទប់ទល់នឹងពួកមហាប្រទេសអារ៉ាប់ហ្នឹង ប៉ុន្មានរយលាននាក់ហ្នឹង អារ៉ាប់មានធ្វើអីគេកើត ឃើញទេ? គេធ្វើពីក្នុង ពីស្រុកគេហ្នឹងទៅវិញ ដែលយើងថាដល់ហ្នឹងវាយឺតយ៉ាវបន្តិចទៅហើយ វាមិនដែលមានឱកាសបានសុខសន្តិភាពអី នឹងអាចរៀបចំធ្វើអ៊ីចឹងបានទេ វាទាន់ហន់អ៊ីចឹងមក អាហ្នឹងខ្ញុំថាគួរគប្បីយើងភ្ញាក់រឭកដឹងអ៊ីចឹង យើងកុំទៅផ្ដេកផ្ដួលយកទ្រព្យសម្បត្តិយើងដាក់ក្នុងស្រុកថៃហ្នឹងឲ្យគេត្រួតយើងបាន មិនមែនគ្រាន់តែទ័ពគេមកនៅលើទឹកដីយើងទេ គេត្រួតលើធនាគារ លើលុយកាក់ ធនធានយើងដែលដាក់ផ្ញើនៅស្រុកគេហ្នឹង ដូចយើងជាប់អន្ទាក់គេ តែផ្លូវហ្នឹងមួយហ្នឹង យើងខ្សោយបាត់ទៅហើយ៕