གསུང་འཕྲིན་ནང་འཁོད་དོན་དུ། ཁྱེད་ཀྱིས་མི་ཚེ་འདི་འཛམ་གླིང་ནང་ཐོབ་ཐང་འགོག་པའི་མིའི་དོན་དུ་བཏང་གནང་པ་རེད་ཅེས་དང་། “ཁྲིམས་ལུགས་ལྟར་སྐྱོང་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ། རང་དབང་ཅན་གྱི་ཁྲིམས་ལུགས་དབང་འཛིན་དང་། རང་དབང་གི་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཡོད་པ་དེས། རང་གི་མི་མང་ལ་ཞབས་ཞུ་ལེགས་པོ་ཞུ་ཐུབ་པ་མ་ཟད། དེ་བརྒྱུད་འཛམ་གླིང་གི་མི་མང་ལའང་ཕན་ཐོགས་ཆེ་ཤོས་འབྱུང་ཐུབ་པར་ངས་ཡུན་རིང་ནས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁྲིམས་ལུགས་མེད་སར་དྲང་བདེན་མིན་པའི་གནས་ཚུལ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལྡོག་ཐབས་མེད་པར་འབྱུང་གི་ཡོད།”ཅེས་བཀའ་གནང་འདུག

ན་ཝི་པི་ལེ་དང་བོད།

༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ན་ཝི་པི་ལེ་ལགས་སུ་ཁོང་གིས་རྒྱལ་ཚོགས་ནང་དུ་འགན་འཁུར་བཞེས་རིང་བོད་དོན་ཐོག་ལ་དོ་འཁུར་གནང་ཡོད་པར་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱང་མཛད་འདུག

དེ་ཡང་གསུང་འཕྲིན་ནང་མུ་མཐུད། “བོད་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། ཁྱེད་རང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཆེས་མཐོའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་གྱི་འགན་འཁུར་བཞེས་རིང་། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་གཞི་རྩའི་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་དགོས་པའི་རྒྱ་ནག་ལ་བསྐུལ་མ་གནང་བའི་ཐད་ལ་ངས་ཤིན་ཏུ་ནས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ་ཡི་ཡོད།”ཅེས་འཁོད་འདུག

(Siv Johanne Seglem/via REUTERS)

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ལོའི་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འདི་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ཕུལ་ཡོད།

༢༠༢༦ ལོའི་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས།

ནོ་ཝེའི་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེ་གཟེགས་རྟགས་ཚོགས་པས། སྔོན་མ་ ICC ཞེས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཉེས་ཁྲིམས་ཁྲིམས་ཁང་གི་ཁྲིམས་དཔོན་ཡིན་པ་ Navi Pillay ལགས་ལ། ༢༠༢༦ ལོའི་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེ་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་པའི་གསལ་བསྒྲགས་གནང་ཡོད་ཅིང་། དགུང་ལོ་༨༥ ཡིན་པའི་ Navi Pillay ལགས་ནི་ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀའི་ཁྲིམས་དཔོན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། རུ་ཝན་ཌའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཉེས་ཁྲིམས་ཁྲིམས་ཁང་དང་ ICC སོགས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ཁང་ཁག་ཏུ་ཕྱག་ལས་གནང་མྱོང་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་གིས་ཞི་བདེ་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ལུགས་དར་སྤེལ་གྱི་ལས་འགུལ་ལ་ཆེ་མཐོང་གནང་བར་བྱ་དགའ་འདི་ཕུལ་བ་ཡིན་པ་ནོ་སྦེལ་གཟེགས་རྟགས་ཚོགས་པས་གསུངས་འདུག

ནོ་བེལ་ཚོགས་པས། ད་ལྟ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ལུགས་དང་ཁྲིམས་ཁང་གི་ལམ་ལུགས་ལ་གནོན་ཤུགས་ཆེན་པོ་འཕྲད་བཞིན་ཡོད་པས། བྱ་དགའ་འདིས་ཁྲིམས་དང་དྲང་བདེན་ལ་གཞི་བཞག་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒྲིག་ལམ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བ་མངོན་པར་བྱས་ཡོད་ཅེས་གསུངས་འདུག

ན་ཝི་པི་ལེ་ལགས་ནི་ལྷོ་ཨཧྥ་རི་ཀའི་ནང་གི་རྒྱ་གར་ཏ་མིལ་མི་རིགས་ཤིག་དང་ལྷོ་ཨཧྥ་རི་ཀའི་མཐོ་རིམ་ཁྲིམས་ཁང་ (High Court) དུ་མི་རིགས་དཀར་པོ་མིན་པའི་བེུད་ཀྱི་ཁྲིམས་དཔོན་དང་པོ་དེ་ཡིན་ཞིང་། ༢༠༠༨ ནས་ ༢༠༡༤ བར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་གྱི་འགན་འཁུར་གནང་ཡོད་པ་རེད།།

ཁ་སྣོན་གསར་འགོད། སྒྲོལ་དཀར།

རྒྱ་ནག་གི་ཡི་ཤུའི་ཆོས་དཔོན་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བཙོན་ཟུར་ཨེཛ་ར་ཇིན་ལགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་ནང་ཆོས་དད་རང་དབང་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་པའི་བྱ་འགུལ་ལ་ངོས་འཛིན་གྱིས་ཁོང་ལ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཨ་རིའི་ཊོམ་ལེན་ཊོསི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་བྱ་དགའ་གནང་གཏན་འཁེལ་འདུག

ཇིན་དང་ཁོང་གིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་ཛིཡོན་ (Zion) ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་དང་ཚོགས་མི་བཅུ་ཕྲག་འགའ་རྒྱ་ནག་ནང་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་ལོ་གཅིག་འཁོར་བའི་དུས་ཚིགས་དང་བསྟུན་ ༢༠༢༦ ལོའི་ཊོམ་ལེན་ཊོསི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཚོགས་པའི་བྱ་དགའ་དེ་ཨེཛ་ར་ཇིན་ལ་གནང་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༩ ཉིན་གསལ་བསྒྲགས་གནང་འདུག

ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༨ ཉིན་ལེན་ཊོསི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་དྲང་བདེན་ཐེབས་རྩའི་གཙོ་འཛིན་ཀཊ་རི་ན་ལེན་ཊོསི་སཝེཊ་ལགས་ཀྱིས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གནང་པའི་བརྙན་ཐུང་ཞིག་གི་ནང་ཁོང་གིས་གསུངས་དོན་དུ། ཆོས་དཔོན་ཨེཛ་ར་ཇིན་ལ་ལེན་ཊོསི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་བྱ་དགའ་བསྩལ་རྒྱུར་ལེན་ཊོསི་ཐེབས་རྩ་ཁང་ལ་ཧ་ཅང་སྤོབས་པ་ཡོད་པ་གསུངས་ཞིང་། “ང་ཚོས་ཁོང་བདམས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་བཙན་གནོན་དང་གནོན་ཤུགས་ཚབས་ཆེའི་འོག་ཏུའང་ཆོས་དད་ཀྱི་དྲང་ཚུགས་བརྟན་པོ་དང་བློ་སྤོབས་ལ་གཞི་འཛིན་པ་ཡིན། བྱས་ཙང་ཁོང་ནི་ཆོས་ལུགས་རང་དབང་དང་དད་མོས། ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དཔའ་བོ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་ཞུ་གི་ཡོད་ལ། དེ་ནི་ཁོང་ལ་ང་ཚོས་ངོས་འཛིན་བྱེད་རྒྱུར་དགའ་སྤོབས་བྱེད་འོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད་” ཅེས་གསུངས་འདུག

ཁོང་གིས་ད་དུང་མུ་མཐུད་གསུངས་དོན་དུ། “འདི་ནི་རྒྱ་ནག་གིས་ཆོས་དད་ཐོག་ལ་དམག་འཐབ་བྱེད་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་ང་ཚོར་དྲན་སྐུལ་བྱས་པ་ཞིག་རེད། རྒྱ་ནག་གིས་ཆོས་ལུགས་སྤྱི་ཚོགས་འདྲ་མིན་ལ་བཙན་གནོན་དང་རྒོལ་རྡུལ། དམིགས་འབེན་དུ་འཛིན་ཐབས་དྲག་པོ་བྱེད་པ་ཞིག་རེད། དེ་ཡང་ཡི་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཙམ་ལ་མིན་པར་ཕ་ལུང་སྒོང་དང་། བོད་མི་ནང་པ། ཡུ་གུར་ཁ་ཆེ་བཅས་པ་ཚུད་ཡོད། དེ་ལྟའི་རྒྱ་ནག་གིས་དམིགས་འབེན་དུ་འཛིན་པ་དང་བཙན་གནོན་བྱ་ཡུལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་མང་པོ་ཞིག་གསལ་སྟོན་བྱེད་ཐུབ་རྒྱུ་ཡོད།” ཅེས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་སོང་།

ཇིན་གྱིས་གསུངས་དོན་དུ། ངོས་རང་ལ་ལེན་ཊོསི་ཀྱི་བྱ་དགའ་ཐོབ་པ་དང་རྒྱ་ནག་ནང་དུ་ཆོས་དད་དོན་གཉེར་ཅན་ལ་གནོད་འཚེ་ཚབས་ཆེན་འཕྲད་བཞིན་པའི་སྐོར་ལ་གོ་རྟོགས་སྤེལ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་པར་དགའ་པོ་བྱུང་ཞེས་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པས་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་བའི་ནང་འཁོད་འདུག

ཆོས་དཔོན་ཇིན་ཟླ་བ་དགུ་རིང་བཀག་ཉར་བྱས་ཏེ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༣ ཉིན་གློད་བཀྲོལ་ཐོབ་ཡོད་པ་དང་། འདི་ནི་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཌོ་ནལཌ་ཊམཔ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕྱི་ཟླ་ ༥ པའི་ནང་རྒྱལ་དོན་འཚམས་གཟིགས་གནང་སྟེ་ཕྱིར་ཕེབས་ཀྱིས་ཟླ་བ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་གྱི་དུས་ཡུན་རྗེས་གློད་བཀྲོལ་བཏང་པ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། ཁོང་གློད་བཀྲོལ་ཐོབ་རྗེས་ད་ལྟའང་བཙོན་དུ་ཡོད་པའི་ཛིཡོན་ (Zion) ཆོས་རྒྱུད་ཀྱི་ཚོགས་མི་བརྒྱད་དང་དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་ནང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བཙོན་པ་གཞན་རྣམས་གློད་བཀྲོལ་གཏོང་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བྱས་ཡོད།

(REUTERS)

༧གོང་ས་མཆོག་ལ་བྱ་དགའ་ཐེངས་དང་པོ་ཕུལ་ཡོད།

ཊོམ་ལེན་ཊོསི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་བྱ་དགའ་དང་པོ་དེ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལོར་བོད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ཕུལ་ཡོད་པ་རེད།

ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཊོམ་ལེན་ཊོསི་ (Tom Lantos) ལགས་དང་ཇོན་ཨེཌ་ཝརཌ་པོར་ཊར་ (John Edward Porter) ལགས་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༣ ལོར་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་དྲང་བདེན་ཞེས་པའི་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཚོགས་ཆུང་དེ་གསར་འཛུགས་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཚོགས་ཆུང་དེས་འགན་འཁུར་རྐང་བཞེས་ཐོག་བོད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་འབྲེལ་བའི་ཞི་བའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔ་ཡོངས་ཁྱབ་འདོན་གནང་མཛད་ཡོད་པ་རེད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལོར་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ནས་ཊོམ་ལེན་ཊོསི་ (Tom Lantos) ལགས་དམ་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཆེ་བསྟོད་ཞུ་སླད་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཆུང་དེར་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ ཊོམ་ལེན་ཊོསི་ (Tom Lantos) འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཚོགས་ཆུང་ཞེས་མཚན་བཏགས་གནང་ཡོད་པ་རེད།།

(AP)

(AP)

ཁ་སྣོན་གསར་འགོད། བཀྲ་དབང་།

པར་རིས་སྒྲིག་བཟོ་བ་དང་། བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། ནོར་སྡེ་སྒྲོལ་མ།

ཟླ་བ་དགུ་པ་ནི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གཏན་འཁེལ་བྱས་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་རྒྱལ་སྲུང་སློབ་གསོའི་ཟླ་བ་ཡིན་པ་དང་། བོད་ནང་མཚོན་ན། སློབ་ཆུང་ནས་སློབ་ཆེན་བར་སློབ་མ་ཚོར་དམག་སྦྱོང་དང་། རྒྱལ་སྲུང་སློབ་གསོ། རྒྱལ་གཅེས་ཀྱི་ལྟ་བ་བཅས་སྤེལ་བའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཐོན་པའི་དུས་ཚིགས་ཤིག་ཆགས་ཡོད་ཅིང་། སུད་སི་ཇི་ནི་ཝར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་བྱིས་པའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཚོགས་འདུ་ཚོགས་པའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཀྱང་འཁེལ་ཡོད།

(མི་སེར་གྱི་འདྲ་པར།)

བོད་ནང་གི་བྱིས་པའི་སློབ་གསོ།

ལྷ་སའི་སློབ་ཆུང་དང་པོར་ལོ་རིམ་དང་པོའི་བྱིས་པ་ཚོར་ཉིན་ལྔའི་དམག་སྦྱོང་དང་སྒྲིག་ལམ་སློབ་གསོ་སྤེལ་བ་དང་། ནག་ཆུའི་གསེར་རྙེད་ས་ཁུལ་ (ཆུས་) གྱི་སློབ་ཆུང་བྱིས་པ་ཚོར་མེ་མདའི་ཡོ་བྱད་ངོ་སྤྲོད་དང་། དམིགས་འབེན་ལ་གཏད་སྟངས་ཀྱི་སྦྱོང་བརྡར་ཡང་སྤེལ་ཡོད།

རྒྱ་ནག་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱིས་འདི་ནི་སློབ་མའི་སྒྲིག་ལམ་དང་རྒྱལ་གཅེས་ཀྱི་སེམས་པ་སྐྱེད་སྲིང་གི་སློབ་གསོ་ཡིན་པར་བརྗོད་ཀྱི་འདུག

འོན་ཀྱང་ལོ་ཆུང་བྱིས་པ་ཚོར་དམག་དོན་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྤེལ་བ་འདིས་ཁོང་ཚོའི་སེམས་ཁམས་དང་རང་གི་ངོ་བོ་ངོས་འཛིན་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་གང་འདྲ་ཐེབས་སྲིད་ཀྱི་རེད་དམ།

སྤྱི་ཚོགས་དང་སློབ་གསོ་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་འབུམ་རམས་པ་ལྡོང་ཕྱིང་གུར་བ་རྒྱལ་ལོ་ལགས་ཀྱིས་ས་ཆར་ཁྱད་པར་མེད་པར་དབུས་གཙང་དང་། མདོ་སྟོད། མདོ་སྨད་གང་ཡིན་རུང་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཡོངས་རྫོགས་ནང་དམག་སྦྱོང་བྱེད་པ་དེ་གཅིག་མཚུངས་རེད་འདུག འཛིན་གྲྭ་ ༧ ནས་ ༡༢ བར་དུ་དམག་སྦྱོང་བྱས་པ་འདིས་འགྲིག་གི་མེད་པ་དང་། དམག་སྦྱོང་འདི་བྱིས་སྐྱོང་ཁང་ལོ་བཞི་ནས་འགོ་བཙུགས་དགོས་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ་དང་པོ་ཆུང་ཆུང་སྐབས་ནས་རྒྱ་མིའི་དམག་མི་ཡིན་པ་ནང་བཞིན་གྱི་སེམས་ཁམས་སུ་མ་རྩ་བཞག་ན་མ་གཏོགས་འཛིན་གྲྭ་བདུན་པའི་རྗེས་ནས་ཡོང་ན་ཕྱི་དྲགས་པར་ཁོང་ཚོས་བསམ་བློ་འདི་གཏོང་གི་ཡོད་ཅེས་གསུང་གི་འདུག

(ལྷ་ས་སློབ་ཆུང་དང་པོ།)

རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་གྲངས་ཐོ་དང་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས།

རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྤེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ནང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སུ་རྒྱལ་སྲུང་སློབ་གསོ་གང་འདྲ་སྤེལ་ཡོད་མེད་ཀྱི་གྲངས་ཐོ་ཞིབ་ཕྲ་བཀོད་ཡོད་པའི་ནང་། སློབ་གྲྭ་ ༡༣ ནང་དམག་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་དགེ་སློབ་ཆིག་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ལྷག་ལ་ཁྱབ་ཡོད་པ་མ་ཟད། སློབ་གྲྭའི་ནང་རྒྱལ་སྲུང་སློབ་གསོའི་དམིགས་བསལ་ལས་འགུལ་ཐེངས་༡༧ དང་། སློབ་དུས་གསར་པའི་རྒྱལ་སྲུང་སློབ་ཚན་ ༢༧༠ ལྷག་སྤེལ་ཡོད་པ་བཀོད་འདུག

དེ་མིན་དམག་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་དམར་ཤོག་གི་གསར་བརྗེའི་ཤུལ་བཞག་གནས་ཡུལ་ཁག་ཏུ་སློབ་གསོའི་ལས་འགུལ་ཐེངས་ ༨༠ ལྷག་དང་། དམག་མི་ཟུར་པ་དང་དཔའ་བོར་བརྩི་བའི་མི་སྣ་ཁག་གདན་ཞུས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲུང་འགྲེལ་བཤད་ཐེངས་ ༢༠༠ ལྷག་སྤེལ་འདུག་ལ། རྒྱལ་གཅེས་ཀྱི་བརྙན་འཕྲིན་དང་གློག་བརྙན་སྟོན་ཐེངས་ ༡༢༠༠ ལྷག་དང་། ཕྱི་ཟླ་དགུ་པ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་སྲུང་གི་སྦྱར་ཡིག་དང་འཕྲེད་དར། གློག་རྡུལ་བརྡ་ཁྱབ་སོགས་ཆིག་ལྔ་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་ཡོད་པ་འདི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་འདི་རྣམས་རྒྱལ་སྲུང་སློབ་གསོའི་གྲུབ་འབྲས་སུ་བརྩི་བཞིན་འདུག

གོང་ཞུས་ཀྱི་གྲངས་ཐོ་འདིས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སུ་རྒྱལ་སྲུང་སློབ་གསོ་འདི་བཞིན་སློབ་གྲྭ་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རིམ་པ་མང་པོའི་བར་རྒྱ་ཁྱབ་ངང་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་པ་མངོན་ཐུབ་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེའི་ནང་བོད་ཕྲུག་གི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་། སེམས་ཁམས་བཅས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ལ་དོ་སྣང་ཇི་ཙམ་བྱས་ཡོད་མེད་འདི་དྲི་བ་ཞིག་ཀྱང་ཆགས་ཡོད།

སྤྱི་ཚོགས་དང་སློབ་གསོ་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་འབུམ་རམས་པ་ལྡོང་ཕྱིང་གུར་བ་རྒྱལ་ལོ་ལགས་ཀྱིས་མུ་མཐུད་གསུངས་པར། ང་ཚོའི་ཕྲུ་གུ་ཚོ་ལ་སེམས་ཁམས་ཐོག་གནོད་པ་ནི་བོད་པ་བྱེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཕར་བཞག ཕྲུ་གུ་ལོ་བཞི་ལྔ་ནས་བཟུང་སྟེ་རྒྱ་མི་ཡིན་ཡིན་པའི་ཐོག་རྒྱ་མིའི་དམག་མི་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཕྲུ་གུ་ཚོ་སོ་སོའི་ཕ་མ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་སེམས་ཁམས་དང་། སྐད་དང་རིག་གཞུང་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་མཚམས་ཆད་པ་རེད། མཚམས་ཆད་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ཏེ་དམག་གི་སྟོབས་ཤུགས་འདི་མངོན་ནས་ཕྲུ་གུ་ཚོ་ལ་ཞེད་སྣང་སློང་སྟེ་འདི་ཡིན་གཅིག་བྱ་དགོས་པ་དང་། མ་བྱས་ན་ཁྱོད་ལ་གདམ་ཀ་གཞན་མེད་པ་སྟོན་གྱི་ཡོད། ཕྲུ་གུ་ཚོ་བྱིས་སྐྱོང་ཁང་ལ་སྐྱོད་པའི་ཉིན་དང་པོ་ནས་གདམ་ཀའི་ཐོབ་ཐང་འདི་འཕྲོག་པ་རེད་ཅེས་གསུངས་བྱུང་།

ཁོང་གིས་ཆུང་དུས་ནས་དམག་དོན་གྱི་འདུ་ཤེས་སྤེལ་བ་དེས། བོད་ཕྲུག་ཚོའི་བྱམས་སྙིང་རྗེ་དང་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་རིན་ཐང་། རང་དབང་གི་བསམ་བློ་བཅས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་སྲིད་པའི་སེམས་འཚབ་གནང་གི་འདུག

(གསེར་རྙེད་སློབ་གསོ།)

མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་བྱིས་པའི་ཐོབ་ཐང་དང་བོད།

བཙན་བྱོལ་ནང་གི་གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་པ་ཁག་ཅིག་གིས་སུད་སི་ཇི་ནི་ཝར་འཚོགས་པའི་ཚོགས་འདུར་མཉམ་ཞུགས་གནང་སྟེ། བོད་ནང་གི་བོད་ཕྲུག་གི་ཐོབ་ཐང་དང་སློབ་གསོའི་གནས་སྟངས་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་དོ་སྣང་ཡོང་ཐབས་གནང་འདུག

བོད་ནང་དམག་སྦྱོང་དང་རྒྱལ་སྲུང་གི་སློབ་གསོ་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་དུས་མཚུངས། སུད་སིའི་ཇི་ནི་ཝར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་བྱིས་པའི་ཐོབ་ཐང་ཚོགས་ཆུང་གི་སྔོན་འགྲོའི་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་ཐེངས་ ༡༠༣ པ་འཚོགས་ཡོད།

དེའི་ནང་རྒྱ་ནག་གི་བྱིས་པའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནས་སྟངས་གྲོས་གཞིའི་ཁོངས་སུ་ཚུད་ཡོད་པ་རེད།

འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གིས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་བྱིས་པའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཚོགས་འདུ་འདི་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཟུར་ཚོགས་སུ་བོད་ནང་གི་བཅའ་སྡོད་སློབ་གྲྭ་དང་། སྐད་ཡིག རིག་གཞུང་། བྱིས་པའི་སེམས་ཁམས་བཅས་ལ་འཕྲད་བཞིན་པའི་དཀའ་ངལ་ཐད་སེམས་འཚབ་ཀྱི་གནད་དོན་གླེང་ཡོད་འདུག

སྤྱི་ཚོགས་དང་སློབ་གསོ་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་འབུམ་རམས་པ་ལྡོང་ཕྱིང་གུར་བ་རྒྱལ་ལོ་ལགས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་བོད་པའི་ཕྲུ་གུ་འདི་དག་སློབ་གྲྭ་བརྒྱུད་དེ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་མི་འདྲ་བ་ཞིག་བཟོ་ཡོང་གི་འདུག གནད་དོན་འདི་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱིས་ད་རེས་ཚོགས་པའི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ཡིན་གཅིག་འགྲེལ་བཤད་ཞིབ་ཕྲ་ཞིག་འཕྲོད་པ་བཟོ་དགོས་འདུག་བསམ་བསྡད་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ནི་འདི་གྲངས་ཀ་ཉུང་ཉུང་མ་རེད། ལོ་ ༤ ནས་ ༡༨ བར་ཆ་ཚང་ས་ཡ་གཅིག་དང་ཕྱེད་ཀ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་རེད་ཅེས་གསུངས་བྱུང་།

བོད་ཕྲུག་གི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་གླེང་སྐབས་གནད་དོན་གལ་ཆེ་ཤོས་ནི་བཅའ་སྡོད་སློབ་གྲྭའི་སྲིད་བྱུས་ཆགས་ཡོད། ༢༠༢༣ ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་རང་དབང་ཆེད་ལས་མཁས་པ་གསུམ་གྱིས། བོད་ཕྲུག་ས་ཡ་གཅིག་ཙམ་ལ་བཅའ་སྡོད་སློབ་གྲྭའི་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་བཞིན་པའི་སེམས་འཚབ་གནང་ཡོད།

དེའི་ནང་བོད་ཕྲུག་ཚོར་གཙོ་བོ་རྒྱ་སྐད་ཐོག་སློབ་ཁྲིད་བྱས་པ་དང་། སློབ་དེབ་ཀྱི་ནང་དོན་ཡང་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་གཙོ་བོར་གཞི་བཞག་པ། ཕ་མ་དང་ཁ་བྲལ་བའི་ཁོར་ཡུག་བཅས་ཀྱིས་བོད་ཕྲུག་ཚོའི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་གི་ངོ་བོར་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་ཆེད་ལས་མཁས་པ་ཚོས་བརྗོད་ཡོད།

གཞན་ཡང་རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་གི་ ༢༠༢༥ ལོའི་གྲངས་ཐོ་ལྟར་ན། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་སློབ་མ་བརྒྱ་ཆ་ ༦༠ ལྷག་བཅའ་སྡོད་སློབ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་དུ་བརྒྱ་ཆ་ ༨༠ ལྷག་ཟིན་ཡོད་འདུག

རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བཅའ་སྡོད་སློབ་གྲྭ་ནི་ས་ཁོངས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་མི་འབོར་ཁ་ཐོར་གྱི་ས་གནས་སུ་བྱིས་པར་སློབ་གསོ་སྤྲོད་པའི་ཐབས་ལམ་ཡིན་པ་དང་། ཕ་མ་ཚོར་ཕྲུ་གུ་དང་ཐུག་འཕྲད་ཀྱི་གོ་སྐབས་ཡོད་པ། བོད་སྐད་དང་རིག་གཞུང་ཡང་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ལ་མཚོན་ན། ཕ་མ་ཚོ་གྲོང་ཁྱེར་ནང་དུ་ཡོད་རུང་ཕྲུ་གུ་སློབ་གསོ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཡོད་པའི་བཅའ་སྡོད་སློབ་གྲར་གཏོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་འདུག

སྤྱི་ཚོགས་དང་སློབ་གསོ་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་འབུམ་རམས་པ་ལྡོང་ཕྱིང་གུར་བ་རྒྱལ་ལོ་ལགས་ཀྱིས་མཐར་གསུངས་པར། སློབ་གྲྭར་སྐྱོད་པའི་ཉིན་དང་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ་ནང་མི་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་སྐད་དང་། ནང་མིས་ལག་ལེན་བྱེད་པའི་རིག་གཞུང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་སློབ་དེབ་ཀྱི་ནང་དོན་སོགས་འདི་འདྲའི་ཁོར་ཡུག་གསར་པ་ཞིག་ནང་བཙན་པོས་བཅུག་བཞག་ཡོད་ཅེས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་བྱུང་།

བོད་ཀྱི་བྱིས་པའི་སློབ་གསོའི་གནད་དོན་འདི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བྱིས་པའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཚད་གཞི་དང་བསྡུར་ན་གང་འདྲ་ཡོད་དམ།

མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་བྱིས་པའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཆིངས་ཡིག་གི་དོན་ཚན་ ༢༩ པའི་ནང་སློབ་གསོས་བྱིས་པའི་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་། རིག་གཞུང་། ཕ་མ། རིན་ཐང་བཅས་ལ་བརྩི་འཇོག་ཐོག་གསོ་སྐྱོང་དགོས་པ་གསལ་ཡོད། དོན་ཚན་ ༣༠ པའི་ནང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་བྱིས་པར་རང་གི་རིག་གཞུང་ལ་རོལ་ཆོག་པ་དང་། རང་གི་སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱོད། རང་གི་ཆོས་ལུགས་ལག་ལེན་བཅས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་གསལ་ཡོད།

དེར་བརྟེན་བོད་ཕྲུག་ཚོར་སློབ་གྲྭའི་ནང་ཤེས་ཡོན་ཐོབ་པ་དང་མཉམ་དུ། རང་གི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་མེད་ནི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།

བྱིས་པར་སློབ་གསོ་ཐོབ་རྒྱུ་ནི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་སློབ་གསོ་དེས་ཁོང་ཚོའི་ངོ་བོ་དང་སྐད་ཡིག རིག་གཞུང་བཅས་ལའང་བརྩི་འཇོག་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད།

བྱས་ན་ད་ལྟ་བོད་ཕྲུག་ཚོར་སྤེལ་བཞིན་པའི་སློབ་གསོ་དེས་ཁོང་ཚོའི་མ་འོངས་པའི་གོ་སྐབས་རྒྱ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་དམ། ཡང་ན་རང་གི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་ལས་རྒྱང་ཐག་རིང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད།།

རྫོགས་ཐབས་མེད་པའི་འཕགས་བོད་ས་མཚམས་སུ་འཕྲད་བཞིན་པའི་རྒྱ་དཀར་ནག་དབར་གྱི་དཀའ་ངལ་སེལ་དགོས་ན། རྒྱ་གར་གཞུང་ངོས་ནས་རྒྱ་ནག་དང་ལྷན་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོག་སྔར་ལས་ཤུགས་ཆེ་ཙམ་གླེང་སློང་སོགས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་འཛིན་དགོས་གལ་ཆེ་བ་གསུང་གི་འདུག

དེ་ཡང་རྒྱ་གར་གྱི་ནུབ་དབུས་གུ་ཇུ་རཏ་མངའ་སྡེའི་དབུས་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་བཙན་བྱོལ་གྱི་གནས་སྟངས་ཐོག་འབུམ་རམས་པའི་ཞིབ་འཇུག་གནང་བཞིན་པའི་སློབ་མ་ (Sara Kohar) སཱ་རཱ་ཀོ་ཧར་ལགས་ཀྱིས། “རྒྱ་གར་གཞུང་གི་བོད་ཐོག་གི་ལངས་ཕྱོགས་ཁ་གསལ་མེད་པ་དེ་ནི་ཐེངས་འདིའི་ངའི་དཔྱད་རྩོམ་གྱི་ནང་དོན་ཡིན། ངའི་བསམ་པར་ང་ཚོས་ཐག་གཅོད་གཙང་མ་མ་བྱེད་ཚེ་རྒྱ་གར་ལ་ཁེ་ཕན་ཡོང་གི་ཡོད་ཀྱང་དེ་འདྲ་བྱས་པ་དེ་བོད་ཀྱི་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་ལ་དཀའ་ངལ་བཟོ་ཡི་ཡོད། ཉུང་མཐར་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་དང་བརྟན་ལྷིང་ཆེད་དུ། བོད་དང་རྒྱ་གར་གཉིས་མཉམ་དུ་འགྲོ་དགོས་ཏེ། བོད་ནང་གནས་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་ཚེ་རྒྱ་གར་ལ་དོ་ཕོག་བྱུང་ཞིང་། རྒྱ་གར་ནང་གནད་དོན་ཞིག་འཕྲད་ཚེ་བོད་ནང་དོ་ཕོག་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པས། ངའི་བསམ་པར་རྒྱ་གར་གཞུང་ངོས་ནས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་དེ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་གྱིས། རྒྱ་དཀར་ནག་དབར་གྱི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་རིགས་ལ་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་སྐོར་གླེང་སློང་དགོས་པ་རེད།” ཅེས་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།

ཡང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འཕགས་བོད་ས་མཚམས་སུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་བཞིན་པའི་གྲོང་ཚོ་ཁག་དང་། རྒྱ་ལམ། མེ་འཁོར་ལྕགས་ལམ་སོགས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་དེ་དག་གིས། མ་འོངས་རྒྱ་གར་གྱི་བདེ་འཇགས་ལ་དཀའ་ཉེན་ཅན་དུ་གྱུར་བར་སེམས་ཚབས་གསལ་སྟོན་ཡང་གནང་མཁན་འདུག

རྒྱ་གར་གྱི་ JNU གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ཨེ་ཤེ་ཡའི་གནད་དོན་ཐོག་གི་འབུམ་རམས་པའི་ཉམས་ཞིབ་སློབ་མ་ (Nandini Parihar) ནན་དྷི་ནི་པ་རི་ཧར་ལགས་ཀྱིས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འཕགས་བོད་ས་མཚམས་ཁུལ་དུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་ (Xiaokang) གྲོང་ཚོ་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་འཛུགས་སྐྲུན་དེ་དག་གིས། འཕགས་བོད་ས་མཚམས་ཀྱི་བརྟན་ལྷིང་ལ་དོ་ཕོག་ཙམ་མ་ཟད། བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུའང་དྲག་གནོན་དང་ལྟ་སྲུང་སོགས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཤིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། བོད་མེད་ན་རྒྱ་དཀར་ནག་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་གནས་ཐབས་མེད་པས། བོད་ཀྱིས་ཁོ་ཚོའི་དབར་གྱི་འབྲེལ་བར་གལ་ཆེའི་གོ་གནས་ཤིག་འཛིན་ཡོད། དེར་བརྟེན་རྒྱ་གར་དང་བོད་དབར་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་དུས། རྒྱ་གར་ངོས་ནས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་དུ་ངོས་འཛིན་གྱིས་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆེ་ཙམ་གནང་དགོས་པ་མ་ཟད། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲོད་ལའང་བོད་ཀྱི་རང་དབང་ལ་ཞུ་གཏུག་བྱ་དགོས་གལ་ཆེ་བ་ཡིན་ཞེས་གསུང་གི་འདུག

རྒྱ་གར་བོད་རིག་པ་བའི་ཚོགས་འདུ་དེ་བཞིན་དེ་སྔ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ནས་ཚོགས་འགོ་ཚུགས་ཡོད་པ་དང་། ཚོགས་ཆེན་དེ་ལྟ་བུ་གོ་སྒྲིག་ཞུ་དགོས་པའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི། རྒྱ་གར་གྱི་གཞོན་སྐྱེས་བོད་རིག་པའི་ཐོག་ཉམས་ཞིབ་གནང་མཁན་རྣམས་དང་ལྷན། བོད་དང་རྒྱ་གར་དབར་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། དེ་བཞིན་ཁོར་ཡུག་བཅས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་སོགས་གང་ཅིའི་ཐད་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཡོད་པ་དེ་ཕན་ཚུན་ངོ་སྤྲོད་དང་བསྐྱར་གསོ་ཐུབ་རྒྱུ་སོགས་ལ་དམིགས་ཡོད་པ་དང་། ཐེངས་འདིའི་ཚོགས་འདུ་དེ་ནི་བོད་དོན་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རྒྱ་གར་གྱི་བདེ་འཇགས་སོགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཡང་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་མགྲིན་ཚབ་པ་དང་བོད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་གི་འགན་འཛིན་བསྟན་འཛིན་ལེགས་བཤད་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་སོང་།

རྒྱ་གར་ན་གཞོན་བོད་རིག་པ་བའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བརྒྱད་པའི་ཐོག་རྒྱ་གར་མངའ་སྡེ་འདྲ་མིན་ནས་ཆེད་མཁས་པ་དང་མཐོ་སློབ་ཁག་གི་གཙུག་ལག་སློབ་དཔོན། དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་གྱི་བོད་རིག་པའི་ཉམས་ཞིབ་ཐད་འབུམ་རམས་པ་གནང་བཞིན་པ་སོགས་ཉེར་ལྔ་ཙམ་ཕེབས་ཡོད་པ་ཁོང་རྣམས་ཀྱིས། འཕགས་བོད་ས་མཚམས་བརྟན་ལྷིང་གི་སྲིད་བྱུས་དང་། ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས། ས་ཁམས་ཆབ་སྲིད། བོད་དང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་འབྲེལ་བ། བཙན་བྱོལ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྤེལ་བཞིན་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་འཁྱོག་བཤད་བྱེད་པའི་སྲིད་བྱུས། ནང་ཆོས་དང་འཕྲུལ་རིགས་སོགས་དང་འབྲེལ་བའི་བརྗོད་གཞི་བདུན་གྱི་ཐོག་ཉིན་གསུམ་རིང་གཏམ་བཤད་དང་གྲོས་བསྡུར་སོགས་གནང་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།

གཞན་ཐེངས་འདིའི་ཚོགས་འདུའི་དབུ་འབྱེད་ཐོག་དབུས་ཧི་མཱ་ཅལ་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ཉེ་བའི་རིགས་བདག་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ (Prof. Sat Prakash Bansal) ལགས་ཆེད་ཕེབས་ཀྱིས། རྒྱ་གར་དང་བོད་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ནི་མི་རིགས་གཉིས་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་དང་ལོ་རྒྱུས། ཆོས་དང་རིག་གཞུང་སོགས་ཀྱི་བརྗེ་རེས་རིམ་པ་བྱུང་བའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། བཞུགས་སྒར་རྡ་ས་ནི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་གནང་སའི་བསྟི་གནས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཚོགས་འདུ་འདི་ལྟ་བུ་ཚོར་བ་སྐྱེན་པའི་གནད་དོན་ཐོག་ཉམས་ཞིབ་དང་། གྲོས་བསྡུར་བྱེད་སའི་ལྟེ་གནས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཐུབ་པར་འབད་བརྩོན་གནང་དགོས་གལ་ཆེ་ཞེས་གསུངས་སོང་།།

པར་ལེན་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།

ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆོས་དད་རང་དབང་ལྷན་ཚོགས་ (USCIRF) ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བཙོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཁོངས་སུ་མཆོག་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་བརྟན་མཆོག་གློད་བཀྲོལ་བྱུང་མེད་པ་དང་། གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་བའི་ཐོ་གཞུང་ནང་བཀོད་འདུག

དེ་ཡང་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༧ ཉིན་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆོས་དད་རང་དབང་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཡིག་ཐོག་ནས་གསལ་བཤད་གནང་པའི་ནང་། ལྷན་ཚོགས་དེའི་འགན་འཛིན་ཚོགས་མི་ཇིན་མིལསི་(Gene Mills) ལགས་ཀྱིས་ “ལོ་སྔོན་མའི་ཕྱི་ཟླ་ ༡༢ ནང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཁོང་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་བཏང་རྗེས་ལྷན་ཚོགས་ནས་ད་བར་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གང་དུ་ཡོད་མེད་དང་སྐུ་གཟུགས་བདེ་ཐང་ངང་ཡོད་མེད་སྐོར་ལ་གནས་ཚུལ་ཁ་སྣོན་གང་ཡང་ཐོབ་མེད། ཡང་ཆོས་ལུགས་རང་དབང་གི་གནད་དོན་ཐོག་ནས་མཆོག་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་བརྟན་མཆོག་གྱི་གནས་ཚུལ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁོང་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་བ་དེས་རྒྱ་ནག་དང་། ལྷག་པར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་དང་དབུ་ཁྲིད་ཚོར་མུ་མཐུད་དམ་དྲག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་གསལ་སྟོན་བྱས་ཀྱི་ཡོད། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་དེ་རྒྱ་ནག་གྱི་མངའ་ཁོངས་ཡོངས་སུ་ཆོས་ལུགས་ལ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པའི་གཞུང་གིས་འབད་བརྩོན་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་པས་ནང་པ་དང་ཡི་ཤུ། ཁ་ཆེ་སོགས་མི་མང་པོར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད།”ཅེས་བཀོད་འདུག

(USCIRF)

ཡང་འདི་ག་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གིས་ལྷན་ཚོགས་ངོས་ནས་ཆོག་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་བརྟན་མཆོག་གི་གྱོད་གཞིའི་ཐད་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་དགོས་འདུན་དང་འབོད་སྐུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཞེས་བཀའ་དྲི་ཞུས་པར། ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཨ་རིའི་གཞུང་དང་སྲིད་འཛིན། དེ་བཞིན་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་དང་གྲོས་ཚོགས་བཅས་ལ་མ་གཏོགས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་གཞུང་ལ་གྲོས་འཆར་འདོན་སྲོལ་མེད་པ་གསལ་བཤད་གནང་བྱུང་། འོན་ཀྱང་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ལས་འགན་གཞིར་བཞག་པའི་ཐོག་ནས་ཨ་རིའི་སྲིད་གཞུང་གིས་དབང་ཆ་ཡོད་ཚད་བེད་སྤྱད་ནས་དེའི་ནང་སྲིད་འཛིན་ཌོ་ནལཌ་ཊམཔ་དང་ཡང་ན་ཨ་རིའི་བོད་དོན་དམིགས་བསལ་འབྲེལ་མཐུད་པ་རི་ལེ་སྦརནསི་ལགས་ཀྱིས་ཐད་ཀར་ཐེ་གཏོགས་བྱས་ནས་ཆོག་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་བརྟན་མཆོག་དང་རྒྱ་ནག་གི་ཆོས་ལུགས་བཙན་གནོན་འོག་ཚུད་པའི་བཙོན་པ་གཞན་མང་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་གློད་གྲོལ་གཏོང་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་མུ་མཐུད་དུ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་གསལ་བཤད་གནང་བྱུང་།

ད་དུང་ལྷན་ཚོགས་ནས་ཨ་རིའི་གཞུང་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་རིགས་ནང་པ་དང་ཡུ་གུར་ཁ་ཆེ། ཡི་ཤུ་གསར་མ་བ་ (Protestant) དང་ཡི་ཤུ་རྣམ་དག་ཆོས་ལུགས་ (Catholic) ཉམས་བཞེས་པར་དྲག་གནོན་མཚམས་འཇོག་དགོས་པའི་གནོན་ཤུགས་སྤྲོད་དགོས་པ་དང་། གལ་ཏེ་རྒྱ་ནག་གིས་དེ་ལྟར་བྱེད་མ་ཐུབ་ན། ཆོས་ལུགས་རང་དབང་ལ་གཏོར་བརླག་ཚབས་ཆེན་བཟོ་མཁན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚོར་གཞུང་འབྲེལ་ཉེས་ཆེད་འགེལ་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་གནང་གི་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་བྱུང་།

(Amnesty International)

རྒྱལ་སྤྱིའི་ཉེས་ཡངས་ཚོགས་པའི་ཞུ་གཏུག་ལས་འགུལ་།

རྒྱལ་སྤྱིའི་ཉེས་ཡངས་ཚོགས་པས་ (Amnesty International) མཆོག་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་བརྟན་མཆོག་དང་འབྲེལ་བའི་བསྒྲགས་གཏམ་ཞིག་སྤེལ་ཏེ། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་། ཆོས་ལུགས་བཅས་ཞི་བའི་སྒོ་ནས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་མཁན་རྣམས་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཉེན་ཁ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པའི་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་པ་དང་འབྲེལ། རྒྱ་ནག་དབང་འཛིན་པ་ཚོས་ད་བར་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་གང་དུ་བཀག་ཉར་བྱས་ཡོད་མེད་དང་། བཀག་ཉར་བྱེད་པའི་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་གཞི་རྩ། ཁྲིམས་རྩོད་པ་འདེམས་སྒྲུག་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་དང་། གཞན་ཡང་ནང་མི་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་མེད་སོགས་ཕྱིར་བསྒྲགས་རྩ་བ་ནས་བྱས་མེད་པར་སྐྱོན་བརྗོད་གནང་བ་དང་ཆབས་གཅིག་མཆོག་སྤྲུལ་མཆོག་མྱུར་དུ་གློད་བཀྲོལ་གཏོང་དགོས་པའི་ཞུ་གཏུག་ལས་འགུལ་གནང་ཡོད་པ་རེད།

མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་སུ་ཞུ་སྐུལ།

ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༧ ནས་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༧ བར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་ ༦༣ པ་དེ་ཇི་ནི་ཝར་འཚོགས་ཡོད་པ་དང་ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་གྱི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་ ༡༢ པའི་ཐོག་ཧེལ་སིན་ཀི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཐོག་ནས་ཀའེ་མུ་ལར་ལགས་ཀྱིས་སྐབས་དེར་མཆོག་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་བརྟན་རིན་པོ་ཆེའི་གནད་དོན་དེ་གསལ་སྟོན་གནང་ཡོད་པ་རེད། ཁོང་གིས་ཟླ་བ་དགུའི་རྗེས་སུ་ཡིན་ཡང་མཆོག་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་བརྟན་མཆོག་གི་ནང་མི་ཚོར་ཁོང་གི་གནས་ཡུལ་དང་། ཉེས་འཛུགས། ཁྲིམས་ཐོག་གི་གནས་བབ་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གང་ཡང་ཐོབ་མེད་ཅེས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་ཡོད་པ་རེད།།

མཆོག་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་བརྟན་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་རགས་བསྡུས།

མཆོག་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་བརྟན་མཆོག་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༧ ལོའི་བོད་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༥ ཉིན་ཨ་སྐྱོང་ཁང་སར་སྨིན་ཐང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་པ་དང་། ༸ཆོས་རྗེ་དམ་པ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་སོགས་དམ་པ་དུ་མའི་ཞབས་པད་གཙུག་ཏུ་བཀུར་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལ་ཐོས་བསམ་བླ་མེད་གནང་ཡོད་ཅིང་། གསེར་རྟ་བླ་རུང་ལྔ་རིག་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་ནས་སྡོམ་བརྩོན་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པའི་མཁན་པོའི་ལག་འཁྱེར་ཐོབ་པ་དང་། གཞི་ཆེན་དབོན་སྤྲུལ་ཐུབ་བསྟན་ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོ་དང་། གཞི་ཆེན་བེ་རོ་འཇམ་དབྱངས་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ཟུང་གིས་གཞི་ཆེན་མཆོག་སྤྲུལ་མགོ་སེར་མཁྱེན་རབ་རྒྱ་མཚོའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་མཛད་ཡོད་པ་རེད།

ཁོང་ནི་གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་སློབ་ཆུང་གི་སློབ་གཙོ་དང་། རྨ་གཡང་ལྷ་མཁར་ཕྱུག་མོའི་གེ་སར་རིག་གནས་རྒྱུད་སྤེལ་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ། རྡོ་རྗེ་བརྟན་མི་རིགས་ལས་རིགས་ལག་རྩལ་སློབ་གྲྭའི་སློབ་གཙོ། བཙུན་དགོན་སྐུ་གསུམ་མཁའ་འགྲོའི་འདུ་གླིང་གི་དགོན་བདག སྨིན་ཐང་དགོན་འོད་གསལ་ཐེག་མཆོག་གླིང་གི་དགོན་བདག་ཙམ་མ་ཟད། དམངས་གཙོ་དོ་དམ་ཁང་གི་འགན་འཛིན་དང་། ཤར་བླ་རུང་ཉམས་རྟོགས་རང་ཤར་གླིང་གི་གླིང་གཙོ། གཅིག་སྒྲིལ་རྫོང་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་འགན་འཛིན་གཞོན་པ། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གཉན་པོ་གཡུ་རྩེ་དགེ་ལས་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་སོགས་ཀྱི་འགན་བཞེས་མྱོང་ཡོད་པ་རེད།།

འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ།

བོད་དང་རྒྱ་ནག་ནང་དུ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོར་ལྟ་སྲུང་ནན་དུ་བཏང་པ།

“ཊམཔ་དང་ཞིའི་དབར་གྲོས་མོལ་སྐབས་བོད་ནང་གི་ཆོས་དད་རང་དབང་ཐད་གླེང་བའི་གོ་སྐབས་ཡོད།"

རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་མིའི་ཆོས་དད་རང་དབང་རྡོག་རོལ་གཏོང་བཞིན་པ་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆོས་དད་རང་དབང་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཐེར་འདོན་གནང་འདུག

ཆོས་དད་དང་འབྲེལ་བའི་བཙོན་པ་རྣམས་གློད་གྲོལ་གཏོང་དགོས་བ་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆོས་དད་རང་དབང་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་འབོད་སྐུལ་གནང་འདུག

བོད་དོན་བདེན་མཐའ་མ་གསལ་གྱི་བར་དུ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ལས་འགུལ་སྤེལ་དགོས་པ་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་བཙུགས་ནས་ལོ་ངོ་ ༥༦ འཁོར་བའི་དུས་སྟོན་ཐོག་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མིས་གསུང་གི་འདུག

དེ་ཡང་དབུས་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཞོན་བཀྲ་ཤིས་རྟགས་རྒྱས་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་དོན་དུ། “ད་བར་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ངོས་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྣ་མང་སྤེལ་བའི་བརྒྱུད། དགྲ་བོ་རྒྱ་དམར་གྱི་མིག་ནང་གི་ཚེར་མ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད་པ་ནི། བོད་ཀྱི་གཞོན་ལྷན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་རེ་བ་གནང་བཞིན་པ་ལྟར། ཚོགས་པའི་ངོས་ནས་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ནང་དུ་སྤེལ་བཞིན་པའི་མཁྲེགས་འཛིན་གྱི་སྲིད་བྱུས་རྣམས་མུ་མཐུད་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཐེར་འདོན་དང་། རྒྱ་ནག་གི་དཔོན་རིགས་སུ་འདྲ་ཞིག་ཕྱི་རྒྱལ་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་སླེབས་རུང་། དེར་ངོ་རྒོལ་བྱ་རྒྱུའི་ཆོད་སེམས་བརྟན་པོ་ཡོད་” ཅེས་པའི་བརྡ་ལན་ཞིག་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཉིན་མོ་འདིར་བརྗོད་འདོད་བྱུང་ཞེས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།

ཡང་དབུས་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་མཚམས་གཅོད་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་དོན་དུ། བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དོན་ཚན་གཙོ་བོ་བཞི་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི། སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་བཀའ་གསུང་ཅི་སྒྲུབ་ཞུ་རྒྱུ་དང་། ཆོལ་གསུམ་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་རམ་འདེགས། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན། དེ་བཞིན་བོད་རང་བཙན་ཐོག་བློས་གཏོང་ཡོད་ཚད་བྱ་རྒྱུ་བཅས་ཡིན་པ་དེ་གཞིར་བཞག་གིས། ད་བར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས། བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་བཅས་ལ་དོ་ཕོག་གི་ཐབས་བྱུས་སྣ་མང་བསྟེན་ཡང་། དེ་ལམ་ལྷོང་དུ་འགྲོ་མི་སྲིད་ལ། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་མུ་མཐུད་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་བྱ་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་བརྟན་པོ་ཡོད་” ཅེས་གསུང་གི་འདུག

དེ་སྔ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བཙན་བཟུང་བྱས་ཏེ། བོད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གཙོས་པའི་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཕེབས་པའི་རྗེས། བཙན་བྱོལ་ནང་བོད་མི་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་རང་དབང་སླར་གསོའི་ཆེད་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག་ཀྱང་མང་དག་ཅིག་གསར་འཛུགས་ཀྱིས་བོད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་འགུལ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་སྤེལ་ཡོད་པའི་ཁྲོད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༠ ཟླ་ ༡༠ ཚེས ༧ ཉིན་བོད་པའི་གཞོན་སྐྱེས་ཁག་ཅིག་གིས་བཞུགས་སྒར་རྡ་རམ་ས་ལར་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་དེ་བཞིན་གསར་བཙུགས་གནང་བ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་འདུག་ལ། ད་ལྟའི་ཆར་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ས་གནས་ ༨༩ ནང་ཚོགས་མི་ ༣༨༠༠༠ ལྷག་ཡོད་པ་རེད་འདུག

རྩ་བའི་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ངོས་ནས་འདི་ལོར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་དུ་སྤེལ་བཞིན་པའི་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་ཞྭ་མོ་ནག་པོ་ལས་འགུལ་གཙོར་བྱེད་པའི་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་གཞན་ཁག་ཅིག་དང་། དེ་རྗེས་བོད་མི་བློ་དགའ་རང་བཙན་ལགས་ཀྱིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་བ་དང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་བྱས་འགོ་བཙུགས་སྐབས། འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་སར་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་ཀྱིས་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་དང་རྒྱུན་མཐུད་ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་སོགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཉེ་ལམ་ཟླ་ ༩ པའི་ནང་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་རྒྱ་གར་དང་ཨ་རི་གཉིས་སུ་བསྐྱོད་སྐབས་སུའང་མངོན་གསལ་དོད་པོས་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཡོད་པ་རེད།།

པར་ལེན་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།

བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་དང་ཞིབ་འཇུག་པ་ཚེ་རིང་འོད་ཟེར་ལགས་ཀྱིས། ཁོང་གི་པཱ་ལགས་ཚེ་རིང་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱིས་བླངས་པའི་འདྲ་པར་ཁག་གི་ནང་དུ་ཐོན་པའི་མི་སྣ་དང་དོན་རྐྱེན་ལ་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ་གནང་ཡོད། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ལས་འགུལ་འདིའི་ནང་ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་ལ་གཏོར་བཤིག་བཏང་བའི་དོན་རྐྱེན་ཆེན་པོ་འདི་ནི་ ༡༩༦༦ ལོའི་ཟླ་ ༨ ཚེས་༢༤ ཉིན་ཐོན་ཡོད་ཅིང་། ལྷ་ས་སློབ་འབྲིང་གི་རྒྱ་མི་དང་བོད་པའི་སློབ་མ་ལས་གྲུབ་པའི་དམར་སྲུང་དམག་དང་། ལྷ་སའི་ས་ཁུལ་ཁག་གི་ཧུར་བརྩོན་ཅན་སོགས་ཀྱིས་གཏོར་བཤིག་དེའི་ནང་མཉམ་ཞུགས་བྱས་ཡོད། གཏོར་བཤིག་གི་དོན་རྐྱེན་འདིའི་ནང་ད་དུང་དགེ་རྒན་དང་ལས་བྱེད་པ། དམག་མི་བཅས་ཀྱིས་ཀྱང་མཉམ་ཞུགས་བྱས་ཡོད་པ་རེད།

ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་གཏོར་བཤིག་བཏང་པའི་རྗེས་ཀྱི་འདྲ་པར་ནང་། གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཁྱམས་རར་སྐུ་འདྲ་དང་མཆོད་ཆས། མཆོད་ཀོང་། མ་ཎི་འཁོར་ལོ་སོགས་གཏོར་བཤིག་བཏང་སྟེ་འཐོར་ནས་ཡོད་པ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད། འོན་ཀྱང་གཙུག་ལག་ཁང་ནང་གི་སྐུ་འདྲ་དང་བཅས་པའི་རྒྱུ་དངོས་རྣམས་རྩ་གཏོར་དང་རྒྱ་ནག་ཏུ་དབོར་བའི་ལས་དོན་འདི་ཉིན་གཅིག་གི་ནང་མ་ཡིན་པར་དམིགས་ཡུལ་དང་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་ལ་གཏོར་བཤིག་གི་ལས་དོན་འདི་ཟླ་བ་ཁ་ཤས་རིང་སྤེལ་ཡོད་འདུག་ལ། དེ་ལྟར་རྙིང་པ་བཞི་རྩ་གཏོར་ཟེར་བའི་མིང་ཐོག་ནས་བོད་ས་ཡོངས་སུ་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་རྩ་ཆེའི་དགོན་པ་ཁག་ལ་གཏོར་བཤིག་ཆེ་ཤོས་འདི་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་སུ་བྱུང་ཡོད།

(ཚེ་རིང་འོད་ཟེར།)

རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ལས་འགུལ་དེ་དགོན་པའི་ནང་ཙམ་མ་ཟད། ད་དུང་བོད་མི་སྒེར་སོ་སོའི་ཁྱིམ་ཚང་ནང་དུ་ཡང་འབྲེལ་བ་ཆགས་ཤིང་། ཁྱིམ་ཚང་ཁག་ལ་བསྔོག་བཤེར་བྱས་པ་དང་རྒྱུ་དངོས་གཞུང་བཞེས་བཏང་བ། ས་ཁུལ་མི་འདྲ་བའི་ནང་ལས་འགུལ་འདིའི་རྣམ་པ་ཡང་མི་འདྲ་བ་ཐོན་ཡོད། ཐ་ན་ལྷོ་ཁར་མཚོན་ན། བོད་མི་རྒན་གཞོན་ཚང་མའི་སྐྲ་གཅིག་གྱུར་གྱིས་ཐུང་ཐུང་བཟོས་ཡོད་པ་དང་། ལྷ་སའི་དགོན་པ་དང་སྐུ་དྲག ཚོང་པ་བཅས་ཀྱི་ཁྱིམ་ནས་གཞུང་བཞེས་བཏང་བའི་དངོས་པོ་ཁག་ཅིག་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སྤུངས་ནས་མེད་པ་བཟོས་ཡོད། སྐབས་དེར་བོད་མི་ཚོས་རང་ཁྱིམ་གྱི་རྒྱུ་ནོར་ཡོད་པ་འདི་ནག་ཉེས་སུ་འགྱུར་བའི་ཉེན་ཁ་དང་འཇིགས་སྣང་གིས་རིན་ཐང་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་གཙང་ཆུར་དབྱུགས་པ་དང་། སྦས་སྐུང་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡང་བྱུང་ཡོད།

ཡང་རང་ཉིད་ལ་དབང་བའི་རྒྱུ་ནོར་མེད་པ་བཟོས་པ་དང་གཞུང་བཞེས་བཏང་བ་དང་མཉམ་དུ། བོད་མི་སྒེར་ལ་དགག་པ་འཐབ་འཛིང་གི་ལས་འགུལ་ཐོན་ཡོད། འདི་ནི་མི་ཚོགས་མདུན་དུ་ལྷ་འདྲེ་གདོན་བགེགས་ཟེར་ནག་ཉེས་བཙུགས་པ་དང་། དམའ་འབེབས། བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ཁྲོམ་སྐོར་ལ་ཁྲིད་པ་སོགས་བྱུང་ཡོད་ལ། མང་ཚོགས་ཁྲོད་ཉིན་མོ་ལས་ཀར་སྐྱོད་པ་དང་དགོང་མོ་ཚོགས་འདུར་སྐོང་ནས་དགག་པ་འཐབ་འཛིང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

འོད་ཟེར་ལགས་ཀྱི་དེབ་ནང་འདྲ་པར་དང་བཅས་པའི་གནས་ཚུལ་ཁག་ཅིག་བཀོད་ཡོད་པའི་ནང་། བླ་སྤུལ་གྱི་ཞལ་རས་ལ་ཚོན་བྱུགས་པ་དང་། ཡང་ན་རང་ཁྱིམ་གྱི་རྒྱུ་དངོས་ལག་ཏུ་འཁྱེར་བཅུག་པ། ལྷ་སྐུའི་ཆས་གཡོག་པ་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཁྲོམ་སྐོར་དུ་ཁྲིད་ཡོད་ལ། ཡང་མི་འགའ་རེའི་མགོ་ལ་གཡོགས་པའི་ཞྭ་མོ་རིང་པོའི་ཐོག་དམའ་འབེབས་ཀྱི་ཡི་གེ་བྲིས་ཡོད། དེ་སྔ་བོད་མིས་དད་གུས་དང་བདག་གཅེས་བྱ་ཡུལ་གྱི་རྟེན་དང་ཡོ་བྱད་རྣམས་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་སུ་དམའ་འབེབས་བྱེད་པའི་ཡོ་བྱད་ཅིག་ལ་གྱུར་ཡོད།

(ཚེ་རིང་འོད་ཟེར།)

དེས་མ་ཚད་དགག་པ་འཐབ་འཛིང་གི་དམིགས་འབེན་དུ་གྱུར་བའི་ནང་། དེ་སྔ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བསྔགས་བརྗོད་བྱས་མྱོང་བའི་མི་སྣ་ཡང་ཚུད་ཡོད་པ་སྟེ། བསམ་སྡིངས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ནི་ ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་གནང་རྗེས། དམར་ཤོག་གཞུང་གིས་ཁོང་ལ་རྒྱལ་གཅེས་པ་ཞེས་བསྔགས་བརྗོད་བྱས་ཡོད་རུང་ལས་འགུལ་འདིའི་ནང་དམིགས་བསལ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐོག་དགག་པ་འཐབ་འཛིང་ཐེངས་མང་ཕོག་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཡོད་ལ། བཙན་བྱོལ་དུ་སྐྱོད་ཐུབ་མེད་པའི་བླ་སྤུལ་དང་གཞུང་ཞབས་པ་ཁག་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ལས་འགུལ་ནང་དགག་པ་འཐབ་འཛིང་ཕོག་ཡུལ་གཙོ་བོར་གྱུར་ཡོད་པ་ལས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་ཡུལ་ཞིག་མིན་པ་མངོན་ཡོད།

རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་སུ་རྙིང་པ་གཏོར་ནས་གསར་པ་འཛུགས་པ་ཞེས་པའི་ལས་འགུལ་ནང་། བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་སྔར་ཡོད་ཀྱི་སྲང་ལམ་དང་ཚོང་ཁང་། གྲོང་ཚོ་བཅས་ཀྱི་མིང་ལ་བསྒྱུར་བ་བཏང་པ་མ་ཟད། ཐ་ན་མི་སྒེར་གྱི་མིང་ལ་ཡང་བསྒྱུར་བ་བཏང་ཡོད་ལ། ལྷ་སའི་གསུང་ཆོས་རྭ་བ་ལ་གསར་འཛུགས་ཐང་ཆེན་ཞེས་མིང་བསྒྱུར་བྱས་ཡོད། འདི་ནི་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་དང་ལོ་རྒྱུས་ལ་རྡུང་རྡེག་བརྩིས་མེད་བཏང་པ་ཞིག་ཡིན་པར་རྩོམ་པ་པོ་འོད་ཟེར་ལགས་ཀྱིས་ངོས་འཛིན་གནང་ཡོད།

འདི་ལྟར་རྙིང་པ་བཞི་གཏོར་བ་ཞེས་པའི་འབོད་ཚིག་འོག་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་བོད་མིའི་འཚོ་བ་གོམས་སྲོལ། རིག་གཞུང་དང་བཅས་པར་དམར་ཤོག་གཞུང་གིས་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ལས་འགུལ་འདིའི་ནང་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པའི་གནས་སྟངས་འདི་མངོན་པ་དང་། བོད་མིའི་འཚོ་བའི་ཕྱོགས་མང་པོར་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད།

གོང་ཞུས་བོད་ཀྱི་དགོན་པ་དང་བོད་མི་སྒེར་གྱི་རྒྱུ་ནོར་སོགས་ལ་གཏོར་བཤིག་ཕོག་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་རྣམས་ད་ལྟའི་མི་རབས་གསར་པ་ཚོས་བློ་ཡུལ་དུ་གཤོང་དཀའ་བ་ཞིག་ཡིན་རུང་། འདྲ་པར་གྱི་དཔང་པོའི་ཐོག་ནས་ར་སྤྲོད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།

འོན་ཀྱང་གནོད་འཚེ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ལས་འགུལ་འདི་མཇུག་རྫོགས་མེད་པར། ༡༩༦༨ ལོའི་དྲག་པོའི་འཐབ་རྩོད་དང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་དམར་གསོད། དེ་ནས་ ༡༩༦༩ ལོའི་སྙེ་མོ་དང་དཔལ་འབར་གྱི་དོན་རྐྱེན་དང་། འཛིན་བཟུང་། ཁྲིམས་གཅོད་བཅས་ཀྱི་སྐོར་ལེ་ཚན་རྗེས་མའི་ནང་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ།

ལེའུ་དང་པོ། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་དམར་པོའི་རླུང་འཚུབ་བོད་ནང་ཇི་ལྟར་འགོ་བཙུགས་པ།

བོད་ཀྱི་གཏམ་བརྗོད་ཚན་པའི་འགན་འཛིན་ལྷག་པ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས། ད་ལྟའི་ཆར་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་ཀོ་རི་ཡའི་གློག་བརྙན་དར་ཁྱབ་འབྱུང་བཞིན་པ་ནང་བཞིན། བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྣམ་དཔྱོད་བཀོལ་སྤྱོད་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ་གཏམ་བརྗོད་སྟོན་ཐུབ་ཚེ། བོད་སྐད་ཡང་ཁྱབ་སྤེལ་འགྲོ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་དང་། བོད་སྐད་གནས་ན་བོད་དོན་གསོན་གནས་ཐུབ་པར་བརྟེན། གཏམ་བརྗོད་ཆ་ཚང་བོད་སྐད་ཐོག་ཡིན་པ་དེ་ཡང་། ཕྱི་རྒྱལ་མི་སེར་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བལྟས་ཚེ་སྐད་དེ་རྒྱ་སྐད་རེད་མི་འདུག དེ་བོད་སྐད་རེད་འདུག་ལ་བོད་སྐད་དེ་མ་འདྲ་བ་ཞིག་འདུག་བསམ་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་ཀྱང་ད་ལྟའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་དང་མཐུན་པའི་ཐོག་ནས་གཏམ་བརྗོད་ལམ་ནས་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ་ཅེས་གསུང་གི་འདུག

(RFA Tibetan)

ལོ་ངོ་བཅུ་གཅིག་ཙམ་རིང་བོད་ཀྱི་གཏམ་བརྗོད་སོགས་དང་འབྲེལ་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ཚོགས་པར་ཟབ་སྦྱོང་གནང་མཁན་གཏམ་བརྗོད་འཁྲབ་ཁྲིད་པ་ཧེ་རི་ཧྥར་མན་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་དོན་དུ། ང་འདིར་ཡོང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡང་། དེ་སྔ་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན་ལ། ད་ལྟའི་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་རྣམས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲོད་གཏམ་བརྗོད་སོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་དྲིལ་བསྒྲགས་གནང་དགོས་གལ་ཆེ་བའི་བཀའ་ཕེབས་བཞིན། སྐབས་དེའི་ཟློས་གར་འགན་འཛིན་དང་འབྲེལ་བ་བྱུང་སྟེ་ང་འདིར་གཏམ་བརྗོད་ཟབ་སྦྱོང་སྤྲད་ཆེད་ཡོང་བ་ཞིག་དང་། བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ང་མུ་མཐུད་ཡོང་རོགས་ཟེར་ཏེ་ད་བར་ངས་འདིར་ཟབ་སྦྱོང་སྤྲད་ནས་ལོ་༡༡ལྷག་འགྲོ་བཞིན་འདུག་ལ།་ང་ཚོའི་བསམ་པར་༧གོང་ས་མཆོག་གི་ཀའ་དགོངས་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད་པ་ཚོར་གྱི་འདུག་ཅེས་གསུང་གི་འདུག

(RFA Tibetan)

རྒྱ་གར་མི་རིགས་ཡིན་པ་གཏམ་བརྗོད་ཀྱི་འཁྲབ་ཁྲིད་བྱུས་འགོད་པ་ཨ་སྦི་ཤེཀ་ མ་ཇུམ་དྷར་ (Abhishek Majumdhar) ལགས་ཀྱིས་རྩོམ་བྲིས་བཟོ་སྐྲུན་གནང་བའི་ཕ་ཡུལ་གཏམ་བརྗོད་དེ་ནི་དེ་སྔ་ཁོང་གིས་བཟོ་སྐྲུན་འཁྲབ་སྟོན་སྐོར་སྐྱོད་གནང་པའི་པཱ་ལགས་ཞེས་པའི་གཏམ་བརྗོད་ཀྱི་འདོན་ཐེངས་གཞན་ལྟ་བུ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་གསུང་གི་འདུག དེ་ཡང་ཕ་ཡུལ་ཞེས་པའི་གཏམ་བརྗོད་དེ་ནི། བོད་ནང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཐོག་མའི་ཧམ་བཤད་ཀྱིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཏེ། བོད་ཤར་ཕྱོགས་ཁུལ་ནས་དྲག་པོའི་བཙན་འཛུལ་དངོས་སུ་འགོ་བཙུགས་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་དངོས་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་ལ་གཞིགས་པའི་གཏམ་བརྗོད་ཅིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་སྔ་འཁྲབ་སྟོན་ཟིན་པའི་པཱ་ལགས་གཏམ་བརྗོད་ནི་ད་ལྟའི་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་རེད་འདུག དེ་ཡང་དེ་སྔ་ཨ་སྦི་ཤེཀ་ མ་ཇུམ་དྷར་(Abhishek Majumdhar) ལགས་ཀྱིས། བོད་ནང་དངོས་སུ་བསྐྱོད་དེ་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ་པཱ་ལགས་ཞེས་པའི་གཏམ་བརྗོད་སྔ་མ་དེ་རྩོམ་བྲིས་བཟོ་སྐྲུན་གྱིས། གཏམ་བརྗོད་འཁྲབ་སྟོན་གྱི་ལས་རིམ་དེ་རྒྱ་གར་ནང་སྐོར་སྐྱོད་གྲུབ་མཚམས། ཡོ་རོབ་ཁུལ་དང་དེ་རྗེས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༣ ཟླ ༥ ཚེས་ ༩ ཉིན་འཇར་མ་ནིའི་ (Recklinghausen) ཞེས་པའི་ས་ཚིགས་སུ་ (Ruhrfestspiele) ཞེས་ཡོ་རོབ་ཁུལ་གྱི་གཏམ་བརྗོད་དུས་སྟོན་ཆེ་ཤོས་སམ་རྙིང་ཤོས་ཤིག་གི་དབུ་འབྱེད་ཐོག བོད་ཀྱི་གཏམ་བརྗོད་ཚོགས་པས་པཱ་ལགས་ཞེས་པའི་གཏམ་བརྗོད་གཟིགས་འབུལ་ཞུས་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་དུས་སྟོན་དེའི་ཐོག་བོད་པའི་གཏམ་བརྗོད་གཟིགས་འབུལ་ཞུས་པ་ཐོག་མ་དེ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་འདུག

(རོ་ཡལ་ ཀོཊ་ཐེ་ཊར།)

ཕ་ཡུལ་ཞེས་པའི་གཏམ་བརྗོད་དེ་ཡང་རིང་མིན་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་དང་རིམ་བཞིན་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་གཟིགས་འབུལ་གྱིས་སྐོར་སྐྱོད་གནང་འཆར་ཡོད་པ་རེད་འདུག་ལ། ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་འཁྲབ་སྟོན་པ་རྣམ་ཀྱིས་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་ལ་མཇལ་བཅར་ཞུས་ཏེ་ཕ་ཡུལ་ཞེས་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་གཞིགས་པའི་དངོས་འབྱུང་གཏམ་བརྗོད་དེའི་སྐོར་སྙན་གསེང་ཞུས་འདུག

བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།

འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ།

པཱ་ལགས་ཞེས་པའི་གཏམ་བརྗོད་འཇར་མེ་ནི་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་སྐོར་སྐྱོད་གནང་པ།

(Global Teacher Prize) ཞེས་རྒྱལ་སྤྱིའི་དགེ་རྒན་གྱི་ཕུལ་བྱུང་གཟེངས་རྟགས་དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་ནང་ཐོག་མར་ཐོབ་མཁན་རན་ཇིཏ་སིངྷ་ཌིས་ལེ་ (Ranjitsinh Disale) ལགས་ཀྱིས་བཞུགས་སྒར་རྡ་སར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་མཇལ་ཁར་བཅར་སོང་བ་དང་། ཁོང་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་དགེ་རྒན་གྱི་ཕུལ་བྱུང་གཟེངས་རྟགས་དང་མཉམ་ཐོབ་པའི་ཨ་སྒོར་ས་ཡ་གཅིག་དེའི་ཕྱེད་ཀ་འོས་མི་དགེ་རྒན་གཞན་དགུ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་བགོ་བཤའ་བསྐྱོན་ཏེ་ཕུལ་ཡོད་པར་བརྟེན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༤ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཁོང་ལ་བསྩལ་བའི་ལེགས་བསུའི་འཚམས་འཕྲིན་ནང་བསྔགས་བརྗོད་གནང་བ་དང་འབྲེལ། དམིགས་བསལ་གྱི་ལུང་ཁུག་ཁག་ཏུ་གནས་བཞིན་པའི་ཕྲུ་གུ་དཔལ་འབྱོར་ཞན་པ་རྣམས་ལ་ཤེས་ཡོན་ཐོག་རམ་འདེགས་ཞུ་བ་དེ་ནི། འཛམ་གླིང་ཡར་རྒྱས་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་པའི་ལེགས་སྐྱེས་བཟང་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། ཁྱེད་ཀྱིས་བྱ་གཞག་དེས་མི་གཞན་ལའང་སེམས་འགུལ་དང་བློ་སྐྱེད་བསྐྲུན་ཐུབ་པའི་ཐུགས་རེ་གནང་གི་ཡོད་པ་བཀའ་བསྩལ་མཛད་འདུག

ཐེངས་འདིར་མཇལ་ཁ་གྲུབ་མཚམས་ཁོང་གིས། “ངས་དེ་སྔ་སློབ་གྲྭའི་ཀློག་དེབ་ནང་གི་སྒྲུང་དང་སློབ་ཚན་སོགས་ཆ་ཚང་དང་འབྲེལ་བའི་བརྙན་དང་སྒྲ་སོགས་ལྟ་ཉན་ཐུབ་པའི་གསང་རྟགས་ (QR code) ཀློག་དེབ་ནང་མཉམ་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཐོག་མར་རྒྱ་གར་མ་ཧ་རཤ་ཊྲ་མངའ་སྡེའི་ནང་གི་ན་ཆུང་བུད་མེད་ཚོའི་ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོར་རམ་འདེགས་གནང་ཡོད་པ་དང་། དེ་རྗེས་ཏོག་དབྱིབས་ནད་ཡམས་ཁྱབ་གདལ་བྱུང་སྐབས་སུ་ངའི་གསར་གཏོད་དེས་རྒྱ་གར་ནང་གི་སློབ་ཕྲུག་ས་ཡ་མང་པོར་ཕན་ཐོགས་གྲུབ་ཐུབ་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ནས་ང་ལ་འཛམ་གླིང་ཕུལ་བྱུང་གི་བྱ་དགའ་དེ་ཐོབ་པ་ཞིག་རེད།” ཅེས་གསུངས་བྱུང་།

ཐེངས་འདིར་ཁོང་ལ་༧གོང་ས་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་ཐོབ་པ་ཐེངས་དང་པོ་རེད་འདུག་ལ། རྡ་སར་ཕེབས་པ་ཡང་དང་པོ་རེད་འདུག ད་ལྟའི་ཆར་རྡ་སར་ཁོང་གིས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་དང་ལྷན་མཉམ་ལས་ཀྱི་ལས་གཞི་ཞིག་ཀྱང་གནང་བཞིན་པ་རེད་འདུག

དེ་ཡང་ཁོང་གིས། “༧གོང་ས་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་ཐེངས་དང་པོ་དང་ངའི་མི་ཚེའི་ནང་བསུབ་ཐབས་མེད་པའི་དྲན་རྟེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་སོང་ལ། ངའི་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་བྲིས་པའི་རི་མོ་ཁག་ཅིག་ཕུལ་རྒྱུ་བྱུང་ལ། ༧མགོན་པོ་མཆོག་གིས་ཐུགས་མཉེས་པོ་ཞེ་དྲགས་གནང་སོང་། ང་ཚོས་ཉེ་ལམ་ནས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་དང་མཉམ་དུ་མཉམ་ལས་བྱ་རྒྱུ་འགོ་བཙུགས་བྱས་ཡོད། དེའི་ཁྲོད་བོད་པའི་སློབ་གྲྭ་ཉི་ཤུའི་ནང་འཕྲུལ་རིགས་བཀོལ་སྤྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་རྒན་གྱི་སློབ་འཁྲིད་ཐབས་ལམ་སྟབས་བདེ་དང་། སློབ་མ་རྣམས་ལའང་ཕན་ཐོགས་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་སློབ་གྲྭ་བཅུ་གཅིག་ནང་ནག་པང་གི་ཚབ་ཏུ་དཔེ་གསར་གྱི་སློབ་འཁྲིད་ཐབས་ལམ་གྱི་ཆེད་སྟབས་བདེའི་འཕྲུལ་ཆས་བཞག་ཡོད།” ཅེས་གསུང་གི་འདུག

རྩ་བའི་ (Global Teacher Prize) ཞེས་རྒྱལ་སྤྱིའི་དགེ་རྒན་གྱི་ཕུལ་བྱུང་གཟེངས་རྟགས་དེ་ནི་ (UNESCO) ཞེས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་དང་། ཚན་རིག རིག་གཞུང་བཅས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་དང་། ལན་ཌན་དུ་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ (Varkey Foundation) གཉིས་ཐུན་མོང་གིས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ནས་ (Global Teacher Prize) ཞེས་ལོ་རེར་རྒྱལ་སྤྱིའི་དགེ་རྒན་ཕུལ་བྱུང་རེ་ལ་ཨ་སྒོར་ས་ཡ་གཅིག་ཕུལ་འགོ་བཙུགས་པ་ཞིག་དང་། དེ་ནི་དགེ་རྒན་ཞིག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་ལས་དེའི་ཐོག་གཟེངས་སུ་ཐོན་པའི་ཕྱག་ལས་གནང་བར་ཆེ་བསྟོད་ཀྱི་གཟེངས་རྟགས་ཤིག་རེད་འདུག

(RFA Tibetan)

གཞན་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་དད་ལྡན་པ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་མཇལ་ཁར་བཅར་གྱི་ཡོད་པ་བཞིན། དེང་སྐབས་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་གི་མི་སེར་ཙམ་མ་ཟད་རྒྱ་གར་མི་སེར་ཁྲོད་ཀྱི་དཔོན་རིགས་དང་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ། དེ་བཞིན་དད་ལྡན་པ་མང་དག་ཅིག་བཞུགས་སྒར་རྡ་སར་བཅར་ནས་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་ཞུ་ཡི་ཡོད་པ་དང་། ༧གོང་ས་མཆོག་གི་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང་ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ་སོགས་ཀྱི་དགོངས་གཞིར་ཡིད་སྨོན་ཞུ་མཁན་མང་དག་ཅིག་ཡོང་བཞིན་འདུག དེའི་བར་ན་དེ་སྔ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་དུ། རྒྱ་གར་བྱང་ཤར་ཨ་རུ་ཎ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་ནང་གི་མོན་རྟ་ལྦང་བརྒྱུད་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་སྐབས། ཉིན་བཅུའི་རིང་༧གོང་ས་མཆོག་གི་སྐབས་དེའི་ཆིབས་དཔོན་གྱི་ཆིབས་ཞབས་གནང་སྟེ། ཆིབས་རྟ་ལ་ཟན་རྩ་དང་ཆུ་སྤྲོད་མཁན་གནང་མྱོང་ཡོད་པ། མོན་ཏ་ལྦང་གི་རི་སྐྱ་ལྷ་འོད་རིན་པོ་ཆེའི་པཱ་ལགས་ཀྱིས་ཐེངས་འདིར་༧གོང་ས་མཆོག་གི་མཇལ་ཁར་བཅར་སོང་། གཞན་མཇལ་ཁའི་སྐབས་རི་སྐྱ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་རྒྱལ་དབང་དྲུག་པ་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གི་རྣམ་ཐར་པོད་ཆེན་ལྔ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་གནང་བ་ཞིག་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་འབུལ་ལམ་ཞུས་ཡོད་པ་རེད།།

བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།

ཨ་རིའི་གཞུང་འབྲེལ་མི་སྣས་ཁེ་ལི་ཧྥོར་ནི་ཡའི་ལོས་ཨེན་ཇེ་ལིས་གནམ་ཐང་ནས་ཝང་ཡིང་ཀྲང་ངམ་མིང་གཞན་ལ་ཧེ་དྷར་ཞེས་འབོད་པའི་བེུད་གཅིག་ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༤ རེས་གཟའ་ཉི་མའི་ཉིན་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཡོད་པ་དང་། བེུད་དེས་ཐའེ་ཝན་སྲིད་འཛིན་གྱི་བུ་ཞིག་ལ་ལྟ་སྲུང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་ཉེས་འཛུགས་འོག་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཡོད་པ་ཨ་རིའི་དབུས་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་བརྗོད་འདུག

ཁེ་ལི་ཧྥོར་ནི་ཡར་ས་ཁང་ཚོང་གཉེར་བྱེད་མཁན་ཝང་ཡིང་ཀྲང་འཛིན་བཟུང་བྱས་སྐབས་ཁོ་མོ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཐོན་གྲབ་བྱེད་པའི་སྐབས་ཡིན་པ་དང་། རང་ལོ་ ༣༤ ཡིན་པ་ཁེ་ལི་ཧྥོར་ནི་ཡའི་ཨཡེར་ཝིན་དུ་གནས་སྡོད་བྱེད་མཁན་ཀྲང་ལ་ཨ་རིར་དེབ་སྐྱེལ་མེད་པའི་ཕྱི་འབྲེལ་མི་སྣའི་ལས་དོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པའི་ཉེས་པ་བཙུགས་ཡོད་པ་རེད།

ཀྲང་གིས་ཐའེ་ཝན་སྲིད་འཛིན་ལའེ་ཆིང་ཏེའི་བུ་གཅིག་ལ་ལྟ་ཞིབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཨ་རིའི་དབུས་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་བརྗོད་ཀྱང་ཀྲང་གིས་དམིགས་ས་དངོས་སུ་ཡིན་མིན་མིང་དང་ཞིབ་ཕྲ་གསལ་བཤད་བྱས་མེད་ཀྱང་། ནིའུ་ཡོཀ་དུས་བབ་ཀྱིས་ཀྲང་གིས་དམིགས་འབེན་དུ་ཡོད་པ་དེ་ཨ་རིར་གནས་སྡོད་བྱེད་མཁན་ལའེ་ཏིང་ཡུ་ཡིན་པ་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་པ་རེད།

ཐའེ་ཝན་སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས། བྱ་སྤྱོད་འདི་ནི་རྒྱུན་ལྡན་ནས་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་རྒྱལ་མཚམས་བརྒལ་བའི་དྲག་གནོན་གྱི་བྱ་ཐབས་ཡིན་པ་བརྗོད་དེ་ཐའེ་ཝན་གྱི་མི་སེར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱས་པར་ཨ་རིའི་གཞུང་ལ་ལེགས་བརྗོད་གནང་ཡོད་པ་རེད།

ཐའེ་ཝན་གྱི་མགྲིན་ཚབ་པ་ཀ་རན་ཀུའོ་ཡིས་“འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མངའ་དབང་ལ་རྩིས་མེད་བྱེད་པའི་དེ་འདྲའི་རྩུབ་སྤྱོད་ལ་ང་ཚོས་སྐྱོན་བརྗོད་ཚད་མཐོ་ཤོས་དེ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་” ཅེས་བརྗོད་འདུག

རྒྱ་ནག་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་བརྗོད་དོན་ལྟར་ན། གནས་ཚུལ་འདིའི་ཐད་”རྒྱུས་མངའ་མེད་” ཅེས་དང་། “འདི་འདྲའི་རྒྱ་མིའི་སོ་མྱུལ་བ་ཟེར་འུར་སྒྲོག་གིས་རྒྱ་ནག་ལ་སྒྲོ་འདོགས་དང་ངན་བརྗོད་བྱེད་པར་རྒྱུན་དུ་ང་ཚོས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་” ཅེས་བརྗོད་འདུག

ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་ཚོགས་ཆུང་གིས་རྒྱ་ནག་གི་བྱ་སྤྱོད་ལ་སྐྱོན་བརྗོད།

ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་རྒྱ་ནག་ལས་དོན་ཐད་ཀྱི་ཆེད་འཛུགས་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ་ཇོན་མུ་ལེ་ནར་ (John Moolenaar) གྱིས་ “སླར་ཡང་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པ་ (CCP) ཡིས་ཨ་རིའི་ནང་དུ་ཉེས་མེད་མི་སྣར་ལྟ་ཞིབ་དང་བསུན་བཙེར་བྱས་རྐྱེན་འཇུ་བཟུང་བྱས་ཡོད་པ་དང་། གསང་མྱུལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་དེ་ནི། ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མངའ་དབང་ལ་ཚབས་ཆེའི་འགལ་འཛོལ་བྱས་པ་ཞིག་རེད། བྱ་སྤྱོད་འདི་ནི། ཨ་རིའི་ས་ཆའི་ཐོག་ཏུ་གནས་སྡོད་བྱེད་པའི་ཐའེ་ཝན་གྱི་སྲིད་འཛིན་གྱི་ནང་མི་ཚོར་དམིགས་པ་དང་། དེ་ཡང་ཐའེ་ཝན་སྲིད་འཛིན་གྱི་ནང་མིར་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པས་གསང་མྱུལ་བྱེད་པར་རོགས་འདེགས་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མངོན་གསལ་བྱུང་ཡོད་ལ། འདི་ནས་ཐའེ་ཝན་མཚོ་གླིང་དུ་བརྟན་ལྷིང་མེད་པ་བཟོ་བའི་གོ་ལ་སྤྱིའི་ཉེན་ཚབས་ཆེ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད།” ཅེས་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་བའི་ནང་གསུངས་འདུག

ཁོང་གིས་ད་དུང་། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པས་ཨ་རིའི་མངའ་དབང་ལ་རྡོག་རོལ་བཏང་པ་དང་། ཐའེ་ཝན་ལ་ཉེན་ཁ་ཆེ་བའི་དགྲ་འཛིང་གི་ལྟ་སྤྱོད་འཛིན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་དང་། སྲིད་འཛིན་ལའེ་དང་ནང་མི་ཚོས་ཁོང་ཚོའི་མཉམ་དུ་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་རྒྱ་ནག་ལས་དོན་ཐད་ཀྱི་ཆེད་འཛུགས་ཚོགས་ཆུང་དང་ཨ་རིའི་མི་མང་གིས་རྒྱབ་ལངས་ཡོད་པ་མཁྱེན་གྱི་ཡོད་པའི་རེ་བ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་འདུག

ཨ་རིའི་ཁྲིམས་དོན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་བརྗོད་དོན་ལྟར་ན། ༢༠༢༥ ལོར་ཀྲང་གིས་སི་ཡེ་ཊལ་དུ་བསྐྱོད་དེ་རྒྱ་ནག་དཔོན་རིགས་ཀྱི་བཀོད་མངགས་འོག་ཐའེ་ཝན་སྲིད་འཛིན་གྱི་བུ་དང་ནང་མིའི་པར་དང་། བརྙན། མོ་ཊའི་བྱང་བུ་བཅས་རྒྱ་ནག་ལ་མཁོ་གཏོང་བྱས་ཡོད་པ་བརྗོད་འདུག

ཀྲང་ཞེས་འབོད་པའི་བེུད་དེ་རེས་གཟའ་ཟླ་བའི་ཉིན་ཨ་རིའི་ཁེ་ལི་ཧྥོར་ནི་ཡའི་ལཱོས་ཨེན་ཇེ་ལིས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁྲིམས་ཁང་ཞིག་ཏུ་གཏུག་བཤེར་བྱེད་ཡོད་པ་རེད།།

པར་རིས་སྒྲིག་བཟོ་དང་བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། ནོར་སྡེ་སྒྲོལ་མ།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༡༠ ཚེས ༥ ཉིན་བོད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བཞུགས་སྒར་༧རྒྱལ་བའི་ཕོ་བྲང་དུ། (Chidren in Crossfire) ཞེས་དམག་འཁྲུག་ཁྲོད་ཚུད་པའི་ཕྲུ་གུ་ལྟ་སྐྱོང་ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན་རི་ཆརཌི་མོར་ ( Richard Moore) ལགས་དང་། ལཎ་ཌཎ་ནང་པ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་འབུམ་རམས་པ་ཌེས་མོནཌ་བི་ཌལཧྥ་ (Desmond Biddulph) ལགས་ལ་མཇལ་ཁ་བསྩལ་འདུག

རི་ཆརཌི་མོར ( Richard Moore) ལགས་ཀྱིས “ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནི་སྐྱེས་བུ་དམིགས་བསལ་ཅན་ཞིག་རེད། ཁོང་ནི་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་བྱམས་སྙིང་རྗེ་དང་བཟོད་སྒོམ་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་གཏིང་ཟབ་བཞེས་མཁན་གཅིག་པུ་དེ་ཡིན་པས། ངས་ལོ་ ༣༠ གོང་དམག་འཁྲུག་ཁྲོད་ཚུད་པའི་ཕྲུ་གུ་ལྟ་སྐྱོང་ (Chidren in Crossfire) ཞེས་པའི་ཚོགས་པ་བཙུགས་པ་དེར། ༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་རླབས་ཆེན་མཛད་ཡོད་པར་བརྟེན། ཐེངས་འདིར་ཁོང་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ་ཆེད་གཙོ་བོར་དམིགས་ཏེ་འདིར་བཅར་བ་ཡིན། མཇལ་ཁའི་སྐབས་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བྱིས་པར་རོགས་སྐྱོར་གྱི་ཚོགས་པའི་ལས་གཞི་དེ་དག་མུ་མཐུད་སྤེལ་དགོོས་གལ་ཆེ་ཞེས་བཀའ་བསྩལ་བྱུང་” ཞེས་གསུང་གི་འདུག

གཞན་ཁོང་གིས་བོད་མི་རྣམས་ལ་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་དབུ་ཁྲིད་ཅིག་ཡོད་པར། འཛམ་གླིང་འདིའི་མི་རིགས་མང་པོའི་ཁྲོད་བསོད་ནམས་ཆེ་བའི་གྲས་ཤིག་རེད་ཅེས་གསུང་གི་འདུག

(OHHDL)

རི་ཆརཌི་མོར་ (Richard Moore) ལགས་ནི་ཆུང་དུས་དབྱིན་ཇིའི་དམག་མིའི་འགྱིག་གི་མདེའུ་མིག་ལ་ཕོགས་ཏེ་ལོང་བར་གྱུར་ཞིང་། སྐབས་དེར་ཁོང་ལ་མེ་མདའ་རྒྱག་མཁན་དེ་དག་འཕྲད་སྐབས་ཕྱིས་སུ་དགོངས་ཡངས་གནང་སྟེ་ཁོང་གཉིས་གྲོགས་པོར་གྱུར་བའི་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན། སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༧ ལོར་ཚོགས་པ་བཙུགས་ཏེ་ལོ་བཅུ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩིའི་ཉིན་མོར་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་རི་ཆརཌི་མོར་ ( Richard Moore) ལགས་ལ། “ཁྱེད་ཀྱིས་ཡིད་ཆེས་ཡོད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར། ཁྱེད་ནི་ངའི་དཔའ་བོ་དང་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་བུ་བཟང་ཞིག་ཡིན་” ཞེས་བཀའ་བསྩལ་ཏེ་ཐུགས་དགྱེས་མཉེས་ཆེན་པོ་མཛད་ཡོད་པ་རེད།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ཟླ་ ༡༠ པའི་ནང་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བྱང་ཨཡེར་ལེནྜ་ (north Ireland) མངའ་ཁུལ་གྱི་རྒྱལ་ས་ཌེ་རི་ (Derry) ནང་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ། རི་ཆརཌི་མོར་ ( Richard Moore) ལགས་དང་མཇལ་འཕྲད་ཐོག་མ་དེ་བྱུང་འདུག་ཅིང་། དེ་རྗེས་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་དམག་འཁྲུག་ནང་ཚུད་པའི་ཕྲུ་གུ་ལྟ་སྐྱོང་ཚོགས་པའི་ལོ་བཅུ་དང་ཉི་ཤུ་བཅས་སོ་སོའི་མཛད་སྒོར་དབུ་བཞུགས་གནང་ཕྱིར་བྱང་ཨཡེར་ལེནཌ་ (Ireland) གྱི་ (Londonderry) ས་གནས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་མཛད་པ་ཡང་བྱུང་འདུག དེ་བཞིན་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ལོར་རི་ཆརཌི་མོར་ ( Richard Moore) རྡ་སར་༧གོང་ས་མཆོག་གི་མཇལ་ཁར་བཅར་ཏེ། ༧མགོན་པོ་མཆོག་ལ་དམག་འཁྲུག་ནང་ཚུད་པའི་ཕྲུ་གུ་ལྟ་སྐྱོང་ཚོགས་པའི་ངོ་ཚབ་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་མཛད་གནང་ཡོང་བའི་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་ལྟར་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་བཀའ་བཞེས་དྭང་ལེན་མཛད་ཡོད་པ་རེད།

ཌེས་མོནཌ་བི་ཌལཧྥ་ (Desmond Biddulph) ལགས་ཀྱིས་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་གསར་འགོད་པ་ལ། “ཐེངས་འདིར་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་ཐོབ་ནི་ཉམས་མྱོང་དམིགས་བསལ་ཅན་ཞིག་བྱུང་ཞིང་། སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནི་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་གི་ནང་པ་ཚང་མའི་ཆེད་དུ་དམིགས་དཔེ་མཛད་མཁན་ཞིག་དང་། མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཁོང་ནི་ཡི་ཤུའི་བླ་ཆེན་ལྟར་ནང་པའི་པཱོཔ་ (pope) ཡིན་པར་མཇལ་མཁན་ཡང་ཡོད་པས། གང་ལྟར་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ལམ་སྟོན་མཛད་པའི་བསླབ་བྱ་བསྩལ་སྐབས་མི་མང་པོས་དོ་སྣང་བྱས་ཤིང་བཀའ་དགོངས་རྣམས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་ཞུ་གི་ཡོད་པས། ང་ཚོས་༧གོང་ས་མཆོག་སྐུ་ཚེ་བརྟན་ཞིང་མཛད་འཕྲིན་རྒྱས་པའི་སྨོན་འདུན་ཞུ་ཡི་ཡོད་” ཅེས་གསུང་གི་འདུག

(OHHDL)

མཇལ་ཁའི་སྐབས་ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ཕྱག་རྟགས་སྣ་མང་ཕུལ་ཡོད་པའི་ནང་གཅིག་ནི། བོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་བོད་མི་ཨིན་ཡུལ་དུ་བསྐྱོད་པ་དང་། ༧གོང་ས་མཆོག་ཨིན་ཡུལ་དུ་ད་བར་ཆིབས་བསྒྱུར་མཛད་པའི་པར་རིས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཞུས་པ་ཞིག་ཀྱང་འབུལ་ལམ་ཞུས་ཡོད་ཅེས་གསུང་གི་འདུག

ཌེས་མོནཌ་བི་ཌལཧྥ་ (Dr Desmond Biddulph) ལགས་ཀྱིས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལཎ་ཌཎ་དུ་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ House of Lords ཞེས་ཨིན་ཡུལ་གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་ཚོགས་ཁང་ནང་དུ་ནང་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་གོ་སྒྲིག་འོག་ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ་དང་། བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་ཐབས་ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་བཀའ་སློབ་བསྩལ་སྐབས་མཇལ་མྱོང་འདུག་ལ། དེ་རྗེས་ཁོང་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༢ ཟླ་ ༧ པའི་ནང་ཉིན་གྲངས་བཞིའི་རིང་། ཨིན་ཡུལ་དུ་བོད་མིའི་སྐུ་ཚབ་རྣམ་པས་༧ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་བསྟན་འཛིན་དགེ་འདུན་ཡེ་ཤེས་འཕྲིན་ལས་དཔལ་བཟང་པོ་ (དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་) མཆོག་གློད་བཀྲོལ་དགོས་ཞེས་ཨིན་ཡུལ་གྱི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་རྣམས་ལ་ཞུ་གཏུག་གི་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་དང་། ཡང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༣ ཟླ་ ༡༢ པའི་འགོ་སྟོད་དུ་ཨིན་ཡུལ་གྲོས་ཚོགས་སུ་བོད་དུ་ནང་པ་ཚོར་སྡུག་སྦྱོང་གཏོང་བཞིན་པའི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་སྐོར་བགྲོ་གླེང་ཞིབ་ལྷུག་གནང་སྐབས་སུ་ཆེད་བཅར་གྱིས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་ཡོད་པ་རེད།།

བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།

བོད་ནང་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ལས་འགུལ་འདི་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་འགོ་བཙུགས་པ་ཤེས་དགོས་ན། སྔོན་ལ་ལོ་རབས་ལྔ་བཅུའི་ནང་ཕྱིར་ལོག་བྱ་དགོས་ཀྱི་ཡོད།

༡༩༥༠ ལོར་རྒྱ་ནག་གི་དམར་ཤོག་གཞུང་གིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཤིང་། ༡༩༥༡ ལོར་བཙན་དབང་འོག་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་གྱི་ཆིངས་ཡིག་འཇོག་དགོས་བྱུང་ཡོད་ལ། ༡༩༥༩ ལོའི་ཟླ་གསུམ་པའི་ནང་བོད་མིའི་རང་དབང་སྒེར་ལངས་ཀྱི་ལས་འགུལ་བྱུང་པ་དང་། དེ་རྗེས་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཕེབས་དགོས་བྱུང་ཡོད།

དེ་ནས་ལྷ་ས་གཙོས་པའི་ས་ཁུལ་ཁག་ལ་ཡང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དམངས་གཙོའི་བཅོས་བསྒྱུར་ཞེས་པའི་ལས་འགུལ་གྱི་འོག་ས་ཞིང་དང་རྒྱུ་ནོར་གྱི་བདག་དབང་ལ་བསྒྱུར་བ་བཏང་པ་དང་། བོད་མི་རྣམས་གྲལ་རིམ་གྱི་ཁོངས་སོ་སོར་དབྱེ་བ། སྲིད་དོན་སློབ་གསོ་ཡང་སྤེལ་འགོ་བཙུགས་ཡོད།

༡༩༦༦ ལོར་རྒྱ་ནག་ནང་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ལས་འགུལ་འདི་འགོ་བཙུགས་པ་དང་དུས་མཚུངས་བོད་ནང་དུ་ཡང་དམར་པོའི་རླུང་འཚུབ་འདི་སླེབས་ཡོད། དེ་ཡང་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ལས་འགུལ་འདི་དང་ཐོག་པེ་ཅིང་ནས་འགོ་བཙུགས་པ་དང་། དེའི་རྒྱབ་ལྗོངས་ནི་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་དབང་ཆའི་འཐབ་རྩོད་དང་། ལྟ་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་མངོན་ཡོད།

(ཚེ་རིང་འོད་ཟེར།)

དེ་ཡང་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་མདུན་མཆོང་ཆེན་མོའི་ལས་འགུལ་འདི་ཕམ་ཉེས་བྱུང་རྗེས། དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ནང་དཔལ་འབྱོར་སླར་གསོའི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱས་པ་ཁག་ཅིག་ལ་མའོ་ཡིས་མོས་མཐུན་མ་བྱས་པར། དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ནང་དུ་མ་རྩའི་རིང་ལུགས་བསྐྱར་ལོག་བྱེད་མཁན་ཡོད་པ་བརྗོད་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་དབང་ཆ་སྲ་བརྟན་ཡོང་ཆེད་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཡོད།

དང་ཐོག་རྙིང་པ་བཞི་གཏོར་དགོས་པ་ཟེར་བརྗོད་ནས། བསམ་བློ་རྙིང་པ་དང་རིག་གནས་རྙིང་པ། ཡུལ་སྲོལ་རྙིང་པ། གོམས་གཤིས་རྙིང་པ་བཅས་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུའི་འབོད་ཚིག་འོག་དད་མོས་དང་སྲོལ་རྒྱུན། ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་གོམས་གཤིས་བཅས་གཏོར་རྒྱུ་དམིགས་འབེན་དུ་གྱུར་ཡོད།

འདི་ལྟར་བོད་ནང་དུའང་དུས་ཚོད་རིང་པོ་མ་འགོར་བར་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ལས་འགུལ་དེ་སྤེལ་རྒྱུའི་སྒྲིག་འཛུགས་བཙུགས་ཡོད། བོད་ནང་གི་རྩོམ་པ་པོ་ཚེ་རིང་འོད་ཟེར་ལགས་ཀྱིས་ལས་འགུལ་འདིའི་སྐོར་ལོ་མང་རིང་ཞིབ་འཇུག་གནང་བ་དང་། ཁོང་གི་པཱ་ལགས་ཚེ་རིང་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱིས་བླངས་པའི་པར་ཁག་གིས་དུས་ཚོད་དེའི་ལྷ་སའི་གནས་སྟངས་མཐོང་ཐུབ་པར་བྱུང་ཡོད། ༡༩༦༦ ལོའི་ཟླ་ལྔ་པའི་ཟླ་མཇུག་ཏུ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ལྷན་ཁང་གིས་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆུང་བཙུགས་པ་དང་། ཟླ་དྲུག་པའི་ནང་ལྷ་སའི་ལས་ཁུངས་ཁག་ཏུ་ཡིག་ཆེན་ཚགས་པར་སྦྱར་བ། ངག་ཐོག་དང་ཡིག་ཐོག་ནས་དགག་པ་འཐབ་འཛིང་བྱས་པ་ནས་ལས་འགུལ་འདི་འགོ་བཙུགས་ཡོད།

(ཚེ་རིང་འོད་ཟེར།)

ཡང་ཡིག་ཆེན་ཚགས་པར་ཐོག་མི་སྒེར་དང་ལས་ཁུངས་ལ་དགག་པ་རྒྱག་རྒྱུ་དང་རྡུང་རྡེག་གཏོང་རྒྱུའི་ནང་དོན་བྲིས་ཏེ། མི་དམངས་ཀྱིས་མཐོང་སར་སྦྱར་བ་དང་འཁྱེར་འགྲོ་གི་ཡོད།

༡༩༦༦ ལོའི་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༩ ཉིན། ལྷ་སར་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ལས་འགུལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་ཚོགས་འདུ་བསྐོངས་པ་དང་ཁྲོམ་སྐོར་བྱས་ཡོད་ཅིང་། ཚོགས་འདུའི་མདུན་གྲལ་དུ། བོད་ལྗོངས་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭ་དང་ལྷ་ས་སློབ་འབྲིང་གི་དམར་སྲུང་དམག་ལངས་ནས་ཡོད་ལ། འདི་ཚོ་ནི་ལྷ་སའི་དམར་སྲུང་དམག་ཐོག་མའི་གྲས་ཤིག་ཆགས་ཡོད།

རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ལས་འགུལ་སྐབས་དམར་སྲུང་དམག་ཅེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་དམག་དཔུང་མ་ཡིན་པར། སློབ་མས་གཙོས་པའི་གཞོན་སྐྱེས་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཚོགས་པ་ཞིག་རེད། ཁོང་ཚོའི་དཔུང་པར་དམར་སྲུང་དམག་གི་དཔུང་རྟགས་བཏགས་ཤིང་། མའོ་ཡི་བསམ་བློ་སྲུང་མཁན་དང་གསར་བརྗེའི་སྔོན་སྐྱོད་པ་ཡིན་པར་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། ལས་འགུལ་ནང་ཕྱི་ནས་སླེབས་པའི་མི་སྣ་དང་མཉམ་དུ། ས་གནས་ཀྱི་བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་ཀྱང་མཉམ་ཞུགས་བྱས་ཡོད།

ཚེ་རིང་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱིས་བླངས་པའི་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་ཀྱི་པར་ཁག་ནང་། ཁུ་ཚུར་བསྒྲེངས་ནས་འབོད་ཚིག་སྒྲོག་པ་དང་། མའོ་ཡི་གསུང་བཏུས་ཡར་འཕྱར་བ། དམག་ཆས་ལྟ་བུའི་གྱོན་གོས་གྱོན་པ་བཅས་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད། འདི་རྣམས་ནི་ ༥༩ ལོར་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་དབུས་པའི་བོད་གཞུང་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཕེབས་དགོས་བྱུང་པའི་རྗེས་སུ་བོད་ཡུལ་དུ་རྒྱ་ནག་གི་དམར་པོའི་རླུང་འཚུབ་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ལས་འགུལ་འདིའི་ནང་བོད་ཕྲུག་ཆུང་ཆུང་ཚོ་ཡང་མཉམ་དུ་ཚུད་ཡོད། དེའི་སྐབས་ཀྱི་བོད་འདི་བཞིན་བོད་པའི་རྣམ་པ་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པའི་རྒྱ་ནག་གི་དམར་པོའི་རྣམ་པ་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་གྱུར་ཡོད་པ་སྐད་ཆ་བཤད་སྟངས་དང་། གྱོན་གོས། བྱ་སྤྱོད་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་མངོན་ཐུབ་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད།

(ཚེ་རིང་འོད་ཟེར།)

རྒྱལ་ས་ལྷ་སས་གཙོས་པའི་བོད་ས་ཡོངས་སུ་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ལས་འགུལ་འདི་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་སྤེལ་ཆེད། གཞུང་གི་རླུང་འཕྲིན་དང་ཚགས་པར་གྱིས་ཀྱང་སྐུལ་སློང་བྱས་ཡོད། ༡༩༦༦ ལོའི་ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་ནང་བོད་ལྗོངས་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར་གྱི་མདུན་ངོས་སུ་ལྷ་སའི་དམར་སྲུང་དམག་གིས་རྙིང་པ་གཏོར་བའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་བའི་གནས་ཚུལ་བསྟུད་མར་བཀོད་ཡོད།

འདི་ལྟར་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ལས་འགུལ་འདི་དབུས་ཀྱི་བཀའ་བཀོད་བྱས་པ་ནས་ས་གནས་སོ་སོའི་ལས་ཁུངས་དང་། སློབ་གྲྭ། དེ་ནས་ཁྲོམ་གཞུང་དང་ཁྱིམ་ཚང་རེ་རེའི་བར་ཁྱབ་པར་བྱས་པ་དང་། བོད་མིའི་འཚོ་བའི་ནང་གི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་དད་མོས་དང་གོམས་སྲོལ་ཁག་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་འགུལ་འདིའི་ཁྲོད་དགག་པ་བྱ་ཡུལ་གཙོ་བོར་གྱུར་ཡོད།

ཡང་བོད་ནང་གི་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ལས་འགུལ་འདི་མུ་གེའི་སྒང་ལ་ཟླ་ལྷག་ཟེར་བའི་དཔེ་བཞིན་སྲིད་དབང་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་བཏང་ཟིན་པའི་ཐོག་པེ་ཅིང་ནས་སྐུལ་སློང་བྱས་པའི་ལས་འགུལ་དེས་བོད་མིའི་རིག་གཞུང་དང་དད་མོས། བོད་མིའི་འཚོ་བ་བཅས་དམིགས་འབེན་དུ་བཟུང་ཡོད།

རྙིང་པ་བཞི་གཏོར་བའི་འབོད་ཚིག་གི་འོག་ཏུ་བོད་ཀྱི་དགོན་པ་དང་བོད་མིའི་ཁྱིམ་ཚང་རེ་རེའི་ནང་ཇི་ལྟར་ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་། བོད་མི་སྒེར་གྱི་ཐོག་གང་བྱུང་མིན་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཁག་ལེ་ཚན་གཉིས་པའི་ནང་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

དེ་ཡང་ཉམས་ཞིབ་ཀྱི་སྙན་ཐོ་འདོན་སྤེལ་གནང་མཁན་རྒྱལ་སྲུང་ཉམས་ཞིབ་བསྟི་གནས་ Centre for Advance Defense Studies (C4ADS) ཀྱི་ཉམས་ཞིབ་པ་བགྲེས་པ་མི་ཤེལ་ཀོན་ཌི་ (Mishel Kondi) ལགས་ཀྱིས། ཡར་ཐོན་གྱི་འཕྲུལ་ཆས་མང་དག་ཅིག་བོད་ནང་ཚོད་ལྟ་བྱས་ཡོད་པ་དང་རྒྱ་སྐྱེད་གཏོང་བཞིན་པ་ནི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རེད། ལྷག་པར་རིགས་རྫས་བསྡུ་རུབ་ཀྱི་ལས་དོན་འདི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཡིག་ཆ་ལྟར་ན་མུ་མཐུད་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཅེས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།

རྒྱ་གཞུང་གི་གན་རྒྱ་ཡིག་ཆ་ཁག་ལས་བོད་ནང་ལྟ་སྲུང་གི་ལས་དོན་ཐད་ཉམས་ཞིབ།

ཨ་རིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ C4ADS ཞེས་པའི་རྒྱལ་སྲུང་ཉམས་ཞིབ་བསྟི་གནས་ཁང་གིས་བོད་དང་ཡུ་གུར་མི་རིགས་ཀྱི་ས་ཁུལ། ནང་སོག ཧོང་ཀོང་། རྒྱ་ནག་བཅས་ཀྱི་ནང་དུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ལྟ་སྲུང་གི་འཕྲུལ་རིག་ལག་རྩག་ཉོ་ཚོང་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་ཐད་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་གན་རྒྱ་ཡིག་ཆ་ཁག་འབུམ་ ༧ ཙམ་ལ་ཞིབ་འཇུག་གིས་དཔྱད་ཞིབ་ཞུས་པའི་སྙན་ཐོ་གསར་པ་ཞིག་བཏོན་ཡོད་པ་རེད། དེའི་ནང་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་གཞུང་གིས་མི་རིགས་དང་། ཆོས་ལུགས། དམངས་གཙོ་དོན་གཉེར་རུ་ཁག་བཅས་རྒྱ་གཞུང་གིས་“དུག་ལྔ་“ སྟེ་ཁ་བྲང་རིང་ལུགས་སུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་བོད་རང་བཙན་དང་། ཡུ་གུར་རང་བཙན་འཐབ་རྩོད་པ། ཐའེ་ཝན་རང་བཙན་འཐབ་རྩོད་པ། ཕ་ལུང་སྒོང་སྒོམ་སྒྲུབ་ཉམས་བཞེས་པ། རྒྱ་རིགས་དམངས་གཙོ་དོན་གཉེར་ལས་འགུལ་བའི་ཐོག་གཙོ་བོར་དམིགས་ཡོད་པ་ཐེར་འདོན་བྱས་འདུག

C4ADS ཞེས་པའི་རྒྱལ་སྲུང་དང་འབྲེལ་བའི་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༡ ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ཟླ་ ༦ བར་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་གི་གན་རྒྱ་ ༤༡,༠༠༠ (བཞི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་) ལྷག་ལ་བརྟག་ཞིབ་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཞི་བདེ་དང་བདེ་སྲུང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་ཚོད་འཇལ། སྔོན་འགོག་དང་ཚོད་འཛིན། གྲོང་ཁྱེར་ནང་སྟངས་འཛིན་དང་ལྟ་ཞིབ་སོགས་ལྟ་སྲུང་དང་འབྲེལ་བའི་བོད་ནང་ལྟ་སྲུང་མ་ལག་ཚོང་སྒྱུར་དང་བཀོལ་སྤྱོད་དང་འབྲེལ་བའི་ཚིག་གནད་གཉིས་གསལ་བ་དང་དེ་ལས་མང་བ་འདུས་པའི་གན་རྒྱ་ ༤༣༨ ཡོད་པ་ཉམས་ཞིབ་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་དེའི་ཁྲོད་ཞིབ་འཇུག་བྱས་འདུག

(REUTERS)

བོད་ནི་ལྟ་སྲུང་མ་ལག་བཀོལ་སྤྱོད་ཚོད་ལྟ་བྱེད་ཡུལ་དུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པ།

དེ་བཞིན་ད་དུང་། བོད་འདི་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ལྟ་སྲུང་མ་ལག་ཚོད་ལྟ་བྱེད་ཡུལ་གྱི་གཞི་རིམ་གྱི་ས་ཚིགས་སུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཡོད་པ་དང་། ཡར་ཐོན་ཅན་གྱི་པར་ཆས་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་དམག་དོན་གྱི་ནུས་པ་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ཞིང་། ལྷག་པར་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ནས་ ༢༠༡༦ བར་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་དྲུང་ཆེ་ཁྲན་ཆུའན་གྷོའི་ལས་འགན་འཁྱེར་བའི་སྐབས་སུ་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་དང་མི་ཚོགས་འདུ་འཛོམས་ཆེ་བའི་བོད་ཀྱི་གྲོང་བརྡལ་ཁག་ཏུ་དམངས་ཕན་རྒྱང་བསྐྱོད་ཅེས་ཉེན་རྟོག་གི་ས་ཚིགས་ ༦༠༠ ལྷག་ཆེད་འཛུགས་བྱས་ཏེ་བོད་མིའི་འགུལ་སྐྱོད་ལ་འཆར་ཅན་ལྟ་སྲུང་གི་ལས་དོན་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་མིའི་རིགས་རྫས་དང་། ངོ་རྟགས་བཟོ་དབྱིབས། ཁ་པར་གྱི་བརྡ་ཐག པར་ཆས་བརྒྱུད་མི་མང་གི་འགུལ་བསྐྱོད་ལ་ལྟ་སྲུང་བྱེད་སྲོལ་འགོ་འཛུགས་བྱས་ཡོད་པ་རེད་ལ། བྱ་ཐབས་འདི་ཕྱིས་སུ་ཤིན་ཅང་ནང་དུའང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ཡོད་པ་ཡང་གསལ་སྟོན་བྱས་འདུག

བོད་ནང་ནས་ཉེ་ལམ་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་པར་གཞིགས་ན། བོད་ཁམས་ཕྱོགས་ཀྱི་རེ་ཁེ་ས་ཁུལ་དུ་དགོན་པ་ཞིག་གི་ནང་དུ་དགེ་འདུན་པ་ཚོར་དོ་དམ་ལྟ་སྲུང་ནན་དུ་བཏང་སྟེ་ཉེན་རྟོག་པ་འགྲེམས་འཇོག་བྱས་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཁ་གསལ་མེད་པ་ཞིག་མི་སྣ་ཁག་ཅིག་གིས་འདི་ག་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་ངོ་སྤྲོད་གནང་ཡོད་ལ། དགོན་པའི་གནས་ཚུལ་ཐད་དགོན་པའི་ཉེ་འདབས་ཀྱི་དགོན་གྲོང་མི་མང་ལ་ཁ་གསལ་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་མི་ཐུབ་པའི་དམ་དྲག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་ཡང་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད།

རྒྱ་གར་གྱི་དམག་དོན་འགོ་དཔོན་ཟུར་པ་དང་རྒྱ་ནག་གི་གནད་དོན་ཐད་ཉམས་ཞིབ་པ་ཨན་ཤུ་མན་ ན་རངྒ་ (Anshuman Narang) ལགས་ཀྱིས། མི་ཚང་མར་ལྟ་སྲུང་བྱས་ཏེ། བྱིས་པ་དང་ཡང་ན་མི་སྣ་རྒན་གྲས་སུ་རུང་གྲངས་རྩིས་ཀྱི་ཐོ་གཞུང་དུ་བཅུག་ཡོད། དགོན་པ་ཁག་ཏུ་སྟངས་འཛིན་བྱེད་ཕྱོགས་འདི་བརྒྱུད་གྲྭ་བཙུན་གྱི་ཐོག་ཡོངས་སུ་ལྟ་སྲུང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་བརྗོད་བྱུང་།

རིགས་རྫས་དང་འབྲེལ་བའི་གན་རྒྱ།

རྒྱ་ནག་གི་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་གན་རྒྱའི་ཡིག་ཆ་ཁག་གི་ནང་ནས་དོ་སྣང་བྱུང་པའི་དམིགས་བཀར་གྱི་གན་རྒྱ་གཅིག་ནི། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་སྤྱི་བདེ་བདེ་འཇགས་ཚན་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དཔེར་ན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ལོར་མཚོན་ན་ (Changchun Bokun Biotechnology) སྐྱེ་དངོས་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གིས་རིགས་རྫས་ཀྱི་གྲངས་མཛོད་ཀྱི་ཞབས་ཞུ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་རྒྱུའི་ཆེད་རྒྱ་ནག་གི་མི་མང་ཤོག་སྒོར་ས་ཡ་ ༡༠ ལ་ཉེ་བའི་གན་རྒྱ་ཐོབ་སྟེ་རིགས་རྫས་བསྡུ་རུབ་བྱེད་པའི་གྲངས་མཛོད་རྣམས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་ར་སྤྲོད་བྱུང་འདུག

སྲིད་བྱུས་གཏན་འབེབས་གནང་མཁན་ཚོས་དོ་སྣང་དགོས་པའི་གནད་དོན།

བོད་ནང་དུ་རིགས་རྫས་བསྡུ་རུབ་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་མཉམ་ལས་བྱེད་མཁན་ཨ་རིའི་སྦོསི་ཊོན་དུ་ཡོད་པའི་ཐར་མ་ཧྥི་ཤར་ཚན་རྩལ་སྡེ་ཚན་ལ་རིགས་རྫས་བསྡུ་རབ་དང་ Hik Vision ཚོང་གཉེར་ཁང་ལ་ངོ་རྟགས་ལྟ་སྲུང་གི་པར་ཆས་སོགས་མཁོ་འདོན་བྱེད་མཁན་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཁེ་གཉེར་ལས་ཁང་ཁག་ལ་བོད་དོན་ཚོགས་པ་ཁག་གིས་སྐྱོན་བརྗོད་ཤུགས་ཆེ་བྱས་ཡོད་ལ། ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཁག་ནས་ཀྱང་ཚོང་གཉེར་ཁང་དེ་དག་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་རོགས་འདེགས་མཉམ་ལས་བྱེད་རྒྱུ་མེད་པའི་སྐུལ་མ་བྱེད་པ་སོགས་བྱུང་ཡོད་ལ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༣ ལོར་ཨ་རིའི་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེས་ཐུགས་འཚབ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་པ་ཡང་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།

ད་བར་ཉམས་ཞིབ་སྡེ་ཚན་མང་པོས། བོད་ནང་དུ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྡོག་རོལ་གཏོང་བའི་ལས་དོན་ལ་འཇུག་པའི་ཁྲོད། ཕྱི་རྒྱལ་གི་ཁེ་གཉེར་ཚོང་ལས་ཁང་གིས་མཉམ་ལས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། “རིགས་རྫས་བསྡུ་རུབ་དང་། ངོ་རྟགས་ཞིབ་འཇུག ལྟ་སྲུང་གི་ལས་དོན་ལ་རྒྱ་ནག་ནང་ཁུལ་གྱི་ཁྲོམ་རྭའི་ནང་ནས་མཉམ་ལས་ཤུགས་ཆེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས། སྲིད་བྱུས་གཏན་འབེབས་བྱེད་མཁན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མི་སྣ་ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་བྱ་ཐབས་ལ་འགྱུར་བ་ཞིག་འགྲོ་བཞིན་པ་དང་། དེའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཇི་ཐེབས་ཐོག་ལ་བསམ་གཞིགས་བྱུ་རྒྱུ་གལ་འགངས་ཆེན་པོར་གྱུར་ཡོད་“ ཅེས་ཉམས་ཞིབ་པ་མི་ཤེལ་ཀོན་ཌི་ (Mishel Kondi) ལགས་ཀྱིས་གསུངས་བྱུང་།

ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་འབྲེལ་བ་དང་གནས་ཚུལ་བརྗོད་པའི་རང་དབང་།

བོད་ནང་ནས་བོད་མི་ཚོས་ཁ་པར་བརྒྱུད་ཕྱི་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུ་དང་། ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་ཡོད་པའི་ནང་མི་དང་གཉེན་སྤུན་ཚོར་སྐད་ཆ་གཤོད་སྐབས་ཚོར་རྣོ་བའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་བྱ་སྤྱོད་དང་འབྲེལ་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐད་སྐད་ཆ་གཤོད་རྒྱུར་ཉེན་ཁ་ཡོད་ཅིང་། དེ་ལྟར་ར་འཕྲོད་བྱུང་ཚེ་འཛིན་བཟུང་དོ་དམ་བྱས་པར་དྭོགས་ཏེ་རང་འཚམས་ཀྱིས་དྭོགས་ཟོན་གྱིས་གནས་ཚུལ་གཤོད་རྒྱུར་ཚགས་སེལ་བྱེད་དགོས་འཁེལ་གྱི་ཡོད་ཅིང་། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཐད་ལྟ་ཞིབ་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚོགས་སྡེ་དང་ཉམས་ཞིབ་སྡེ་ཚན་ཁག་གིས་བོད་ནང་དུ་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པས་ཆེད་དུ་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཁག་ལ་ས་གནས་བོད་མི་ཚོས་བརྩི་སྲུང་བྱ་དགོས་པ་དང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བྱུས་དང་ལྟ་ཚུལ་མ་གཏོགས་གང་བྱུང་གཤོད་མི་ཆོག་པ་བཟོས་ཏེ། དབང་ཆ་གཅིག་བཏུས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་སྟངས་འཛིན་གྱི་ལས་དོན་སྐུལ་སྤེལ་བྱེད་ཅིང་། དེ་ལས་བརྒལ་ཚེ་ས་གནས་བོད་མི་རྣམས་སློབ་གསོ་དང་བཙོན་འཇུག་གི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་བཞིན་ཡོད་པ་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད།

རྒྱལ་སྲུང་དང་འབྲེལ་བའི་སྙན་ཐོ་འདོན་སྤེལ་གནང་པའི་ནང་ཞིབ་འཇུག་པས། ཞི་བདེ་དང་བདེ་འཇགས། སྤྱི་ཚོགས་ཡིད་ཆེས། སྔོན་འགོག་དང་ཚོད་འཛིན། གྲོང་ཁྱེར་སྟངས་འཛིན། ལྟ་སྲུང་སོགས་ལྟ་ཞིབ་དང་འབྲེལ་བའི་ཚིག་གནད་གཉིས་དང་དེ་ལས་མང་བ་འདུས་པའི་གན་རྒྱ་ ༤༣༨ ཡོད་པ་གསལ་རྟོགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། བོད་ནང་དུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་འཕྲིན་ལམ་ལས་ཁུངས་དང་ཁེ་གཉེར་ཁང་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་དེ་དག་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༠ ནས་བཟུང་ལོ་ལྟར་ལྟ་སྲུང་འཕྲུལ་རིག་མ་ལག་མཁོ་འདོན་བྱས་ཡོད་ཅིང་། གན་རྒྱ་ ༤༢ ནི་ China Mobile, China Telecom and China Unicom བཅས་ཁ་པར་འབྲེལ་མཐུད་ཚོང་གཉེར་སྡེ་ཚན་ཁག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་སྟེ། བོད་ནི་ཧོང་ཀོང་དང་ས་ཁུལ་གཞན་ཁག་ཅིག་དང་མི་འདྲ་བར་ཁ་པར་དང་འཕྲིན་གཏོང་གི་ལས་ཁུངས་ཁག་གིས་གཞུང་ལ་གནས་ཚུལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།

རྒྱལ་མཚམས་བརྒལ་བའི་དྲག་གནོན།

བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོ་ནི་ཉིན་ལྟར་ལྟ་སྲུང་འོག་འོག་གནས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་གནས་འཁོད་ནང་མི་དང་གཉེན་སྤུན་ཚོར་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་མཚམས་བརྒལ་བའི་དྲག་གནོན་གྱི་དམིགས་འབེན་དུ་ཚུད་ཡོད་ཅེས་ཉམས་ཞིབ་པ་བགྲེས་པ་མི་ཤེལ་ཀོན་ཌི་ (Mishel Kondi) ལགས་ཀྱིས་གསུངས་བྱུང་།

ཨ་རིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྟ་ཞིབ་ཚོགས་པའི་ཨེ་ཤེ་ཡ་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་གཞོན་པ་མ་ཡ་ཝང་ལགས་ཀྱིས། ལོ་མང་རིང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད་ཅིང་། རྒྱ་ནག་གི་དབང་ཤུགས་རྒྱ་སྐྱེད་དང་སྲ་བརྟན་བྱ་ཆེད་དུ་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་གནས་པའི་མི་མང་དང་ཚོགས་སྡེ་ཁག་ལ་ཚོད་འཛིན་དང་བསླུ་བྲིད་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་གལ་གནད་དུ་རྩིས་འབྲས་སུ། ཕྱི་རྒྱལ་དུ་གནས་པའི་བོད་མི་ཚོས་ཞེད་སྣང་མེད་པར་རང་གི་བསམ་ཚུལ་གཤོད་རྒྱུ་དཀའ་ལས་ཁག་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད་ཅེས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།

ཁོང་གིས་ད་དུང་། བོད་མི་མང་པོས་རང་ཉིད་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་སོ་སོའི་ཕ་ཡུལ་དུ་གནས་པའི་ནང་མིར་ཉེན་ཁ་འབྱུང་སྲིད་པའི་སེམས་ཁྲལ་བྱེད་དགོས་པར་གྱུར་ཡོད་ལ། ཁོང་ཚོས་སྐད་འབོད་སོགས་ལ་མངོན་དོད་པོའི་ངང་མཉམ་ཞུགས་བྱས་སྐབས་སྐྲག་སྣང་དང་གནོད་འཚེ་འབྱུང་སྲིད་མིན་ཀྱི་སེམས་ཁྲལ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་ལ། དེར་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་ཡང་ང་ཚོས་གསལ་པོར་མཐོང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་རུང་། ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་བོད་མི་མང་པོས་བློ་སྤོབས་ཆེན་པོས་སྐད་འབོད་ལ་ཞུགས་ཤིང་། ཡུ་གུར་བ་དང་། ཧོང་ཀོང་གི་མི་དམངས། རྒྱ་ནག་སྐམ་སའི་རྒྱ་རིགས་སོགས་མང་པོས་རང་གི་སྐད་སྒྲ་ཐོས་ཐུབ་པར་འབད་བརྩོན་བྱས་ཡོད་ཅེས་གསུངས་བྱུང་།།

བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། ནོར་སྡེ་སྒྲོལ་མ།

འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ།

རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་མིའི་ཁྲག་རིགས་རྒྱུད་རྫས་བསྡུ་བཞིན་པར་བློ་འཚབ་ཡོད་པ་ཨ་རིའི་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་མཆོག་གིས་གསུངས་འདུག

བོད་ནང་རྒྱ་གཞུང་གིས་བཙན་བཤེད་ཐོག་ནས་རིགས་རྫས་དཔེ་མཚོན་བསྡུ་རུབ་བྱ་རྒྱུ་འཕྲལ་དུ་མཚམས་འཇོག་དགོས་ལུགས་གསུངས་བ།

ཁྲག་རིགས་རྒྱུད་རྫས་ཀྱི་བརྟག་དཔྱད་ཡོ་ཆས་རྒྱ་ནག་ལ་བཙོང་མཚམས་འཇོག་དགོས་བ་བསྐྱར་དུ་འབོད་སྐུལ་བྱས་འདུག

བོད་རང་དབང་ཚོགས་པས་དབྱིན་ཡུལ་ལ་རྒྱ་ནག་གི་པར་ཆས་བེད་སྤྱོད་མཚམས་འཇོག་བྱེད་རྒྱུའི་ཞུ་སྐུལ།

དེ་ཡང་ Inside China’s Secret Prisons རྒྱ་ནག་གི་གསང་བའི་བཙོན་ཁང་ནང་གི་གནས་སྟངས་ཞེས་པའི་ཕྱག་དེབ་དེ་ནི། ཞིབ་འཇུག་བྱས་ནས་ལོ་ངོ་ ༣༥ རྗེས་སུ་བཏོན་པ་དང་། དེ་ཡང་གཙོ་བོ་ཨོར་ཝིལ་ཤེལ་(Orville Schell) གྱི་སྡོད་གཅིག་ནང་མིའི་གཉེན་སྤུན་དང་བུ་ཕྲུག་བཅས་པ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ནང་མིར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པར་འཇིགས་སྣང་བྱུང་སྟེ་ད་བར་དེབ་པར་སྐྲུན་བྱེད་མ་ཐུབ་པར་ལུས་པ་ཞིག་རེད་འདུག

རྒྱའི་བཙོན་ཁང་ནང་གི་གནས་སྟངས་ལ་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་དོན་འདི་ཐོག་མར་ CBS བརྙན་འཕྲིན་གྱིས་གྲོས་འགོ་བཏོན་པའི་ལས་འཆར་ཞིག་རེད་འདུག། གསང་བའི་ཞིབ་འཇུག་གི་བརྒྱུད་རིམ་འདིའི་ནང་ལོ་ངོ་ ༡༩ རིང་རྒྱའི་བཙོན་དུ་ཚུད་མྱོང་ཡོད་མཁན་ཧེ་རི་ཝུ་ (Harry Wu) ཡིས་རྒྱ་ནག་ནང་ནས་ཅ་དངོས་ཉོ་བའི་མིང་ཐོག་ནས་རྒྱའི་བཙོན་ཁང་ཁག་ཏུ་བསྐྱོད་དེ་གསང་བའི་སྒོ་ནས་གནས་སྟངས་རྒྱུས་ལོན་དང་པར་ལེན་བྱས་ཡོད་པ་རྩོམ་པ་པོས་གསུངས་བྱུང་།

(AFP)

བཙོན་ཁང་ནང་གསང་བའི་པར་ལེན།

ཨོར་ཝིལ་ཤེལ་གྱི་ཧེ་རི་ཝུ་ཡིས། པར་ཆས་ཤིག་ཁུག་མའི་ནང་སྦས་ཏེ། པར་ཆས་ཀྱི་མིག་བུ་དེ་ཁུག་མའི་སྒོ་ཁུང་ཁ་ཤས་ནས་ཕྱིར་བཏོན་ནས་གསང་བའི་ཐོག་ནས་པར་ལེན་བྱས་ཡོད། དེ་ནས་ང་ཚོས་གནས་ཚུལ་ཕྱོགས་སྒྲིག་དང་། ལས་རིམ་དེ་ཡོངས་ཁྱབ་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་རྗེས་ཨ་རིའི་ཝ་ཤིང་ཊོན་ནང་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་སོང་། སྐབས་དེར་རྒྱ་ནག་ནང་ངལ་རྩོལ་བཙན་བསྐུལ་དང་། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་འགོག་གནོན་བྱས་པའི་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཡོད་སྐོར་གླེང་པའི་དུས་སྐབས་ཤིག་རེད་བཅས་འདི་ག་ཨེ་ཤི་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་དམིགས་གསམ་བཅའ་འདྲིའི་ལས་རིམ་ཐོག་ངོ་སྤྲོད་གནང་བྱུང་།

ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་དོན་དེ་ཤེལ་གྱིས་The New Yorker ཞེས་པའི་དུས་དེབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་རྩོམ་བྲིས་བྱས་ཀྱང་རྩོམ་ཡིག་དེ་འདོན་རྒྱུ་མིན་པའི་ཐག་གཅོད་བྱས་འདུག་ལ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་སྐོར་ཁོང་གི་གསུངས་དོན་ལ་ “ང་ཞེད་སྣང་སྐྱེས་བྱུང་། ངའི་ཟ་ཟླ་རྒྱ་རིགས་རེད། ཁོ་མོའི་ནང་མི་པེ་ཅིན་དུ་སྡོད་ཀྱི་ཡོད། ད་དུང་ངའི་མི་ཚེ་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་ནག་དང་སྐབས་རེ་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱེལ་ཡོད་པས་གནོད་འཚེ་བྱུང་རྒྱུའི་ཉེན་མཐོང་བྱུང་། དེ་དུས་ང་ལ་རྒྱ་སྐད་གཤོད་ཐུབ་མཁན་གྱི་ཕྲུ་གུ་ཡང་ཡོད་ལ་ཁོང་ཚོར་རྒྱ་ནག་ནང་དུ་གྲོགས་པོ་ཡང་ཡོད་པས། ཞིབ་འཇུག་གྲུབ་དོན་གྱི་རྒྱུ་ཆ་ཡོངས་སུ་ངས་སྒམ་ཞིག་གི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ་བཞག་པ་ཡིན།”

ཤེལ་ལགས་ཀྱིས་གཟའ་ཟླ་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་རྗེས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༡ ལོར་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་བཙོན་ཁང་ལམ་ལུགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་དང་ད་ལྟ་ཤིན་ཅང་ནང་དུ་ཡུ་གུར་མི་རིགས་མང་པོར་འཕྲུལ་རིག་རྒྱ་སྐྱེད་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཀག་ཉར་དང་དོ་དམ་བྱེད་པའི་དབར་ལ་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་མཐོང་སྟེ་ཉེ་ཆར་དཔེ་དེབ་འདི་པར་སྐྲུན་བྱེད་པ་ཞིག་རེད་འདུག། དེབ་དེའི་ནང་བཙན་ཤེད་ཀྱི་ངལ་རྩོལ་དང་མི་མང་ལ་གཞུང་གིས་སོ་ལྟ་བྱེད་ཚུལ། དེ་བཞིན་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སློབ་གསོ་སྤྲོད་ཕྱོགས་རྣམས་གཙོ་བཟུང་བྱས་ཏེ་བཀོད་འདུག།

ལྟ་སྲུང་ཆེད་ཡར་ཐོན་འཕྲུལ་ཆས་བེད་སྤྱོད།

ཁོང་གིས་གནད་དོན་འདི་ཚོ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་གཞིར་མཐོང་ཡོད་པ་དང་འདི་ནི་དེང་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་བཀག་ཉར་དང་། བཙན་ཤེད་ཀྱི་ལས་རྩོལ་བྱེད་བཅུག་པའི་གནས་ཚུལ་གསར་ཤོས་ཤིག་ཆགས་ཡོད་པ་མ་ཟད་བཙོན་ཁང་འདི་དག་གི་ནང་དེང་རབས་ཡར་ཐོན་གྱི་འཕྲུལ་ཆས་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་ལྟ་སྲུང་ནན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཆབ་སྲིད་སློབ་གསོའི་བརྒྱུད་ནས་བསམ་བློར་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་པའི་ལས་རིམ་སྔོན་ཐོན་ཞིག་ཀྱང་ཆགས་ཡོད་པ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་སོང་།

བོད་ནང་ལྟ་སྲུང་གི་ཚོད་ལྟ།

རྒྱ་ནག་གིས་ཤིན་ཅང་ནང་འཛིན་པའི་འགོག་གནོན་གྱི་སྲིད་བྱུས་འདི་དག་བོད་ནང་དུ་ལོ་བཅུ་ཕྲག་མང་པོའི་གོང་ལ་ཚོད་ལྟ་བྱས་ཟིན་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༠ ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཞིབ་བཤེར་གནང་མཁན་ཚོས་ལྷ་སའི་གྲ་བཞི་བཙོན་ཁང་དང་བཀག་ཉར་ཁང་གཞན་ཁག་ཏུ་ཚུད་པའི་བོད་ནང་སྲིད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་འཛིན་བཟུང་དང་བཙོན་འཇུག་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་བྱུང་ཡོད། བོད་མི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་ཟུར་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཚོགས་པ་ཁག་གིས་དྲི་རྩད་བྱེད་སྐབས་བཙོན་ཁང་ནང་རྡུང་རྡེག་དང་གློག་རྒྱུག་བཙུགས་པ་། གཉིད་མི་འདང་བ་དང་ཞལ་ལག་མ་སྤྲད་པ་སོགས་ཀྱི་གནར་གཅོད་ཚད་མེད་བཏང་པ་ར་སྤྱོད་བྱུང་ཡོད་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༠ བཅུ་ཕྲག་གི་དཀྱིལ་ཙམ་ལ་བོད་ནང་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་མང་ཤོས་ཀྱི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཀྱང་ཆགས་ཡོད། གནད་དོན་འདི་དང་འབྲེལ་ནས་ཤེལ་གྱི་ཕ་སྐད་བཤད་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་བཟོ་བ་དང་། བོད་ལ་མཚོན་ན་དགོན་པར་གྲྭ་པ་ཆོས་ཞུགས་བྱེད་རྒྱུར་ངོས་ལེན་བཀག་སྡོམ་བྱེད་པ་དང་། ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་རིང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དར་སྤེལ་བྱེད་པའི་བསྟི་གནས་གལ་ཆེན་དེ་དག་མེད་པ་བཟོ་བའི་སྲིད་བྱུས་ལག་བསྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་གསུངས་སོང་།

(ཇེམསི་དགེ་རྩ་ཁང་།)

བཙོན་ཁང་ནང་བཟོས་པའི་དངོས་ཟོག་དང་ཨ་རིའི་ཁྲིམས།

རྒྱའི་བཙོན་ཁང་ནང་བཟོས་པའི་དངོས་ཟོག་དེ་དག་འཛམ་གླིང་གི་ཁྲོམ་རྭའི་ནང་འབྱོར་སྐབས། བཙོན་ཁང་དང་བཀག་ཉར་ཁང་ནས་ཐད་ཀར་བཙོང་གི་མེད་སྟབས། དངོས་ཟོག་གི་ཡོང་ཁུངས་གང་ནས་ཡིན་མིན་རྩ་བ་ནས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་མ་རེད། ཡིན་ནའི་ཤིན་ཅང་གི་བཙོན་ཁང་ཁག་ནང་བཙན་ཤེད་ཀྱི་ངལ་རྩོལ་བྱས་པའི་དངོས་ཟོག་འདི་དག་འཛམ་གླིང་གི་ཁྲོམ་རྭར་ཚོང་འགྲེམས་བྱེད་པའི་གནས་སྟངས་དེ་རིམ་པར་རྒྱ་སྐྱེད་ཕྱིན་ཡོད།

བོད་དང་ཤིན་ཅང་བཅས་སུ་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ངལ་རྩོལ་གྱི་གནད་དོན་དེ་རྒྱ་ཁྱབ་བྱུང་རྗེས། ཨ་རིའི་ནང་ཚོང་དོན་ཁྲིམས་ལུགས་ལ་འགྱུར་བཅོས་གཏོང་བར་སྐུལ་མ་ཐེབས་ཡོད་ལ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༡ ལོར་ཡུ་གུར་མི་རིགས་ཐོག་བཙན་ཤེད་ངལ་རྩོལ་སྔོན་འགོག་གྱི་ཁྲིམས་ཡིག་གཏན་འབེབས་བྱས་ཏེ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༢ ནས་བཟུང་ཤིན་ཅང་ནས་བཙན་ཤེད་ངལ་རྩོལ་དང་འབྲེལ་བའི་དངོས་ཟོག་ནང་འདྲེན་ལ་ཚོད་འཛིན་ལག་བསྟར་བྱས་ཡོད་པ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་ཐབས་བྱུས་ཐེར་འདོན་བྱེད་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཤིག་ཆགས་ཡོད།

རྩོམ་པ་པོའི་ངོ་སྤྲོད།

ཨོར་ཝིལ་ཤེལ་(Orville Schell) ལགས་ནི་ལོ་ངོ་ ༦༠ ལྷག་རིང་རྒྱ་ནག་གི་གནད་དོན་ཐོག་ཞིབ་འཇུག་དང་གསར་འགོད་ལས་རིགས་གནང་མྱོང་ཡོད་པ་དང་། ཨ་རིའི་ནིའུ་ཡོག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཨེ་ཤེ་ཡའི་སྤྱི་ཚོགས་ཚོགས་པའི་ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་གི་འབྲེལ་བའི་ལྟེ་གནས་ཀྱི་འགན་འཛིན་གནང་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།

(RFA Tibetan)

ཤེལ་གྱིས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་དག་གིས་རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་ཐོག་ལ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་སྦས་གསང་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་མཐིལ་བཏོན་པར་ཤུགས་རྐྱེན་ངེས་ཅན་ཞིག་ཐེབས་ཡོད་པ་རེད།།

ཁ་སྣོན་གསར་འགོད། བཀྲ་དབང་།

པར་རིས་སྒྲིག་བཟོ་དང་བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། ནོར་སྡེ་སྒྲོལ་མ།

(RFA Tibetan)

སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས། སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་སེལ་བར་འཚེ་བ་མེད་པའི་ཐབས་ལམ་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས་སེལ་ཐབས་མཛད་རྒྱུ་དེ་ཡང་མེས་པོ་དམ་པ་གྷན་དྷིའི་དགོངས་པ་དང་མཐུན་པར་མཛད་ཡོད་ཅིང་། མ་འོངས་པར་ཡང་གོ་ལ་འདིའི་ནང་དཀའ་རྙོག་གང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་འཚེ་བ་མེད་པའི་ཐོག་ནས་སེལ་ཐབས་ལ་འབད་ཚེ། འཇིག་རྟེན་ཁྱོན་དང་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཡོངས་ལ་ཕན་པ་ཡོང་གི་རེད་ལ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གྷན་དྷིའི་དགོངས་པ་སྙིང་ལ་བཅངས་པ་དེས་བོད་པའི་འཐབ་རྩོད་ལ་བློ་སྐྱེད་ཀྱི་གཞི་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་གསུང་གི་འདུག

སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་དགོངས་གཞི་དང་། བོད་མིའི་རང་གཤིས་སུ་ཡོད་པའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་གྲུབ་ཐོག བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་འདས་པའི་མི་ལོ་དྲུག་བཅུ་ལྷག་རིང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་ཀྱིས་སྤེལ་བཞིན་པའི་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལ། ཞི་བའི་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་དང་། ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ། ཞུ་སྐུལ་བཅས་ཐབས་ལམ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་བཞིན་པའི་ཁར། ད་བར་བོད་མི་ ༡༥༧ ལྷག་གིས་གཞན་ལ་འཚེ་བ་སྤངས་ཐོག རང་ཉིད་ཀྱི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་མེར་བསྲེགས་བཏང་སྟེ་ཚད་མེད་ཞི་བའི་ལས་དོན་ཚད་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཞིག་ཏུ་འཇུག་པར་ཕྱི་ནང་གི་དོ་འཁུར་ཅན་མང་པོས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

རི་མོའི་འགྲན་བསྡུར་གནང་སྟེ་གྷན་དྷི་དང་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལས་འགུལ་ལ་རྗེས་དྲན་ཞུས་པ།

བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོས་རྣམ་པ་འདྲ་མིན་གྱི་མེས་པོ་དམ་པ་གྷན་དྷིའི་དགོངས་པ་དང་མཛད་རྗེས་ལ་རྗེས་དྲན་ཞུས་པའི་ལས་རིམ་གྱི་ཁྲོད། རྡ་རམ་ས་ལར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་གྲུབ་སྦྱོང་བརྡར་བསྟི་གནས་ཁང་གིས། (The Tibetan People’s Nonviolent Movement ) ཞེས་བོད་མིའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ནས་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་བརྗོད་གཞི་དང་འབྲེལ། རི་མོའི་འགྲན་བསྡུར་ཞིག་གོ་སྒྲིག་གནང་ཡོད་པ་དང་། ལས་འགུལ་དེའི་མཚོན་དོན་ནི། བོད་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་དེ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ནས་བྱེད་བཞིན་པའི་ལོ་ངོ་དྲུག་བཅུ་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་སྟབས། དེ་བཞིན་རི་མོའི་ལམ་ནས་སྟོན་ཐབས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་། ལྷག་པར་བོད་པའི་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ལམ་དུ་ཁྲིད་རྒྱུ་དེ་ཡང་ཡིན་པ་གསུང་གི་འདུག མ་ཟད་ཁོང་གིས་དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་སར་དམག་འཁྲུག་བྱུང་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་དེ་བཞིན་ཡང་དག་པའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ནས་གནང་བཞིན་ཡོད་པ་དེ། འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་དམིགས་དཔེ་འོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ཅེས་བསྟི་གནས་ཁང་དེའི་ལས་འཆར་འགན་འཛིན་ཚེ་རིང་བསོད་ནམས་ལགས་ཀྱིས་གསུང་གི་འདུག་ལ། འགྲན་བསྡུར་དེའི་ནང་སློབ་ཕྲུག་དང་མི་མང་བཅས་ཁྱོན་ ༡༡ གིས་མཉམ་ཞུགས་གནང་འདུག

(RFA Tibetan)

བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གྷན་དྷི་མཆོག་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༨༦༩ ཟླ་བ་ ༡༠ ཚེས་ ༢ ཉིན་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། ཁོང་གིས་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་འཚེ་མེད་ཞི་བ་དང་དྲང་བདེན་གྱི་ལྟ་གྲུབ་ཁོ་ན་ཉམས་ལེན་གནང་བའི་ཐོག་ནས་རྒྱལ་ཁབ་གི་འཐབ་རྩོད་ཆེད་སྐུ་ལས་ཚད་མེད་བསྐྱོན་ཡོད་པ་རེད་ལ། འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་རླབས་ཆེན་མི་སྣའི་གྲས་སུ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་རང་བཙན་འཐབ་རྩོད་དབུ་ཁྲིད་གནང་མཁན་མེས་པོ་དམ་གྷན་དྷི་མཆོག་གིས་འགྲོ་བ་མི་ས་ཡ་མང་པོར་སྙིང་སྟོབས་དང་སྐུལ་མ་གནང་ཡོད་པ་རེད།

སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བོད་ནང་བོད་མི་ཚོར་མྱོང་བཞིན་པའི་དཀའ་ངལ་དང་བོད་དོན་སེལ་ཐབས་སུ་འཚེ་བ་མེད་པའི་ཐབས་ལམ་ཁོ་ནར་བསྟེན་གནང་མཛད་དེ་བོད་མིའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་ཀྱང་བཙན་བྱོལ་ནང་ནས་བཞུགས་ཏེ་མེས་པོ་དམ་པ་གྷན་དྷིས་ལྷོ་ཨཕ་རི་ཀར་བཞུགས་ཏེ་སྐུ་ལས་བསྐྱོན་པ་དང་གཅིག་འགྱུར་གྱི་མཛད་འཕྲིན་བསྐྱངས་དང་སྐྱོང་བཞིན་ཡོད་པ་རེད་ལ། ༡༩༨༩ ལོར་༧གང་ཉིད་ལ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བཞེས་མཛད་ཅིང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༢ ཟླ་བ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༩ ཉིན་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ངོས་འཛིན་ཡོད་པའི་གྷན་དྷི་མན་ཌེ་ལ་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པས་༼Gandhi-Mandela Foundation༽གྷན་དྷི་མལ་ཌ་ལ་གསེར་གྱི་གཟེངས་རྟགས་ ༼Gandhi-Mandela Award༽ཐོག་མ་དེ་འབུལ་བཞེས་མཛད་པ་ཡང་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།།

(RFA Tibetan)

བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།

བཀའ་ཤག་སྐབས་ ༡༧ པའི་ཕུགས་དམིགས་ཡིག་ཆ་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་འགན་སྲུང་ (༢༠༢༦ ནས་ ༢༠༣༡ བར་) ཞེས་པའི་ནང་། བོད་དོན་བདེན་མཐའ་སེལ་ཐབས་དང་། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་དོན། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་གོང་སྤེལ་བཅས་ལེའུ་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་ད་ལྟའི་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལངས་ཕྱོགས་གླེངས་སྐབས་སུ། འཚེ་བ་མེད་པ་དང་གྲོས་མོལ། རྒྱུན་གནས་ཐུབ་པའི་དབུ་མའི་ལམ་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་། ད་ལྟའི་གནས་སྟངས། ས་ཁམས་ཆབ་སྲིད། ཁོར་ཡུག་དང་རིག་གཞུང་གི་གལ་གནད། ལྷག་པར་རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་ནས་འབྲེལ་བ་བྱས་ཚེ་ལྟག་སྒོའི་འབྲེལ་ལམ་མུ་མཐུད་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་སོང་།

བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་གཞི་འཛིན་པའི་འཐབ་རྩོད།

དེ་འབྲེལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་མགྲིན་ཚབ་པ་བསྟན་འཛིན་ལེགས་བཤད་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་ན། སྐབས་འདིའི་བཀའ་ཤག་གིས་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་འགན་སྲུང་ཞེས་པའི་ཕུགས་དམིགས་ཡིག་ཆ་དེ་བཞིན་དེ་སྔ་དང་གཅིག་མཚུངས། ཆབ་སྲིད་དང་། སྤྱི་ཚོགས་བདེ་དོན། འཛིན་སྐྱོང་བཅས་དོན་ཚན་གསུམ་གཙོར་དམིགས་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། དེ་དག་གི་ཐོག་སྣོན་འཕྲི་སྤོར་གཅོག་གནང་ཡོད་པ་དཔེར་ན། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་ལ་མཚོན་ན་དེ་སྔ་ལྟར་དབུ་མའི་ལམ་གཞིར་བཞག་ཡིན་ཡང་། ཐེངས་འདིར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ལ་དོ་སྣང་དང་གཞིར་བཞག་གིས་དབུ་མའི་ལམ་ལ་གདེང་འཇོག་བྱ་རྒྱུ་དང་། གཞན་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དེ་སྔ་དྲྭ་ཐོག་ཏུ་ཉར་ཚགས་ཀྱི་ལས་གཞི་ཞིག་སྐབས་གོང་མའི་བཀའ་ཤག་སྐབས་འགོ་བཙུགས་ཡོད་ཀྱང་། ཐེངས་འདིར་ (AI) མིས་བཟོས་རིག་ནུས་ནས་རམ་འདེགས་ཞུས་ཏེ་ཡིག་ཆ་དེ་དག་ཉར་ཚགས་ཀྱིས་གཞུང་གི་ལས་དོན་ཚགས་ཚུད་དུ་གཏོང་རྒྱུར་དམིགས་ཡོད་པ་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།

བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་སྲ་བརྟན།

སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་ཕུགས་དམིགས་ཡིག་ཆ་དེ་དབུ་འབྱེད་སྐབས། ཐེངས་འདིར་བཀའ་ཤག་ངོས་ནས་ཉེ་ལམ་སྐབས་ ༡༨ པའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་དུས་གཉིས་པའི་སྐབས། ནང་སྲིད་བཀའ་བློན་དཔལ་ལྡན་དོན་གྲུབ་ལགས་ཀྱིས། ཉེ་ཆར་ཟླ་བ་ ༨ པའི་ནང་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་མཚན་ཐོག་ལ་ཡོད་པའི་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་ཀྱི་ས་ཆ་དེ་དག་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དབུས་ངལ་སེལ་ཚོགས་པའི་མིང་ཐོག་ལ་མིང་བསྒྱུར་གྱི་ལས་དོན་ཆ་ཚང་ཟིན་ཡོད་ཅེས་གསུངས་ཡོད་པ་བཞིན། བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་སུ་ས་ཆའི་དེབ་སྐྱེལ་སོགས་ཀྱི་ཐད་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་ཆ་ཚང་སེལ་ཐབས་ལ་འབད་དེ། འབྱུང་འགྱུར་ལོ་ལྔའི་ནང་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་སྲ་བརྟན་ལ་དམིགས་རྒྱུ་ཡིན་པ་གསུངས་སོང་།

མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་ཁྲིམས་ཡིག་ལ་གདོང་ལེན།

རྩ་བའི་ཐེངས་འདིར་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་བཀའ་ཤག་གིས་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་འགན་སྲུང་ཞེས་པའི་ཕུགས་དམིགས་ཡིག་ཆ་འདོན་སྤེལ་གྱིས། ལྷན་ཁང་ཁག་གི་བྱེད་སྒོ་སོགས་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་དང་། ཐབས་བྱུས་དང་ལྡན་པའི་ཐོག་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་བོད་ནང་དུ་སྤེལ་བཞིན་པའི་སྲིད་བྱུས་ལ་གདོང་ལེན་གྱི་སྒྲོམ་གཞི་གཏན་འབེབས་བྱེད་པའི་སྐབས་འདིར། འདི་ཚེས་ ༣༠ རེས་གཟའ་ལྷག་པར། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་སྐུལ་སྤེལ་གྱི་ཁྲིམས་ཡིག་དེའི་ནང་། ལོ་རེའི་ཟླ་ ༩ པའི་བདུན་ཕྲག་བཞི་པ་དེ་བཞིན་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་དྲིལ་ཡར་ཐོན་དྲིལ་བསྒྲགས་ཀྱི་གཟའ་འཁོར་དུ་བརྩི་སྲུང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། ཁྲིམས་ཡིག་དེར་ཁ་གཏད་གདོང་ལེན་གྱི་ཆེད་དུ། ལོ་རེའི་ཕྱི་ཟླ་ ༩ པའི་བདུན་ཕྲག་བཞི་པ་དེ་བཞིན་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅེས་སྲུང་གི་གཟའ་འཁོར་ཐོག་མ་སྲུང་བརྩི་ཞུས་ཡོད་པ་དེ་ཡང་མཇུག་སྒྲིལ་ཡོད་པ་རེད།།

བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡ དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་སྟེ་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་གི་གཞུང་འཛིན་བྱས་ཏེ་ལོ་ ༧༧ འཁོར་བའི་ཉིན་མོ་ཡིན་སྟབས། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་མགྲིན་ཚབ་པ་བསྟན་འཛིན་ལེགས་བཤད་ལགས་ཀྱིས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཉིན་མོ་དེ་བཞིན་དགའ་སྤྲོ་བྱེད་པའི་ཉིན་མོ་ཞིག་ཡིན་སྲིད་ཀྱང་། བོད་མི་གཙོས་པའི་རྒྱ་ནག་གི་གདུག་རྩུབ་སྲིད་བྱུས་འོག་མྱོང་བཞིན་པའི་མི་རིགས་རྣམས་ལ་མཚོན་ན། ཉིན་མོ་དེ་ནི་དགའ་འོས་པ་ཞིག་མིན་པས། རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཅེས་ཐ་སྙད་འབོད་པའི་བར་མཚམས་སུ་མི་དམངས་ཞེས་པའི་ཚིག་ཡོད་པ་བཞིན། རྒྱ་ནག་གཞུང་ངོས་ནས་རྩ་ཁྲིམས་གཞིར་བཞག་ཐོག་མི་མང་གི་རང་དབང་དང་མངོན་འདོད་གྲུབ་དགོས་པ་ཡིན་ཞེས་གསུང་གི་འདུག་ལ། ཉིན་མོ་དེར་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ངོས་ནས་རྒྱ་ནག་ལ། བོད་ལ་རང་དབང་དང་ཐོབ་ཐང་། འདྲ་མཉམ་བཅས་དགོས་ཡོད་ཅེས་ཞུ་འདོད་བྱུང་ཞེས་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།

ལྡི་ལི་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་མདུན་ངོ་རྒོལ།

བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་སྣེ་ཁྲིད་འོག་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཁང་གི་མདུན་དུ། བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ཚོགས་མི་བོད་པའི་གཞོན་སྐྱེས་ ༤༠ ཙམ་གྱིས་ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཡོད་པ་དང་། གློ་བུར་དུ་སྤེལ་བའི་ལས་འགུལ་དེའི་དགོས་དམིགས་ནི། བློ་དགའ་རང་བཙན་ལགས་ཀྱིས་ཨ་རིའི་ནིའུ་ཡོག་གི་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་མདུན་ཐང་དུ་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་བ་དེ་ནི། རྒྱ་ནག་གཞུང་ངོས་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་དགོས་པ་དང་། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་སྐུལ་སྤེལ་གྱི་ཁྲིམས་ཡིག་ནི་བོད་མི་རིགས་རྩ་བརླག་གཏོང་བའི་ཁྲིམས་ཞིག་ཡིན་དུས་དེ་ནུས་མེད་དུ་བཏང་དགོས་པ་དང་། བོད་ལ་རང་བཙན་སྤྲོད་དགོས་ཞེས་དོན་ཚན་གསུམ་གྱི་ཐོག་ལ་དམིགས་ཡོད་པ་དབུས་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་ཚེ་རིང་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།

ཐེངས་འདིར་ལྡི་ལིའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཁང་གི་མདུན་དུ་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་ནང་མཉམ་ཞུགས་གནང་མཁན་གྱི་བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་ཆ་ཚང་རྒྱ་གར་ཉེན་རྟོག་པས་འཛིན་བཟུང་གིས། (Mandir Marg) ཉེན་རྟོག་ཁང་དུ་བཀག་ཉར་བྱས་ཡོད་པ་དང་། དུས་རྒྱུན་ལྟར་ཕྱི་དྲོར་གློད་བཀྲོལ་གཏོང་སྲིད་ཅེས་འབྲེལ་ཡོད་ལས་བྱེད་ཅིག་གིས་འདི་ག་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།

(RFA Tibetan)

རྩ་བའི་ཉེ་ལམ་ཕྱི་ཟླ་ ༩ པའི་ནང་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་འཚོགས་པའི་སྦརིཀསི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་མཉམ་ཞུགས་ཆེད་འབྱོར་སྐབས། རྒྱ་གར་གྱི་ས་གནས་གང་ས་ནས་བོད་མི་ལས་འགུལ་བ་མང་དག་ཅིག་གིས་ཐེངས་གསུམ་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཡོད་པ་རེད་ལ། ཞི་ཅིན་ཕིང་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཊམཔ་མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་ཆེད་ཨ་རིར་འབྱོར་སྐབས་སུའང་ཨ་རིར་གནས་སྡོད་བོད་མི་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་སྣ་མང་སྤེལ་ཞིང་། རྒྱ་གར་དང་ཨ་རི་གཉིས་ཀའི་ནང་གི་བོད་མི་རྣམས་དང་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་གྱི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་རྣམས་ཀྱིས་ས་གནས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་རྣམ་པར་བོད་དོན་གླེང་སློང་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་ཞུས་ཡོད་ཀྱང་། དངོས་སུ་ཚོགས་འདུའི་སྐབས་བོད་དོན་དང་ལྷག་པར་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་བཀའ་མོལ་བྱུང་མེད་ཀྱང་། སྒོ་བརྒྱབ་ཏུ་བཀའ་མོལ་ཇི་བྱུང་ད་ལྟའི་ཆར་ཤེས་ཚོད་དཀའ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།།

བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།

བོད་མི་བློ་དགའ་རང་བཙན་ལགས་ཀྱིས་འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢ ཉིན་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་མདུན་ཐང་དུ་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་བའི་རྗེས་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་གནས་སྡོད་བོད་མི་ཚོགས་སྒེར་ཁག་གིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད་སོགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྣ་མང་སྤེལ་བ་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་དྲིལ་བསྒྲགས་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་ཀྱིས་སྤེལ་ཡོད་ལ། ད་ལྟའང་བོད་མི་སྒེར་ཁག་ཅིག་གིས་མ་སྐུལ་དྭང་བླངས་ཀྱི་གོམ་བགྲོད་དང་རྒྱང་རྒྱུག་གི་ལས་འགུལ་སྤེལ་བཞིན་འདུག

དེ་ཡང་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཧོན་སུར་རབ་རྒྱས་གླིང་དུ་གནས་སྡོད་གནང་མཁན་རང་ལོ་ ༥༩ ཡིན་པ་བཀྲ་ཤིས་ཐག་ཆོད་ལགས་ཀྱིས་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིའི་བསམ་ཡས་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ནས་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས། བཞུགས་སྒར་རྡ་རམ་ས་ལའི་བར་ཉིན་གྲངས་བརྒྱད་ཀྱི་འགྲུལ་བཞུད་དེའི་རིང་བོད་དོན་དྲིལ་བསྒྲགས་ཀྱི་ཁེར་རྐྱང་གོམ་བགྲོདཀྱི་་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཡོད་པ་རེད།

སྐད་འབོད་དང་གོམ་བགྲོད་སོགས་ཀྱི་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་ནང་མཉམ་ཞུགས་གནང་མཁན་ཕལ་མོ་ཆེ་ནི། རྒན་རྒོན་ཁོ་ན་ཡིན་པར་སྣང་བས། མི་རབས་རྒན་པ་རྣམས་རྫོགས་འགྲོ་བའི་སྐབས་འདིར་བོད་པའི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་བོད་དོན་ལས་འགུལ་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ལ་འགན་མང་ཙམ་ཁུར་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཡིན་པ་གསུང་གི་འདུག་ལ། ཁོང་གིས་གོམ་བགྲོད་སྐབས་ལམ་བར་དུ་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བའི་རྒྱ་གར་བ་རྣམས་ལ་ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་ཚོད་ལ་དཔག་པའི་ཧིན་བོད་ས་མཚམས་ལ་ཧིན་བོད་ཅེས་པ་ལས། རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་གི་ས་མཚམས་ཞེས་མ་འབོད་རོགས་ཞེས་རེ་སྐུལ་ཞུས་སྐོར་གསུང་གི་འདུག

བཀྲ་ཤིས་ཐག་ཆོད་ལགས་ཀྱི་བོད་དོན་གོམ་བགྲོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་གྲུབ་པའི་ཕྱི་ཉིན་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་ཞུས་ཡོད་པ་རེད། མཇལ་ཁ་གྲུབ་མཚམས་ཁོང་གིས་སྐལ་བ་བཟང་པོ་བྱུང་ཞིང་འབྲེལ་ཡོད་ལས་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་ཁོང་གི་ལས་འགུལ་དང་འབྲེལ་སྙན་གསེང་ཞུས་པར་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞེས་གསུང་གི་འདུག

ཡང་ད་ཆ་ཡང་བོད་དོན་ཆེད་ཁེར་རྐྱང་གོམ་བགྲོད་དང་རྒྱང་རྒྱུག་གི་ལས་འགུལ་སྤེལ་མཁན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་སྤྱི་ཚོགས་དྲྭ་ལམ་སོགས་སུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད་འདུག

དཔེ་ན་ཁེ་ན་ཌར་གནས་སྡོད་བོད་པའི་གཞོན་སྐྱེས་ཁག་ཅིག་གིས། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་ལྷག་པར་ཁེ་ན་ཌའི་གཞུང་གི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་རྣམས་ཀྱི་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱིས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་སྐུལ་སྤེལ་གྱི་ཁྲིམས་ཡིག་དེ་ཉིད་ཕྱིར་འཐེན་དགོས་པའི་ཐོག་རྒྱ་གཞུང་ལ་གནོན་ཤུགས་སྤྲོད་དགོས་གལ་ཆེ་བ་དང་། བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ། བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་རྣམས་ཆ་རྐྱེན་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐོག་ནས་གློད་བཀྲོལ་དགོས་པ། བཅའ་སྡོད་སློབ་གྲྭ་སྒོ་རྒྱག་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་དགོས་འདུན་འོག་ཁེ་ན་ཌ་རྒྱལ་ས་ཨོ་ཊ་ཝ་ (Ottawa) རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཁང་གི་མདུན་ནས་བོད་དོན་དྲིལ་བསྒྲགས་ཀྱི་ཞི་བའི་རྒྱང་རྒྱུག་གི་ལས་འགུལ་ཐེངས་ ༧ པ་དེ་སྤེལ་ཏེ། ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡ རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་སྟོན་ཉིན་མོ་དང་བསྟུན་ནས་ཊོ་རོན་ཊོ་ (Toronto) གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཁང་ཡན་ལག་གི་མདུན་དུ་མཇུག་སྒྲིལ་གནང་རྒྱུའི་ལས་འགུལ་ཞིག་ཡིན་པ། ལས་འགུལ་བ་པདྨ་ཀུན་དགའ་ལགས་ཀྱིས་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།

རྩ་བའི་ཁེ་ན་ཌ་ནང་གནང་བཞིན་པའི་བོད་དོན་དྲིལ་བསྒྲགས་ཀྱི་ཞི་བའི་རྒྱང་རྒྱུག་ལས་འགུལ་དེ་ཐོག་མར་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༠ ལོར་འགོ་བཙུགས་པ་དང་། ལས་འགུལ་དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་ནང་གི་མེའོ་ཆོས་འཕེལ་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ནས་གནས་སྤོ་བྱུང་པའི་བོད་པའི་གཞོན་སྐྱེས་ཀྱིས་འགོ་བཙུགས་གནང་བ་ཞིག་རེད་འདུག

བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།

དེ་ཡང་ཁོང་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་གྱི་ཐོག་མའི་སྐད་འབོད་སྐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་སྐབས་དེའི་གནས་སྟངས་ངོ་སྤྲོད་གནང་སྐབས། ལྷ་སའི་བར་སྐོར་ནང་སྐད་འབོད་དང་པོ་འགོ་བཙུགས་དུས་གཞོན་པ་ཚོས་ག་རེ་ཟེར་གྱི་ཡོད་མིན་གསལ་པོ་མི་ཤེས་པ་དང་། རྒན་པ་ཚོས་བོད་རང་བཙན་ཞེས་ཐོས་པ་དང་གནས་ཚུལ་ཤེས་ཀྱང་། ལམ་སེང་མཉམ་ཞུགས་གནང་མ་ཐུབ་ནས་ལམ་ཟུར་དུ་མིག་ཆུ་གཏོང་བཞིན། ད་འགྲིག་སོང་ཞེས་ལས་འགུལ་མཚམས་འཇོག་གནང་རོགས་ཞེས་ཞུ་མཁན་བྱུང་ཡང་། སྐོར་བ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་གྲུབ་པའི་རྗེས་རིམ་བཞིན་གཞོན་སྐྱེས་ཧ་ཅང་མང་པོས་མཉམ་ཞུགས་གནང་བ་དང་། ལམ་བར་དུ་རྒན་རྒོན་འགའ་ཞིག་གིས་ཆུ་དང་ཤིང་ཏོག་བསྣམས་ཕེབས་ནས། ཁ་ཤས་ཀྱིས་ད་བྲོས་ན་མ་གཏོགས་ཉེན་རྟོག་པས་འཛིན་བཟུང་བྱེད་ཀྱི་རེད་ཅེས་བརྗོད་མཁན་ཡང་ཡོད་པ། སྐོར་བ་གསུམ་གྲུབ་རྗེས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་ས་ཚིགས་བར་ཕྱིན་པ་དང་། སྲིད་གཞུང་སྒོ་འགྲམ་ནས་ཆ་ཚང་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཡོད་པ་ངོ་སྤྲོད་གནང་གི་འདུག་ལ། ཞི་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་ཐོག་མ་དབུ་འཛུགས་གནང་མཁན་འབྲས་སྤུངས་དགོན་པའི་དགེ་འདུན་པ་ ༢༡ འཛིན་བཟུང་བྱས་ཡོད་པ་དེ་དག་ལས་གསུམ་མ་གཏོགས་གཞན་ཆ་ཚང་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་སུ་ད་ལྟ་གནས་སྡོད་གནང་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་ཡང་། བདུན་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་ཡོད་པ་ལས་གཅིག་འདས་གྲོངས་ཟིན་ཞིང་། གཞན་བཅུ་བཞི་ཆ་ཚང་བོད་ནང་དུ་ཡོད་པ་དང་གཉིས་འདས་གྲོངས་ཟིན་པའི་སྐོར་གསུང་གི་འདུག

རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་ཞི་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་ལ་མཚོན་ཆ་སྣ་མང་གིས་དྲག་རྩུབ་བྱེད་སྐབས། བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་རང་བཙན་རྡོ་ཞེས་པ་ཞིག་བེད་སྤྱོད་གནང་འདུག དེ་ཡང་ཁོང་གིས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་དྲག་གནོན་ལ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁ་གཏད་གདོང་ལེན་ཆེད་སྐབས་དེར་རང་བཙན་རྡོ་བེད་སྤྱོད་གནང་ཡོད་པ་ལས། ཞི་བའི་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་ཁོ་ན་ཡིན་ཡང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མེ་མདའ་དང་གྲི་རྩེར་དུག་ཡོད་པའི་མཚོན་ཆ་སྣ་མང་ལྷ་སའི་ནང་འཁྱེར་ཡོང་སྟེ་བོད་མིའི་ཐོག་དྲག་གནོན་བྱས་ཡོད་པ། ལྷག་པར་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་སྐད་འབོད་རྒྱག་བཞིན་པའི་སྐབས་ཁང་ཐོག་ནས་མེ་མདའ་བརྒྱབ་སྟེ་བོད་མི་མང་དག་ཅིག་རྐྱེན་འདས་དང་རྨས་སྐྱོན་ཕོག་ཡོད་པ་གསུང་གི་འདུག

ཆབ་སྲིད་བཙོན་ཟུར་ངག་དབང་འོད་འབར་ལགས་ཀྱིས། བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོས་དཀའ་ལས་མང་པོ་བསྐྱོན་ཡོད་ལ་མུ་མཐུད་དེ་ལྟར་བསྐྱོན་བཞིན་ཡོད་པས། བོད་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་ནི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་དང་མི་རིགས་གཅིག་གི་འཐབ་རྩོད་ཡིན་དུས། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་འགན་འཕར་མ་ལེན་དགོས་པ་གསུང་གི་འདུག་ལ། བོད་མའི་གཞོན་སྐྱེས་ཁག་ཅིག་གིས་སྐབས་དེའི་པར་རིས་དེ་དག་གིས། བོད་ནང་གི་ཚོར་བ་དངོས་སུ་ཚོར་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། དེས་སེམས་ཤུགས་འཕར་བ་བསྐྲུན་བཞིན་ཡོད་པ་གསུང་མཁན་ཡང་འདུག

དེ་ཡང་བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པའི་རྒྱ་གར་ཡན་ལག་གི་འགན་འཛིན་པ་སངས་ལགས་ཀྱིས། ཞི་རྒོལ་སྐབས་ཀྱི་པར་རིས་དེ་དག་མཐོང་དུས་སེམས་ནང་ན་ཟུག་དང་མིག་ཆུ་ཤོར་བ་ཡང་བྱུང་། པར་ཁ་ཤས་ནི་ལྟ་མ་ཕོད་པའི་གནས་སྟངས་ཡང་ཆགས་སོང་ཞེས་གསུང་གི་འདུག་ལ། བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པའི་ལས་འཆར་འགན་འཛིན་བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ་ལགས་ཀྱིས། ད་ལྟ་ཡོད་པའི་བོད་པའི་གཞོན་སྐྱེས་མང་པོ་ཞིག་གིས་དེ་སྔ་བོད་ནང་གི་ཞི་རྒོལ་སྐབས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དེ་དངོས་སུ་མཐོང་མྱོང་མེད་ཀྱང་། ད་ལྟ་ཡོད་པའི་པར་རིས་དེ་དག་གིས་སྐབས་དེའི་ཚོར་བ་དངོས་སྤྲད་དེ་སེམས་ཤུགས་འཕར་མ་སྤྲད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་གི་འདུག

རྩ་བའི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་གྱི་བོད་ནང་གི་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་ཐེངས་དང་པོའམ་ཞི་རྒོལ་ལས་འགུལ་དེ་ཡང་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། དེ་ནི་ལོ་དེའི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་ཏེ། སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཐབས་ཀྱི་ཞི་བའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ ༥ འདོན་གནང་མཛད་པ་དེར། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ཚད་མེད་ཞུས་ཤིང་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས་པའི་ངན་སྐུལ་བྱས་པའི་སྐོར་བོད་མི་རྣམས་ཤེས་ཏེ། དེའི་རྗེས་རིམ་པས་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་རྣམས་གདུག་རྩུབ་ཅན་ཡིན་པ་ཤེས་ཏེ་ལས་འགུལ་དེ་བཞིན་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་གསུང་གི་འདུག

པར་ལེན་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་བཞུགས་སྒར་རྡ་རམ་ས་ལར་ཕེབས་འབྱོར་བྱུང་བའི་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱི་འབྲེལ་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ་བྷརཱ་ཡེན་མསཏི་ (Brian Mast) ལགས་ཀྱིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་ཨ་རིའི་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་ཟུང་སྦྲེལ་གྱི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆུང་གིས། ཚེས་ ༣༠ ཡི་སྔ་དྲོར་བོད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་ཞུས་པ་དང་། མཇལ་ཁའི་སྐབས་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་ལྷན་རྒྱ་ནག་དང་བོད་ཀྱི་རང་དབང་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་གནད་དོན་མང་དག་ཅིག་གི་སྐོར་བཀའ་མོལ་ཞུས་ཡོད་ཅིང་། མཇལ་ཁ་དེ་ནི་བརྗེད་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་གི་འདུག

དེ་ཡང་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱི་འབྲེལ་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ་བྷརཱ་ཡེན་མསཏི་ (Brian Mast) ལགས་ཀྱིས། འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་དྲི་བ་སྟེ་རྒྱ་ནག་གི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་སྐུལ་སྤེལ་གྱི་ཁྲིམས་དེས། རྒྱལ་མཚམས་བརྒལ་བའི་དྲག་གནོན་གྱི་ཉེན་ཁ་ཡོད་བཞིན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བོད་མི་དང་ལྷག་པར་ཨ་རིར་གནས་སྡོད་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་འབྲེལ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པའི་བཀའ་ལན་གནང་སྐབས། “རྒྱ་ནག་གིས་རྒྱལ་མཚམས་བརྒལ་བའི་དྲག་གནོན་བརྒྱུད། འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་སར་སོ་མྱུལ་བཏང་བ་སོགས་བྱེད་དེ་རྒྱ་ནག་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་འདོད་པའི་བྱ་གཞག་རྣམས་བཀག་འགོག་བྱེད་ཐབས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། ཨ་རིས་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོག་ཐང་དང་མང་གཙོར་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས། མི་རྣམས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཀྱིས་ཡོད། དེ་ནི་ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་གི་ཁྱད་པར་རེད།” ཅེས་གསུངས་བྱུང་ལ།

ཡང་ཨ་རིའི་མང་གཙོ་ཚོགས་པའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཧེ་ལི་སིཊི་ལྦན་ (Haley Steven) ལགས་ཀྱིས། “ང་ནི་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཊམཔ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་གྱི་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་རྣམས་དང་ལྷན་དུ་སླེབས་ཡོད་ཀྱང་། མང་གཙོ་དང་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོག་སྐད་ཆ་བཤད་པར་སྐྲག་ཀྱི་མིན་འདུག་ལ། ད་ལྟ་ང་ཚོས་བསམ་བློ་གཏིང་ཟབ་བཏང་སྟེ། བོད་མིའི་མང་གཙོར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུའི་དུས་སྐབས་གལ་ཆེན་ཞིག་ལ་སླེབས་ཡོད།” ཅེས་གསུངས་བྱུང་།

(OHHDL)

གཞན་ཨ་རིའི་མང་གཙོ་ཚོགས་པའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཤྲི་ ཐ་ནེ་དྷར་ (Shri Thanedar) ལགས་ཀྱིས་ཐེངས་འདིའི་མཇལ་ཁ་དང་འབྲེལ། སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་ཚོགས་གཙོ་མསཏི་ (Mast) རྣམ་གཉིས་མཇལ་འཕྲད་ཀྱི་དུས་སྐབས་འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་རེད། དེ་ནི་སེམས་འགུལ་ཐེབས་པ་ཞིག་བྱུང་ལ་ང་ཚོས་༧གོང་ས་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་ཐོབ་པར་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་ཚོར་གྱི་ཡོད་ཅེས་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།

ཐེངས་འདིའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་རྣམས་ཀྱིས་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་ཞུས་པའི་བརྙན་ཞིག་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཡིག་ཚང་གིས་འདོན་སྤེལ་གནང་བའི་ནང་། ༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས། བོད་རྒྱ་ཆེ་མི་མང་གིས་སྐུ་ཉིད་ལ་རེ་བ་བྱེད་རྒྱུ་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་དེ་ངས་བཟུང་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་དང་བོད་མིའི་ཚབ་གནང་སྟེ་བཀའ་མོལ་གནང་གི་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་ཐུག་ཡོད་ཅེས་བཀའ་བསྩལ་གནང་འདུག་ཅིང་། སྐབས་དེར་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱི་འབྲེལ་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ་བྷརཱ་ཡེན་མསཏི་ (Brian Mast) ལགས་ཀྱིས། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་ཀྱི་རང་དབང་གི་མེ་ལྕེ་གསོན་པོར་གནས་པར་མཛད་ཡོད་པའི་སྐོར་བཀའ་མོལ་གནང་བ་བཞིན། བོད་ཀྱི་མེ་ལྕེ་གསོན་པོར་གནས་པ་ལ་རང་དབང་གི་མེ་ལྕེ་གསོན་པར་གནས་དགོས་པས། ཨ་རིར་རང་བཙན་ཐོབ་སྟེ་ལོ་ ༢༥༠ སོང་བའི་དུས་དྲན་གྱི་ཕྱག་རྟགས་ཤིག་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་ཕུལ་ཏེ། ཨ་རི་བཞིན་བོད་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་བྱུང་སྟེ་སྲུང་བརྩི་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཞུ་ཡི་ཡོད་ཅེས་ཞུས་འདུག

ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་ཞིག་བཞུགས་སྒར་རྡ་རམ་ས་ལར་ཕེབས་འབྱོར་བྱུང་པའི་སྐབས་སྣེ་ཁྲིད་པ་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་ཕྱི་འབྲེལ་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ་བྷརཱ་ཡེན་མསཏི་ (Brian Mast) ལགས་ཀྱིས། ཐེངས་འདིའི་འཚམས་གཟིགས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་སྐོར་སྐྱོད་དང་། དམིགས་བསལ་རྡ་སར་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་མཇལ་ཏེ། གཙོ་བོ་ཨ་མི་རི་ཀའི་གཞུང་གིས་བོད་དོན་ལ་ཡུན་རིང་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་བཞིན་པར་བརྟེན། ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་རྣམས་ལ་བོད་དོན་སྐོར་དེ་བས་མང་བ་རྒྱུས་ལོན་ཆེད་བཅར་བ་ཡིན་ཞེས་དང་། ང་ཚོ་ཁྱེད་ཚོའི་མཉམ་དུ་ཡོད་ཅེས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་བརྒྱུད་བོད་མི་ཚོར་བརྡ་ལན་གནང་སོང་།

ཐེངས་འདིར་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་བྷརཱ་ཡེན་མསཏི་ (Brian Mast) ལགས་དང་ལྷན་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་ཟུང་སྦྲེལ་གྱི་འཐུས་མི་སྟེ། མང་གཙོ་ཚོགས་པའི་འཐུས་མི་གཉིས་དང་། སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་འཐུས་མི་གསུམ་ཕེབས་ཡོད་པ་སྟེ། ཧེ་ལི་སཊི་ལྦནསི་ (Haley Stevens) ལགས་དང་ཤྲི་ཐ་ནེ་དྷར་(Shri Thanedar) ལགས། འཇེམསི་གྷ་ལ་གྷར་ (James Gallagher) ལགས། ཇི་མི་ པེ་ཊྲོ་ནིསི་ (Jimmy Patronis) ལགས་བཅས་ཡིན་པ་དང་། གཞན་འབྲེལ་ཡོད་ལས་བྱེད་དང་ཁོང་རྣམས་ཀྱི་ནང་མི་བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༡༧ ཕེབས་ཡོད་པ་རེད།།

བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།

འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ།

ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་ཟུང་སྦྲེལ་གྱི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་ཞིག་རྡ་སར་ཕེབས་པ།

འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ལ་བོད་མདོ་སྨད་ནས་ཡིན་པའི་བོད་མི་ཞིག་གིས་སྐྱིད་གྲོང་ལ་གནད་འཚེ་བྱུང་པའི་སྐབས་སུ་མགོ་ལོག་དང་བླ་བྲང་ཕྱོགས་ནས་དགེ་འདུན་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་སྐྱིད་གྲོང་དུ་ཞལ་འདེབས་དང་རོགས་སྐྱོར་ཆེད་འགྲོ་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་བཟོས་ཡོད་པ་འདི་གཞུང་གིས་བཀག་སྡོམ་བྱས་ནས་འགྲོ་རུ་མི་བཅུག་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་བ་འདི་ཁོང་གི་ངོ་ཤེས་པའི་དགེ་འདུན་པ་ཞིག་གིས་བརྗོད་ཡོད་པ་གསུངས་བྱུང་། བོད་མི་དེའི་མིང་དང་ངོ་སྤྲོད་སོགས་བདེ་འཇགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་འདིར་བཀོད་མེད།

ཡང་སྐྱིད་གྲོང་ལ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཞིག་གིས། གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་བའི་མི་སྣའི་ནང་མི་སྐྱིད་གྲོང་རྫོང་བར་འཚོལ་བར་སླེབས་ཡོད་རུང་ཕྱིར་ལོག་བཏང་ཡོད་པ་དང་། མཐའ་མཚམས་སུ་སྐྱོད་ཆོག་པའི་ལག་འཁྱེར་མེད་ན་གཏོང་གི་མེད་པ་མ་ཟད། ད་ལྟ་མཐའ་མཚམས་ཁུལ་དུ་སྐྱོད་ཆོག་པའི་ལག་འཁྱེར་བཟོ་ཡི་མེད་པ་རེད། དེ་བཞིན་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་སྐྱིད་གྲོང་རྫོང་གི་ལས་བྱེད་པ་ལས་ཕྱི་ནས་མི་གཏོང་གི་མི་འདུག་ཅེས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་བརྗོད་བྱུང་།

(REUTERS)

གྲངས་ཐོ་ཁ་གསལ་མེད་པ།

ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༨ ཉིན་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་ཁབ་གནོད་འཚེ་སྔོན་འགོག་མྱུར་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་དང་ཛ་དྲག་དོ་དམ་ལྷན་ཁང་གིས། སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོར་མི་ ༥༦༢ འདས་གྲོངས་དང་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་ཡོད་པའི་ཐོག་མའི་གྲངས་ཐོ་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད་ན་ཡང་འདས་གྲོངས་སོང་བ་དང་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་བའི་གྲངས་ཐོ་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ནས་བརྗོད་མི་འདུག

ཡང་ཚེས་ ༢༤ ཉིན་རྒྱ་ནག་ཕྱི་འབྲེལ་ལྷན་ཁང་གི་མགྲིན་ཚབ་པ་ཀོའོ་ཅ་ཁུན་ལ་གསར་འགོད་པས་གནོད་འཚེའི་ཁྲོད་འདས་གྲོངས་དང་གར་སོང་ཆ་མེད་ཀྱི་གྲངས་ཐོ་གསར་ཤོས་དྲིས་སྐབས། ཕྱི་རྒྱལ་མི་སེར་ ༢༦༡ གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་བ་དང་འབྲེལ་ཡོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱ་ནག་ལ་བཅའ་སྡོད་གཞུང་ཚབ་ཁང་ལ་བརྡ་ཁྱབ་བཏང་ཟིན་པ་བརྗོད་པ་ལས། འདས་གྲོངས་དང་གར་སོང་ཆ་མེད་ཀྱི་གྲངས་ཐོ་གསར་པ་བརྗོད་མི་འདུག

ཞལ་འདེབས་བསྡུ་རུབ་ལ་བཀག་འགོག

དེ་བཞིན་བོད་མདོ་སྨད་ནས་ཡིན་པའི་བོད་མི་དེས་མུ་མཐུད་གསུངས་དོན་དུ། བོད་ནང་ཁུལ་དུ་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་ཤེས་ཀྱི་མེད་པ་དང་། དཔེར་ན། མི་ག་ཚོད་ཙམ་འདས་གྲོངས་སུ་སོང་བ་དང་མི་ག་ཚོད་ཙམ་ཞིག་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་བའི་གྲངས་ཐོར་རྫུན་བཟོ་བྱས་པའི་སྣང་ཚུལ་འདུག ད་དུང་ཞལ་འདེབས་ཀྱི་སྐོར་ལ་མཚོན་ན། བོད་ནང་ནས་ཞལ་འདེབས་བསྡུ་རུབ་ཀྱི་ཐད་དོ་དམ་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཡོད་པ་ཡང་གསུངས་བྱུང་།

གཞུང་འབྲེལ་ཡིག་ཆའི་ནང་དུ་ཡང་སྒེར་ངོས་ནས་ཞལ་འདེབས་བསྡུ་རུབ་བྱ་མི་ཆོག་པ་བརྗོད་འདུག དེ་ཡང་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༤ ཉིན་ནས་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁག་གི་དམངས་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་སྐྱིད་གྲོང་གནོད་འཚེའི་མིང་ཐོག་ནས་སྐད་འཕྲིན་དང་། སྐད་འཕྲིན་གྱི་གྲོགས་ཚོམས། བརྙན་ཐུང་དྲ་ལམ། ངག་ཐོག་འབོད་སྐུལ་སོགས་བརྒྱུད་ཆོག་མཆན་མེད་པར་སྒེར་དང་ཚོགས་པས་ཞལ་འདེབས་བསྡུ་རུབ་བྱེད་མི་ཆོག་པ་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་འདུག ཡིན་ན་ཡང་ལྷ་སའི་དགེ་རྩ་ཚོགས་པ་ལྟ་བུའི་གཞུང་གི་འབྲེལ་ལམ་བརྒྱུད་ཞལ་འདེབས་བསྡུ་རུབ་བྱེད་ཆོག་པ་བརྗོད་འདུག

ཡང་འདི་ག་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་སྐྱིད་གྲོང་གི་བོད་མི་འདིས་བརྗོད་པར། ད་ལྟ་གཞུང་གིས་ཞལ་འདེབས་བསྡུ་རུབ་ཀྱི་གསལ་བསྒྲགས་དེ་འདྲ་མི་འདུག རྗེས་ལ་ཞལ་འདེབས་དགོས་མཁོ་ཡོད་ན་སྐྱིད་གྲོང་གི་གསལ་བསྒྲགས་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་འདིའི་ཐོག་གཅིག་གྱུར་ངང་གཞུང་གི་གསལ་བསྒྲགས་བྱེད་ཀྱི་རེད། ད་ལྟ་ཞལ་འདེབས་སྤྲོད་ས་མི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།

(Tibet Daily)

གསར་དུ་བསྐོ་བཞག་བྱས་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་དམར་ཤོག་དྲུང་ཆར་ཧུའུ་ཁྲང་ཧྲེང་གིས་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༤ ནས་ ༢༥ ཉིན་བར་སྐྱིད་གྲོང་དུ་གནོད་འཚེའི་རྗེས་མཇུག་ལས་དོན་ལ་ལྟ་ཞིབ་བྱེད་པར་སྐྱོད་སྐབས། འདས་གྲོངས་སུ་སོང་བ་དང་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་པ་མུ་མཐུད་འཚོལ་དགོས་སྐོར་བརྗོད་པ་དང་། ད་དུང་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དྲིལ་བསྒྲགས་ཟེར་བར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས་པ་དང་། དྲིལ་བསྒྲགས་ལས་དོན་གྱི་རང་འགུལ་དབང་ཆ་དམ་འཛིན་བྱེད་དགོས་པའང་བརྗོད་ཡོད།

ད་ལྟ་སྐྱིད་གྲོང་དུ་གནོད་འཚེ་བྱུང་ནས་ཟླ་གཅིག་ལྷག་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ་བོད་ཕྱོགས་ཀྱི་འདས་གྲོངས་དང་གར་སོང་ཆ་མེད་ཀྱི་མཐའ་མའི་གྲངས་ཐོ་དང་། འདས་པོའི་ངོ་རྟགས་ངོས་འཛིན་གྱི་གནས་སྟངས། གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་བ་ག་ཚོད་རྙེད་ཡོད་མེད་བཅས་ད་དུང་གནས་ཚུལ་ཁ་གསལ་ཞིག་གསལ་བསྒྲགས་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་རེད།།

ཁ་སྣོན་གསར་འགོད། བཀྲ་དབང་།

ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱི་འབྲེལ་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ་བྷརཱ་ཡེན་མསཏི་ (Brian Mast) ལགས་ཀྱིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་ཨ་རིའི་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་ཟུང་སྦྲེལ་གྱི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཁག་གཅིག་ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་བཞུགས་སྒར་རྡ་རམ་ས་ལར་ཕེབས་འབྱོར་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱི་འབྲེལ་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ་བྷརཱ་ཡེན་མསཏི་ལགས་ཀྱིས། ཐེངས་འདིའི་འཚམས་གཟིགས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་སྐོར་སྐྱོད་དང་། དམིགས་བསལ་དེ་རིང་རྡ་སར་འབྱོར་ཏེ་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་མཇལ་ཏེ། གཙོ་བོ་ཨ་མི་རི་ཀའི་གཞུང་གིས་བོད་དོན་ལ་ཡུན་རིང་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་བཞིན་པར་བརྟེན། ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་རྣམས་ལ་བོད་དོན་སྐོར་དེ་བས་མང་བ་རྒྱུས་ལོན་ཆེད་བཅར་བ་ཡིན་ཞེས་དང་། ང་ཚོ་ཁྱེད་ཚོའི་མཉམ་དུ་ཡོད་ཅེས་བོད་མི་ཚོར་བརྡ་ལན་གནང་སོང་།

(RFA Tibetan)

ཐེངས་འདིར་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་བྷརཱ་ཡེན་མསཏི་ (Brian Mast) ལགས་དང་ལྷན་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་འཐུས་མི་སྟེ། མང་གཙོ་ཚོགས་པའི་འཐུས་མི་གཉིས་དང་། སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་འཐུས་མི་གསུམ་ཕེབས་ཡོད་པ་སྟེ། ཧེ་ལི་ སཊཱི་ཝནསི་ (Haley Stevens) ལགས་དང་ཤྲི་ཐ་ནེ་དྷར་(Shri Thanedar) ལགས། འཇེམསི་གྷ་ལ་གྷར་ (James Gallagher) ལགས། ཇི་མི་ པེ་ཊྲོ་ནིསི་ (Jimmy Patronis) ལགས་བཅས་ཡིན་པ་དང་། གཞན་འབྲེལ་ཡོད་ལས་བྱེད་དང་ཁོང་རྣམས་ཀྱི་ནང་མི་བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༡༧ ཕེབས་ཡོད་པ་རེད།

(RFA Tibetan)

རྩ་བའི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༦ ནས་འཕོ་ལེན་བྱུང་པའི་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱི་ཨ་རིའི་ཁུལ་དུ་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་དང་གནད་ཡོད་མི་སྣ་མཇལ་འཕྲད་གནང་ཡོད་པའི་ཁོངས། ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱི་འབྲེལ་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ་བྷརཱ་ཡེན་མསཏི་ལགས་དང་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་འཐུས་མི་མཡེ་ཀལ་མེཀ་ཀོལ་ (Michael McCaul) ལགས་རྣམ་གཉིས་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས། ད་ལྟའི་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་གཞིགས་པའི་བོད་དོན་ལ་གཏན་འཇགས་དང་། འཆར་གཞི་ལྡན་པའི་རྒྱབ་སྐྱོར་དགོས་གལ་ཆེ་བའི་སྐོར་ཞུ་སྐུལ་གནང་ཡོད་པ་རེད།

གཞན་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་ཚེས་ ༢༨ ཉིན་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་རྒྱ་གར་གྱི་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་ (Vikram Misri) ལགས་དང་ཡང་མཇལ་འཕྲད་སོགས་མཛད་རིམ་ཁག་ཅིག་གྲུབ་ཡོད་པ་རེད།།

པར་ལེན་སྒྲིག་སྦྱོར་དང་ཁ་སྣོན་གསར་འགོད། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།

དཔལ་རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་ཨོ་རྒྱན་འཕྲིན་ལས་རྡོ་རྗེ་མཆོག་གིས་དེ་སྔ་བལ་ཡུལ་དང་འབྲུག་ཡུལ་ནང་ཕེབས་ཐུབ་རྒྱུའི་ཐུགས་རེ་ཡོད་པ་གསུངས་ཡོད་ལ། འདི་ལོ་འབྲུག་རྒྱལ་འཇིག་མེད་གེ་གསར་རྣམ་རྒྱལ་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གི་གདན་ཞུའི་བཀའ་འཁྲོལ་ཡོད་ཐོག་དཔལ་༧རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༩ ནས་ ཕྱི་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༧ བར་འབྲུག་ཡུལ་ནང་ཕེབས་ཏེ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་རིམ་དུ་མ་བསྐྱང་གནང་མཛད་རྒྱུ་ཡིན་འདུག

དེ་ཡང་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་འབྲུག་ནང་གི་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣ་ཞིག་དང་། བོད་མིའི་དགོན་སྡེ་ཁག་ཅིག་གི་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་དོན་ལྟར་ན། བདུན་ཕྲག་རྗེས་མ་འབྲུག་ནང་གི་ནང་པའི་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་བླ་ཆེན་རྣམ་པ་ལྷན་འཛོམས་གནང་རྒྱུ་ཡིན་པ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་བྱུང་།

ཆིབས་སྒྱུར་གྲ་སྒྲིག་གནང་ཕྱོགས་ཐད་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་གནང་མེད་ཀྱང་། འབྲུག་ནང་གིས་མཆོད་རྟེན་ ༡༠༨ ཚོགས་པའི་ངོ་དེབ་ཐོག་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་གསལ་ལྟར་ན། ཕྱི་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡ དགུ་པའི་ལྷ་འབབ་དུས་ཆེན་ཉིན་འབྲུག་དགེ་ལེགས་ཕུག་དྲན་ཤེས་ཁྲོམ་ཚོགས་སུ་བྱང་ཆུབ་མཆོད་རྟེན་ ༡༠༨ བཞེངས་རྒྱུའི་གཞུང་འབྲེལ་མཛད་སྒོར་དཔལ་༧རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་དཔལ་ས་སྐྱ་༧གོང་མ་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག ༧སྐྱབས་རྗེ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་རྗེ་བཙུན་བློ་བཟང་རྡོ་རྗེ་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་དང་གཞན་ཡང་ཆོས་རྒྱུད་རིས་མེད་ཀྱི་བླ་ཆེན་ཁག་མང་དག་ཅིག་ཕེབས་ཞུགས་གནང་རྒྱུ་ཡིན་འདུག

མཛད་རིམ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་གསལ་ལྟར་ན། ༧རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་མཆོག་ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་འབྲུག་སྤ་གྲོ་གནམ་ཐང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་རྒྱུ་དང་ཕྱི་ཚེས་ ༣༠ ཉིན་སྤ་གྲོ་སྟག་ཚང་གཙོས་པའི་གནས་ཆེན་ཁག་ལ་གནས་གཟིགས་མཛད་རྒྱུ། ཕྱི་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་༡ དགུ་པ་ལྷ་འབབ་དུས་ཆེན་ཉིན་འབྲུག་དང་རྒྱ་གར་ཨ་སམ་མངའ་སྡེའི་ས་མཚམས་དགེ་ལེགས་ཕུག་དྲན་ཤེས་ཁྲོམ་ཚོགས་སུ་འབྲུག་མངའ་བདག་རྒྱལ་པོའི་ཐུགས་དགོངས་ལྟར་མི་མང་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོ་དང་བླངས་ཐོག་མཉམ་ཞུགས་གནང་སྟེ་ཉིན་གཅིག་ལ་བྱང་ཆུབ་མཆོད་རྟེན། མཐོ་ཚད་མི་ཊར་ ༡༥ ཅན་ ༡༠༨ བཞེངས་རྒྱུའི་གཞུང་འབྲེལ་མཛད་སྒོར་དབུ་བཞུགས་དང་རབ་གནས་བཀའ་དབང་གནང་རྒྱུ་སོགས་ཀྱི་མཛད་འཆར་ཡོད་འདུག་ལ། མཛད་རིམ་ལྟར་ཕྱི་ཚེས་ ༢ ཉིན་འབྲུག་ཡུལ་གྱི་གཞུང་འབྲེལ་མཛད་སྒོར་ཆིབས་སྒྱུར་དང་། ཕྱི་ཚེས་ ༣ ཉིན་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ལ་བཀའ་དབང་བཀྲིན་བསྩལ་རྒྱུ། ཕྱི་ཚེས་ ༥ ནས་འབྲུག་ཐིམ་བུར་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ལ་གུ་རུའི་དབང་སྩལ་གནང་རྒྱུ་སོགས་ཀྱི་མཛད་འཆར་ཡོད་འདུག

དཔལ་རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་དང་འབྲུག་ཡུལ་དབར་གནའ་སྔ་མོ་ནས་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པ་དང་། ད་རེས་འབྲུག་ཆོས་ལྡན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱང་རྒྱུ་དེར་འབྲུག་ཡུལ་ནང་གི་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ནས་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོ་ཞུ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།

འབྲུག་ཡུལ་དེ་བཞིན་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ཁུལ་དུ་གནས་པའི་ནང་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་དང་མི་འབོར་གྱི་ཆ་ནས་མི་འབུམ་ ༨ ཙམ་ཡོད་པ་རེད།།

ཁ་སྣོན་གསར་འགོད། བཀྲ་དབང་།

བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། པ་སངས་ཚེ་རིང་།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༦ ཉིན་བོད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་བཞུགས་སྒར་རྒྱལ་བའི་ཕོ་བྲང་དུ། སིཔེན་ཆུ་སྲིབ་ཚང་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པའི་ཆོས་ཚོགས་ ༣༦ ལྷག་ནས་མི་གྲངས་ ༡༥༠ ལྷག་ཆེད་བཅར་གྱིས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུས་པ་དང་། ༧རྒྱལ་བའི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་གྱི་གཟེངས་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་པ་ཞིག་འབུལ་བཞེས་མཛད་སོང་།

སིཔེན་ཆུ་སྲིབ་ཚང་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པ་གསར་འཛུགས་གནང་མཁན་དགའ་ལྡན་ཤར་རྩེ་གྲྭ་ཚང་གི་དགེ་བཤེས་བསྟན་འཛིན་རྟ་མགྲིན་ལགས་ཀྱིས། ཐེབས་རྩ་དེ་བཞིན་གསར་འཛུགས་གནང་བའི་དགོས་པ་གཙོ་བོ་ནི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྙན་གྲགས་གང་གི་ཆེད་དུ་ཡང་མ་ཡིན་པར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཆད་སངས་ཀྱི་བསྟན་པར་༧གོང་ས་མཆོག་གི་བླ་ན་མེད་པའི་དགོངས་གཞི་ཁྱབ་སྤེལ་གནང་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ཞིང་། ༧གོང་ས་མཆོག་སྐར་མ་གཅིག་དང་ཉིན་མ་གཅིག་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་བཞུགས་པ་ནི་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་མཐའ་ཡས་ཀྱི་མཛད་པ་བསྐྱངས་ཤིང་། སྐུ་ཉིད་ནི་བོད་ཕྱི་ནང་གི་སྙིང་གི་ནོར་བུ་ཡིན་དུས་ང་ཚོ་སྐལ་བ་བཟང་པོ་ཡིན་ཞེས་གསུང་གི་འདུག་ལ། དགའ་ལྡན་ཤར་རྩེ་གྲྭ་ཚང་གི་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་བྱང་ཆུབ་སངས་རྒྱས་ལགས་ཀྱིས། ༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་། ཡང་སྒོས་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས། ལྷག་པར་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པ་སོགས། བོད་མིའི་འཕྲལ་ཕུགས་རྒྱང་གསུམ་དང་། ད་ལྟའི་གོ་ལ་འདིའི་ཐོག་༧གོང་ས་མཆོག་ལས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ་ཞིག་མེད་དུས། ཆོས་ཚོགས་ཀྱིས་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་གཟེངས་རྟགས་ཤིག་ཕུལ་ཡོད་པས་དཔེ་མི་སྲིད་ཀྱིས་སྐལ་བ་བཟང་པོ་བྱུང་ཞེས་གསུང་གི་འདུག མ་ཟད་ཁོང་གིས། རྩ་བའི་ཆོས་ཚོགས་ཆ་ཚང་ལ་དབང་ལུང་བསྩལ་བའི་ལམ་ལུགས་ཡོད་ཀྱང་། གཞུང་ཆེན་མོའི་ཐོག་སློབ་གཉེར་དང་དཔེ་འཁྲིད་གནང་གི་མེད་དུས། དགེ་བཤེས་རྟ་མགྲིན་ལགས་ཀྱིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་ཆོས་ཚོགས་དེའི་ནང་། གཞུང་ཆེན་མོའི་དཔེ་འཁྲིད་དང་རྩོད་པ་ཆ་ཚང་བསླབ་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི། སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཡང་ཡང་བཀའ་བསྩལ་མཛད་པའི་དགོངས་གཞི་དང་མཐུན་པ་ཡིན་དུས། དེ་ནི་ཐེངས་འདིའི་བརྟན་བཞུགས་ཀྱི་འབུལ་བ་གལ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད་ཅེས་གསུངས་བྱུང་།

མཇལ་ཁའི་སྐབས་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཐེབས་རྩའི་ཚོགས་མི་རྣམས་ལ། མ་ཎི་དང་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མ། འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་བཀའ་ལུང་བསྩལ་འདུག་ཅིང་། ཚོགས་མི་ཕལ་མོ་ཆེར་ཐེངས་འདིར་༧གོང་ས་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་ཐོབ་པ་ཐེངས་དང་པོ་ཆགས་ཀྱི་འདུག་པས། བསྐལ་པ་བཟང་པོ་དང་བརྗོད་མི་ཤེས་པའི་དགའ་ཚོར་བྱུང་ཞེས་གསུང་གི་འདུག

དེ་ཡང་སིཔེན་ནས་ཡིན་པ་ཨེ་མི་ལིའོ་ལགས་ཀྱིས། “དེ་རིང་ནི་ཉིན་མོ་དམིགས་བསལ་ཅན་ཞིག་ཡིན། རྩ་བའི་༧གོང་ས་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་ཐོབ་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་ཡིན་པ་དང་། ང་ལ་མཚོན་ན་ད་ཆ་ལོ་ཆེན་པོ་བསླེབས་ཡོད་པས་མཇལ་ཁ་དེ་ཕལ་ཆེར་ཐོག་མ་དང་མཐའ་མ་དེ་ཡིན་འགྲོ་བསམ་གྱི་འདུག ༧གོང་ས་མཆོག་གི་ཉེ་འགྲམ་དུ་བཅར་ཐུབ་པར་དམིགས་བསལ་གྱི་ཞི་བདེའི་ཚོར་བ་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག ཉིན་མ་དེ་དངོས་གནས་དམིགས་བསལ་ཅན་ཞིག་ཡིན།” ཞེས་གསུང་གི་འདུག་ལ། སིཔེན་ནས་ཡིན་པ་ཀྲིས་ཊིན་ལགས་ཀྱིས། ཚོར་བ་ཧ་ཅང་གཏིང་ཟབ་ཅིང་བརྗོད་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་བས་ངས་ད་ལྟའང་བསམ་བློ་གཏོང་བཞིན་ཡོད། བྱིན་རླབས་ནི་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་བྱུང་ཞེས་གསུང་གི་འདུག ཡང་སིང་ག་པུར་ནས་ཡིན་པ་ཀི་རཱན་ལགས་ཀྱིས། ཐེངས་འདིར་༧གོང་ས་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་ནི་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན་པས། དམིགས་བསལ་ཅན་ཞིག་བྱུང་ལ་བློ་ལ་གཤོངས་དཀའ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་སོང་། ང་ལ་མཇལ་ཁའི་སྐབས་ཚོར་བ་གང་བྱུང་བ་དེ་ཡང་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་པའི་ཚིག་སེམས་ལ་འཁོར་གྱི་མིན་འདུག

གཞན་ཐེངས་འདིའི་མང་མཇལ་ཁྲོད་རོ་ཧིཏ་ཨ་གྷར་ལྦལ་ལགས་དང་ཁོང་གི་གྲོགས་པོ་ཁག་ཅིག་ལ་མཇལ་ཁ་ཐོབ་ཡོད་པ། མཇལ་ཁ་གྲུབ་མཚམས་ཁོང་གིས། “ང་ཚོས་༧གོང་ས་མཆོག་མཇལ་བར་སྔོན་མ་ནས་རེ་བ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས། ཏེངས་འདིར་དངོས་སུ་མཇལ་དུས་དངོས་གནས་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་བྱུང་། མཇལ་ཁའི་སྐབས་ང་ཚོར་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་ཞུ་རྒྱུ་མང་དག་ཅིག་ཡོད་ཀྱང་། དངོས་སུ་མཇལ་པའི་སྐབས་༧གོང་ས་མཆོག་གི་ངོ་མཚར་བའི་རྣམ་པ་མཇལ་དུས་གང་ཡང་བརྗོད་མི་ཐུབ་པར་གྱུར་སོང་།” ཞེས་གསུང་གི་འདུག

བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།

རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་ཨ་རིར་རྒྱལ་དོན་ལྟ་སྐོར་ལ་འབྱོར་སྐབས་སྲིད་འཛིན་ཊམཔ་མཆོག་དང་ལྷན་གཙོ་བོ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་ཚོང་དོན་དང་། བདེ་འཇགས། མིས་བཟོས་རིག་ནུས། མ་འོངས་འབྲེལ་བ་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཕྱོགས་ཐད་གྲོས་མོལ་གནང་པ་ལས། བོད་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནས་སྟངས་སྐོར་གླེང་ཡོད་མེད་ཡོངས་གྲགས་གསལ་ཁ་མི་འདུག འོན་ཀྱང་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་མཐོ་གྲས་དབུ་ཁྲིད་འདི་འདྲ་མཇལ་མོལ་གནང་སྐབས་གྲོས་མོལ་གྱི་རིམ་པ་ཁ་ཤས་གནང་སྲོལ་ཡོད་དུས་སྐབས་དེར་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་སྐོར་གླེང་ཡོད་མེད་གསལ་བསྒྲགས་གང་ཡང་གནང་མེད་པ་རེད།

(REUTERS)

འགོ་ཁྲིད་གཉིས་ཀྱི་མཇལ་མོལ་དང་བོད་དོན།

རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་གི་ཉམས་ཞིབ་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་བུ་ཆུང་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས། ད་རེས་ཀྱི་དཔོན་རིགས་གཉིས་ཀྱི་མཇལ་མོལ་འདིའི་སྐབས་ཕྱིའི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་གང་ཙམ་མངོན་རྒྱུ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་ལ་ནང་གི་གནད་དོན་ཐོག་ནས་གང་གནང་ཡོད་མེད་དང་གྲུབ་འབྲས་ཇི་ཐོན་གསལ་པོ་མེད་པའི་མཇལ་ཕྲད་ཅིག་ཆགས་བསྡད་འདུག་ཅེས་དང་། བཀའ་མོལ་ག་རེ་གནང་མིན་ཚོད་དཔག་ཞུ་རྒྱུ་ཙམ་ལས་འདི་འདྲ་ཞིག་གནང་ཡོད་རེད་བརྗོད་དཀའ་བར་གྱུར་ཡོད་ཅེས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།

བོད་མི་ལས་འགུལ་བའི་སེམས་ཚོར།

ཨ་རིའི་རྒྱལ་སར་རྔམ་སྟོན་ལས་འགུལ་ཆེད་ཆེད་དུ་ཕེབས་པ་བོད་མི་ལས་འགུལ་བ་གཡུང་དྲུང་བསྟན་འཛིན་ལགས་ཀྱིས། བོད་དོན་གླེང་སློང་མ་བྱུང་པ་དེར་ཧ་ཅང་བློ་འཚབ་སྐྱེས་གཞི་ཞིག་དང་། ང་ཚོ་སེམས་སྐྱོ་དགོས་པ་ཞིག་རེད་བསམ་གྱི་འདུག འོན་ཀྱང་བཙན་བྱོལ་རང་དབང་ལུང་པར་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོའི་ངོས་ནས་ང་ཚོ་གཞིས་ལུས་བོད་མིའི་མགྲིན་ཚབ་པ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད་སྟབས་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་མུ་མཐུད་འཐབ་རྩོད་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་ཅེས་གསུངས་བྱུང་།

(SFT)

འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནད་དོན།

ཨ་རིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྟ་ཞིབ་ཚོགས་པའི་ཨེ་ཤེ་ཡ་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་གཞོན་པ་མ་ཡ་ཝང་ལགས་ཀྱིས། ད་རེས་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནད་དོན་འདི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་འཕེལ་རྒྱས་ཆེད་འགོ་ཁྲིད་གཉིས་ཀྱི་གྲོས་མོལ་སྐབས་སྣང་མེད་དུ་བཏང་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།

ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཟུར་དང་འཐུས་མི་ནེན་སི་པེ་ལོ་སི་དང་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཇིམ་མེཀ་གྷོ་ཝཱརཎ་ལགས་ཀྱིས་སྲིད་འཛིན་ཊམཔ་ལ་ཞི་ཅིན་ཕིང་དང་མཉམ་བོད་དོན་གླེང་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་གནང་པ་དང་། བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་ཨ་རིའི་ས་གནས་མང་པོ་ནས་ཕེབས་ཡོད་ལ། ཕ་རན་སི་དང་ཁེ་ན་ཌ་སོགས་ཐག་རིང་ནས་བོད་མི་མང་པོ་ཆེད་དུ་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཆེད་སླེབས་འདུག

རྒྱ་ནག་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཕྱིར་ལོག

རྒྱ་ནག་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་ཕྱི་ཚེས་ ༢༥ ཉིན་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཊམཔ་ལྷན་རྒྱས་ལ་རྒྱལ་ཡོངས་ཡིག་ཚགས་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ལ་ལྟ་སྐོར་ལ་ཕེབས་ཏེ་ཨ་རིའི་རྒྱལ་སར་སྲིད་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་མཇལ་མོལ་གྲུབ་སྟེ་ཞི་ཅིན་ཕིང་རྒྱ་ནག་ལ་ཕྱིར་བསྐྱོད་བྱས་ཡོད་པ་རེད།

“ཞི་ཅིན་ཕིང་གང་དུ་བསྐྱོད་ཀྱང་དེར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡིན།”

ཞི་ཅིན་ཕིང་ཨ་རིར་མ་འབྱོར་གོང་ནས་བཟུང་ལས་འགུལ་བསྟུད་མར་སྤེལ་མཁན་བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པའི་སྤྱི་ཁྱབ་འགན་འཛིན་བསྟན་འཛིན་སྨིན་ལེགས་ལགས་ཀྱིས་ད་རེས་ལས་འགུལ་མང་པོ་སྤེལ་ཐུབ་བྱུང་ཞེས་དང་། ཞི་ཅིན་ཕིང་གང་དུ་བསྐྱོད་ནའང་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་ཉེ་ཆར་ལྡི་ལིར་ཞི་འབྱོར་སྐབས་སྐད་འབོད་དང་ངོ་རྒོལ་བྱས་པ་ཡིན། ལོ་ཤས་གོང་སཱན་ཕ་རན་སིསྐོར་འབྱོར་དུས་ཡང་ང་ཚོས་ངོ་རྒོལ་བྱས་པ་ཡིན། པེ་རིས་དང་། སྦུ་ཌ་པེསཊ་བཅས་གང་དུ་བསྐྱོད་ཀྱང་ཁྱེད་ལ་དགའ་བསུ་མེད་ཅེས་སྐད་འབོད་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་བྱུང་། སྲིད་འཛིན་ཊམཔ་མཆོག་ཕྱི་ཟླ་ ༡༡ ནང་རྒྱ་ནག་གི་ཤན་ཊན་དུ་ཚོགས་རྒྱུའི་ཨེ་ཤེ་ཡ་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་ཚོང་དོན་ལྷན་ཚོགས་ཐོག་ལ་ཕེབས་རྒྱུར་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་མགྲོན་འབོད་ཞུས་ཡོད་པ་རེད།

ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་ཨ་རིར་ཕྱོགས་བསྐྱོད་སྐབས་ངོ་རྒོལ་བའི་ཐོག་རྒྱལ་མཚམས་བརྒལ་བའི་དྲག་གནོན་ཁ་གསལ་དུ་གྱུར་བ།

དེ་ཡང་ཞི་ཅིན་ཕིང་ཨ་རིར་འབྱོར་སྐབས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དུ་འབྱོར་པའི་རྒྱ་རིགས་ཁྲུའན་ཁྲུའང་བྲན་གྱིས། ཁྲུའན་ཁྲུའོང་བྲན་ལ་རྒྱ་ནག་གི་ཉེན་རྟོག་པས་ཁོང་གི་ནང་མི་ཚོར་ཁོང་ཝ་ཤིང་ཊོན་དུ་ཞི་ཅིན་ཕིང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་སར་བསྐྱོད་རྒྱུ་མེད་པའི་ཉེན་བརྡ་བཏང་ཡོད་པ་བརྗོད་བྱུང་ལ། རྒྱ་ནག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཁོང་གི་ནང་མིར་གནོད་སྐྱོན་བྱས་མེད་ཀྱང་སྐུལ་མ་བྱས་པ་དེ་བརྒྱུད་ཁོང་ལ་བརྡ་ལན་ཞིག་སྤྲད་ཡོད་པ་དང་། དེས་ཁོང་ལ་འཇིགས་སྣང་རྩ་བ་ནས་མ་བྱུང་ཞེས་བརྗོད་བྱུང་།

བྲན་ཁོང་རང་ཨ་རིར་གནས་སྟེ་་ལོ་ངོ་ ༡༨ སོང་ཡོད་པ་དང་། ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་ལྷག་རིང་ཞི་ཅིན་ཕིང་ལ་ཨ་རིར་ཕྱོག་བསྐྱོད་སྐབས་ངོ་རྒོལ་བྱས་འདུག ཡིན་ནའང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་དྲག་གནོན་དང་གནོན་ཤུགས་ལ་བློ་ཚབས་བྱེད་མཁན་ཁོང་གཅིག་པུ་དེ་མིན་པར་བོད་མི་ཡང་ཡོད་པ་རེད།

ལྷོ་བྱང་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཟུར་དོན་གྲུབ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་ཕྱི་ཟླ་ ༧ ནང་རྒྱ་ནག་གི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་དང་ཡར་ཐོན་སྐུལ་སྤེལ་གྱི་ཁྲིམས་གསར་པ་དེ་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་འགོ་འཛུགས་ཡོད་པས་ཁོང་གིས་ཁྲིམས་ཡིག་ནང་དོན་ཚན་ཁག་གིས་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་གནས་སྡོད་བོད་མི་ཚོར་བློ་ཚབས་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།

རྒྱ་ནག་གིས་ཕྱི་ཟླ་་༧ པའི་ཚེས་ ༡ ཉིན་ལག་བསྟར་འགོ་འཛུགས་བྱས་པའི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་ཁྲིམས་ཡིག་འོག་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོར་ཉེན་ཁ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

བོད་དཀར་མཛེས་ཏྲེ་ཧོར་ནས་ཡིན་པའི་ཚེ་དབང་དོན་གྲུབ་ལགས་ནི། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལོར་བོད་ནང་ས་བྱི་ཞི་རྒོལ་སྐབས་མཉམ་ཞུགས་ཀྱིས་ལག་པ་དང་བྲང་ཁོག་ལ་རྒྱ་ནག་གི་ཉེན་རྟོག་པའི་མེ་མདའ་ཕོག་ཡོད་པ་དང་། ལས་འགུལ་འདི་དག་ནང་ཞུགས་རྒྱུའི་ཆེད། བོད་ནང་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་རྒྱུ་བློས་གཏོང་གནང་པ་ཞིག་རེད་འདུག

དེ་བཞིན་ཡང་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་ལས་འགུལ་ནང་མཉམ་ཞུགས་གནང་མཁན་བོད་མི་ཚོར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྒྱུན་དུ་ལྟ་སྲུང་བྱེད་དེ་གནས་ཚུལ་ཉར་ཚགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ར་འཕྲོད་བྱུང་འདུག

ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་དང་ཌོ་ནལཌ་ཊམཔ་གཉིས་ཝ་ཤིང་ཊོན་དུ་མཇལ་འཕྲད་གནང་སྐབས་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཇིམ་མེཀ་གྷོ་ཝཱརན་ལགས་ཀྱིས་ Franklin གླིང་གར་ངོ་རྒོལ་གནང་ཡུལ་དུ་གཏམ་བཤད་གནང་སྐབས། རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་མཚམས་བརྒལ་བའི་དྲག་གནོན་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རེད་ཅེས་གསུངས་སོང་།།

ཁ་སྣོན་གསར་འགོད། སྒྲོལ་དཀར།

བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། ནོར་སྡེ་སྒྲོལ་མ།་དང་། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།

འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ།

“བོད་ནང་རྒྱ་སྒྱུར་གྱི་སྲིད་བྱུས་མཚམས་འཇོག་བྱ་དགོས།”

ཞི་ཅིང་ཕིང་ཨ་རིར་འབྱོར་སྐབས་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ནས་གནམ་ཐང་ལ་ཕེབས་བསུ།

ཞི་ཅིན་ཕིང་ལ་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་སྣེ་ལེན་དང་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ངོ་རྒོལ།

བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་ཤིག་གིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ།

སྲིད་འཛིན་ཊམཔ་དང་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མཇལ་མོལ་སྐབས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་གླེང་པའི་རེ་སྐུལ་གནང་པ།

༧པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་གློད་དགོས་ཞེས་ཞིའི་ཕྱོཊ་སྐྱོད་གོང་ཨ་རིས་དགོས་འདུན་བཏོན་པ།

ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་གི་འབྲེལ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་བོད།

“ཊམཔ་དང་ཞིའི་དབར་གྲོས་མོལ་སྐབས་བོད་ནང་གི་ཆོས་དད་རང་དབང་ཐད་གླེང་བའི་གོ་སྐབས་ཡོད།"

ཞི་ཅིན་ཕིང་དང་སྲིད་འཛིན་ཊམཔ་གཉིས་ཀྱི་དབར་ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་ནང་མཇལ་མོལ་གནང་པའི་དུས་སྐབས་དེར་ཨ་རིའི་ས་གནས་གང་ས་ནས་ཕེབས་པའི་བོད་མི་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོས་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིང་ཊོན་གྱི་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་མདུན་དུ་འདུ་འཛོམས་ཀྱིས་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ས་ཚིགས་བར་རྔམ་སྟོན་ངོ་རྒོལ་གནང་སྟེ། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཊམཔ་གྱིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་ལ་བོད་ནང་གི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་སྤྱི་དང་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས། ལྷག་པར་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་སྐུལ་སྤེལ་གྱི་ཁྲིམས་དེའི་ཐད་གླེང་དགོས་པ་དང་། བོད་ནང་གི་བཅའ་སྡོད་སློབ་གྲྭའི་གནས་སྟངས་དང་། བོད་མིའི་ཆོས་དད་རང་དབང་ཚུད་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནད་དོན་ཐོག་ལ་སེམས་འཚབ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་གླེང་སློང་གནང་དགོས་པའི་རེ་སྐུལ་གནང་གི་འདུག

དེ་ཡང་བོད་མི་ལས་འགུལ་བ་བསྟན་འཛིན་དངོས་གྲུབ་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་དོན་དུ། ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དང་། ཚོང་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བཅས་ལ་གཞིགས་དགོས་པར་བརྟེན་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཌོ་ནལཌ་ཊམཔ་ལ་མཛད་དཀའ་ཡོད་ཀྱང་ང་ཚོ་བོད་མིའི་རེ་འདུན་ལྟར་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་སྐུལ་སྤེལ་ཟེར་བའི་ཁྲིམས་དེ་ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་དགོས་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེ་གནང་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་ལ་རེ་བ་ཡང་ཡོད་དྲན་གྱི་འདུག ཨ་རིའི་གཞུང་འཛིན་ནང་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་མརྐོ་རུ་བྷི་ཡོ་ཁོང་ལ་མཚོན་ན་སྔར་བོད་དོན་ཐོག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེ་གནང་གི་ཡོད་པ་ལྟར། བསམ་བློའི་དཔྱད་གཞིའི་ནང་ཡོད་པའི་རེ་བ་ཡོད་ཅེས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།

ཡང་བོད་མི་རང་སྲེག་གནང་མཁན་བློ་དགའ་རང་བཙན་ལགས་ཀྱི་ཚ་མོ་བསོད་ནམས་ཆོས་སྒྲོན་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་དོན་དུ། ཁོང་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གི་སྲིད་འཛིན་ཡིན་པས་སོ་སོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁེ་ཕན་དེ་དང་པོར་འཇོག་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་། ང་ཚོས་རང་ནུས་གང་ཐུབ་ཀྱིས་རེ་བ་བཏོན་ཏེ་རེ་བ་བཟང་ས་ནས་བརྒྱབ་བསྡད་ཡོད་ཅེས་དང་། ཡང་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་ལ། ཁྱེད་རང་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཡོད་ན་ང་ཚོ་བོད་ཙམ་མ་ཟད། ཡུ་གུར་དང་ཧོང་ཀོང་བཅས་ཀྱི་མི་མང་གིས་མྱོང་བཞིན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ལྟོས་དང་། སྨྲ་ཤེས་དོན་གོ་བའི་མིའི་མཚན་ཉིད་ཚང་པ་ཞིག་བྱེད་རོགས་ཞེས་འབོད་སྐུལ་གནང་གི་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་སོང་།

བོད་མི་རྒན་གྲས་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་དོན་དུ། དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན་ཨ་རིར་འགན་འཁུར་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། གང་ལ་ཞེ་ན་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་ཨ་རིའི་སྐུ་ཚབ་ཊོལས་ཊོཡི་ (Tolstoy) བོད་ནང་ཕེབས་མྱོང་ཡོད། ཁོང་ངས་ངོ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོ་འབྲེལ་བ་ཞེ་དྲགས་ཡག་པོ་ཡོད། ཁོང་གིས་གསུངས་མྱོང་ཡོད། ང་བོད་ལ་འགྲོ་དུས་བོད་པས་རོགས་བྱེད་པ་འདི་ཆ་ཤས་ཤིག་གཞུང་གིས་བྱེད་ཐུབ་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་བྱས་མ་སོང་། དེར་བློ་ཕམ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་མྱོང་ཡོད་པས་དེ་ག་རང་རེད་འདུག་ཅེས་དང་། བོད་མི་ཚོས་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་གནང་ཡོད་རེད། བློ་དགའ་རང་བཙན་ལགས་ཀྱིས་སྐུ་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཕུལ་བ་འདི་ང་ཚོར་མིག་འབྱེད་སོང་པ། འདི་ང་ཚོས་མུ་མཐུད་ནས་ངའི་མི་རབས་འདི་རྫོགས་འགྲོ་གི་ཡོད་དུས་སེམས་ཤུགས་དང་ཡིད་ཆེས་འདི་དག་སྔར་ལྟར་ཉར་ཐུབ་ཡོད་པ་རེད། བྱས་ཙང་ང་ཚོའི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་མུ་མཐུད་ཉར་ཏེ་ཕྱག་ལས་གནང་དགོས་ཡག་འདི་ཤིན་ཏུ་བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་བསྟན་འཛིན་ཀུན་གསལ་ལགས་ཀྱིས། བོད་ནང་དུ་བོད་ཕྲུག་མང་པོ་རང་གི་ནང་མི་དང་ཁ་བྲལ་བྱེད་པ་འདི་ཡག་པོ་མ་རེད། ང་ཚོར་རང་དབང་དགོས་འདུག་ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།

ཡང་ཚེ་རིང་བདེ་སྐྱིད་ལགས་ཀྱིས། བོད་མི་ཚོར་སྐད་ཡིག་དང་ཆོས་དད་ཀྱི་རང་དབང་མེད་སྟབས་འདི་དག་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་གི་ཡོད་ཅེས་དང་། གཉིས་པར་བོད་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནས་སྟངས་འདི་ཛ་དྲག་དང་གནས་འགག་ཅིག་ལ་ཐུག་ཡོད་དུས་ད་བར་ང་ཚོས་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཏེ་རེ་བ་བརྒྱབ་དང་རྒྱག་བཞིན་པ་རེད་ལ་འདིའི་ཐད་འབོད་སྐུལ་ཞུ་གི་ཡོད་ཅེས་གསུངས་བྱུང་།

“བོད་ནང་རྒྱ་སྒྱུར་གྱི་སྲིད་བྱུས་མཚམས་འཇོག་བྱ་དགོས།”

བོད་མི་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོས་མཉམ་ཞུགས་གནང་པའི་ལས་འགུལ་དེའི་སྐབས། ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཟུར་དང་གྲོས་ཚོཊ་འཐུས་མི་ལྕམ་ནེན་སི་པེ་ལོ་སི་མཆོག་གིས་མཉམ་ཞུགས་གནང་སྟེ། བོད་ནང་རྒྱ་སྒྱུར་གྱི་སྲིད་བྱུས་འདི་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་བཏོན་སོང་།

དེ་ཡང་ལྕམ་ནེན་སི་པེ་ལོ་སི་མཆོག་གིས་གསུངས་དོན་དུ། ཞི་ཅིན་ཕིང་དེ་སྔ་འདིར་བསྐྱོད་ཐེངས་མཐའ་མར་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཕཡེནས་ཊེན་དང་ང་གཉིས་ཁོང་གི་སར་ཕྱིན་ཏེ་བོད་ནང་ཁྱེད་ཀྱི་བྱ་འགུལ་ཁག་ལ་སེམས་འཚབ་ཡོད་བརྗོད་པ་ཡིན། ཁོང་གིས། ཁྱེད་ཀྱིས་ག་རེ་གསུང་གི་ཡོད། མཁྱེན་གྱི་མི་འདུག བོད་ནང་བསྐྱོད་མྱོང་མེད་པ། ཁྱེད་རང་བོད་ནང་བསྐྱོད་ནས་ང་ཚོས་ཡར་རྒྱས་ཇི་བཏང་ཡོངས་སུ་ལྟ་དགོས་པ་རེད་བརྗོད་བྱུང་། ངས་ཞུས་ཡིན། ལོ་ ༢༥ རིང་བོད་དུ་བསྐྱོད་པའི་ཐོངས་མཆན་ཞུས་ཡིན། ད་བར་བསྐྱོད་ཐུབ་མ་བྱུང་། བྱས་ན་ང་ཚོར་མགྲོན་འབོད་གནང་རེད་དམ་ཞུས་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་སོང་། ཁོང་གིས་ད་དུང་། ༧གོང་ས་མཆོག་ནི་སྐྱེས་བུ་ཧ་ཅང་ཐུགས་བརྩེ་ཆེན་པོ་དང་ཆོས་པ་ངོ་མཚར་ཅན་རེད། ཁོང་གི་བཀའ་སློབ་ལ་གསོན་དང་། དེབ་ཀློག་སྟེ་འགྲོ་བ་མི་ཚང་མ་མཉམ་ཁྲིད་ཀྱི་དགོངས་གཞི་དེ་རྟོགས་དགོས་པ་རེད། སྐབས་རེ་ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་ནང་གི་གནས་སྟངས་ཐད་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་དུས་༧གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་དགོངས་འོག་བསྐྱོད་དགོས། ག་རེ་བྱས་ཀྱང་ང་ཚོས་དགོས་འདུན་འདོན་དགོས། ནན་ཏན་བྱེད་དགོས། ཆོས་དང་། སྐད། དད་དམ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་བཅས་ཀྱི་ཐད་བོད་ནང་གུས་བརྩི་དགོས་པ་རེད། བོད་ནང་རྒྱ་སྒྱུར་གྱི་ཐབས་ལམ་འདི་བཀག་དགོས་རེད་ཅེས་གསུངས་སོང་།

“ཞི་ཅིན་ཕིང་ཕྱིར་ལོག་མ་བྱེད་བར་དུ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡིན།”

ཞི་ཅིན་ཕིང་ཕྱིར་ལོག་མ་བྱེད་བར་དུ་ང་ཚོས་ངོ་རྒོལ་མཚམས་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་མིན་ཞེས་སློབ་ཕྲུག་ལས་འགུལ་བས་ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་ཉེ་འགྲམ་དུ་ཞི་རྒོལ་བྱས་སྐབས་བརྗོད་བྱུང་།

དེ་ཡང་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཊམཔ་གྱིས་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ལ་དགོང་དྲོའི་གསོལ་སྟོན་གནང་བཞིན་པའི་སྐབས་བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པའི་ངོས་ནས་ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་འཕྲེད་དར་ཕྱར་ཏེ་ཞི་ཅིན་ཕིང་ཁྱེད་ཀྱི་དབང་ཆ་མེད་པར་གྱུར་ངེས་རེད། བོད་ལ་རང་དབང་སྤྲོད་དགོས་ཞེས་པའི་འཕྲེད་དར་ཕྱར་ཏེ་ངོ་རྒོལ་གནང་སོང་ལ། སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན་བསྟན་འཛིན་བསྟན་འཛིན་སྨིན་ལེགས་ལགས་ཀྱིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་ཕྱིར་ལོག་མ་བྱེད་ཀྱི་བར་ངོ་རྒོལ་མཇུག་འདེད་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ཞེས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་ཨ་རིའི་ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་ནང་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ལ་རྒྱལ་དོན་འཚམས་གཟིགས་སུ་སྣེ་ལེན་གནང་ཡོད་ཅིང་། ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་དབར་ལ་ཚོང་དོན་མཉམ་ལས་དང་། ཚན་རིག་ལག་རྩལ། བདེ་འཇགས། མིས་བཟོས་རིག་ནུས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐད་ལ་གྲོས་མོལ་གནང་ཡོད་པ་ངོ་སྤྲོད་གནང་འདུག་ལ། རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་པོ་མིས་བཟོས་རིག་ནུས་ཀྱི་ཚན་རྩལ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་མཁན་རྒྱལ་ཁབ་གཙོ་བོ་གྲས་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། མིས་བཟོས་རིག་ནུས་འདི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོག་ལ་ཕན་ཐོགས་སྐྲུན་ཐུབ་རྒྱུ་དང་མིས་ཚོད་འཛིན་འོག་ཏུ་འཇོག་ཐུབ་པ་དགོས་རྒྱུའི་འགན་འཁྲི་ཡོད་པ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་འདུག་ལ། གལ་ཆེན་པོ་འདུག་ཅེས་གསུངས་བྱུང་།

ཁ་སྣོན་གསར་འགོད་དང་བརྙན་ཐུང་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བཀྲ་དབང་།

པར་ལེན་དང་བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། ནོར་སྡེ་སྒྲོལ་མ།

འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ།

ཞི་ཅིང་ཕིང་ཨ་རིར་འབྱོར་སྐབས་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ནས་གནམ་ཐང་ལ་ཕེབས་བསུ།

ཞི་ཅིན་ཕིང་ལ་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་སྣེ་ལེན་དང་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ངོ་རྒོལ།

བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་ཤིག་གིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ།

སྲིད་འཛིན་ཊམཔ་དང་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མཇལ་མོལ་སྐབས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་གླེང་པའི་རེ་སྐུལ་གནང་པ།

༧པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་གློད་དགོས་ཞེས་ཞིའི་ཕྱོཊ་སྐྱོད་གོང་ཨ་རིས་དགོས་འདུན་བཏོན་པ།

ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་གི་འབྲེལ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་བོད།

རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་ཨ་རིར་རྒྱལ་དོན་གྱི་འཚམས་འདྲི་འདི་ཚེས་ ༢༣ ཉིན་ནས་འགོ་བཙུགས་ཡོད་ཅིང་། ད་རེས་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ནས་གནམ་ཐང་དུ་དམག་མིའི་རུ་སྒྲིག་གི་ཁྲོད་ཞི་ལ་སྣེ་ལེན་གྱི་མཛད་སྒོ་ཐུང་ངུ་ཞིག་གནང་པའི་རྗེས་ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་ཡོད། ཡང་ཞི་ཅིན་ཕིང་གནམ་ཐང་ནས་མགྲོན་ཁང་ལ་སྐྱོད་ཡུལ་གྱི་ལམ་བར་དུ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་འཕྱར་ཞིང་བོད་ལ་རང་དབང་དགོས་ཞེས་སྐད་འབོད་བྱས་འདུག་ལ། དེ་བཞིན་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་མ་འབྱོར་སྔོན་གྱི་ཆུ་ཚོད་ཁ་ཤས་ནང་བོད་མི་དང་ཧོང་ཀོང་། རྒྱ་ནག་གི་དམངས་གཙོ་དོན་གཉེར་བ་སོགས་ཀྱིས་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་བ་སྤེལ་ཡོད་པ་དང་། དུས་མཚུངས་ཞི་ཅིན་ཕིང་ལ་བསུ་བ་བྱེད་མཁན་གྱི་རྒྱ་རིགས་མང་པོ་ཡོད་སར་བོད་དོན་ལས་འགུལ་སྤེལ་མཁན་སྐྱོད་སྐབས། ས་གནས་ཉེན་རྟོག་པས་བོད་མི་ངོ་རྒོལ་བ་རྣམས་ས་གནས་དེ་ནས་ཐག་རིང་ཞིག་ཏུ་བསྐྱོད་དགོས་པ་བརྗོད་དེ་ཟུར་འབུད་བྱས་འདུག

(RFA Tibetan)

ཡང་ཚེས་ ༢༣ ཉིན་གྱི་ཉིན་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མིས་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་སྐོང་ཚོགས་གནང་སྟེ་བོད་དང་ཤིན་ཅང་། ཧོང་ཀོང་སོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནས་སྟངས་ལ་དོ་ཁུར་དགོས་པ་དང་། རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ལ་གླེང་དགོས་པ་ནན་བརྗོད་གནང་ཡོད།

འདི་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའི་ནང་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཌོ་ནལཌ་ཊམཔ་རྒྱ་ནག་ལ་རྒྱལ་དོན་གྱི་འཚམས་འདྲིར་ཕེབས་སྐབས་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཨ་རིར་མགྲོན་འབོད་གནང་ཡོད།

ད་རེས་ཀྱི་རྒྱལ་དོན་འཚམས་འདྲི་འདི་ཚེས་ ༢༥ བར་ཡིན་ཞིང་། ཚེས་ ༢༤ ཉིན་ཕོ་བྲང་དཀར་པོར་འགོ་ཁྲིད་གཉིས་མཇལ་འཕྲད་དང་རྒྱལ་དོན་གསོལ་ཚིགས་ཀྱི་ལས་རིམ་ཡོད་ལ། ཉིན་དེར་བོད་མི་ཚོས་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིང་ཊོན་ཌི་སི་ལ་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་སྤེལ་འཆར་ཡོད་འདུག

(Jonathan Ernst/REUTERS)

ཞི་ཅིན་ཕིང་དེ་སྔ་ཨ་རིར་མཐའ་མ་འདི་ ༢༠༢༣ ལོའི་ཟླ་ ༡༡ པར་སན་ཧྥི་རན་སིས་ཀོ་རུ་ཨེ་ཤེ་ཡ་དང་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་ལྷན་ཚོགས་སུ་མཉམ་ཞུགས་བྱས་པ་དང་། སྐབས་དེ་དུས་སྲིད་འཛིན་ཇོ་བྷཡི་ཌེན་དང་མཇལ་འཕྲད་བྱུང་ཡོད་ལ། ༢༠༡༧ ལོར་ཨ་རིའི་ཧྥོ་ལོ་རི་ཌ་ལ་སྲིད་འཛིན་ཝམཔ་དང་ཞི་གཉིས་མཇལ་འཕྲད་བྱུང་པ། ༢༠༡༥ ལོའི་ཟླ་ ༩ པར་ཨ་རིར་རྒྱལ་དོན་འཚམས་འདྲིར་སྐྱོད་སྐབས་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མ་དང་མཇལ་ཡོད།།

ཁ་སྣོན་གསར་འགོད་པ། བཀྲ་དབང་།

བར་ལེན། བསྟན་འཛིན་བདེ་སྐྱིད།

བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། ནོར་སྡེ་སྒྲོལ་མ།

འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ།

ཞི་ཅིན་ཕིང་ལ་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་སྣེ་ལེན་དང་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ངོ་རྒོལ།

བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་ཤིག་གིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ།

སྲིད་འཛིན་ཊམཔ་དང་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མཇལ་མོལ་སྐབས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་གླེང་པའི་རེ་སྐུལ་གནང་པ།

༧པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་གློད་དགོས་ཞེས་ཞིའི་ཕྱོཊ་སྐྱོད་གོང་ཨ་རིས་དགོས་འདུན་བཏོན་པ།

ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་གི་འབྲེལ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་བོད།

“ཊམཔ་དང་ཞིའི་དབར་གྲོས་མོལ་སྐབས་བོད་ནང་གི་ཆོས་དད་རང་དབང་ཐད་གླེང་བའི་གོ་སྐབས་ཡོད།"

རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་སྐུལ་སྤེལ་གྱི་ཁྲིམས་ཡིག་དེའི་ནང་། ལོ་རེའི་ཟླ་ ༩ པའི་བདུན་ཕྲག་བཞི་པ་དེ་བཞིན་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་དྲིལ་ཡར་ཐོན་དྲིལ་བསྒྲགས་ཀྱི་གཟའ་འཁོར་དུ་བརྩི་སྲུང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། ཁྲིམས་ཡིག་དེར་ཁ་གཏད་གདོང་ལེན་གྱི་ཆེད་དུ། ལོ་རེའི་ཕྱི་ཟླ་ ༩ པའི་བདུན་ཕྲག་བཞི་པ་དེ་བཞིན་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅེས་སྲུང་གི་གཟའ་འཁོར་དུ་སྲུང་བརྩི་ཞུས་ཐོག བཞུགས་སྒར་དུ་མཚོན་ན་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཐུགས་ཀྱི་དགོངས་གཞི་དང་འབྲེལ་བའི་གློག་བརྙན་གཟིགས་འབུལ་དང་། ན་ཆུང་བྱིས་པར་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ལས་འགུལ་སོགས་སྤེལ་གནང་རྒྱུ་འགོ་འཛུགས་གནང་སོང་།

དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གིས་རྡ་སའི་གློག་བརྙན་ཁང་ནང་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་འབྲེལ་བའི་གློག་བརྙན། (Man of Peace) ཞེས་པ་ཞིག་གཟིགས་འབུལ་གྱིས། སྐབས་དེར་ཉེ་འཁོར་གྱི་རྒྱ་གར་སློབ་ཕྲུག་དང་ཤེས་ཡོན་ཅན་མང་དག་ཅིག་གིས་མཉམ་ཞུགས་བྱས་ཐོག ༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཐུགས་ཀྱི་དགོངས་གཞིར་ཡིད་སྨོན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡོད་པ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་གི་འདུག

རྒྱ་གར་སློབ་མ་ཚོར་སེམས་འགུལ།

མཐོ་སློབ་འགྲིམ་བཞིན་པའི་སློབ་མ་ཁམ་ལིན་པྲ་ཏབ་སིངྒ་ལགས་ཀྱིས། གློག་བརྙན་དེ་བལྟས་ཐུབ་པར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང་། མ་འོངས་བོད་དེ་བཞིན་བཙན་རྒོལ་ལས་ཐར་ཏེ་བདེན་པའི་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པའི་ངས་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། ལྷག་པར་དུ་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་དུས་རྒྱུན་མི་ངན་པར་ངན་པའི་ལྟ་ཕྱོགས་མི་འཛིན་པར། རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་བཟང་སྤྱོད་དང་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་ལྟ་སྐྱོང་བྱ་དགོས་ཞེས་གསུང་གི་ཡོད་པ་བཞིན། ༧གོང་ས་མཆོག་གི་བྱམས་སྙིང་རྗེ་དང་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་དགོངས་ཚུལ་གྱིས་ཉིན་གཅིག་གྲུབ་འབྲས་སྨིན་པ་ཞིག་ཡོང་ངེས་རེད་བསམ་གྱི་འདུག་ཅེས་གསུངས་བྱུང་ལ། གཏོང་ལེན་སློབ་གྲྭའི་སློབ་མ་ཀོ་མལ་ལགས་ཀྱིས། འགུལ་བརྙན་གྱི་གློག་བརྙན་དེ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་འདུག་ལ། དངོས་འབྱུང་གི་སྒྲུང་དེས་ང་ཚོར་ཡང་གློག་བརྙན་དེས་དངོས་འབྱུང་གི་ཚོར་བ་བསྟེར་བྱུང་། ང་ནི་དུས་རྒྱུན་དུ་༧གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་དགོངས་ལྟར་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས། ང་ཚོས་༧གོང་ས་མཆོག་གི་བསླབ་བྱ་རྣམས་སེམས་གཏིང་ལ་འཇོག་ཐོག་མུ་མཐུད་བཀའ་དགོངས་སྒྲུབ་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་གསུང་གི་འདུག

དེ་འབྲེལ་བོད་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གི་འགན་འཛིན་བསྟན་འཛིན་སྟོབས་ལྡན་ལགས་ཀྱིས། འགུལ་བརྙན་དང་པོ་ཧིན་དྷིའི་སྐད་ནང་བསྟན་སྐབས་རྡ་སའི་ཉེ་འཁོར་དུ་ཡོད་པའི་སློབ་ཕྲུག་དང་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་མང་པོས་མཉམ་ཞུགས་གནང་སྟེ་དགའ་པོ་ཞེ་དྲགས་གནང་ཡོད་ཅིང་། ལྷག་པར་ལས་འགུལ་དེས་རྒྱ་གར་བའི་སེམས་ལ་༧གོང་ས་མཆོག་ནི་ཆོས་ཕྱོགས་ཙམ་མིན་པར་༧རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་དང་འབྲེལ་བ་སོགས་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་ཐུབ་པ་དེས། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་ངོ་བོ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་བཏང་ཐུབ་ཡོད་པའི་ཚོར་བ་བྱུང་ཞེས་གསུང་གི་འདུག

རྩ་བའི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅེས་སྲུང་གི་གཟའ་འཁོར་དེ་བཞིན། སྐབས་ ༡༧ པའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་དུས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཐོག ལོ་རེའི་ཕྱི་ཟླ་ ༩ པའི་བདུན་ཕྲག་བཞི་པ་དེ་བཞིན་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅེས་སྲུང་གི་གཟའ་འཁོར་དུ་སྲུང་བརྩི་ཞུ་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་གནང་བ་བཞིན། འདི་ཚེས་ ༢༣ ནས་བཟུང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅེས་སྲུང་གི་གཟའ་འཁོར་ཐོག་མ་དེ་སྲུང་བརྩི་འགོ་འཛུགས་གནང་ཡོད་པ་དང་འབྲེལ། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས། བོད་པའི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅེས་སྲུང་གི་གཟའ་འཁོར་བདུན་ཕྲག་གཅིག་དེ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། རང་ཉིད་གཞིས་ལུས་སྤུན་ཟླ་ས་ཡ་བདུན་ལྷག་གི་མགྲིན་ཚབ་པ་ཡིན་པའི་འགན་འཁུར་མ་བརྗེད་པའི་ཐོག དོན་ཆེན་འཁུར་དུ་ཁྱེར་ཐུབ་མཁན་གྱི་བོད་མི་ཞིག་ཆགས་རྒྱུའི་སྙིང་སྟོབས་སྐྱེད་དགོས་པ་གསུངས་སོང་།།

པར་ལེན་དང་བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།

ཨ་རིའི་རྒྱལ་སའི་མངའ་ཁུལ་གྱི་བོད་རིགས་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་བསྟན་འཛིན་ནོར་བུ་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་པར། ང་ཚོས་ད་ལྟ་རགས་རྩིས་བྱ་དུས་ཕལ་ཆེར་བོད་པ་རང་གི་ཚོགས་པ་ ༡༢ ལས་མང་བ་སླེབས་རྒྱུ་དང་། ཚོད་དཔག་བྱས་ན་བོད་མི་ ༡༢༠༠ ཙམ་སླེབས་རྒྱུ་རེད་འདུག དེ་མིན་ཡུ་གུར་གྱི་ཚོགས་པ་དང་རྒྱ་མིའི་ཚོགས་པ་སོགས་མང་པོ་སླེབས་རྒྱུ་རེད་འདུག་པས། ལས་འགུལ་འདི་ང་ཚོའི་ས་གནས་ལ་ཡིན་དུས། ལས་འགན་མང་པོ་དང་། གལ་ཆེ་ཤོས་ནི་ས་གནས་ཀྱི་ཁྲིམས་དང་མ་འགལ་བའི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་མང་པོ་བཏང་དགོས་འདུག་ལ། ཁྲིམས་ཐོག་ནས་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་ཡང་ཞུས་ཡོད་ཅེས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་བྱུང་།

ཨ་རིའི་ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་གསལ་བསྒྲགས་ལ་གཞིགས་ན། སྲིན་འཛིན་ཊམཔ་ཡིས་ཚེས་ ༢༣ ཉིན་ཨན་ཌི་རུ་སི་གནམ་ཐང་དུ་ཞི་ཅིན་ཕིང་དང་སྐུ་ཟླ་ཕེང་ལི་ཡོན་ལ་སྣེ་ལེན་གནང་རྒྱུ་བཀོད་འདུག ཡང་ཉིན་མོ་དེ་རང་ལ་ཚོགས་པ་ཁག་ཅིག་ཐུན་མོང་གིས་དྲ་ཐོག་ནས་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་འཚོགས་ཡོད་ལ། འཆར་གཞི་ལྟར་ན། ཚེས་ ༢༣ ཉིན་གྱི་ཉིན་རྒྱབ་ཞི་ཅིན་ཕིང་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིང་ཌོན་དུ་འབྱོར་གྱི་ཡོད་འདུག ས་གནས་བོད་པའི་ཚོགས་པས་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་པ་ཚོའི་ཆེད་དུ་སྨན་བཅོས་རུ་ཁག་ཀྱང་གྲ་སྒྲིག་གནང་ཡོད་པ་དང་། རྒྱལ་སའི་མངའ་ཁུལ་གྱི་བོད་པའི་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་རྒྱུན་ལས་བསོད་ནམས་ནོར་བུ་ལགས་ཀྱིས། སྨན་ཞབས་པའི་རུ་ཁག་གཅིག་བཙུགས་ནས་ཕར་ཚུར་སྐྱོད་ཐུབ་པའི་མོ་ཌ་ཞིག་གོ་སྒྲིག་ཞུས་ཏེ་ན་ཚ་ཆུང་ཙག་དང་རྨ་བཟོས་པ་སོགས་ཀྱི་རིགས་ལ་ལམ་སེང་སྨན་བཅོས་ཞུ་ཐུབ་པའི་གྲ་སྒྲིག་ཞུ་བཞིན་ཡོད་པ་ངོ་སྤྲོད་གནང་བྱུང་།

(SFT-DMV)

ཚེས་ ༢༤ ཉིན་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ནས་ཕོ་བྲང་དཀར་པོར་དགའ་བསུའི་མཛད་སྒོ་དང་། དམག་གཟིགས། རྒྱལ་དོན་གྱི་དགོང་དྲོའི་གསོལ་ཚིག་བཅས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་ཡོད་པས། བོད་དོན་ལས་འགུལ་འདི་ཡང་ཨ་རིའི་ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་ཉེ་ཁོར་དང་གྲོས་ཚོགས། ཨ་རིར་བཅའ་སྡོད་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཁང་སོགས་ས་ཁུལ་དུ་སྤེལ་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་ཡོད་འདུག་ལ། ཨ་རི་དང་ཁེ་ན་ཌ་སོགས་ནས་བོད་མི་མང་པོ་འབྱོར་གྱི་ཡོད་འདུག

ཡང་བསྟན་འཛིན་ནོར་བུ་ལགས་ཀྱིས། ད་ལྟ་འཆར་གཞི་བྱས་ན་ནིའུ་ཡོཀ་དང་ནིའུ་ཇར་སི་ནས་ཕེབས་མཁན་འདུག་ལ། ཁ་ནེཀ་ཊི་ཀཊ། ཤ་འོ་སི་ཝིལ། སྦོ་སི་ཌོན། ཧྥེ་ལི་ཌ་ཧྥི་ཡ། ད་དུང་མི་ནེ་སོ་ཊ་དང་ཊོ་རོན་ཊོ་ནས་ཀྱང་བོད་ལ་མང་པོ་ཕེབས་མཁན་རེད་འདུག དེར་བརྟེན་ཚང་མར་སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཕུལ་ན་ཡག་པོ་ཡོད་པ་བཀའ་མོལ་བྱུང་སོང་ཞེས་གསུངས་བྱུང་།

ཁོང་གིས་མུ་མཐུད་གསུངས་པར། ཚེས་ ༢༤ ཉིན་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིང་ཊོན་ཌི་སི་ལ་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ལ་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་སྤེལ་སྐབས་ཁྲིམས་ནས་མ་འགལ་བ་གནང་རོགས་ཞུ་རྒྱུ་དང་། ག་དུས་ཡིན་རུང་འཚེ་བ་མེད་པ་དང་གཟི་བརྗིད་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ཡག་པོ་ཡོད་པ། ད་དུང་སྐད་ཆ་བཤད་དུས་བོད་པ་ཚང་མ་གཅིག་སྒྲིལ་དང་མཉམ་རུབ་ཀྱི་ནུས་པ་སྟོན་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་འདུག་འདུག་ཟེར་ཚང་མར་འབོད་སྐུལ་འདི་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་གསུང་གི་འདུག

ཚེས་ ༢༥ ཉིན་སྲིད་འཛིན་རྣམ་གཉིས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཡིག་ཚགས་ཁང་དུ་གཟིགས་སྐོར་གྱིས་ད་རེས་ཀྱི་འཚམས་འདྲི་འདི་མཇུག་སྒྲིལ་གནང་གི་ཡོད་པ་ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་གསལ་བསྒྲགས་གནང་བཀོད་འདུག

ཡང་རྒྱ་ནག་ཕྱི་འབྲེལ་ལྷན་ཁང་གི་མགྲིན་ཚབ་པས་ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་དཔོན་རིགས་མཇལ་འཕྲད་སྐབས་ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་གི་འབྲེལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གལ་ཆེའི་གནད་དོན་ཐོག་བསམ་ཚུལ་བརྗེ་རེས་གནང་རྒྱུ་བརྗོད་འདུག

ཞི་ཅིན་ཕིང་ཨ་རིའི་རྒྱལ་སར་འབྱོར་གྱི་ཡོད་པའི་སྐབས་འདིར་བོད་མི་ཨ་རི་བ་ཚོས་སྲིད་འཛིན་ཞི་ལ་བོད་དོན་གླེང་དགོས་པའི་རེ་སྐུལ་ཞུས་པ།

རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་རེས་གཟའ་ལྷག་པའི་ཉིན་ཨ་རིའི་རྒྱལ་སར་རྒྱལ་དོན་ལྟ་སྐོར་ལ་འབྱོར་གྱི་ཡོད་པ་དང་། རེས་གཟའ་ཕུར་བུའི་ཉིན་ཨ་རིའི་ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་ནང་ཕེབས་བསུའི་སྣེ་ལེན་དང་གྲོས་མོལ་བཅས་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་འཛམ་གླིང་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་མཇལ་མོལ་འདིའི་སྐབས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐད་གླེང་སློང་གནང་གི་ཡོད་མིན་དེ་ཚང་མའི་དོ་སྣང་གནང་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཡོད། དེ་ཡང་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིང་ཊོན་གྱི་གྲོས་ཚོགས་ཉེ་འཁྲིས་སུ་བོད་མི་ཨ་རི་བ་གཞོན་སྐྱེས་ལོ་ན་ ༢༠ ཡིན་པ་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་ཀྱིས་ཆུ་ཚོད་གཉིས་དང་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་གྱི་རིང་གློག་གི་ལྕགས་ཧྲེང་སྟེང་ནས་ཞི་ཅིན་ཕིང་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་འཕྲེད་དར་ཕྱར་ཏེ་ལས་འགུལ་སྤེལ་བའི་རྗེས་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་རྗེས་སུ་གློད་བཀྲོལ་བཏང་འདུག

བདུན་ཕྲག་འདིའི་ནང་ད་དུང་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཇིམ་མེཀ་གྷོ་ཝཱརན་ལགས་དང་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་གཞན་བཞི་ཡིས་མཚོན་ཐོག་ནས་བོད་མི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་དཀོན་མཆོག་ཆོས་དྲག་ལགས་། གོ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་ལགས་དང་རྡོ་རྗེ་བཀྲ་ཤིས་ལགས་ཚུད་པའི་རྒྱ་ནག་གི་བཙོན་འཇུག་འོག་ཡོད་པའི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་ཁག་གི་གནས་སྟངས་སྐོར་ཞི་ཅིན་ཕིང་དང་མཉམ་དུ་གླེང་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་གནང་ཞིང་སྲིད་འཛིན་Trump ཀྱི་མཚན་ཐོག་ཕྱག་བྲིས་ཞིག་ཡང་ཕུལ་འདུག

(SFT)

གཞན་ཡང་དབུ་ཁྲིད་གཉིས་ཀྱི་མཇལ་འཕྲད་ནང་ཚོང་དོན་དང་། མིས་བཟོས་རིག་ནུས་དང་། ཟླ་ ༡༡ པར་དུས་ཚོད་རྫོགས་རྒྱུའི་ཚོང་དོན་འགྲན་རྩོད་གནས་སྐབས་མཚམས་འཇོག་གི་གྲོས་མཐུན་མུ་མཐུད་གནས་ཐབས་ཀྱང་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ཞིག་རེད་ཅེས་རོའི་ཊར་གསར་ཁང་གིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་འདུག

རྒྱ་ནག་གི་སྲིདའཛིན་ཨ་རིར་འཚམས་འདྲིར་མ་སྐྱོད་གོང་ནས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆོས་དད་རང་དབང་ལྷན་ཚོགས་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་། ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་སོགས་ནས་སྲིད་འཛིན་ཊམཔ་ཡིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་ལ་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་ཚུད་པའི་སྲིད་དོན་བཙོན་པ་ཁག་གློད་གྲོལ་གཏོང་དགོས་པ་སོགས་གནད་དོན་ཁག་གི་ཐག་གཅོད་ཐད་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ལ་གླེང་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་ཞུས་ཡོད།

ཡང་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཨ་རིས་ཐའེ་ཝན་ལ་མཚོན་ཆ་ཕྱིར་ཚོང་མཚམས་འཇོག་བྱ་དགོས་པའི་གནོན་ཤུགས་སྤྲོད་སྲིད་པའི་སྐོར་རོའི་ཊར་གསར་ཁང་གིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་འདུག

ཞི་ཅིན་ཕིང་ཨ་རིར་མ་འབྱོར་གོང་ཚེས་ ༢༢ ཉིན་བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་སར་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་ཞིག་སྤེལ་ཡོད།

ཁ་སྣོན་གསར་འགོད། ནོར་སྡེ་སྒྲོལ་མ་དང་། བཀྲ་དབང་།

བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། ནོར་སྡེ་སྒྲོལ་མ།

འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ།

བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་ཤིག་གིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ།

སྲིད་འཛིན་ཊམཔ་དང་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་མཇལ་མོལ་སྐབས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་གླེང་པའི་རེ་སྐུལ་གནང་པ།

༧པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་གློད་དགོས་ཞེས་ཞིའི་ཕྱོཊ་སྐྱོད་གོང་ཨ་རིས་དགོས་འདུན་བཏོན་པ།

ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་གི་འབྲེལ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་བོད།

“ཊམཔ་དང་ཞིའི་དབར་གྲོས་མོལ་སྐབས་བོད་ནང་གི་ཆོས་དད་རང་དབང་ཐད་གླེང་བའི་གོ་སྐབས་ཡོད།"

དེ་ཡང་ལྡེ་ར་ལྡུན་ལ་ཁན་ལྦ་ལ་ (Lakhanwala) བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ནས་བོད་པའི་དམག་ཟུར་ ༡༡ ཙམ་ཞིག་གིས་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་མཇལ་ཁར་བཅར་འདུག

རང་ལོ་ ༧༢ ཡིན་པ་བུ་ཆུང་ལགས་ཀྱིས་ལོ་ངོ་ ༣༤ རིང་དྭང་སློབ་ནང་ཕྱག་ལས་གནང་འདུག་ལ། ཁོང་ཐོག་མར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༣ ལོར་དམག་མིར་ཞུགས་པ་དེ་ཡང་། བོད་རང་བཙན་འཐབ་རྩོད་དང་རྒྱ་ནག་ལ་དམག་བརྒྱབ་ཀྱི་ཡིན་ཞེས་བསམ་བློར་འཁྱེར་ཏེ་དྭང་བླངས་ཀྱིས་འཛུལ་ཞུགས་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་གསུང་གི་འདུག་ལ། རྒྱ་གར་གྱི་དམག་ཁོངས་སུ་ཞུགས་ནས་དམག་ཆེ་ཆུང་མང་དག་ནང་མཉམ་ཞུགས་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས། བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་དམག་སར་རྐང་ལག་ཆག་པ་སོགས་དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་དང་། མིག་དང་རྣ་བའི་བྱེད་ལས་ཞན་པོར་གྱུར་བ་སོགས་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་། ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་མིའི་འོག་དམག་བརྒྱབ་སྟེ་རེ་བ་ཞེ་དྲགས་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་གསུང་གི་འདུག གཞན་ཡང་ཁོང་གིས་བོད་པའི་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ཀྱིས། བོད་ཀྱི་མ་འོངས་སོན་རྩ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྐད་ཡིག་བཅས་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གྱི་ཐད་འགན་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་ཐུགས་བསམ་བཞེས་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་དགོས་ཞེས་གསུང་གི་འདུག།

(RFA Tibetan)

རང་ལོ་ ༨༢ ཡིན་པ་སྟོབས་རྒྱས་ལགས་ཀྱིས། ལོ་ ༡༤ རིང་དམག་མིར་འཛུལ་ཞུགས་ཀྱིས་ཕྱག་ལས་གནང་འདུག་ལ། ཁོང་གིས་བརྗོད་དོན་དུ། དེ་སྔ་བོད་པའི་དྭང་སློབ་དམག་མི་རྣམས་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞེ་དྲགས་ཡོད་པ་གང་ཞིག་ལ། དམག་དང་སློབ་སྦྱོང་གཉིས་ཀའི་ནང་བག་ཆགས་ཡག་པོ་བཞག་ཡོད་པར་བརྟེན། ད་ལྟའི་བོད་མི་དྭང་སློབ་དམག་གི་གནས་སྟངས་དང་ལྟ་ཕྱོགས་བཟང་པོ་ཆགས་ཡོད་པ་གསུང་གི་འདུག་ལ། ཁོང་དེ་སྔ་ཐོག་མར་དམག་མིར་ཞུགས་པ་ནི། རྒྱ་གར་དུ་མི་ཚེ་སྐྱེལ་ནས་སྡོད་རྒྱུའི་བསམ་བློ་གང་ཡང་མེད་ཅིང་། གཙོ་བོ་དམག་གི་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་བོད་ནང་ཕྱིར་ལོག་གིས་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཆེད་དུ་ཡིན་ཡང་། ལས་དབང་གིས་དེ་ལྟར་བྱུང་མ་ཐུབ་པར་རྒྱ་གར་ནང་ལུས་སོང་ཞེས་གསུངས་བྱུང་།

ལོ་ ༢༡ རིང་དྭང་སློབ་དམག་མིར་ཞུགས་པ་ཉི་མ་ལགས་ཀྱིས། ༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་ཐོབ་པར་སྐལ་པ་བཟང་པོ་བྱུང་ཞིང་། ད་ནི་ཤི་ན་ཡང་འགྱོད་པ་མེད་ཅེས་གསུང་གི་འདུག་ལ། ལོ་ ༣༢ རིང་དམག་མིར་ཞུགས་པ་ཚེ་རིང་འབྲུག་གྲགས་ལགས་ཀྱིས། མཇལ་ཁ་ཐོབ་པར་སྤྲོ་སྣང་འགྲེལ་བརྗོད་དང་སྦྲགས། རྒྱ་གར་གྱི་དྭང་སློབ་དམག་སྒར་དུ་ལོ་ ༣༢ ཞུགས་པ་དེས་རྒྱ་གར་དང་བོད་གཉིས་ཀར་ཞབས་འདེགས་རླབས་ཆེན་ཞུས་ཡོད་པའི་ཚོར་བ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་གི་འདུག

རྩ་བའི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༠ ལོ་དཀྱིལ་དུ་ལ་དྭགས་ས་ཁུལ་དུ་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་དབར་མཐའ་མཚམས་ཐད་རྩོད་རྙོག་རིམ་པར་བྱུང་ཡོད་པའི་ཁྲོད། རྒྱ་གར་གྱི་དམག་སྡེའི་ཁོངས་སྡེ་ཁག་ ༢༢ དམག་སྡེ་ཡང་མཐའ་སྲུང་ཆེད་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ལ་དྭགས་སུ་འགྲེམས་འཇོག་བྱས་པའི་ཁྲོད། རང་ལོ་ ༣༣ ཙམ་དམག་མིར་ཞུགས་ཤིང་སྐབས་དེར་མེ་ཏོག་གཉིས་ཅན་གྱི་གོ་གནས་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་ཉི་མ་བསྟན་འཛིན་ལགས་མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་དུ། སྐོར་སྲུང་བྱེད་པའི་སྐབས་རྐྱེན་འདས་སུ་ཕྱིན་པའི་རྗེས། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་བོད་མིའི་དམག་སྡེ་དེ་བཞིན་ཡོད་པ་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད་ལ། དེའི་རྗེས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༡ ལོར་བོད་མི་དྭང་སློབ་རུ་ཁག་ཨང་ ༢༢ པའི་དྭང་ཞབས་པ་ཉི་མ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་ལ་དྭགས་ཤར་ཕྱོགས་ཁུལ་དུ། རྒྱ་མིའི་བཙན་འཛུལ་དཔུང་དམག་ལ་ཁ་གཏད་གདོང་ལེན་བྱེད་པའི་གངས་གཟིག་གམ་ (Snow Leopard Operation) འཐབ་རྒོལ་ནང་ཞུགས་པར། དཔའ་ངར་ལྡན་པའི་ཆེ་བསྟོད་ཀྱི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་ཡོད་པ་རེད་ལ། དེ་ནི་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་དམག་དཔུང་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་བོད་མིའི་དམག་སྡེ་འདིར་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་གནང་པ་ཐོག་མ་དེ་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་འདུག

རྩ་བའི་དྭང་སློབ་དམག་སྡེ་ཨང་ ༢༢ ཞེས་པ་དེ་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༢ ལོར་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་དམ་པ་ནེཧ་རུ་མཆོག་གིས་དམིགས་བསལ་དཔུང་དམག་གི་སྡེ་ཚན་དེ་ཆེད་བཙུགས་གནང་པ་རེད་འདུག་ལ། ཐོག་མར་བོད་པ་ཁེ་རྐྱང་གི་གསང་བའི་དམག་དཔུང་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ཡིན་འདུག་ཀྱང་། ཕྱིས་སུ་བལ་ཡུལ་གྱི་གོར་ཁའི་དམག་མི་ཡང་གསར་འཇུག་བྱེད་ཡོད། དམག་མི་དེ་དག་ས་མཐོ་པོ་དང་གནམ་གཤིས་གྲངས་ངར་ཆེན་པོ་འོག་འཚོ་གནས་ཐུབ་རྒྱུར་དམིགས་བསལ་ལུས་ཕུང་གི་ནུས་པ་ཡོད་པར་བརྟེན། རྒྱ་གར་གྱི་ས་མཚམས་སྲུང་སྐྱོབ་གྱི་འགན་འཁུར་དང་། བྷང་ལ་དེཤ་དམག་འཁྲུགས་ཀྱིས་གཙོས་པའི་ཀར་གྷིལ་དམག་འཁྲུག་དང་། རྒྱ་ནག་ལ་ཁ་གཏད་ཀྱིས་མཐའ་མཚམས་སྲུང་སྐྱོབ་གདོང་ལེན་སོགས་རིམ་པར་བྱས་ཡོད་པ་རེད།

(AFP)

དེ་འབྲེལ་རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་། ལོ་མང་པོའི་སྔོན་ནས་བོད་རིགས་རྒྱ་ནག་དམག་མིར་ཞུགས་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པའི་སྐབས་འདིར། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ ནས་བཟུང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་དམག་བསྡུའི་ལས་འགུལ་ཞེས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་ས་གཙོས་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་གང་སར་དམག་བསྡུའི་ལས་འགུལ་དང་འབྲེལ། བོད་མི་ཚོ་ལོ་ན་ ༡༨ སོན་ནས་དམག་བསྡུའི་ནང་མ་ཞུགས་ཚེ་ཁྱིམ་ཐོ་དང་ཐོབ་ཐང་དཔང་ཡིག་སོགས་ནས་ནག་བསུབ་བཏང་སྟེ། ཁྲིམས་འགལ་གྱི་མིང་ཐོ་ནག་པོའི་ནང་བཅུག་སྟེ་རྒྱལ་ཁབ་ལ་བློ་དཀར་མིན་པའི་མི་སྣ་བཟོ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་སྐོར། བོད་ནང་གི་འབྲེལ་ཡོད་བོད་མི་གསུམ་གྱིས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་ཡོད།།

བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།