ព្រះសង្ឃនឹងធ្វើធម្មយាត្រា៤ថ្ងៃអប់រំពលរដ្ឋពីជំងឺគ្រុនចាញ់នៅប៉ៃលិន
h082312mn.mp3
ក្បួនដង្ហែនឹងប្រព្រឹត្តធ្វើឡើងមានព្រះសង្ឃចំនួន៦០អង្គ ដូនជីតាជី និងអ្នកស្ម័គ្រចិត្តអប់រំជំងឺគ្រុនចាញ់តាមភូមិ ព្រមទាំងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល សុខាភិបាលជាច្រើននាក់ទៀត ចូលរួមដើរដង្ហែក្បួននៅក្នុងភូមិចំនួន៤៦ ក្នុងខេត្តប៉ៃលិន។
ប្រទេសកម្ពុជាមានប្រជាជនជាង២លាននាក់ រស់នៅតាមតំបន់ព្រៃភ្នំ ប្រឈមខ្ពស់ទៅនឹងការកើតមានជំងឺគ្រុនចាញ់។ ដោយឡែក នៅខេត្តប៉ៃលិន ក៏មានការប្រឈមបញ្ហាខ្លាំងដូចគ្នា ដោយសារខេត្តនេះមានលំហូរជនចំណាកស្រុកពីខេត្តផ្សេងៗទៅច្រើន ដើម្បីស្វែងរកការងារធ្វើនៅទីនោះ។
ប្រជាពលរដ្ឋចំណាកស្រុកទាំងនោះខ្វះចំណេះដឹងពីវិធីការពារកុំឲ្យកើតមានជំងឺគ្រុនចាញ់។ ទន្ទឹមគ្នានឹងក្ដីព្រួយបារម្ភនេះ គេមានគម្រោងធ្វើក្បួនធម្មយាត្រាដ៏ធំមួយ នៅក្នុងខេត្តប៉ៃលិន ដើម្បីអប់រំប្រជាពលរដ្ឋឲ្យបានយល់ដឹងពីការការពារជំងឺគ្រុនចាញ់។
លោក សុង ង៉ាក ជានាយកផ្នែកបច្ចេកទេស និងប្រតិបត្តិការអង្គការសុខភាពគ្រួសារអន្តរជាតិ (FHI) ប្រចាំខេត្តប៉ៃលិន បានថ្លែងថា មានព្រះសង្ឃចំនួន៦០អង្គ ដូនជីតាជីចំនួន២០នាក់ និងអ្នកស្ម័គ្រចិត្តធ្វើការនៅក្នុងសហគមន៍១៣៨នាក់ រួមទាំងមន្ត្រីរាជការ ដែលបម្រើការនៅមណ្ឌលសុខភាពមន្ទីរសុខាភិបាលជាច្រើននាក់ទៀត ចូលរួមនៅក្នុងក្បួនដង្ហែនោះ។
ធម្មយាត្រាមានរយៈពេល៤ថ្ងៃ ចាប់ផ្ដើមពីថ្ងៃទី២៧ រហូតដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១២ នៅក្នុងខេត្តប៉ៃលិន។ ក្បួននោះដង្ហែគ្របដណ្ដប់លើភូមិចំនួន៤៦ភូមិ។ សកម្មភាពនេះ មានគោលដៅបីធំៗតាមរយៈបង្កើនចំណេះដឹង បង្កើនការគ្របដណ្ដប់មធ្យោបាយការពារ និងផ្ដល់ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងព្យាបាល។
ខេត្តប៉ៃលិន ជាចំណុចក្ដៅមួយក្នុងការបង្ការ និងការទប់ស្កាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់។ ធម្មយាត្រាដែលមានព្រះសង្ឃចូលរួមនេះ គេមានជំនឿថា នឹងអាចទាក់ទាញជនចំណាកស្រុកតាមរដូវនោះ ឲ្យកែប្រែឥរិយាបថ ព្រោះរដូវនេះជារដូវដាំដុះផង រដូវប្រមូលផលផង ដែលមានលំហូរជនចំណាកស្រុកពីខេត្តផ្សេងៗទៅច្រើន។ ដូច្នេះហើយ ចំណេះដឹងរបស់គាត់ពុំសូវបានយល់ដឹង ដោយគាត់គិតថា តំបន់នោះមិនសូវមានគ្រោះថ្នាក់។ គាត់ពុំបានប្រុងប្រយ័ត្ន គាត់ភ្លេចយកមុង ឬមុងរបស់គាត់ពុំមែនជាមុងជ្រលក់ថ្នាំ។
លោក សុង ង៉ាក៖ «គោលបំណងទី១ ចំណេះដឹងគាត់ទាប យើងបង្កើនការយល់ដឹងរបស់គាត់ ឲ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្ន។ យើងគិតថា សារដែលផ្ដល់ដោយព្រះសង្ឃវាមានឥទ្ធិពលខ្លាំងទៅលើការផ្លាស់ប្ដូរឥរិយាបថរបស់គេ ពីព្រោះប្រជាជនយើងជាពុទ្ធសាសនិក។ ចំណុចទី២ ទន្ទឹមគ្នាហ្នឹង យើងនាំជាមួយថ្នាំជ្រលក់មុង ប្រសិនបើគាត់យកមុងមកអត់ជាតិថ្នាំ យើងជ្រលក់ឲ្យគាត់ដោយមានអ្នកស្ម័គ្រចិត្តតាមភូមិអ្នកបម្រើការងារជំងឺគ្រុនចាញ់តាមភូមិហ្នឹង គាត់អាចជ្រលក់មុងហ្នឹងជូនដោយគាត់ធ្វើដំណើរធម្មយាត្រាជាមួយព្រះសង្ឃ។ គាត់នឹងជ្រលក់មុងជូន ប្រសិនបើអ្នកណាមានជំងឺក្ដៅ ហើយសង្ស័យថាគ្រុនចាញ់ គាត់នឹងធ្វើតេស្ដឈាម ហើយបើតេស្ដឈាមបង្ហាញថា គាត់កើតជំងឺគ្រុនចាញ់ពិតមែន គាត់នឹងផ្ដល់ថ្នាំព្យាបាល»។
រយៈពេល៧ខែ នៅឆ្នាំ២០១២ អត្រាអ្នកស្លាប់ដោយសារជំងឺគ្រុនចាញ់ នៅតាមបណ្ដាខេត្តក្រុងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា មានចំនួន៣០នាក់។ ចំនួននេះមានការថយចុះជាងឆ្នាំ២០១១ គិតរយៈពេល៧ខែដូចគ្នា។ នៅឆ្នាំ២០១១ អត្រាអ្នកស្លាប់ដោយសារជំងឺគ្រុនចាញ់ មានចំនួន៣៥នាក់។ ទោះបីចំនួននេះមានការថយចុះបន្តិចក៏ដោយ ប៉ុន្តែករណីកើតមានជំងឺគ្រុនចាញ់នៅតាមខេត្តភាគពាយ័ព្យ មានសន្ទុះកើនឡើងគួរឲ្យព្រួយបារម្ភ ដោយសារនៅតំបន់ភាគពាយ័ព្យ សម្បូរទៅដោយលំហូរអ្នកចំណាកស្រុកច្រើន ហើយមានការយល់ដឹងទាបពីវិធីការពារជំងឺគ្រុនចាញ់។
លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ច ម៉េងជួរ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធជំងឺគ្រុនចាញ់ បានមានប្រសាសន៍ថា តួលេខអ្នកស្លាប់ និងអ្នកមានជំងឺគ្រុនចាញ់ នៅឆ្នាំ២០១២ មានចំនួនថយចុះតិចជាងឆ្នាំ២០១១ ក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែនៅខេត្តប៉ៃលិន មានករណីកើតមានជំងឺគ្រុនចាញ់កើនឡើងរហូត១៧%៖ «ប៉ៃលិនហ្នឹង យើងឃើញថាកើន ប៉ុន្តែខានមានស្លាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៩ មក ដោយសារប្រជាជននៅទីនោះគាត់យល់ មិនសូវមានឈឺទេ។ ប៉ុន្តែខ្ញុំចាប់អារម្មណ៍ត្រង់ថា កាលពីឆ្នាំទៅ អ្នកនៅស្វាយរៀង ថាមកពីម្តុំហ្នឹងដែរ គាត់ទៅធ្វើការ ទៅវិញឈឺស្លាប់នៅស្វាយរៀង។ អ៊ីចឹង បានថា យើងឃើញរូបភាពអចិន្ត្រៃយ៍គាត់អត់មានស្លាប់នៅប៉ៃលិន ប៉ុន្តែគាត់ទៅស្លាប់នៅកន្លែងផ្សេង»។
លោកវេជ្ជបណ្ឌិតបន្តថា ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ដែលមិនប្រឈមមុខទៅនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ មានរហូតទៅដល់១០លាននាក់។ ចំនួននេះ គេពុំអាចដឹងបានទេថា គ្រួសារណាខ្លះនឹងធ្វើចំណាកស្រុកពីតំបន់មួយទៅតំបន់មួយផ្សេងទៀតនោះ។ ដូច្នេះ គន្លឹះសំខាន់នៃការការពារជំងឺគ្រុនចាញ់ គឺការទទួលបានព័ត៌មានត្រឹមត្រូវ ដើម្បីឲ្យប្រជាពលរដ្ឋគាត់មានឱកាសទទួលបានព័ត៌មាន គេមិនអាចបង្កើតភ្នាក់ងារសុខភាពគ្រុនចាញ់ទៅកន្លែង១០លាននាក់ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បាននោះទេ។
លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ច ម៉េងជួរ៖ «អ៊ីចឹង យើងពឹងទៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយជាវិទ្យុ ឬក៏ទូរទស្សន៍នេះ វាគ្របដណ្ដប់ទៅដល់ទូទាំងប្រទេស វិទ្យុគ្រប់ប្រភេទទាំងអស់មិនថាទោះបីផ្សាយផ្ទាល់ពីជំងឺហ្នឹង ជាលក្ខណៈបច្ចេកទេស យើងចំណាយច្រើន សូម្បីនៅទូរទស្សន៍ធំៗដែលយើងផ្សាយ គឺអស់មួយថ្ងៃជាមធ្យម ២.៥០០ដុល្លារ លើទូរទស្សន៍ និងវិទ្យុ។ ហើយមួយទៀត វិទ្យុដែលមិនផ្សាយ ប៉ុន្តែគាត់សួរព័ត៌មានដូចជាអាស៊ីសេរីសួរហ្នឹង ប្រយោជន៍មួយសំខាន់ដើម្បីឲ្យប្រជាជនគាត់ភ្ញាក់ គាត់ដឹងថា ជំងឺហ្នឹងនៅស្លាប់នៅឡើយ»។
នៅថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១២ នេះ អង្គការ URC ដែលទទួលបានមូលនិធិរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក បានបើកកិច្ចប្រជុំសហប្រតិបត្តិការកម្មវិធីប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ តាមបណ្ដោយព្រំដែន នៅខេត្តសៀមរាប។ អង្គការនេះ ក៏បានបង្កើតការអប់រំប្រជាពលរដ្ឋឲ្យបានយល់ដឹងពីការការពារជំងឺគ្រុនចាញ់ ដោយបានសរសេរអក្សរអប់រំសុខភាពជំងឺគ្រុនចាញ់ នៅតាមរនាំងបាំងថ្ងៃ ដែលគេដាក់ជាប់នឹងកញ្ជាក់សម្រាប់បាំងថ្ងៃ នៅក្នុងរថយន្ត។ អប់រំសុខភាពជំងឺគ្រុនចាញ់នៅលើស្រោមកៅអីអង្គុយ នៅក្នុងរថយន្តក្រុង តាមខិត្តប័ណ្ណ និងការបើកវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនៅតាមតំបន់ប្រឈមជាច្រើនកន្លែងទៀត។
លោក ច ម៉េង ជួរ បញ្ជាក់ថា ប្រជាពលរដ្ឋចំណាកស្រុកខុសពីអ្នករស់នៅជាអចិន្ត្រៃយ៍នៅក្នុងស្រុក ដូច្នេះ អង្គការក៏បានបង្កើតផ្លាកសញ្ញាអប់រំសុខភាពជំងឺគ្រុនចាញ់ យកទៅដាក់នៅតាមព្រៃជាច្រើនកន្លែង។ ទាំងនេះ ជាមធ្យោបាយអប់រំតាមវិស័យសាធារណៈ៖ «គ្រុនចាញ់កើតពីអី ហើយត្រូវសម្រាកនៅក្នុងមុង ហើយពេលឈឺត្រូវទៅភ្នាក់ងារស្ម័គ្រចិត្តនៅតាមភូមិ ព្រោះនៅក្នុងដៃគាត់មានប្រដាប់ជួសឈាម ជួសភ្លាមដឹងភ្លាម ដឹងហើយ គាត់ឲ្យថ្នាំភ្លាម យើងអត់មានខ្វះទេឱសថ និងប្រដាប់ជួសឈាម យើងមានគ្រប់ទាំងអស់នៅភូមិដែលប្រឈមនឹងគ្រុនចាញ់»។
នៅក្នុងវិស័យឯកជនវិញ មជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធជំងឺគ្រុនចាញ់ បានធ្វើកិច្ចសន្យាផ្ដល់ថវិការបស់មូលនិធិសកល ឲ្យអង្គការ PSI តាមរយៈការទិញថ្នាំគ្រុនចាញ់ត្រឹមត្រូវ ដែលមានការទទួលស្គាល់ពីអង្គការសុខភាពពិភពលោក លក់ក្នុងតម្លៃថោក។ ប៉ុន្តែចំណុចសំខាន់ អ្នកកើតមានជំងឺគ្រុនចាញ់ត្រូវទទួលទានថ្នាំឲ្យបានទៀងទាត់ក្នុងរយៈពេលបីថ្ងៃជាប់គ្នាជាប្រចាំ ដើម្បីបង្ការកុំឲ្យជំងឺមានភាពស៊ាំទៅនឹងថ្នាំ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
-
ស្ដាប់ផ្ទាល់
(ព្រឹក ៥:៣០-៦:៣០ ល្ងាច ៧:៣០-៨:៣០) - សំឡេង
ភាសា
