སྦརཱ་ཛིལ་ནས་ཡིན་པ་ད་ལྟའི་ཆར་དགའ་ལྡན་ཆོས་གླིང་ནང་མཚན་ཉིད་སྦྱང་གི་ཡོད་པ། ཨ་ནེ་བསྟན་འཛིན་རྣམ་སྒྲོན་ལགས་ཀྱིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་སྦརཱ་ཛིལ་ནས་མི་གྲངས་ ༣༦ ཙམ་ཞིག་ཕྱི་ཚེས་ ༡༨ ཉིན་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་མཇལ་ཁར་བཅར་ཏེ། ཁོང་རྣམས་ལ་ཧ་ཅང་རྩ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་གསུངས་བྱུང་ལ། དུས་རྟག་ཏུ་མི་གཞན་ལ་ཕན་ཐོགས་གང་ཐུབ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་སེམས་ལ་བཅང་རྒྱུ་ཡིན་པ་གསུངས་བྱུང་ལ། སྦར་ཛིལ་ནང་མཚོན་ན་མི་ཕལ་ཆེ་བ་ཡི་ཤུ་ཡིན་ནའང་ ༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དགོངས་གཞི་སོགས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས། ༧གོང་ས་མཆོག་ལ་དད་པ་གནང་མཁན་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པ་གང་ཞིག བོད་དོན་ལའང་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆེན་པོ་གནང་གི་ཡོད་པ་གསུངས་བྱུང་།

(REUTERS)

སྤྱིར་སྦརཱ་ཛིལ་ནི་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་བཞུགས་སྒར་ནས་རྒྱང་ཐག་རྩིས་ན་ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༡༤༤༠༠ ཙམ་དང་ཨ་རི་དང་ཡོ་རོབ། ཨེ་ཤེ་ཡ། ཨཕ་རི་ཀ་བཅས་གླིང་ཕྲན་བཞི་བརྒལ་བའི་ས་ཚིགས་སུ་གནས་ཡོད་ཀྱང་། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་ཆབ་སྲིད་གཉིས་ཀར་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་ལྷོ་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཆགས་ཡོད་པ་མ་ཟད། མི་སེར་ཁག་ཅིག་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་དྭང་བ་ཧ་ཅང་སྐྱེས་ཏེ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དགོན་སྡེར་ཆོས་ཞུགས་ཀྱིས། མཚན་ཉིད་སློབ་སྦྱོང་གནང་མཁན་ཡང་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད།

བོད་དོན་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཞུས་ན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་སྦརཱ་ཛིལ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པ་སྐུ་ཞབས་ལྦལ་ཀྲར་ཕེལདྲ་མེན་ལགས་ཀྱིས་སྣེ་ཁྲིད་དེ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ ༢༡༥ ཡིས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོག སྦེརེ་ཛིལ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པ་དངོས་སུ་གསར་འཛུགས་གནང་ཡོད་པ་རེད། སྐབས་དེར་ལྦོལ་ཀྲར་ཕེལདྲ་མེན་ལགས་ཀྱིས། བོད་དོན་ཚོགས་པ་གསར་འཛུགས་གནང་པ་དེ་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནས་སྟངས་ཡར་རྒྱས་འབྱུང་པར་ལེགས་སྐྱེས་ཕུལ་བ་ཞིག་ཡིན་པས། བོད་མི་ཚོར་འདྲ་མཉམ་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཞིག་ཡོང་ཐབས་དང་། དངོས་སུ་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་ཡོང་ཐབས་སུ་ཁོང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་དེར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་པ་ཞིག་ཡིན་པ་གསུངས་ཡོད་པ་རེད།

(REUTERS)

ཧྥ་བི་ཡ་ན་ལགས་ཀྱིས་༧གོང་ས་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་ཐོབ་མཚམས་གསུངས་དོན་དུ། དེ་རིང་ནི་དམིགས་བསལ་གྱི་ཉིན་མོ་ཞིག་ཡིན་པས། ང་ལ་སེམས་ཚོར་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་འདུག ངས་མི་ཚེ་འདིའི་སྙིང་པོ་གང་རེད་ཅེས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། ༧མགོན་པོ་མཆོག་གིས། བྱམས་སྙིང་རྗེ་ཞེས་ཐེངས་མང་བཀའ་སྩལ་སོང་ལ། དེ་ནི་མི་ཚེའི་ནང་བྱ་གཞག་ཚད་མཐོ་ཤོས་དེ་རེད་ཅེས་དང་མུ་མཐུད་ལག་བསྟར་བྱོས་ཞེས་བཀའ་ཕེབས་ཡོད་པ་གསུངས་བྱུང་།

ལོ་ར་པ་ཀེར་ལགས་ཀྱིས། ༧གོང་ས་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་ནི་ཧ་ཅང་སེམས་འགུལ་ཐེབས་པོ་ཞིག་བྱུང་། བྱམས་སྙིང་རྗེ་དང་བརྩེ་བ་ལྡན་པའི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་གི་ནང་ཡོད་པའི་ཚོར་བ་ཆེན་པོ་བྱུང་ལ། ༧གོང་ས་མཆོག་མཇལ་བ་དེ་ནི་བརྗོད་དཀའ་བའི་ཚོར་བ་ཞིག་རེད་འདུག་ཅེས་གསུང་གི་འདུག

སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་མཛད་པའི་ཁྲོད། སྦར་ཛིལ་ནང་དུ་ཐེངས་བཞི་ཙམ་ཆིབས་བསྒྱུར་མཛད་འདུག་ལ། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༩ ལོར་སྐབས་དེའི་སྦར་ཛིལ་གྱི་སྲིད་འཛིན་ Fernando Henrique Cardoso ལགས་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་ཡོད་པ་རེད།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ནང་༧གོང་ས་མཆོག་སྦརཱ་ཛིལ་ནང་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་སྐབས། སྦརཱ་ཛིལ་གྱི་ཚོང་པ་དང་བཟོ་གྲྭ་ཆེ་ཁག་གི་འཛིན་སྐྱོང་དབུ་ཁྲིད་རྣམས་ལ། དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་ནང་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཞི་བདེ་དང་གྲོས་མོལ་གྱི་ལམ་ནས་དམག་འཁྲུག་དང་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཐབས་ལ་འབད་དགོས་ཤིང་། སྤྱི་ཚོགས་ནང་དཀའ་ངལ་གྱི་བྱུང་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི་དབུལ་ཕྱུག་དོ་མི་མཉམ་པར་བརྟེན་ནས་ཡིན་པས། འབྱོར་ལྡན་ཅན་དང་ཚོང་པའི་སྣེ་ཁྲིད་ཚོས་ཉམས་ཐག་མི་དམངས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་དང་འཕྲོད་བསྟེན་ཐོག་ལ་རོགས་རམ་དང་། རང་འབྱུང་གཏེར་ཁ་རྣམས་རྫོགས་མཐའ་མེད་པ་ཞིག་མིན་དུས། རང་འབྱུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཐོག་ལ་ཐུགས་འཁུར་གནང་ཐོག་རྒྱལ་ཁབ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་གནང་དགོས་པ་བཀའ་སྩལ་གནང་མཛད་འདུག

བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།

འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ལྟ་ཞིབ་ཚོགས་པས་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༦ ཉིན་སྤེལ་བའི་གསལ་བསྒྲགས་ནང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་མཁན་དང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་འགྲོ་སྐྱོད་ཐད་ཚད་བཀག་དང་ཞིབ་བཤེར་དམ་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་བཀོད་འདུག

བོད་མིའི་འགྲོ་སྐྱོད་ཀྱི་དཀའ་ངལ།

བོད་ནང་གི་བོད་མིར་མཚོན་ན། ཕྱིར་སྐྱོད་ལམ་ཡིག་ཞུ་རྒྱུར་རིམ་པ་ཧ་ཅང་མང་པོའི་ཆོག་མཆན་ཞུ་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང་། ཡང་བཙན་བྱོལ་ནང་གི་བོད་མི་གང་ཞིག་བོད་ནང་སྐྱོད་པར་ཡང་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་གོ་རིམ་མང་པོ་བརྒྱུད་དེ་ཐོངས་མཆན་ཐོབ་དཀའ་བའི་གནས་ཚུལ་དེ་སྔ་ནས་མང་པོ་ཐོན་མྱོང་ཡོད་ལ། བོད་ནང་གི་བོད་མིར་ཕྱིར་སྐྱོད་ལམ་ཡིག་ཐོབ་མཁན་དང་བཙན་བྱོལ་ནང་གི་བོད་མིར་ཐོངས་མཆན་ཐོབ་པ་གཉིས་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་ཆགས་ཡོད། རང་དབང་ཁང་པས་ ༢༠༢༥ ལོའི་གནས་སྟངས་ལ་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱིས་བཏོན་པའི་ ༢༠༢༦ ལོའི་སྙན་ཐོའི་ནང་ལ་ཡང་བོད་མིར་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་སྐྱོད་རྒྱུའི་ལམ་ཡིག་ཞུ་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་ཐོག་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་རྒྱལ་ཁོངས་སུ་མི་སེར་གྱི་གནས་བབ་ལྡན་པའི་བོད་མི་ཚོས་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་པའི་ཐོངས་མཆན་ཆེད་ལོ་མང་སྒུག་རྗེས་ཐོངས་མཆན་གྱི་སྙན་ཞུར་ངོས་ལེན་མ་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་བཀོད་ཡོད།

ཡང་ཐོངས་མཆན་རག་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གི་འགག་སྒོ་ནས་མ་བཏང་བའི་གནས་ཚུལ་ཐེངས་མང་བྱུང་ཡོད་ལ། ན་ནིང་ལོར་བོད་མི་ཁ་ཤས་ཤིག་རྒྱ་ནག་གི་གནམ་ཐང་ལ་འབྱོར་རྗེས་འགག་སྒོ་ནས་བཀག་སྟེ་སྤུན་མཆེད་ཐུག་འཕྲད་མ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཡོད། ༢༠༡༨ ལོའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་གི་ནང་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡའི་མི་སེར་ཡིན་པའི་བོད་མི་གཉིས་དང་ཨ་རིའི་མི་སེར་ཡིན་པའི་བོད་མི་གཅིག་བྲན་རྡུའི་གནམ་ཐང་ནས་ཆུ་ཚོད་བརྒྱད་ཙམ་བཀག་ཉར་དང་འདྲི་རྩད་བྱས་པ་མ་ཟད། དྲ་ཐོག་གི་ཁ་བརྡ་དང་ཟིན་བྲིས་ཁག་ལ་ཞིབ་བཤེར། ཁ་པར་གྱི་འབྲེལ་གཏུག་ཐོ་གཞུང་འདྲ་བཤུས་བཅས་བྱས་རྗེས་ཐོངས་མཆན་ཡོད་ཀྱང་འཛུལ་མ་བཅུག་པ་མ་ཟད་རྒྱུ་མཚན་ཙམ་ཡང་མ་བཤད་པར་ཕྱིར་བསློགས་བྱས་པ་བྱུང་ཡོད་འདུག

(REUTERS)

བོད་ནང་གི་ཕྱིར་སྐྱོད་ལམ་ཡིག་ཚད་བཀག་སྐོར་ལའང་ལོ་མང་སྔོན་ནས་སྙན་ཐོ་ཐོན་ཡོད་པ་སྟེ། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྟ་ཞིབ་ཚོགས་པས་ ༢༠༡༥ ལོར་བཏོན་པའི་《ལམ་ཡིག་གཅིག་དང་ལམ་ལུགས་གཉིས》ཞེས་པའི་སྙན་ཐོར། རྒྱ་ནག་གི་ས་ཁུལ་མང་པོར་ཕྱིར་སྐྱོད་ལམ་ཡིག་ཞུ་སྟངས་སྟབས་བདེ་རུ་བཏང་ཡང་། བོད་པ་ཚུད་པའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་འདུས་སྡོད་ས་ཁུལ་ཁག་ཏུ་ཞིབ་བཤེར་རིམ་པ་མང་བ་དང་། ལོ་མང་ལམ་ཡིག་མི་ཐོབ་པའི་གནས་ཚུལ་སོགས་བཀོད་ཡོད།

༢༠༡༢ ལོར་རྒྱ་གར་དུ་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་ཞུ་བར་བཅར་ནས་ཕྱིར་ལོག་པའི་བོད་མི་མང་པོ་བཀག་ཉར་དང་ཆབ་སྲིད་སློབ་གསོར་བཏང་ཡོད་ལ། ལོ་དེ་རང་གི་ནང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་ཕྱིར་སྐྱོད་ལམ་ཡིག་སྤྲོད་ཚར་བ་ཚང་མ་ཕྱིར་བསྡུ་བྱས་པ་དང་། ལམ་ཡིག་གསར་པ་ཞུ་བར་ལས་ཁུངས་བཅུའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་དགོས་པའི་ལམ་ལུགས་བཟོས་ཡོད། ད་ཆ་བལ་ཡུལ་དང་དེ་མིན་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་ཤས་ཤིག་ཏུ་ཡུལ་སྐོར་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཕྱི་སྐྱོད་ལམ་ཡིག་གཅིག་གྱུར་གྱིས་བཟོས་ཏེ་ཡུལ་སྐོར་ཚར་བའི་མཚམས་སུ་ལམ་ཡིག་ཚང་མ་གཞུང་གིས་ཉར་ནས་མི་སྒེར་གྱི་ལག་པར་སྤྲོད་ཀྱི་མེད་པ་བོད་ནས་རང་གི་བདེ་འཇགས་ཆེད་མིང་བརྗོད་འདོད་མེད་པའི་བོད་མིས་བརྗོད་བྱུང་།

ད་རེས་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་《རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་ཕྱིར་སྐྱོད་ནང་འཛུལ་དོ་དམ་སྐོར་གྱི་གཏན་འབེབས》འདིར་ཁྱོན་དོན་ཚན་ ༡༩ ཡོད་པ་དང་། བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་བོད་མིར་སྔ་ས་ནས་རྒྱ་ནག་གི་འགག་སྒོ་ཁག་ནས་དམིགས་བསལ་དམ་དྲག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས། ཁྲིམས་འདི་བོད་མིའི་ཁྲོད་ལམ་ལུགས་གསར་པ་ཞིག་མིན་པ་བོད་མི་ཞིག་གིས་བརྗོད་བྱུང་།

(REUTERS)

གཏན་འབེབས་གསར་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་སྲིད་པ།

འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྟ་ཞིབ་ཚོགས་པས་རྒྱ་ནག་གི་གཏན་འབེབས་ནང་གི་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་དང་ཉེན་ཁ་སོགས་ཀྱི་གོ་དོན་དང་ལག་བསྟར་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ཚད་འཛིན་ས་ཁ་གསལ་མེད་པས། གཞུང་གིས་རང་འདོད་ལྟར་མི་སྒེར་གྱི་ཕྱིར་སྐྱོད་འགྲོ་འོང་ལ་བཀག་འགོག་བྱེད་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པར་བརྗོད་འདུག

རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གཏན་འབེབས་དེ་རྒྱལ་མཚམས་བརྒལ་བའི་རྒྱན་འཛུགས་རིགས་དང་དྲ་ཐོག་མགོ་སྐོར་བཏང་བ། ལག་རྩལ་ཁྲིམས་འགལ་གྱིས་ཕྱིར་གཏོང་སོགས་འགོག་ཆེད་ཡིན་པ་ལས། ཡུལ་སྐོར་དང་གཉེན་འཕྲད། སློབ་གཉེར་བཅས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་མེད་ཚུལ་བརྗོད་ཡོད།

ཐོངས་མཆན་ཡོད་ཀྱང་འགག་སྒོ་ནས་ནང་འཛུལ་མ་བཅུག་པ་ནི་སྲོལ་ཡིག་གསར་པ་འདི་ནས་འགོ་ཚུགས་པ་མིན། ༢༠༡༣ ལོ་ནས་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་《ཕྱིར་སྐྱོད་ནང་འཛུལ་དོ་དམ་གྱི་ཁྲིམས་》ཀྱི་དོན་ཚན་ ༢༤ དང་ ༢༥ ནང་། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་སེར་འགག་སྒོའི་ཞིབ་བཤེར་བརྒྱུད་ནས་ཆོག་མཆན་ཐོབ་རྗེས་མ་གཏོགས་རྒྱ་ནག་ཏུ་འཛུལ་མི་ཆོག་པ་དང་། འཛུལ་མ་བཅུག་པའི་བཀག་འགོག་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་སུའང་་རྒྱུ་མཚན་མ་བཤད་ན་ཡང་ཆོག་པ་གསལ་འདུག

ད་རེས་ཀྱི་གཏན་འབེབས་འདིས་རྒྱ་ནག་གི་འགག་སྒོ་བརྒྱུད་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འོང་བྱ་མཁན་ཚོར་ཤུགས་རྐྱེན་ཇི་ཙམ་ཡོང་མིན་དང་། ལྷག་པར་དུ་བོད་མི་ཚུད་པའི་དེ་མིན་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་དང་། རྒྱ་ནག་གི་དམངས་གཙོ་དོན་གཉེར་བ་སོགས་ཀྱི་མི་སྣར་རྒྱ་ནག་གི་འགག་སྒོ་ནས་དམ་དྲག་ཇི་ཙམ་ཡོང་མིན་ཐད་ཚང་མས་ཡིད་གཟབ་དང་དོ་སྣང་བྱེད་གཞིར་གྱུར་ཡོད་པ་རེད།།

(REUTERS)

ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོཊ་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆོས་དད་རང་དབང་ལྷན་ཚོཊ་ཀྱི་ཞུ་སྐུལ།

དེ་ཡང་རིང་མིན་ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིང་ཊོན་དུ་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཌོ་ནལཌི་ཊམཔ་མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་རྒྱུའི་ལས་རིམ་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་པ་ལྟར། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱོན་ནས་བོད་མི་ཐེ་བའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཚོགས་པ་ཁག་གིས་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་དང་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་དབར་གྱི་མཇལ་མོལ་སྐབས། རྒྱ་ནག་གི་བཙན་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་གྲགས་ཅན་མང་དག་ཅིག་གློད་བཀྲོལ་ཐོངས་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་བཏོན་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟར། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྟ་ཞིབ་ཚོགས་པས་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་ཏེ་སྲིད་འཛིན་ཊམཔ་ཀྱིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་ལ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཐད་གླེང་སློང་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་བཏོན་ཡོད་ཅིང་། ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆོས་དད་རང་དབང་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་ཏེ་རྒྱ་ནག་གི་བཙན་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་གྲགས་ཅན་ཁག་ཅིག་གི་མཚན་ཐོ་བཏོན་ཏེ་ཊམཔ་མཆོག་གིས་ཞི་དང་གྲོས་མོལ་སྐབས་དེ་དག་གློད་བཀྲོལ་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་བཏོན་ཡོད་ལ། འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ཡིག་ཐོག་ནས་གསལ་བཤད་གནང་པའི་ནང་། ལྷན་ཚོགས་དེའི་ཚོགས་གཙོ་ཨ་སིཕ་མཧ་མུདྷ་ Asif Mahmood ལགས་ཀྱིས་ “རྒྱ་ནག་དཔོན་རིགས་ལ་པཎ་ཆེན་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་གི་གློད་བཀྲོལ་ཆེད་ཞུ་སྐུལ་གནང་གི་ཡོད་ཅིང་། པཎ་ཆེན་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་གར་སོང་མེད་པར་བཙན་ཁྲིད་བྱས་པ་འདི་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་༧ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་གནང་སྟེ་ཉིན་ཁ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ཚབ་ཏུ་རྒྱ་ནག་དཔོན་རིགས་ཀྱིས་ཁོང་ཚོའི་གདམ་ག་ལྟར་པཎ་ཆེན་གྱི་ཡང་སྲིད་གཅིག་བསྐོ་གཞག་བྱས་པ་འདི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ལམ་ལ་རྡོག་རོལ་ཚབས་ཆེ་བཏང་པ་ཞིག་ཡིན་པས། རྗེས་འབྲངས་པ་ཚོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལམ་ལུགས་འོག་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ཐེ་བྱུས་མེད་པའི་སྒོ་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་འདེམས་སྒྲུག་ཞུ་རྒྱུའི་རང་དབང་དེ་ལྡན་དགོས་པས། བོད་མི་ནང་པ་ཚོར་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་གར་སོང་མེད་པར་བཙན་ཁྲིད་བྱས་པའི་གནས་སྟངས་འདི་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆོས་དད་རང་དབང་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་སྲིད་འདིན་ཊམཔ་ལ་ཐད་ཀར་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་དང་སྐུ་འཁོར་བཅས་པ་གློད་བཀྲོལ་ཡོང་ཐབས་སུ་ཞུ་སྐུལ་གནང་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུས་པ་རེད་” ཅེས་རྒྱུ་མཚན་དུ་གསལ་བཤད་གནང་བྱུང་།

(RFA Tibetan)

པཎ་ཆེན་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་གློད་དགོས་ཞེས་ཨ་རིའི་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་གསུངས་པ།

གོང་ཞུས་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་ལྷན་ཚོཊ་ཀྱི་ཞུ་སྐུལ་ཐད། ཨ་རིའི་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཕྱི་ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ཡིག་ཐོག་ལན་འདེབས་གནང་པའི་ནང་། ཨ་རིའི་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་མགྲིན་ཚབ་པ་ཞིག་གིས་རྒྱ་ནག་གི་དཔོན་རིགས་ཚོས་པཎ་ཆེན་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་དང་༧སྐུ་འཁོར་ནང་མི་ལྷན་རྒྱས་འཕྲལ་དུ་གློད་བཀྲོལ་ཐོངས་དགོས་པ་དང་། རྒྱ་ནག་ནང་དུ་ཆོས་ལུགས་དད་མོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་མི་དང་མི་རིཊ་གཞན་རྣམས་ལ་རྡུང་རྡེག་བཙན་གནོན་བྱེད་མཚམས་འཇོག་དགོས་པ་རེད་ཅེས་ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་ཡིག་ཐོག་ནས་གསལ་བཤད་གནང་པའི་ནང་གསུངས་འདུག

མགྲིན་ཚབ་པ་དེས་ད་དུང་། ༧གོང་ས་༧ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་དང་༧པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་བོད་མིའི་ནང་པ་ཚོར་རང་གི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ལྟར་འགྲོ་དགོས་པ་དང་དམར་ཤོག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཐེ་བྱུས་མེད་པར་འདེམས་སྒྲུག་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ལྡན་དགོས་པ་རེད་ཅེས་དང་། ཨ་མི་རི་ཀའི་ངོས་ནས་བོད་མི་ནང་པ་ཚོའི་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། སྐད་ཡིག་བཅས་ལ་འཇིགས་སྣང་དང་ཐེ་བྱུས་མེད་པར་གཅེས་འཛིན་དང་སྲུང་བརྩི་བྱེད་པའི་ནུས་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་ཞུ་རྒྱུའི་ཆོད་སེམས་བརྟན་པོ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་འདུག

རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་ཨ་རིར་འབྱོར་གྲབ་ཡོད་པའི་གནས་སྐབས་འདིར་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གིས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིང་ཊོན་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཁང་ལ་ཐེངས་འདིའི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་ཨ་རིའི་གཞུང་འབྲེལ་ཕྱོགས་སྐྱོད་དང་དེའི་དོན་གནད་གཙོ་བོ་ཇི་ཡིན་སོགས་ཀྱི་ཐད་འབྲེལ་བ་ཞུས་ཏེ་བཀའ་དྲི་ཞུས་པར་ད་བར་ལན་འདེབས་གང་ཡང་འབྱོར་མ་བྱུང་པས་ངང་སྒུག་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

“རྒྱ་ནག་ལ་ཉེས་ཆད་ཐོངས་དགོས།“

ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་ཆེད་འཛུགས་གནང་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆོས་དད་རང་དབང་གི་ལྷན་ཚོཊ་ཀྱིས་ལོ་ལྟར་ཨ་རིའི་གཞུང་དང་གྲོས་ཚོགས་ལ་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་གྱི་ཆོས་དད་རང་དབང་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནད་དོན་ཐོག་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་ཀྱི་སྙན་ཐོ་བཏོན་ཏེ་རྒྱབ་གཉེར་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད་ལ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ གི་ལོ་འཁོར་སྙན་ཐོའི་ནང་རྒྱབ་གཉེར་གནང་དོན་བཞིན། ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་ཨ་སིཕ་མཧ་མུདྷ་ལགས་ཀྱིས། དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་དང་སྐུ་འཁོར་བཅས་པ་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་ཁྲིད་པ་ཚུད་ཆོས་ལུགས་རང་དབང་ལ་རྡོག་རོལ་གཏོང་མཁན་གི་འགན་དཀྲི་ཡོད་པའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྡེ་ཁག་དང་། སྒྲིག་འཛུགས། དཔོན་རིགས་བཅས་ལ་ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་ཉེས་ཆད་གཅོད་རྒྱུ་འདི་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་གདམ་ག་གནད་འགག་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་བསྐྱར་ནན་གྱིས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་བྱུང་།

(REUTERS)

པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་གནས་སྟངས་ར་སྤྲོད་གནང་དགོས་པའི་དགོས་འདུན།

ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་འཐུས་མི་སྐུ་ཞབས་ཇིམ་མེཀ་གྷོ་ཝརཎ་ (Jim McGovern) ལགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་ལ་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་ཚང་མ་གློད་བཀྲོལ་ཐོངས་དགོས་པ་དང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བཙོན་པ་རྣམས་གློད་བཀྲོལ་དང་། ༧ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་སྐུ་འཚོ་བཞུགས་ཡོད་པའི་བདེན་དཔང་ར་སྤྲོད་དགོས་ཤིང་། གལ་ཏེ་༧པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་མི་མང་ལ་བཀའ་མོལ་གནང་རྒྱུའི་ཐུགས་འདོད་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་གནང་འཇུག་དགོས་པ། དེ་བཞིན་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པའི་གནད་དོན་རྣམས་གྲོས་གཞིའི་ཐོག་ལ་སླར་ཡང་འཇོག་དགོས་ཞེས་ཁོང་གི་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་ལམ་ཐོག་བརྙན་ཐུང་བརྒྱུད་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཌོ་ནལཌི་ཊམཔ་དང་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཤི་ཅིན་ཕིང་ལ་བརྡ་ལན་ཡིན་ཞེས་གསུངས་འདུག

སྒོ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་ལགས་ཀྱི་གནད་དོན་གླེང་པ།

ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་དབར་མཇལ་མོལ་གནང་རྒྱུའི་བདུན་ཕྲག་གཅིག་ཙམ་གྱི་གོང་ལ་ཉམས་ཞིབ་སྡེ་ཚན་དང་། ཆོས་དད་རང་དབང་དང་། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཐད་ལྟ་སྲུང་བྱེད་མཁན་གྱི་གཞུང་དང་གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་མང་པོས་ཉན་ཞིབ་དང་བགྲོ་གླེང་སོགས་གནང་བཞིན་པའི་དུས་སྐབས་འདིར། ཨ་རིའི་རང་དབང་ཁང་པས་བོད་མི་དགེ་འདུན་པ་དང་རྩོམ་པ་པོ་སྒོ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་ལགས་ Fred Hiatt མཚན་ཐོག་ནས་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་གློད་བཀྲོལ་འབྱུང་ཐབས་ཀྱི་ལས་འཆར་གྱི་མིང་ཐོའི་ནང་བཀོད་ཡོད་ཅིང་། སྒོ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་ལགས་འཕྲལ་དུ་བཙོན་གྲོལ་ཐོངས་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་བཏོན་པ་དང་མཉམ། ཁོང་བཙོན་འཇུག་བྱེད་པ་འདི་ནི་བོད་མི་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང་རྩོམ་པ་པོར་ཆེད་དམིགས་ཀྱི་དྲག་གནོན་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆ་ཤས་ཤིག་རེད་ཅེས་གསུངས་འདུག

“སྲིད་འཛིན་ཊམཔ་གྱིས་བོད་ཀྱི་གཞི་རྩའི་གནད་དོན་སེལ་ཐབས་གནང་དགོས།“

བོད་དོན་ཞུ་གཏུག་གནང་མཁན་ཚོར་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་གནད་དོན་ལས་འདས་པའི་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་གནས་བབ་ཐོག་ལ་གྲོས་བསྡུར་གནང་རྒྱུ་འདི་གལ་ཆེ་བར་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཡང་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་གི་ཉམས་ཞིབ་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་བུ་ཆུང་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་དོན་དུ། ང་རང་སྒེར་གྱི་ངོས་ནས་སྲིད་འཛིན་ཊམཔ་མཆོག་གིས་ཨ་རིའི་ཁྲིམས་ལུགས་གཏན་འབེབས་གནང་ཟིན་ཡོད་པ་ལྟར། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུའི་སྐོར་སྲིད་འཛིན་ཊམཔ་ཀྱིས་གླེང་དགོས་པ་དང་། ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་དེ་སྔ་ནས་འཛིན་པའི་བཞེངས་ཕྱོགས་ལྟར། ༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་སྐུ་འཚོ་བཞུགས་ཡོད་པའི་དུས་སྐབས་འདིར་བོད་དོན་སེལ་བའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་འཚོལ་རྒྱུ་འདི་རྒྱ་ནག་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ལ་ཐུག་ཡོད་པ་འདི་བསྐྱར་ནན་གནང་དགོས་པ་རེད་ཅེས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་བརྗོད་བྱུང་།

ཁོང་གིས་ད་དུང་ད་རེས་སྲིད་འཛིན་ཊམཔ་ཀྱིས་༧ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་གློད་བཀྲོལ་ཐོངས་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་གནང་བ་ཡིན་ན་དེ་ནི་བོད་མི་ཚོར་མཚོན་ན་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་བརྡ་ལན་ཞིག་ཆགས་རྒྱུ་རེད་ཅེས་གསུངས་བྱུང་།

ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་ཨ་རིར་ཕྱོགས་བསྐྱོད་དང་གྲོས་གཞིའི་ཐད་དབྱེ་ཞིབ།

ཐེངས་འདིའི་ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་དབར་མཇལ་འཕྲད་གནང་པའི་བརྒྱུད་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱོགས་ཕན་ཚུན་བར་གཙོ་བོ་ཚོང་འབྲེལ་དང་མི་བཟོས་རིག་ནུས་ཀྱི་ཐད་མཉམ་ལས་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཆེས་མཐོའི་གྲོས་མོལ་གནང་འཆར་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་བོད་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནད་དོན་གཞན་སོགས་དབུ་ཁྲིད་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ཐད་ཀར་གླེང་སློང་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་མིན་གསལ་ཁ་མེད་པ་རེད།

ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཨ་རིར་གཞུང་འབྲེལ་ཕྱོགས་བསྐྱོད་མཐའ་མ་དེ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༣ ཟླ་ ༡༡ ནང་སཱན་ཕརན་སིསྐོ་རུ་ཚོགས་པའི་(APEC) ཨེ་ཤེ་ཡ་དང་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་མངའ་ཁུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་མཉམ་ལས་ལྷན་ཚོགས་སུ་བཅར་བ་དེ་ཆགས་ཡོད་ཅིང་། སྐབས་དེར་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་འཇོ་སྦཡེ་ཌན་དང་ཟུར་དུ་མཇལ་མོལ་གནང་ཡོད་ལ། སྲིད་འཛིན་ཊམཔ་དང་ཞི་ཅིན་ཕིང་གཉིས་ཉེ་ཆར་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༥ པའི་ནང་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་ས་པེ་ཅིང་དུ་གཞུང་འབྲེལ་འཚམས་གཟིགས་སྐབས་མཇལ་མོལ་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་། གནད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པ་ཚོས་སྐབས་དེའི་འཚམས་གཟིགས་སྐབས་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་དབར་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནད་དོན་དང་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཐོག་ལ་འབུར་ཐོན་གྱི་འབྲེལ་ལམ་དམ་ཟབ་བྱུང་པར་གནད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པ་ཚོས་ངོས་འཛིན་གནང་གི་མེད་པ་རེད། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིང་ཊོན་དུ་ཡོད་པའི་འཐབ་ཇུས་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ (Center for Strategic and International Studies) ཀྱི་རྒྱ་ནག་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་ཉམས་ཞིབ་པ་ཧེན་རི་ཊ་ལེ་ཝིན་ (Henrietta Levin) ལགས་ཀྱིས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་གི་འབྲེལ་ལམ་བརྟན་ལྷིང་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་འདོད་ཡོད་ཀྱང་ཐའེ་ལྦན་དང་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ནང་གི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྲིད་བྱུས་ཐེ་བའི་གནད་དོན་ཁག་གི་ཐོག་ལ་ཨ་རིའི་ཐེ་གཏོགས་བྱེད་པར་ཚད་བཀག་བཟོ་འདོད་ཡོད་པ་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།

ཡང་བོད་དང་༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་༧སྐུའི་ཡང་སྲིད་སྐོར་ཐེངས་འདིའི་སྲིད་འཛིན་གཉིས་དབར་གྲོས་བསྡུར་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་ཤིག་ཡོད་དམ་ཞེས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་ཁོང་གིས་ཨ་རིས་༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་སྐོར་ལ་གསལ་པོ་བཟོ་དགོས་པའི་ཆ་ཤས་གཉིས་ཡོད་པ་གསལ་འདོན་གནང་ཞིང་། དང་པོ་དེ་བོད་མི་ཚོར་སོ་སོའི་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་དང་བོད་མི་དེ་དག་གི་ཆོས་དད་རང་དབང་ལ་རྒྱ་ནག་གིས་བརྩི་བཀུར་བྱེད་དགོས་པའི་འགན་འཁྲི་ཡོད་པ་དང་། གཉིས་པ་དེ་རྒྱ་ནག་གིས་ཨ་རིའི་མི་མང་དང་ཡང་ན་ཨ་རིའི་ནང་གནད་སྡོད་བྱེད་མཁན་ཚོར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བསྐོ་གཞག་བྱས་པའི་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས་པར་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་འབད་བརྩོན་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཨ་རིའི་མངའ་དབང་དང་འགལ་འཛོལ་བྱེད་པ་མཚོན་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། འདི་ནི་ཁས་ལེན་བྱ་ཐབས་བྲལ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་པོ་བཟོ་དགོས་པ་རེད་ཅེས་གསུངས་བྱུང་།

ཁ་སྣོན་གསར་འགོད། བཀྲ་དབང་།

དེ་ཡང་གསུང་འཕྲིན་ནང་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས། རྒྱ་གར་དེ་བཞིན་གདེང་ཚོད་ལྡན་ཞིང་སྟོབས་ཆེན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་འགྱུར་བཞིན་པ་དེར་སྲིད་བློན་མོ་དྷི་ལ་འཚམས་འདྲི་མཛད་ཅིང་། རྒྱ་གར་ལ་ལམ་ལྷོང་བྱུང་བ་དེས་འཛམ་གླིང་གི་ཞི་བདེ་དང་བརྟན་ལྷིང་། ཡར་རྒྱས་བཅས་ལ་ཡང་ཕན་ཐོགས་རླབས་ཆེན་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་བཀའ་བསྩལ་མཛད་འདུག་ལ། རྒྱ་གར་གྱི་གནའ་བོའི་རིག་གཞུང་ལས་བྱུང་བའི་འཚེ་མེད་ཞི་བ་དང་བྱམས་སྙིང་རྗེ། ཞི་བདེ་དང་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་སྤེལ་ཏེ། ༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་༧གང་ཉིད་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་སྤོབས་པ་ལྡན་པའི་ཕོ་ཉ་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད་ཅེས་བཀའ་གནང་པ་མ་ཟད། ༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས། རྒྱ་གར་གཞུང་མང་གཉིས་ཀྱིས་སྐུ་ཉིད་དང་བོད་མི་རྣམས་ལ་ལོ་ངོ་ ༦༧ ལྷག་གི་རིང་སྣེ་ལེན་དང་རོགས་རམ་གང་ལེགས་གནང་བར་སླར་ཡང་བཀྲིན་ཆེ་ཞུ་འདོད་བྱུང་ཞེས་གསུངས་འདུག

སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བཞུགས་སྒར་༧རྒྱལ་བའི་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་གང་ས་ནས་ཕེབས་པའི་དད་ལྡན་པར་མང་མཇལ་བསྩལ་གནང་མཛད་ཡོད་པ་བཞིན། བོད་ཀྱི་ཐེབས་རྩའི་འགན་འཛིན་ཟུར་པ་རིན་ཆེན་དར་ལོ་ལགས་གཙོས་པའི་སྦྱིན་བདག་ཁག་ཅིག་གིས་མཇལ་ཁར་བཅར་ཏེ། འདི་ག་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ། བོད་ཀྱི་ཐེབས་རྩ་ཁང་གིས་དེ་སྔ་བོད་ནང་དུའང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་ཅུང་གུ་ཡང་ཡོད་པའི་སྐབས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་མེད་པའི་ཐོག་ནས། སྨན་བཅོས་རོགས་སྐྱོར་དང་། གོད་ཆག་སྐབས་ངལ་སེལ་རོགས་སྐྱོར། དྭ་ཕྲུག་ཁང་གསར་འཛུགས། དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ཡིག་གི་འཛིན་གྲྭ་སོགས་ཀྱི་ལས་གཞི་མང་དག་བརྩམས་ཡོད་པ་གསུང་གི་འདུག

བོད་ཀྱི་ཐེབས་རྩའི་འགན་འཛིན་ཟུར་པ་རིན་ཆེན་དར་ལོ་ལགས་ཀྱིས་མུ་མཐུད་གསུངས་པ་ལྟར་ན། ཐེབས་རྩ་དེས་བོད་ནང་དུ་འབྲེལ་བ་བྱུང་བ་དེ་ཡང་ཐོག་མ། ༧ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་སྐུ་གོང་མ་དང་ང་ཕོད་གཉིས་ཀྱིས་གསར་བཙུགས་གནང་བའི་ཚོགས་པ་ཞིག་བརྒྱུད་བོད་ནང་འབྲེལ་བ་གནང་གི་ཡོད་ཅིང་། སྐབས་དེར་ཚོགས་པ་དེའི་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཁག་ཅིག་རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པའི་མི་སྣ་ཡིན་དུས། བཀའ་འཁྲོལ་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་ལས་བྱེད་དེ་དག་ནིའུ་ཡོག་ཏུ་ཡོང་བ་དང་། ཐེབས་རྩའི་ལས་བྱེད་ཁག་ཅིག་བོད་ནང་ཐེངས་ཁ་ཤས་བསྐྱོད་མྱོང་ཡོད་པ་གསུང་གི་འདུག་ལ། གཞན་སྨན་བཅོས་ཀྱི་རོགས་སྐྱོར་དེ་ཡང་དེ་སྔ་བོད་ནང་གི་མི་འབོར་ཧ་ཅང་མང་པོར་མིག་སྐྱ་གྲིབ་ཕོག་པ་མང་དག་ཅིག་ཡོད་པས། དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་མི་རྣམས་ལ་མཐོང་ཆུང་དང་དོ་སྣང་མི་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད་ཅེས་གསུང་གི་འདུག སྐབས་དེར་བོད་ཀྱི་ཐེབས་རྩའི་ངོས་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ནས་ཨེམ་རྗེ་སོགས་བོད་ནང་མིག་བཤག་བཅོས་ཀྱི་རུ་ཁག་ཐེངས་མང་བཏང་མྱོང་ཡོད་ཅིང་། ལྷ་སར་མིག་གི་སྨན་ཁང་ཞིག་ཀྱང་འཛུགས་སྐྲུན་གནང་ཡོད་པ་གསུང་གི་འདུག

དེ་བཞིན་ཡང་དར་རྩེ་མདོ་དང་ཟི་ལིང་སོགས་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་མང་དག་ཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བ་བྱས་ཏེ་ཕྱི་རྒྱལ་སློབ་ཡོན་གྱི་ལས་གཞི་གསར་འཛུགས་བྱས་པ་དེས། བོད་ནང་གི་བོད་ཕྲུག་ཕོན་ཆེར་དབྱིན་ཡིག་ཡར་རྒྱས་དང་མདུན་ལམ་སྲ་བརྟན་སོགས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་། རྗེས་སུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ལས་གཞི་དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ཐེབས་རྩ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཤེས་པ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་པས། ལས་གཞི་དེ་དག་རིམ་བཞིན་མཇུག་སྒྲིལ་དགོས་བྱུང་ཡོད་པ་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།

རྩ་བའི་ཨ་མི་རི་ཀའི་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་དང་མཉམ་ལས་ཀྱི་གན་རྒྱའི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་ཐེབས་རྩ་དང་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས། བོད་མི་ཨ་རིར་སློབ་སྦྱོང་དུ་བསྐྱོད་པའི་ལས་གཞི་TSPཞེས་པ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༨ ནས་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས། སློབ་ཡོན་ལས་གཞི་དེ་ནས་ཕྱིར་རྒྱ་གར་དུ་ལོག་ཕེབས་པའི་སློབ་མ་དེ་དག་ད་ལྟའི་ཆར་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ནང་དུ་དགེ་རྒན་དང་དབུ་འཛིན། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ནང་དུའང་དེ་སྔ་བཀའ་བློན་དང་དྲུང་ཆེ་གནང་མྱོང་བ་མང་དག་ཅིག་བྱུང་ཡོད་པ་དར་ལོ་ལགས་ཀྱིས་གསུང་གི་འདུག

བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།

གནོད་འཚེ་བྱུང་ཡུལ་དུ་རི་ཉིལ་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་སྔོན་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་སྟེ། ཉེན་བརྡ་བཏང་བ་བརྒྱུད་ཉེན་ཁའི་ས་ཁུལ་གྱི་མི་ ༡༦༡ སྔོན་ནས་གནས་སྤོ་བྱས་པ་དེས། མི་ཤི་རྨས་བྱུང་མེད་པ་དང་། ད་ལྟའི་ཆར་གཞུང་ལམ་ ༢༡༣ གྱི་མའོ་རྫོང་ལམ་རྒྱུད་ཁག་ཅིག་ལ་ཕར་ཚུར་གཉིས་ཀར་འགྲུལ་བཞུད་བྱ་རྒྱུ་བཀག་སྡོམ་བྱས་ཡོད་པ་གཞུང་འབྲེལ་བརྒྱུད་ལམ་ནས་བརྗོད་ཡོད་པ་ལས་གནད་འཚེའི་བྱུང་རྐྱེན་སོགས་ཞིབ་ཕྲའི་གནས་ཚུལ་བརྗོད་མི་འདུག

(Xinhua Daily)

མའོ་རྫོང་དུ་ཆང་རིགས་གཙོས་མི་རིགས་སྣ་ཚོགས་གནས་སྡོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། མི་འབོར་གྲངས་ཐོ་ལྟར་ན། བོད་རིགས་ ༡༧༠༠ ལྷག་ཡོད་འདུག འོན་ཀྱང་ད་རེས་རི་ཉིལ་སའི་ཁུལ་དུ་བོད་མི་གནས་སྡོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་ཁ་གསལ་མི་འདུག་ལ། སྔོན་ནས་གནས་སྤོ་བྱས་པའི་མི་ ༡༦༡ ནང་བོད་མི་ཡོད་མེད་ད་ལྟའི་ཆར་གནས་ཚུལ་ཁ་གསལ་མི་འདུག

དེ་སྔ་ ༢༠༡༤ ལོར་རྔ་བ་མའོ་རྫོང་དུ་རི་ཉིལ་བའི་གནོད་འཚེ་བྱུང་ནས་མི་ ༡༠ འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་ཡོད།

(མི་སེར་གྱི་འདྲ་པར།)

ཡང་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༦ ཉིན་བོད་ཀྱི་སྐྱིད་གྲོང་དང་བལ་ཡུལ་ས་མཚམས་སུ་འཁྱགས་རུད་ལས་ཐོན་པའི་འདམ་རྡོ་ཆུ་རུད་ཀྱི་གནོད་འཚེ་ཚབས་ཆེན་བྱུང་སྟེ་མི་ ༡༣༠༠ ལྷག་འདས་གྲོངས་སུ་སོང་བ་དང་མི་ ༥༣༠༠ ལྷག་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་ཡོད་པ་མ་ཟད། སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོའི་ཁུལ་ཡོངས་རྫོགས་འདམ་རྡོ་ཆུ་རུད་ཀྱི་བསྣུབས་ཏེ་མི་གཅིག་ཀྱང་སྐྱོབ་ཐུབ་མེད་པ་རེད།།

ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས།

༡༩༧༢ ལོར་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ནིག་སོན་གྱིས་རྒྱ་ནག་ལ་འཚམས་འདྲིར་ཕེབས་པའི་རྗེས་སུ་ ༡༩༧༩ ལོར་ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་འབྲེལ་བ་འདི་དངོས་སུ་འགོ་བཙུགས་ཡོད།

རྒྱ་ནག་གི་ཆེས་མཐོའི་དཔོན་རིགས་ཏེང་ཞའོ་ཕིང་གི་སྐབས་རྒྱ་ནག་འདི་བཞིན་ཕྱི་ཕྱོགས་ལ་སྒོ་མོ་ཕྱེ་བ་དང་། ཅང་ཙེ་མིན་དང་ཧུའུ་ཅིན་ཐའོ་ཡི་སྐབས་ཚོང་དོན་དང་མ་རྩ་འཇོག་པའི་འབྲེལ་བ་མྱུར་པོ་དང་རྒྱ་བསྐྱེད་བཏང་ནས་ ༢༠༠༡ ལོར་རྒྱ་ནག་འདི་བཞིན་འཛམ་གླིང་ཚོང་དོན་སྒྲིག་འཛུགས་ནང་མཉམ་ཞུགས་བྱས་ཡོད།

དེའི་སྐབས་སུ་ཨ་རིས། རྒྱ་ནག་འཛམ་གླིང་གི་དཔལ་འབྱོར་མ་ལག་ནང་བཅུག་ན། རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་བབ་ལའང་རིམ་བཞིན་སྒོ་མོ་ཕྱེ་བ་དང་འགྱུར་བ་ཡོང་རྒྱུའི་རེ་བ་བྱས་ཡོད།

(REUTERS)

འོན་ཀྱང་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་སྐབས་ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་གི་འབྲེལ་བ་འདི་མཉམ་ལས་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནས་ཐབས་ཇུས་ཀྱི་འགྲན་རྩོད་གཙོ་བོར་འཛིན་པའི་འབྲེལ་བར་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཡོད།

ཇོར་ཇི་ཝ་ཤིང་ཊོན་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱི་ཨེ་ཤེ་ཡའི་ཞིབ་འཇུག་པ་སྐུ་ཞབས་ཀོའོ་སྦའོ་ཧྲེང་ནས་འགྱུར་བ་འདིའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བྱུས་དང་རིན་ཐང་གི་ལྟ་བ་ལ་ཐུག་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་གནང་གི་འདུག

རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི་རྒྱ་ནག་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒྲིག་ལམ་དང་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་རིན་ཐང་དང་ལེན་བྱེད་འདོད་མེད་པ་དེས། ཐོག་མའི་ཕྱོགས་གཉིས་མཉམ་ལས་བྱེད་ཐུབ་པའི་རྨང་གཞི་འདི་རྩ་ཐོར་ཕྱིན་ནས་ད་ཆ་ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་པའི་གནད་འགག་གི་དུས་མཚམས་ཤིག་ཏུ་གནས་ཡོད་ཅེས་གསུངས་བྱུང་།

(REUTERS)

ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་དང་བོད་དོན།

དེའི་སྔོན་ལ་ཞི་ཅིན་ཕིང་ཨ་རིར་སྐྱོད་སྐབས། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོས་བོད་ནང་གི་དྲག་གནོན་དང་ཆོས་དད་རང་དབང་། བོད་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་ལ་ཉེན་ཁ་འཕྲད་པ་སོགས་བོད་ལ་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུང་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་འདྲ་མིན་སྤེལ་ཡོད་ལ། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་འདི་བཞིན་ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་མཇལ་འཕྲད་ནང་ཐེངས་ཁ་ཤས་གླེང་པ་ཡང་བྱུང་ཡོད། དཔེར་ན། ༡༩༩༧ ལོར་ཅང་ཙེ་མིན་ཨ་རིར་སྐྱོད་སྐབས། སྲིད་འཛིན་བྷིལ་ ཁི་ལིན་ཊོན་གྱིས་བོད་མིའི་ཆོས་དད་རང་དབང་དང་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་སྐོར་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་དབར་དོན་ཕན་ལྡན་པའི་གྲོས་མོལ་བསྐྱར་གསོ་དགོས་པ་བརྗོད་ཡོད། ༢༠༠༦ ལོར་སྲིད་འཛིན་སྦུཤི་དང་ཧུའུ་ཇིང་ཐའོ་མཇལ་འཕྲད་སྐབས་བོད་དོན་གླེང་ཡོད་ལ། ལྷག་པར་དུ་ཞལ་པར་བཏང་ནས་བོད་དོན་གླེང་ཡོད། ༢༠༡༡ ལོར་ཧུའུ་ཅིན་ཐའོ་ཨ་རིར་སྐྱོད་སྐབས། པེ་ཅིན་གྱིས་བོད་དང་ཐའེ་ཝན་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཁེ་ཕན་གཙོ་བོ་ཟེར་བ་དང་མངའ་ཁོངས་ཆ་ཚང་ལ་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཡིན་པར་བརྗོད་ཡོད། སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མས། བོད་མིའི་ཆོས་དད་དང་རིག་གཞུང་གི་ངོ་བོ་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་བོད་རྒྱའི་གྲོས་མོལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་པ་བསྐྱར་ནན་གནང་ཡོད།

ད་ཆ་ཨ་རིའི་བོད་དོན་སྲིད་ཇུས་དེ་སྲིད་འཛིན་རེ་རེའི་ཁྲོད་ནས། ༢༠༠༢ ལོའི་བོད་ཐོག་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་ཁྲིམས་དང་། ༢༠༡༨ ལོའི་བོད་དུ་སྐྱོད་པའི་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འོང་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཁྲིམས། ༢༠༢༠ ལོའི་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་ཁྲིམས། ༢༠༢༤ ལོའི་བོད་རྒྱའི་རྩོད་རྙོག་ཐག་གཅོད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ཁྲིམས་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད།

སྐུ་ཞབས་ཀོའོ་སྦའོ་ཧྲེང་ནས་ད་ལྟའི་ཆར་བོད་ཀྱིས་དབུས་ཤར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་འབྲིང་བ་ཡུལ་གྲུར་བརྟེན་དགོས། ཁོང་ཚོས་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་རིན་ཐང་ལ་མཐོང་ཆེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས། དེར་བརྟེན་བོད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་རེད། འགྲོ་བ་མིའི་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་ལ་བརྩི་བཀུར་དགོས་པའི་ཐོག་འབོད་སྐུལ་བྱེད་ཀྱི་རེད། འདིའི་ཐད་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་དང་གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་པ་ཚོས་ལས་ཀ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་བྱུང།

ད་རེས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆོས་དད་རང་དབང་ལྷན་ཚོགས་ (USCIRF) ནས་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་ཏེ་སྲིད་འཛིན་ཊམཔ་ལ་ཞི་ཅིན་ཕིང་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་སྐབས་རྒྱ་ནག་གི་ཆོས་ལུགས་དྲག་གནོན་མཚམས་འཇོག་དང་། ཆོས་དད་རང་དབང་དང་འབྲེལ་པའི་བཙོན་པ་རྣམས་གློད་དགོས་པ་རེ་སྐུལ་ཞུས་ཡོད་ལ། དེའི་ནང་དང་ འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་ལན་འདེབས་གནང་བའི་ནང་། ལོ་ངོ་ ༣༡ ལྷག་གི་རིང་གར་ཡོད་ཆ་མེད་ངང་ཡོད་པའི་༧ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་དང་ཁོང་གི་སྐུ་འཁོར་ནང་མི་ཡང་ཚུད་ཡོད།

(REUTERS)

ཡང་ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་བར་གྱི་ཐབས་ཇུས་འགྲན་བསྡུར་ཐད་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཆེད་འཛུགས་ཚོགས་ཆུང་དང་། ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་དང་འཛིན་སྐྱོང་གི་རྒྱ་ནག་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གིས་ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ཉན་ཞིབ་ཚོགས་ཏེ་བོད་དང་ཤིན་ཅང་། ཧོང་ཀོང་སོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་སྲིད་འཛིན་ནས་གླེང་གནང་རྒྱུ་འབོད་སྐུལ་གནང་ཡོད་ཅིང་། སྲིད་འཛིན་ཊམཔ་མཆོག་གིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་དང་ལྷན་དུ་ཐད་ཀར་བོད་དོན་སྐོར་གླེང་སློང་གནང་ནས་ཞི་ཅིན་ཕིང་ལ་བོད་མིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་། ཆོས་ལུགས་རང་དབང་ལ་གུས་བཀུར་བྱེད་དགོས་པ། དེ་བཞིན་༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་དང་། ཁོང་གི་སྐུ་ཚབ་དང་ལྷན་དུ་གྲོས་མོལ་བསྐྱར་གསོ་གནང་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་གནང་རྒྱུའི་རེ་སྐུལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགོད་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འགན་འཛིན་དཔལ་ལྡན་རྒྱལ་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་ཡོད་འདུག

དེ་བཞིན་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༦ ཉིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་ནས། སྲིད་འཛིན་ཊམཔ་གྱིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་སྐབས། བོད་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནད་དོན་གྲོས་གཞིའི་གཙོ་བོར་བཞག་སྟེ། ཕྱི་གསལ་དང་ནང་མོལ་གཉིས་ཀའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་ནག་ལ་གནོན་ཤུགས་སྤྲོད་དགོས་ཞེས་རེ་སྐུལ་ཞུས་ཡོད་ཅིང་། རེ་སྐུལ་གནང་བའི་ནང་༧གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་ཚབ་དང་མང་གཙོའི་ལམ་ནས་བདམས་པའི་བོད་མིའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོ་དང་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐོག་ནས་དོན་ཕན་ལྡན་པའི་གྲོས་མོལ་བསྐྱར་གསོ་དགོས་རྒྱུ། ༧ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་དང་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་གཞན་རྣམས་གློད་གྲོལ་གཏོང་རྒྱུ། རྒྱ་ནག་གི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་གྱི་ཁྲིམས་ཟེར་བ་ཕྱིར་འཐེན་དགོས་པ་དང་། བོད་མི་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་རྒྱ་སྒྱུར་བྱེད་པའི་སྲིད་བྱུས་དེ་མཚམས་འཇོག་དགོས་པ་བཅས་རེད་འདུག་ལ། གཞན་ཡང་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་གློད་གྲོལ་མ་བཏང་ནའང་། ཨ་རིའི་གཞུང་གི་དཔོན་རིགས་ཚོར་ཁོང་དང་རང་དབང་ངང་མཇལ་འཕྲད་བྱེད་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་སྤྲོད་དགོས་པ་ཡང་གསུངས་འདུག

དེ་མིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་ཚུད་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཚོགས་པ་ ༢༩ ཡིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་ལ་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་ཡོངས་ཁྱབ་ཡི་གེ་ཞིག་བཏང་སྟེ། སྲིད་དོན་བཙོན་པ་གློད་གྲོལ་དང་། རྒྱལ་མཚམས་བརྒལ་བའི་དྲག་གནོན་མཚམས་འཇོག་སོགས་ཀྱི་ཐད། འཕྲལ་དུ་བདེན་དཔང་ར་སྤྲོད་བྱ་ཐུབ་པའི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་དགོས་ཞེས་རེ་སྐུལ་ཞུས་འདུག

འོན་ཀྱང་རེ་སྐུལ་དེ་ཚོ་ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་མཇལ་འཕྲད་ཉིན་སྲིད་འཛིན་ཊམཔ་ནས་གནད་དོན་འདི་དངོས་སུ་འདོན་མིན་ད་དུང་གསལ་པོ་མེད་པ་རེད།

སྲིད་འཛིན་ཊམཔ་གྱིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་དང་མིས་བཟོས་རིག་ནུས་དང་ཚོང་དོན་སོགས་གནད་དོན་ཕལ་ཆེ་བའི་ཐོག་གྲོས་བསྡུར་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཡོད།

སྐུ་ཞབས་ཀོའོ་ནས་གསུངས་པར། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་བརྗོད་གཞི་དང་བོད་སྐོར་གྱི་བརྗོད་གཞི་འདི་རྣམས་གཤམ་འོག་ཏུ་ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་གྲོས་མོལ་ནང་རྒྱ་ནག་གི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པར་འདོན་སྲིད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡོང་སྲིད་པ་ཆགས་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།

དེ་འདྲ་ཡིན་ན། གནད་དོན་དེ་དག་གི་གྲས་སུ་བོད་རྒྱའི་གྲོས་མོལ་དང་། ༧ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ། བོད་ཀྱི་ཆོས་དད་རང་དབང་དང་རིག་གཞུང་གི་གནས་བབ་ཀྱང་ཚུད་སྲིད་ཀྱི་རེད་དམ།

ཡང་ན། གནད་དོན་འདི་རྣམས་སླར་ཡང་ཚོང་དོན་དང་མིས་བཟོས་རིག་ནུས། ཐའེ་ཝན་དང་བདེ་འཇགས་ཀྱི་གྲོས་གཞིའི་རྒྱབ་ཏུ་ལུས་སྲིད་ཀྱི་རེད་དམ།

(REUTERS)

ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་གི་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས།

ད་ལྟ་ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་འགལ་ཟླའི་གནས་སྟངས་ནི་སྒོ་ཁྲལ་དང་ཚོང་དོན། མིས་བཟོས་རིག་ནུས། ཕྲ་རྡུལ་གློག་ཆས། དྲ་རྒྱའི་བདེ་འཇགས། གནད་འགག་ལྡན་པའི་གཏེར་རྫས། དེ་བཞིན་ཐའེ་ཝན་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་དབང་ཤུགས་བཅས་གནད་དོན་ཁག་ཅིག་ཚུད་ཡོད།

ཐའེ་ཝན་གྱི་གནད་དོན་ཡང་ད་རེས་ཀྱི་གྲོས་མོལ་ནང་འཇོག་སྲིད་པ་གླེང་གི་ཡོད་ཅིང། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་རྒྱ་ནག་ཏུ་རྒྱལ་དོན་གྱི་འཚམས་གཟིགས་ལ་ཕེབས་སྐབས་ཐའེ་ཝན་ལ་མཚོན་ཆ་བཙོང་པར་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཐའེ་ཝན་གྱི་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཐོག་ཨ་རིའི་སྲིད་ཇུས་ལ་གྲོས་ཚོགས་དང་ཁྲིམས། བདེ་འཇགས་ལས་ཁུངས་བཅས་ཀྱི་སྟངས་འཛིན་ཡོད་པས། སྲིད་འཛིན་གཅིག་པུས་འགྱུར་བ་གཏོང་བདེ་པོ་མེད།

ཞི་ཅིན་ཕིང་ཨ་རིར་མ་སྐྱོད་གོང་། ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་ཧྲང་ཧེ་མཉམ་ལས་སྒྲིག་འཛུགས་དང་རྒྱ་གར་ལ་ཚོགས་པའི་སྦིརིཀསི་ཚོགས་འདུ། ཨེ་ཇིབ་སོགས་བརྒྱུད། རྒྱལ་སྤྱིའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཟེར་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང་འབྲེལ་བ་སྔར་ལས་ཟབ་ཏུ་གཏོང་ཐབས་བྱས་ཡོད།

འདི་ནི་པེ་ཅིང་གིས་ཨ་རི་དང་གྲོས་མོལ་བྱེད་སྐབས། རང་ཉིད་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་ཁེར་རྐྱང་དུ་གནས་མེད་པ་སྟོན་ཐབས་ཤིག་ཡིན་སྲིད་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

དེར་བརྟེན་ད་རེས་ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་གི་ཆེས་མཐོའི་དཔོན་རིགས་ཀྱི་མཇལ་འཕྲད་ལ་ལྟ་སྐབས། ཚོང་དོན་དང་ཚན་རྩལ་ཐོག་གྲོས་འཆམ་གང་ཡོང་མིན་དང་མཉམ་དུ། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་ནུས་པའི་བྱུང་ཁུངས་ཀྱི་གསར་སྤེལ། ཨ་རི་དང་རྒྱ་དཀར་ནག་གི་འབྲེལ་བའི་ཁྲོད་བོད་འདི་བཞིན་གནད་འགག་ཇི་ཙམ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་མེད་ཐོག་རྗེས་སུ་བྱ་སྤྱོད་དང་འགྱུར་བ་དངོས་གང་ཡོང་མིན་བཅས་ལ་ལྟ་ཞིབ་བྱ་ཡུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།།

བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། ནོར་སྡེ་སྒྲོལ་མ།

བལ་བོད་ས་མཚམས་སུ་མི་འདས་གྲོངས་ཕྱིན་པའི་ཐད་རྒྱ་ནག་གི་བྱ་སྤྱོད་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་དོ་འཁུར་ནན་པོ་མ་བྱས་པའི་ཐད་ཐུགས་འཚབ་བྱུང་པ་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོས་གསུངས་སོང་།

སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་དུས་གཉིས་པ་དེ་བཞིན། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་སྐུལ་སྤེལ་གྱི་ཁྲིམས་ཡིག་ལག་བསྟར་འགོ་བཙུགས་པའི་རྗེས་དང་། བོད་མི་བློ་དགའ་རང་བཙན་ལགས་ཀྱིས་ནིའུ་ཡོག་ཏུ་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་པ་དང་། དེ་བཞིན་བལ་བོད་ས་མཚམས་སུ་འདམ་རུད་ཆུ་ལོག་གི་གོད་ཆག་ཚགས་ཆེ་བྱུང་བ་བཅས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཚོགས་ཐེངས་དང་པོ་དེ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་བསྟུན། སྤྱི་འཐུས་ཁག་ཅིག་གིས་ཐེངས་འདིའི་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་དུས་དེའི་ཐོག དམིགས་བཀར་གནད་དོན་དེ་དག་གི་ཐོག་གླེང་སློང་གནང་རྒྱུ་ཡིན་པ་གསུང་གི་འདུག

(RFA Tibetan)

དེ་ཡང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་བཀྲས་ཁང་སྒྲོལ་མ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས། ཉེ་ལམ་བྱུང་བའི་བལ་བོད་ས་མཚམས་ཀྱི་ཆུ་ལོག་གོད་ཆག་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྐོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ངོས་ནས་གསལ་པོ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ལ་འཛེམས་གཟོན་དང་ངོ་ཚ་པོ་མི་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ། ཚང་མས་ཐེར་འདོན་མི་བྱས་པ་དེར་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ངོས་ནས་ཚེ་སྲོག་ལ་རིན་ཐང་མི་བརྩི་པ་དེར་བློ་ཕམ་ཡོད་ཅེས་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།

ཡང་སྤྱི་འཐུས་ཁག་ཅིག་གིས་བལ་བོད་ས་མཚམས་སུ་བྱུང་བའི་འདམ་རུད་ཆུ་ལོག་གི་གནད་དོན་དང་འབྲེལ་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཀྱིས་འཕྱར་གྲུ་མཉམ་འདེགས་གནང་དགོས་པའི་གལ་གནད་གསལ་སྟོན་གནང་གི་འདུག

དེ་འབྲེལ་སྤྱི་འཐུས་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་སྲི་ཐར་ལགས་ཀྱིས། ཆུ་ལོག་གི་གོད་ཆག་རྗེས་ཀྱི་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ལ་སེམས་ཚབས་གསལ་སྟོན་དང་སྦྲགས་ཁོང་གིས། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་དང་སྐྱིད་གྲོང་སྐྱིད་སྡུག་སོགས་ནས་གོད་ཆག་དེའི་འོག་གྱོན་གུན་ཕྱིན་པ་ཚོར་རོགས་སྐྱོར་ཆེད་ཞལ་འདེབས་བསྡུ་བཞིན་པའི་སྐོར་ཞིག་གོ་ཐོས་བྱུང་སོང་བས། བོད་ནང་དུ་དཀའ་ངལ་ཞིག་བྱུང་དུས་བཙན་བྱོལ་ནང་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས་པའི་གནས་སྟངས་དེ་གལ་ཆེན་པོ་མཐོང་གི་འདུག་ཅེས་གསུང་གི་འདུག་ལ། སྤྱི་འཐུས་ཟླ་བ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས། ཉེ་ལམ་བོད་མི་བློ་དགའ་རང་བཙན་ལགས་ཀྱིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་བ་དེས་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དུ་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་གནས་བབ་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཕྱིན་ཡོད་ལ། མུ་མཐུད་མ་འོངས་ལེའུ་གསར་པ་གང་ཞིག་འགོ་བཙུགས་དགོས་མིན་དང་། ལྷག་པར་ད་ཆ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་བྱས་པ་བརྒྱུད་བོད་མི་རིགས་རྩ་མེད་བཟོ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་བཞིན་པའི་ཛ་དྲག་གི་དུས་སྐབས་འདིར། རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་དུ་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱི་འགྱུར་འགྲོས་ཁྲོད་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱིས་གོ་སྐབས་དམ་འཛིན་གྱིས། དུས་སྐབས་དེས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་ཁེ་ཕན་གང་བླངས་ཐུབ་མིན་སྐོར་བསམ་གཞིགས་ངེས་པར་དུ་བྱ་དགོས་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བས། གནད་དོན་དེ་རིགས་ཀྱི་སྐོར་གཙོ་བོར་གླེང་སློང་གནང་རྒྱུ་ཡིན་པ་གསུངས་བྱུང་།

ཡང་སྤྱི་འཐུས་མགོན་པོ་དོན་གྲུབ་ལགས་ཀྱིས། ཉེ་བའི་ཆར་ར་སུ་ལྦ་གཙོས་པའི་བོད་སྐྱིད་གྲོང་ཁུལ་དུ་ཆུ་ལོག་ཚབས་ཆེ་བྱུང་བ་དང་འབྲེལ། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་གནད་དོན་ཐོག་གཙོས་པའི་ཐོག་གླེང་སློང་དང་དེ་འབྲེལ་གྲོས་ཆོད་གཏན་ལ་ཕབ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་གསུང་གི་འདུག

རྩ་བའི་འདི་ག་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གིས་བལ་བོད་ས་མཚམས་སུ་བྱུང་བའི་འདམ་རུད་ཆུ་ལོག་གི་གོད་ཆག་རྗེས་སུ་ད་ལྟའི་བལ་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་གནས་བབ་དང་འབྲེལ། འབྲེལ་ཡོད་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་ཁག་ལ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་ས་གནས་སུ་འབྲེལ་མཐུད་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་དང་རོགས་སྐྱོར་མུ་མཐུད་ཞུ་མུས་ཡིན་པ་གསུངས་བྱུང་།

གཞན་ཐེངས་འདིར་བཞུགས་སྒར་དུ་སྐབས་ ༡༨ པའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་དུས་གཉིས་པའི་དབུ་འབྱེད་ཀྱི་གཏམ་བཤད་སྐབས་ཚོགས་གཙོ་སྒྲོལ་མ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་ཁྲིམས་ཡིག་དེ་ནི། མི་རིགས་གཅིག་གི་མཐུན་སྒྲིལ་འབྱུང་ཐབས་སུ་མི་རིགས་གཞན་ཞིག་གི་ངོ་བོ་རྩ་བརླག་དགོས་པ་བཟོ་བཞིན་ཡོད་པས། དེ་ནི་མི་རིགས་རྩ་གཏོར་གྱི་སྲིད་བྱུས་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེར་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ངོས་ནས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་སོང་།།

བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།

རྒྱ་ནག་གི་གསང་བའི་བཙོན་ཁང་ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་གསར་པའི་རྩོམ་པ་པོ་རྒྱ་ནག་གི་གནད་དོན་ཉམས་ཞིབ་པ་ཨོར་ཝིལ་ཤེལ་ (Orville Schell) ལགས་ཀྱིས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྔོན་ཆད་ནས་འདི་ལྟར་བྱས་མྱོང་ཡོད་པ་བཞིན་སླར་ཡང་བྱུང་རྒྱུ་ཡིན་པ་གསུངས་སོང་།

ལོ་རབས་དགུ་བཅུའི་ནང་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ངོས་འཛིན་གནང་བའི་༧ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་ ༡༡ པ་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་རྒྱ་ནག་གིས་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་བཙན་ཁྲིད་བྱས་ཡོད་པས་འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་གསར་པ་ཞིག་ཆགས་མེད་ལ། དེའི་ཚབ་ཏུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བདམས་པའི་རྒྱལ་མཚན་ནོར་བུ་པཎ་ཆེན་དུ་བསྐོ་གཞག་བྱས་ཡོད།

(REUTERS)

ཨོར་ཝིལ་ཤེལ་ལགས་ཀྱིས་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་༧གང་ཉིད་ཀྱི་ཡང་སྲིད་ཅིག་བོད་ཀྱི་ཕྱི་ཕྱོགས་ནས་འདེམས་སྒྲུག་གནང་སྲིད་པ་དང་དེ་ཡང་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གསེར་ཞལ་འཚོ་བཞུགས་སྐབས་སུ་ངོས་འཛིན་གནང་སྲིད་པ་དང་། དེ་འདྲ་སོང་ཙང་ངས་བསམ་ཚུལ་ལ་༧ཀུན་གཟིཊ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་གནད་དོན་འདི་མཇུག་བསྒྲིལ་བའི་མཚམས་ཤིག་ཏུ་སླེབས་ཡོད་པ་ལྟར་དྲན་གྱི་འདུག་ལ། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པས་༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་༧སྐུའི་ཡང་སྲིད་དེ་ཡང་གང་མགྱོགས་མཇུག་བསྡོམས་བྱ་རྒྱུར་བལྟས་ནས་བསྡད་ཡོད་རེད་ཅེས་འདི་ག་ཨེ་ཤི་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་དམིགས་བསལ་བཅའ་འདྲིའི་ལས་རིམ་ཐོག་གསུངས་བྱུང་།རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་༧སྐུའི་ཡང་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་ཆགས་ཡོད་དམ་ཞེས་དྲིས་ན། འདི་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གནད་དོན་གཅིག་པུ་མིན་པར། ཆོས་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཆར་ཐུགས་ཏེ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཞེད་སྣང་ཞིག་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པར་གནད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པ་ཚོས་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད།

བོད་དང་ཤིན་ཅང་ཐོག་དྲག་གནོན།

ཤེལ་ (Schell) ལགས་ཀྱིས་འདས་པའི་ལོ་མང་རིང་གཙོ་བོ་ཤིན་ཅང་དང་ཡུ་གུར་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ཞིབ་འཇུག་གནང་ཡོད་ཅིང་། དེ་ཡང་ཁུལ་དེར་སྐད་ཡིག་ལ་དམ་དྲག་དང་། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྟི་གནས་རྩ་མེད་གཏོང་པའི་སྲིད་ཇུས་དེ་དག་ལོ་བཅུ་ཕྲག་འགའ་ཤས་སྔོན་ལ་བོད་ནང་དུ་ཚོད་ལྟ་བྱས་ཟིན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་གསུངས་སོང་། འོན་ཀྱང་འདི་ནི་ཤེལ་ལགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཀྱང་ཆགས་ཡོད། དཔེ་ན་ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ནས་ ༢༠༡༦ བར་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་དྲུང་ཆེའི་འགན་འཁུར་མཁན་ཁྲན་ཆུན་གྷོ་ (Chen Quanguo) ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ལོར་ཤིན་ཅང་དུ་གནས་སྤོས་བཏང་ཡོད། ཁྲན་ཆུན་གྷོ་ནི་བོད་དང་ཤིན་ཅང་ནང་དམར་ཤོག་གི་དྲུང་ཆེའི་འགན་འཁུར་མྱོང་མཁན་གཅིག་པུ་དེ་ཡང་ཡིན་པ་རེད། ཁྲན་ནི་བོད་མི་དང་ཡུ་གུར་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་དང་ལོ་རྒྱུས་བཅས་པ་རྩ་གཏོར་གཏོང་མཁན་དང་། འཆར་གཞི་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་གཞུང་གིས་མང་ཚོགས་ལ་སོ་ལྟ་བྱས་པ་དང། མནར་གཅོད་གཏོང་བ། དེ་བཞིན་མི་མང་ས་ཡ་མང་པོ་ངལ་རྩོལ་བསྒྱུར་བཀོད་སོགས་ཆེས་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་ལས་དོན་བརྩམས་མཁན་གྱི་མགོ་དཔོན་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༠ ལོར་ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་ཁྲན་ཆུའན་གྷོ་ལ་ཤིན་ཅང་དང་བོད་ནང་དུ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྡོག་རོལ་ཚབས་ཆེན་གཏོང་མཁན་ལ་ངོས་འཛིན་གྱིས་ཉེས་ཆད་བཀལ་ཡོད།

(REUTERS)

བོད་ཕྱི་ནང་གི་འབྲེལ་ལམ།

སྤྱིར་བོད་ནང་དུ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༠ བཅུ་ཕྲག་གི་མགོ་སྟོད་དུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་གུ་ཡང་ཅུང་ཟད་བཏང་པའི་དུས་ཚོད་ཐུང་ཐུང་ཞིག་བྱུང་ཡོད། སྐབས་དེར་དགོན་སྡེ་ཁག་སླར་གསོ་སྒོ་དབྱེ་དང་། ༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་སྐུ་འཁོར་ཁག་ཅིག་མདོ་སྨད་སྐུ་འབུམ་དགོན་པའི་ཉེ་འགྲམ་དུ་ཡབ་གཞིས་ཁྱིམ་བརྒྱུད་དུ་ཕེབས་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་སྤྲད་པའི་སྐབས་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོས་ཕེབས་བསུ་ཞུ་བར་བཅར་པ་ཡང་བྱུང་ཡོད།

འོན་ཀྱང་ཕྱིས་སུ་ཧུའུ་ཡའོ་པང་ལས་གནས་ནས་ཕྱིར་འབུད་བཏང་པ་དང་། ༡༩༨༩ ལོར་ཁོང་འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་མ་ཐག་པའི་རྗེས་དཔྱིད་ཀའི་དུས་དེར་ལྷ་ས་ཚུད་པའི་ས་ཁུལ་གཞན་མང་པོར་ཞི་བའི་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཡོད་སྟབས། བོད་ནང་གུ་ཡང་གི་དུས་ཡུན་དེ་ཐུང་ཐུང་ལས་གནས་ཐུབ་ཡོད་མ་རེད་ཅེས་ཤེལ་ལགས་ཀྱིས་བརྗོད་བྱུང་།

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༩ ལོར་ཏིང་ཞའོ་ཕིང་གིས་རང་བཙན་མ་རྩོད་ན་གྲོས་མོལ་བྱེད་ཆོག་གི་རེད་ཅེས་བརྡ་ལན་སྤྲད་པའི་རྗེས། སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་གྱི་སྐུ་ཚབ་གཟིགས་སྐོར་ཚོགས་པ་བོད་དུ་བསྐྱོད་བཅུག་སྟེ། ༡༩༧༩ ནས་ ༡༩༨༥ བར་བཙན་བྱོལ་ནང་ནས་༧གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་ཆུང་ཐེངས་ ༤ གཏོང་གནང་མཛད་ཡོད་ལ། སྐབས་དེར་བོད་དོན་ཐད་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་མོལ་བརྒྱུད་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་དབར་ལ་འབྲེལ་ལམ་ལ་འགྱུར་བ་ཕྲན་བུ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།

ཤེལ་ལགས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བོད་དང་རྒྱ་ནག་ནང་བསྐྱོད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཕུལ་རྗེས། འདི་ནི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་ངོམས་པའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་ལག་ཆ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་གནད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པས་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། དེ་མཚུངས་གསར་འགོད་པ་དང་ཤེས་ཡོན་པ། ཚོང་པ་སོགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་མི་འདོད་པའི་སྐད་ཆ་བཤད་ན་རྒྱ་ནག་ནང་བསྐྱོད་རྒྱུར་བཀག་འདོམས་བྱས་ཤིང་། དེ་དག་གི་ནང་མིར་ཡང་འཇིགས་སྐུལ་བྱས་པ་སོགས་ཤེས་ལགས་ཀྱིས་དམ་དྲག་དང་འགོག་གནོན་གྱི་དཔེ་མཚོན་དུ་ལུང་འདྲེན་གནང་གི་འདུག

བོད་དང་རྒྱ་ནག་ནང་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་ལ་དམ་དྲག

ཁོང་གིས་ད་དུང་རྒྱ་ནག་ནང་མི་མང་པོར་འགོག་གནོན་འདི་ལྟར་མྱོང་ཚོར་བྱུང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་ཁོང་ཚོ་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་སོང་ནས་རྒྱ་རིགས་ཚོས་སྐད་ཆ་གང་བྱུང་བཤད་ན་རྒྱ་ནག་ནང་ཡོད་པའི་ཁོང་ཚོའི་ནང་མིར་ཉེན་ཚབས་བཟོས་ཀྱི་ཡོད་པ་སོགས་དཔེ་ན་ཁོང་ཚོ་ཇ་འཐུང་སར་སྐད་བཏང་སྟེ་འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་པ། ཡང་ན་སྐབས་རེ་བཙོན་ཁང་ནང་ལ་ཡང་བཅུག་པ་དེ་འདྲ་ཡང་བྱུང་ཡོད་པ་ཤེལ་ལགས་ཀྱིས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་གི་འདུག

(བོད་ནང་གི་གཞུང་འབྲེལ་བརྒྱུད་ལམ།)

རྒྱ་ནག་ནང་དུ་དམ་དྲག་གི་རྐྱེན་པས་གསར་འགོད་པ་ཚོ་ལ་ཡང་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་ཅིང་། ཉེ་ཆར་བོད་དང་བལ་ཡུལ་ས་མཚམས་སུ་བྱུང་བའི་ཆུ་ལོག་སྐོར་རྒྱལ་མཚམས་མེད་པའི་གསར་འགོད་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་སྙན་ཐོ་བཏོན་པའི་ནང་། བོད་ནང་དུ་སྤུན་ཉེ་ཡོད་པའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་དང་བོད་པའི་གསར་འགོད་པ་ཚོར་བོད་ནང་སོ་སོའི་སྤུན་ཉེ་ཚོར་འཇིགས་སྣང་དང་ཉེན་ཁར་བརྩིས་ཏེ་གནས་ཚུལ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་པར་འཇིཊ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད།

རྒྱ་ནག་ནང་ད་ལྟ་ཨ་རིའི་གསར་འགོད་པ་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་རེད། ཧ་ལམ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད་པས་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་ནང་གསར་འགོད་ལས་གཉེར་གྱི་ཐོངས་ཆེན་སྤྲོད་ཀྱི་མེད་པ་དང་། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་འཛམ་བུ་གླིང་ལ་དགོས་མཁོ་ཡོད་ལྟར་ཕྱི་ལ་རང་དབང་གི་སྒོ་ནས་སྤྲོད་ཐུབ་མཁན་ཚོར་དྭོགས་ཟོན་གྱིས་བཀག་སྡོམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཤེལ་ལགས་ཀྱིས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་བྱུང་།

ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དམར་ཤོག་གི་ལྟ་གྲུབ།

རྒྱ་ནག་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ལ་ཉམས་ཞིབ་དང་བརྒྱུད་སྤེལ་གྱི་ཉམས་མྱོང་གཏིང་ཟབ་ཡོད་མཁན་ཤེལ་ (Schell) ལ་བོད་དང་ཤིན་ཅང་ནང་གི་གནས་ཚུལ་གཉིས་ལ་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཉམས་ཞིབ་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་དེའི་ཁྲོད་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་འདུག དཔེ་ན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་པ་ལགས་དེ་“གསར་བརྗེ་ལ་འགོག་རྒོལ་བྱེད་མཁན་”ཞིག་ཡིན་པ་བརྗོད་ནས་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་གོ་གནས་ནས་ཕྱིར་འཕུད་བཏང་བ་དང་ཞི་ཅིན་ཕིང་ལོ་ན་གཞོན་དུས་སྐབས་གྲོང་གསེབ་ལ་བཏང་པ་ནི་སྐབས་ཕྲལ་གྱི་མཇུག་འབྲས་ཤིག་ཆགས་ཡོད། ཁོང་གི་མི་ཚེའི་ཉམས་མྱོང་དེ་དག་ལས་ཆབ་སྲིད་དང་དམར་ཤོག་ཚོགས་པར་ཞེན་ཁོག་བྱ་རྒྱུ་འདི་གལ་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པ་བསླབ་བྱ་ཐོབ་ཡོད་པ་རྩོམ་པ་པོ་ཤེལ་ལགས་ཀྱིས་ཡིད་ཆེས་གནང་གི་འདུག

དེར་བརྟེན་ད་ཆ་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་༧སྐུའི་ཡང་སྲིད་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་དངོས་ཡོད་ཀྱི་བདག་དབང་སྟེ་དམར་ཤོག་ཚོགས་པ་སྲ་བརྟན་གནས་མིན་ལ་ཐུགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། གནད་དོན་འདིའི་ཐད་ཤེལ་(Schell) ལགས་ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་ནི་སོ་སོའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་། འགོ་ཁྲིད། དམར་ཤོག་ཚོགས་པ། གཞུང་ལས་ལྷག་པའི་བསམ་བློའི་ལར་ཞེན་གཏིང་ཟབ་མོར་འཛིན་གྱི་ཡོད་པ་ངོས་འཛིན་གྱི་ཡོད་ཙང་བསམ་ཚུལ་དེ་དམར་ཤོག་ཚོགས་པས་ངོས་ལེན་བྱེད་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་རེད་ཅེས་གསུངས་སོང་།

“བོད་བརྟན་ལྷིང་ནི་དམར་ཤོག་གི་དབང་ཆ་སྲ་བརྟན་ལ་ཐུག་པ།”

༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནི་རྒྱ་ནག་ལ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་གཅིག་པུ་མིན་པར། དམར་ཤོག་ཚོགས་པས་བོད་ནང་སྟངས་འཛིན་ཡོངས་སུ་བྱེད་ཐུབ་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་བཟོ་ཞིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་ཤེལ་ལགས་ཀྱིས་ངོས་འཛིན་གནང་གི་འདུག་ལ། ༸སྐུའི་ཡང་སྲིད་འདེམས་སྒྲུག་གི་གནད་དོན་ཐད་རྒྱ་ནག་ལ་མཐའ་མའི་འགན་དབང་ཡོད་པ་རྒྱ་ནག་གིས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ལོར་༸རྒྱལ་བའི་ཡང་སྲིད་རྒྱུན་མཐུད་ཕེབས་ངེས་ཡིན་པའི་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱར་ནན་གནང་པ་མ་ཟད། དེའི་འགན་འཁུར་གཙོ་བོ་དེ་༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་བླ་བྲང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཡིད་ཆེས་དགེ་རྩའི་དབང་ལྡན་འགན་འཛིན་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་ལས། གཞན་སུས་ཀྱང་ཐེ་བྱུས་མི་ཆོག་པའི་བཀའ་རྩ་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་གནང་མཛད་ཡོད་པ་རེད།

རྩོམ་པ་པོའི་རྒྱབ་ལྗོངས་རཊ་པ།

ཨོར་ཝིལ་ཤེལ་(Orville Schell) ལགས་ནི་རྒྱ་ནག་གི་གནད་དོན་ཐོག་མཉམ་ཞིབ་ཁྱད་ལས་པ་ཙམ་མ་ཟད། གསར་འགོད་པ་དང་རྩོམ་པ་པོ་རྒན་གྲས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་ནིའུ་ཡོག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཨེ་ཤེ་ཡའི་སྤྱི་ཚོགས་ཚོགས་པའི་ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་གི་འབྲེལ་བའི་ལྟེ་གནས་ཀྱི་འགན་འཛིན་གནང་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།

༡༩༩༡ ལོར་ཤེལ་ལགས་ཀྱིས་སི་བྷི་ཨེས་སྐར་མ་ ༦༠ (CBS’s 60 Minutes) དང་མཉམ་དུ་རྒྱ་ནག་གིས་ངལ་རྩོལ་བསྒྱུར་བཀོད་ཀྱི་ཐབས་བྱུས་བརྒྱུད་ནས་བསྒྱུར་བཅོས་ཀྱི་བཙོན་ཁང་སྐོར་ལ་གསང་བའི་ཞིབ་བཤེར་གྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཕྱིར་བསྒྲགས་གནང་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཡང་ཉེ་འཆར་འདོན་སྤེལ་གནང་བའི་ཁོང་གི་ཕྱག་དེབ་གསར་པ་དེ་སྐབས་དེ་དུས་རྒྱ་ནག་ནང་གི་གསང་བའི་བཙོན་ཁང་གི་ཞིབ་བཤེར་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་ཕྱིར་ལྟ་བྱེད་པ་དང་གནད་དོན་དེ་ད་ལྟ་ཡང་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་དགོས་དོན་གང་ཡིན་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་དམིགས་བཀར་གཙོ་འཛོན་གནང་ཡོད་པ་རེད།།

བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། ནོར་སྡེ་སྒྲོལ་མ།

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ནས་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ བར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་གདན་ས་ཆེན་པོ་སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་གྱི་དགེ་འདུན་པ་རྣམ་པས་སྣེ་ཁྲིད་དེ། ལོ་རབས་ ༥༠ འི་གནས་སྟངས་མཐོང་མྱོང་མེད་པའི་བོད་ནང་མི་རབས་གཞོན་པས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་བའི་སྐབས་སུ་གནས་སྟངས་ཆ་ཚང་དངོས་སུ་མཐོང་མྱོང་ཡོད་པ། ཕྱི་རྒྱལ་མི་སེར་གཉིས་ཀྱིས་སྐབས་དེ་དུས་ཀྱི་གནས་སྟངས་རྣམས་ད་ལྟ་ཕྱིར་དྲན་བྱས་ཚེ་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་གདུག་རྩུབ་ཅན་ཞིག་དང་། བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་དམག་མིར་རྒོལ་སྟངས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཕྱིར་དྲན་བྱས་ཚེ་དགའ་སྐྱོ་ཟུང་སྦྲེལ་གྱི་ཚོར་བ་ཞིག་བསྟེར་ཡོང་གི་ཡོད་པ་གསུང་གི་འདུག

(RFA Tibetan)

དེ་ཡང་པར་པ་འཇོན་ཨེ་ཀར་ལི་ (John Ackerly) ལགས་དང་སྨན་པ་སྦིལིཀ་ཀེར་ (Blake Kerr) ལགས་གཉིས་ ༡༩༨༧ གྱི་ཞི་རྒོལ་སྐབས་བོད་ནང་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེ་དུས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་དྲག་གནོན་བྱས་པའི་སྐབས། འཇོན་ཨེ་ཀར་ལི་ལགས་ཀྱིས་སྐབས་དེ་དུས་པར་ལེན་མང་པོ་གནང་ཡོད་པ་དང་། སྨན་པ་བྷེ་ལེཀ་ལགས་ཀྱིས་གནས་སྟངས་རྣམས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བཀོད་དེ་ཕྱིས་སུ་ཨ་རིར་ཕྱིར་ཕེབས་ཏེ་བོད་དོན་གོ་རྟོགས་ཀྱི་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་སོགས་བརྒྱ་ལྷག་གནང་འདུག

(John Ackerly) ལགས་ཀྱིས། ཉིན་དེའི་སྔ་དྲོར་རྒྱ་ནག་གི་ཉེན་རྟོག་པས་མེ་མདའ་བརྒྱབ་འགོ་མ་བཙུགས་གོང་། བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་མི་རྣམས་བར་སྐོར་ནས་ཕྱིར་སྤུད་སོང་བ་དེ་མཐོང་དུས་ཚོར་བ་ཧ་ཅང་སྐྱིད་པོ་ཞིག་དང་། བར་སྐོར་དེ་སླར་ཡང་བོད་མི་རྣམས་ལ་ཐོབ་པའི་ཚོར་བ་དང་། བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་ས་གནས་སྲུང་སྟེ་འབོད་སྒྲ་སྒྲོག་བཞིན་པའི་རྣམ་པ་མཐོང་དུས་སྤོབས་པ་ཡང་ཆེན་པོ་བྱུང་། ཉིན་དེའི་སྔ་དྲོ་ནི་ངས་དུས་ནམ་ཡང་བརྗེད་མི་སྲིད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གིས་མེ་མདའ་རྒྱག་འགོ་བཙུགས་རྗེས་ཁོར་ཡུག་ཆ་ཚང་འགྱུར་བ་ཕྱིན་སོང་ཞེས་དང་། ཁོང་གིས་བླངས་པའི་པར་དེ་དག་ནི་ཁོང་ལ་མ་ཡིན་པར་བོད་མི་རྣམས་ལ་དག་གི་ཡོད་པས། རྒྱུན་དུ་ཁོང་གིས་བརྙན་པར་དེ་དག་སུ་ཀྱང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཆོག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི། དོན་རྐྱེན་དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་ལག་འགུལ་བ་རྣམས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཚུལ་དུ་ཡིན་ཞེས་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།

(RFA Tibetan)

ཡང་སྨན་པ་ (Dr Blake Kerr) ལགས་ཀྱིས། དོན་རྐྱེན་དེ་བྱུང་སྐབས་ཁོང་གིས་པ་ལགས་ཤིག་གིས་རང་གི་བུ་ལོ་བཅུ་བྱས་པ་ཞིག་གི་བྲང་ཁོག་ཏུ་མེ་མདའ་འཁེལ་ཡོད་པ་ཞིག་འཁྱེར་ཡོང་ཞིང་། བུ་ཆུང་དེ་ཁོང་གི་མིག་མདུན་དུ་གྲོངས་སོང་བའི་གནས་སྐབས་དེ་ནི་ཁོང་གི་མི་ཚེའི་ནང་དུས་ནམ་ཡང་བརྗེད་ས་མ་རེད་ཅེས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་བ་དང་སྦྲགས། ༡༩༨༧ ལོའི་དོན་རྐྱེན་དེ་ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་དཔང་པོ་བྱས་པ་དེས། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲོད་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་གོ་རྟོགས་ཐུབ་པར་ཕན་ཐོགས་ཅུང་གྲུབ་ཐུབ་ཡོད་ཅེས་དང་། བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ནི་ད་ལྟའང་གདུག་རྩུབ་ཅན་ཞིག་གི་འོག་ཏུ་གནས་ཡོད་པའི་སེམས་ཚབས་ཡོད་པ་གསུངས་བྱུང་།

ཡང་ ༡༩༨༧ ལོའི་མི་རབས་གསར་པའི་ཞི་རྒོལ་སྐབས་བོད་འབྲས་སྤུངས་དགོན་པ་ནས་མཉམ་ཞུགས་གནང་མཁན། ཆབ་སྲིད་བཙོན་ཟུར་ངག་དབང་འོད་འབར་ལགས་ཀྱིས། བོད་མི་བློ་དགའ་རང་བཙན་ལགས་ཀྱིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་རྗེས་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ཀྱིས་ས་གནས་འདྲ་མིན་དུ་ལས་འགུལ་ཧུར་ཐག་གིས་སྤེལ་བར་བལྟས་ཚེ། བོད་ནང་གི་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་སོགས་དངོས་སུ་མཐོང་མ་མྱོང་བའི་དགུ་བཅུ་གོ་གྲངས་དང་ད་ལྟའི་བཙན་བྱོལ་ནང་གི་གཞོན་སྐྱེས་དབར་བསྡུར་ན། ད་ལྟའི་གཞོན་སྐྱེས་ལ་རེ་བ་ཆེན་པོ་འདུག་ཅེས་དང་། འཐབ་རྩོད་ལ་བློས་གཏོང། སེམས་ཤུགས། ལྷག་བསམ་དགོས་པ་ལས་སློབ་སྦྱོང་གཅིག་པུས་མི་འགྲིག་ཅེས་གསུང་གི་འདུག

ཆབ་སྲིད་བཙོན་ཟུར་ངག་དབང་འོད་འབར་ལགས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ནས་ ༡༩༨༩ བར་གྱི་ལོ་གསུམ་གྱི་དུས་ཡུན་འདིའི་ནང་བོད་མི་ཚོས་ལྷ་ས་དབུས་པའི་བོད་ནང་གི་ས་གནས་ཁག་ ༤༠ ནང་སྐད་འབོད་ལས་འགུལ་སོགས་ཐེངས་ ༡༥༢ སྤེལ་ཡོད་པ་དང་། བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་མེ་ལྕེ་དུས་ད་ལྟའང་གསོན་པོར་གནས་ཡོད་ཅེས་གསུངས་སོང་།

(RFA Tibetan)

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ནས་ ༡༩༨༩ བར་བྱུང་བའི་བོད་ནང་གི་ལས་འགུལ་དེ་ནི་ ༡༩༥༩ ལོའི་གྱེན་ལངས་ཀྱི་ལོ་ ༣༠ རྗེས་ལ་བྱུང་བ་ཞིག་དང་། ༢༠༠༨ ལོར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་ས་གཙོས་པའི་བོད་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ས་བྱི་ཞི་རྒོལ་ཆེན་མོ་བྱུང་པ་འདི་ནི་མི་རབས་གསར་པའི་ལས་འགུལ་གྱི་ལོ་ ༢༠ རྗེས་བྱུང་བ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་རེད་ལ། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་དམ་དྲག་ཆེས་ཆེར་བཏང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་སྒེར་ལངས་ཆེན་པོ་ཞིག་དེའི་རྗེས་བྱུང་ཐུབ་མེད་ཀྱང་། ད་ཆ་བོད་ནང་གི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་གཞུང་གི་ལྟ་སྲུང་དྲག་པོའི་འོག་ཏུའང་། གཙོ་ཆེར་ཡིག་ཐོག་གི་འཐབ་རྩོད་དེ། དེབ་བརྩམས་པ་དང་གཞས་བརྩམས་པ་སོགས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ། ཁོང་རྣམས་ལ་ཡང་ཁྲིམས་ཆད་བཀལ་བ་དང་གར་སོང་ཆ་མེད་གཏོང་བཞིན་པའི་གནས་སྟངས་མུ་མཐུད་བྱུང་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།

འདི་ལོའི་སྤྱི་ཟླ ༩ པར་ཆ་མཚོན་ན་བོད་ནང་གི་མི་རབས་གསར་པའི་ངོ་རྒོལ་བྱུང་རྗེས་ལོ་ ༤༠ འཁོར་བའི་དུས་ཚིགས་ཤིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། བཞུགས་སྒར་རྡ་སར་དེ་འབྲེལ་དུས་ཐུང་འགྲེམས་སྟོན་ཞིག་འཚོགས་ཏེ། སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་དུས་ཚིགས་དེ་ནི། བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲོད་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་ཕྱིན་ཏེ། ཕྱི་རྒྱལ་མི་སེར་ཁྲོད་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་འགོ་ཚུགས་པའི་དཀྱོག་མཚམས་ཤིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་གསུངས་སོང་།།

པར་ལེན། བདེ་སྐྱིད་ཀུན་སྒྲོལ།

བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།

(Far from the rooftop of the world) ཞེས་འཛམ་གླིང་གི་ཡང་རྩེ་ནས་རྒྱང་ཐག་རིང་བ་ཞིག་ནས། ཞེས་ཨ་རིར་གནས་བཞུགས་རྒྱ་རིགས་གསར་འགོད་པ་ཨེ་མི་ཡི་ཡིས་གླིང་ཆེན་བཞིའི་ནང་གི་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་ལ་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ། བོད་མི་རྣམས་བོད་བཞག་སྟེ་བཙན་བྱོལ་ལུང་པར་གྱར་དགོས་བྱུང་སྟེ་གཞིས་ཆགས་ཚུལ་དང་། བརྒྱུད་རིམ་དེའི་ཁྲོད་བོད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་སྐད་ཡིག་རིག་གཞུང་སོགས་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་དཔེ་དེབ་ཅིག་བརྩམས་ཡོད་པ་དེའི་ཐོག་བགྲོ་གླེང་གནང་ཡོད་པ་རེད་ལ། འདི་ནི་གཙོ་བོ་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་མཇལ་ཁ་ཐོབ་པའི་རྗེས་སུ་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་ཐད་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་རྒྱུའི་འདུན་པ་སྐྱེས་པ་ཞིག་རེད་འདུག དེ་ཡང་ཨེ་མི་ཡིས་ལགས་ཀྱིས། “དེ་སྔ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལོར་བོད་ནང་ས་བྱི་ཞི་རྒོལ་ཆེན་མོ་བྱུང་སྐབས། ངས་གསར་འགྱུར་བཀོད་ཆེད་རྡ་སར་བཅར་སྐབས་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་དབུ་བཞུགས་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བའི་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་ལ་བཅར་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་གྲུབ་རྗེས་༧གང་ཉིད་ཀྱིས་ང་ལ་གཟིགས་ཏེ་རྒྱ་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་མཁྱེན་དུས་ངའི་མགྲམ་པར་བྱམས་པོ་གནང་ཞིང་། སྐབས་དེར་བཀའ་གནང་དོན་ལ་གནད་དོན་འདི་དག་ནི་བོད་དང་རྒྱ་ནག་དབར་གྱི་གནད་དོན་ཡིན་པས་ང་ཚོས་ཕན་ཚུན་སྐད་ཆ་གཤོད་དགོས། ཁྱེད་ཀྱིས་ལན་བྱོས་ཨ་ཞེས་བཀའ་གནང་བྱུང་བས། སྐབས་དེར་ང་ལ་ཚོར་བ་དམིགས་བསལ་ཅན་ཞིག་བྱུང་ལ། སྐབས་དེར་བཞུགས་སྒར་དུའང་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁྲོམ་གཞུང་དུ་ཞི་བའི་ངོ་རྒོལ་དང་མར་མེ་ཁྲོམ་སྐོར་སོགས་བྱེད་བཞིན་པ་མཐོང་དུས། དེ་ལྟ་བུ་ནི་བོད་ནང་རང་དབང་མེད་པས། བཙན་བྱོལ་ནང་དུ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་རང་དབང་སྤྱོད་བཞིན་པར་ཧ་ཅང་ཡ་མཚན་པོ་བྱུང་།” ཞེས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་ལ། གཞན་ཡང་ཁོང་གིས་སྤྱིར་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་བཟང་སྤྱོད་ལྡན་པའི་གཤིས་ཀ་སོགས་ལ་ཡིད་སྨོན་ཆེན་པོ་སྐྱེ་ཡི་ཡོད་པ་གསུངས་བྱུང་། དེ་ཡང་ཁོང་གིས། “རྒྱ་རིགས་མང་པོ་ཞིག་གིས་དེ་སྔ་རྒྱ་ནག་ཏུ་བསྡད་སྐབས་བོད་དོན་སྐོར་རྒྱ་ནག་གཞུང་ངོས་ནས་བཤད་པ་ལས། གཞན་གསལ་པོ་ཤེས་ཀྱི་མེད་ཀྱང་། ད་ཆ་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་གནས་སྡོད་བྱེད་མཁན་རྒྱ་རིགས་མང་པོས་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་མཇལ་བ་དང་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་དང་ཐུག་འཕྲད་སོགས་བརྒྱུད། རྒྱ་ནག་མི་སེར་དང་བོད་མི་གཉིས་ཀའི་མངོན་འདོད་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ཀས་རང་དབང་འདོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཡོད། ངས་དེབ་དེ་བྲིས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་རྡ་ས་དང་ལྡི་ལི། ལྷོ་ཕྱོགས་སྦེ་ལ་ཀོ་པི་ཁུལ་གྱི་བོད་མི་མང་དག་ཅིག་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་སོང་། ཁོ་ཚོས་ང་རྒྱ་མི་ཞིག་ཡིན་པར་མི་དགའ་བ་བྱེད་རྒྱུ་ལས་ལྡོག་སྟེ། དེ་བས་དགའ་བ་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ལ། ཐེངས་གཅིག་ངས་བོད་མི་ཞིག་ལ་སྐད་ཆ་ཡང་དྲིས་མྱོང་ཡོད་ལ་སྐབས་དེར་ཁོང་གིས། ང་ཚོ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་དགའ་པོ་མེད་པ་མ་གཏོགས་རྒྱ་ནག་མི་མང་ལ་མི་དགའ་བ་བྱེད་ཀྱི་མེད་ཅེས་གསུངས་དུས། ཚོར་བ་དམིགས་བསལ་ཅན་ཞིག་བྱུང་།” ཞེས་གསུང་གི་འདུག

ཨེ་མི་ལགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་དཔེ་དེབ་དེའི་ནང་། དགེ་འདུན་པ་སྟོབས་ལྡན་ལགས་དང་། མ་བྱན་དང་ཆབ་སྲིད་བཙོན་ཟུར་ནོར་བུ། ལྷ་ས་ནས་ཁོ་ཚོའི་འབྲིང་རིམ་འཚོ་བ་བཞག་སྟེ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་དགོས་བྱུང་བའི་བཟའ་ཚང་བདེ་སྐྱིད་དང་དོན་གྲུབ་བཅས་ལ། རྒྱ་གར་གྱི་ས་གནས་ཁག་དང་། གླིང་ཆེན་བཞིའི་ནང་བསྐྱོད་པར་རྗེས་དེད་བྱས་ཏེ། ས་གནས་དེ་དག་གི་ནང་ཁོ་ཚོས་བཙན་བྱོལ་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་འཚོ་བ་དང་མི་ཚེ་གསར་པ་སྐྱེལ་པ་དང་། གཞན་ཡུལ་དུ་བོད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་རིག་གཞུང་རྒྱུན་འཛིན་ཇི་ལྟར་བྱེད་བཞིན་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་བཀོད་འདུག་ལ། རྩོམ་པ་པོ་དང་གསར་འགོད་པ་ཨེ་མི་ཡི་ཡིས། དཔེ་དེབ་དེ་ནི་ད་ཆ་དབྱིན་ཡིག་ཏུ་ཡོད་ཀྱང་ཁོང་གིས་རིང་མིན་དཔེ་དེབ་དེ་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཏེ། དམིགས་བསལ་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་གནས་སྡོད་རྒྱ་རིགས་མང་པོར་སྙོབ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་གནང་གི་འདུག

གཞན་ཡང་དཔེ་དེབ་དེའི་སྔོན་གླེང་དུ་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས། དེབ་དེའི་བརྒྱུད་ཀློག་པ་པོ་ཚོས་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་དང་ཆེ་མཐོང་ལྡན་པའི་ཐོག་རང་དབང་གི་རེ་འདུན་སོགས་ཀྱི་སྐོར་གོ་རྟོགས་རྒྱ་གང་ཆེ་སྤེལ་ཐུབ་པའི་ཐུགས་རེ་གནང་གི་ཡོད་པའི་ཕྱག་བྲིས་སྩལ་འདུག

ཨ་རིར་གནས་སྡོད་རྒྱ་རིགས་ (Amy Yee) ལགས་ནི་ད་ལྟའི་ཆར་ Chicago Sun Times ནང་གསར་འགོད་ལས་རིགས་གཉེར་བཞིན་པ་དང་། ཁོང་གིས་དེ་སྔ་གསར་འགྱུར་ལས་ཁང་ཆེ་ཁག་ནང་ཕྱག་ལས་དང་རྩོམ་རིག་འདོན་སྤེལ་སོགས་ཀྱང་གནང་མྱོང་ཡོད་འདུག

པར་ལེན་དང་བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།

བོད་མི་ལས་འགུལ་བ་ ༥༠ ཙམ་གྱིས་ལྡི་ལིའི་སྦརིཀསི་ཚོགས་འདུ་ཚོགས་ཡུལ་ Bharat Mandapam གྱི་ཉེ་འགྲམ་དུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་གློ་བུར་ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཞིང་། ལས་འགུལ་བ་རྣམས་རྒྱ་གར་གྱི་ཉེན་རྟོག་པས་འཛིན་བཟུང་དོ་དམ་བྱས་ཏེ། Mandawali ཉེན་རྟོག་ལས་ཁུངས་སུ་ཁྲིད་འདུག

(RFA Tibetan)

དེ་ཡང་ཐེངས་འདིའི་བོད་མི་ལས་འགུལ་བ་རྣམས་འདི་ཚེས་ ༡༡ ཉིན་ལྡི་ལིར་སྤེལ་བའི་ནང་མཉམ་ཞུགས་གནང་མཁན་མ་ཡིན་པར་ལྡི་ལི་ཡི་ཕྱི་ཕྱོགས་རྒྱ་གར་གྱི་ས་གནས་གཞན་ཁག་ཅིག་ནས་ཆེད་དུ་སླེབས་པའི་བོད་མི་ལས་འགུལ་བ་ཤ་སྟག་རེད་འདུག

(RFA Tibetan)

རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་འདི་ཚེས་ ༡༢ ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༡༢:༢༥ ཙམ་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་འབྱོར་ཞིང་། འདི་ནི་ལོ་བདུན་གྱི་རྗེས་སུ་རྒྱ་གར་དུ་ཕྱོགས་བསྐྱོད་ཐོག་མ་དེ་ཆགས་ཀྱི་འདུག་ལ། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་དབར་ ༢༠༢༠ ལོར་མཐའ་མཚམས་སུ་གདོང་ཐུག་བྱུང་རྗེས་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཇེ་སྡུག་ཏུ་སོང་བའི་རྗེས་ཉེ་བའི་ལོ་འདིའི་ནང་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་བཟང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཡིན་ལ། རྒྱ་གར་གཞུང་ངོས་ནས་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་སོགས་ཀྱི་ཆེད་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིའི་ཁུལ་དུ་དམག་མི་ཕོན་ཆེ་འགྲེམས་འཇོག་བྱས་འདུག་ལ། ཐེངས་འདིའི་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་སྐབས་སུའང་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ངོས་ནས་དམིགས་སུ་ས་གནས་དེར་བསྐྱོད་དེ། ལས་འགུལ་བར་སྐད་ཆ་བཤད་ཐབས་བྱས་ཀྱང་ཉེན་རྟོག་པས་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་ཀྱིས་ལས་འགུལ་བ་ཡོངས་རྫོགས་ཉེན་རྟོག་པའི་མོ་ཊའི་ནང་བཅུག་སྟེ་བཙོན་ཁང་དུ་ཁྲིད་ཕྱིན་སོང་།

སྦརིཀསི་ཚོགས་འདུའི་ཉིན་དང་པོ་དང་མཉམ་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་དབར་ཟུར་དུ་ཚོགས་འདུ་ཤིག་འཚོགས་ཏེ། ཕྱོགས་གཉིས་ཀས་ཕན་ཚུན་གྱི་འབྲེལ་བ་སྲ་བརྟན་དང་འཐབ་བྱུས་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་མ་འོངས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཕྱོགས་སྐོར་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པའི་གྲོས་མོལ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།

གཞན་འདི་ཚེས་ ༡༡ ཉིན་བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་ཁག་ཅིག་གིས་སྦརིཀསི་ཚོགས་འདུ་ཚོགས་སའི་ཉེ་འགྲམ་དུ་ལྕགས་ཧྲེང་སྟེང་འཛེཊ་ཏེ་ཞི་ཅིན་ཕིང་མི་རིགས་རྩ་མེད་བཟོ་མཁན་ཞེས་པའི་འཕྲེད་དར་དང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་སོགས་ཕྱར་བའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་བར་རྒྱ་གར་གྱི་ཉེན་རྟོག་པས་འཛིན་བཟུང་དོ་དམ་བྱས་ཡོད་པ་རྣམས་ནི། མུ་མཐུད་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིའི་ཏི་ཧར་ (Tihar Jail) བཙོན་ཁང་དུ་བཀག་ཉར་འོག་ཡོད་པ་དང་། ཚོགས་པའི་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱིས་འདི་ཚེས་ ༡༤ བར་ལས་འགུལ་བ་དེ་དག་བཀག་ཉར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་གསུངས་འདུག འོན་ཀྱང་ཞི་ཅིན་ཕིང་ཕྱི་ཚེས་ ༡༣ ཉིན་རྒྱ་ནག་ལ་ཐོན་མ་ཐག་བོད་མི་ལས་འགུལ་བ་རྣམས་གློད་བཀྲོལ་བཏང་ཡོད་པ་རེད།

ལས་འགུལ་བ་ཡོངས་རྫོཊ་གློད་བཀྲོལ་བཏང་པ།

བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་དང་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་དེ་དག་ཕྱི་ཚེས་ ༡༣ ཉིན་གློད་བཀྲོལ་བཏང་སྟེ་ཕྱི་དྲོ་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་བོད་མི་ཚོས་དགའ་བསུའི་ཁྲོད་བསམ་ཡས་གླིང་གཞིས་སྒར་དུ་ཕྱིར་ལོག་གནང་ཡོད་འདུག

རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་འདི་ཚེས་ ༡༣ གྱི་ཉིན་རྒྱབ་ཏུ་རྒྱ་གར་ནས་རྒྱ་ནག་ལ་ཕྱིར་ལོག་ཕྱིན་པ་དང་བསྟུན། ཉེ་ལམ་སྦརིཀསི་ཚོགས་འདུར་ངོ་རྒོལ་གནང་མཁན་བོད་མི་ལས་འགུལ་བ་རྒྱ་གར་ཉེན་རྟོག་པས་དོ་དམ་བྱས་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཉིན་དེ་རང་ལ་གློད་བཀྲོལ་བཏང་འདུག་ལ། ཞི་ཅིན་ཕིང་རྒྱ་གར་དུ་འབྱོར་བར་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་ནང་མཉམ་ཞུགས་གནང་མཁན་བརྒྱ་ཆ་ ༩༠ ལྷག་བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་དང་། མི་ཚེའི་ནང་བཙོན་ཁང་དུ་ཐེངས་དང་པོ་བཀག་ཉར་འོག་བསྡད་མྱོང་མཁན་ཤ་སྟག་ཆགས་ཀྱི་འདུག

བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་ལས་འགུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བཙོན་ཁང་ནས་གློད་བཀྲོལ་ཐོབ་མཚམས་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་བཅར་འདྲིར་ལན་འདེབས་གནང་སྐབས། ལས་འགུལ་དེ་རིགས་ནི་ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་བོད་པ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ལས་འགན་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་གསུང་གི་འདུག

དེ་ཡང་ཚེས་ ༡༡ ཉིན་སྦརིཀསི་ཚོགས་འདུ་ཚོགས་སའི་ཉེ་འགྲམ་གྱི་ས་ཚིགས་ཤིག་ཏུ་ལྕགས་ཧྲེང་སྟེང་དུ་འཛེགས་ཏེ་ཞི་ཅིན་ཕིང་ནི་མི་རིགས་རྩ་མེད་བཟོ་མཁན་ཞེས་དང་། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་འཕྱར་ཏེ་རྔམ་སྟོན་ལས་འགུལ་སྤེལ་མཁན་བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་གཞོན་སྐྱེས་བསྟན་འཛིན་ནོར་སྒྲོན་ལགས་དང་ཀརྨ་སྒྲོལ་མ་ལགས་གཉིས་ཀྱིས། ཞི་ཅིན་ཕིང་རྒྱ་གར་དུ་བསླེབས་པའི་གོ་སྐབས་དེ་རྗེས་ལ་རགས་མི་སྲིད་པ་ཞིག་ཡིན་པས། བོད་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་འགན་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་གྱིས་ལས་འགུལ་དེ་བྱས་ཡིན་ལ། བཙོན་ཁང་ནང་དུའང་ཉེན་རྟོག་པས་དྲི་རྩད་སྐབས་ཁག་ཅིག་གིས་ཐོ་འགོད་སྐབས། ལོ་དེ་འདྲ་ཆུང་ཆུང་ནས་བཙོན་དུ་བསླེབས་པར་ཡ་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་སྟོན་སྐབས་ང་ཚོས་སྤོབས་པ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་བོད་རང་བཙན་ཆེད་དུ་ཡིན་ཞེས་ལན་འདེབས་བྱས་ཡོད་ཅེས་གསུང་གི་འདུག་ལ། ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་རྩ་བའི་ལྕགས་ཧྲེང་དེར་འཛེགས་རྒྱུར་དེ་སྔ་ནས་སྦྱོར་བརྡར་ཐེངས་མང་བྱས་ཡོད་པས་ལས་འགུལ་དེའི་སྐབས་འཛེགས་རྒྱུ་ལས་སླ་པོ་བྱུང་ཞེས་འདི་ག་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་ལ། བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོག་མི་བསྟན་འཛིན་ཟླ་གསལ་ལགས་ཀྱིས། བོད་ནང་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་འོག ལས་འགུལ་དེ་རིགས་སྤེལ་དུས་སེམས་ནང་སྐྱོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱུང་གི་འདུག་ལ། ཐེངས་འདིའི་ལས་འགུལ་དེའི་ནང་དམིགས་བསལ་གྱིས་མཐོ་སློབ་ཀྱི་སློབ་མ་མང་དག་ཅིག་འཛུལ་ཞུགས་གནང་པ་ཆ་ཚང་ལོ་ཆུང་ཤ་སྟག་ཡིན་པས་སེམས་ཚབས་ཡང་ཆེན་པོ་བྱུང་། འོན་ཀྱང་ལས་འགུལ་དེ་རིགས་ནི་རང་དབང་མེད་པའི་ཆེད་དུ་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་ཅིག་རེད་ཅེས་གསུང་གི་འདུག

བསྟན་འཛིན་བཟོད་པ་ལགས་ཀྱིས་ལས་འགུལ་དེ་སྤེལ་ནས་ངས་ལས་འགན་ཞིག་གྲུབ་ཡོད་བསམ་པ་ལས་འཇོན་ཡིན་བསམ་གྱི་མི་འདུག་ཅེས་གསུང་གི་འདུག་ལ། བསྟན་འཛིན་བསམ་མཆོག་ལགས་ཀྱིས་ལས་འགུལ་དངོས་སྐབས་མོ་ཊ་ནས་ཐོན་ཏེ་རྒྱུགས་ཤར་གློད་སྐབས་ཚོར་བ་དམིགས་བསལ་ཞིག་བྱུང་ལ། མི་མང་པོ་མཉམ་དུ་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་དེས་ཀྱང་མཉམ་རུབ་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་བྱུང་ཞེས་གསུང་གི་འདུག

རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་རྒྱ་གར་གྱི་ཕྱོགས་བསྐྱོད་དེ་ནི་ཆུ་ཚོད་ ༢༤ རིང་རེད་འདུག་ཅིང་། སྦརིཀསི་ཚོགས་འདུའི་གསོལ་སྟོན་ཆེན་མོ་ (Gala dinner) སྐབས་སུའང་མཉམ་ཞུགས་མི་བྱེད་པར་ཐད་ཀར་ཕྱིར་ལོག་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད་འདུག

རྩ་བའི་རྒྱ་གར་གྱིས་སྦརིཀསི་ཚོགས་འདུ་གཙོ་སྐྱོང་བྱས་པ་ཐེངས་བཞི་པ་དེ་ཆག་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། བོད་མི་ལས་འགུལ་བས་ལས་འགུལ་སྤེལ་སྐབས་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱིས་དུས་རྒྱུན་དང་མི་འདྲ་བར་ལྟ་སྲུང་ནན་པོ་བྱས་ཡོད་པ་མཐོང་རྒྱུ་འདུག་ལ། རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིའི་ས་ཁུལ་ཡོངས་སུ་ཉེན་རྟོག་པ་འགྲེམས་འཇོག་བྱས་འདུག་ལ། གཞན་སྦརིཀསི་ཚོགས་འདུའི་ཉིན་དང་པོ་དང་མཉམ་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་དབར་ཟུར་དུ་ཚོགས་འདུ་ཤིག་འཚོགས་ཏེ། ཕྱོགས་གཉིས་ཀས་ཕན་ཚུན་གྱི་འབྲེལ་བ་སྲ་བརྟན་དང་འཐབ་བྱུས་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་མ་འོངས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཕྱོགས་སྐོར་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པའི་གྲོས་མོལ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།

སྦརིཀསི་ཚོགས་འདུ་དང་རྒྱ་དཀར་ནག་གི་འབྲེལ་བ།

སྦརིཀསི་ཚོགས་འདུ་དེ་ནི་རྒྱ་གར་ལ་མཚོན་ན་རྒྱ་ནག་དང་ལྷན་ས་མཚམས་སོགས་གནད་དོན་གལ་ཆེན་ཁག་གི་སྐོར་གླེང་སློང་བྱ་རྒྱུའི་དུས་ལ་བབ་ཡོད་པ། གནད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པ་ཚོས་ངོས་འཛིན་གནང་གི་འདུག

རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱ་ནག་གི་འཐབ་བྱུས་ཐོག་གནད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པ་ཚོས་གཙོ་བོར་ཁོར་ཡུག་དང་ས་མཚམས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོག་ལ་སེམས་ཚབས་གསལ་སྟོན་དང་། དེ་དག་གི་སྐོར་གླེང་སློང་ཐུབ་པའི་རེ་བ་གནང་གི་འདུག དེ་ཡང་རྒྱ་ནག་གི་གནད་དོན་ཐོག་གི་ཉམས་ཞིབ་པ་ (O.P. Jindal Global) གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱི་སློབ་དཔོན་སྭ་ཏི་ཅའོ་ལ་(Swati Chawla) ལགས་ཀྱིས། ཐེངས་འདིའི་ཚོགས་འདུའི་ནང་ཁོར་ཡུག་བདེ་འཇགས་ཀྱི་གནད་དོན་དང་། ལྷག་པར་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ཁུལ་གྱི་གནད་དོན་སྐོར་གྲོས་བསྡུར་དགོས་གལ་ཆེ་བས་དེའི་སྐོར་བཀའ་མོལ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། ཉེ་ཆར་བལ་བོད་ས་མཚམས་སུ་བྱུང་བའི་འདམ་རུད་ཆུ་ལོག་གི་གོད་ཆག་འཕྲད་པ་དེས། རྒྱ་གར་ལ་ཡང་རྒྱ་ནག་དང་ལྷན་གོད་ཆག་དེ་རིགས་ལ་གདོང་ལེན་གྱི་མཉམ་ལས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས་པའི་བརྡ་ལན་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་པས། ས་མཚམས་ཁུལ་དུ་དུས་ཐོག་ཉེན་ཁ་ཡོད་རིགས་སྔོན་བརྡའི་མ་ལག་སྲ་བརྟན་བཟོ་བ་དང་། ཆུ་བོ་ཁག་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐད་གླེང་དགོས་གལ་ཆེ་བ་མཐོང་གི་འདུག་ཅེས་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།

“ས་མཚམས་དང་ཆུ་བོའི་དཀའ་ངལ་སྐོར་གླེང་རྒྱུའི་དུས་ལ་རན་པ།”

ཡང་རྒྱ་ནག་གི་གནད་དོན་ཐོག་གི་ཉམས་ཞིབ་པ་ (O.P. Jindal Global) གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཤྲི་པརྣ་པ་ཋག་ (Sriparna Pathak) ལགས་ཀྱིས། སྦརིཀསི་ཚོགས་འདུ་དེ་ནི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཆ་རྣམས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་གབ་ས་ཞིག་མིན་པར། ཐེངས་འདིར་རྒྱ་གར་གྱིས་ཚོགས་འདུ་དེ་བཞིན་གཙོ་སྐྱོང་བྱས་པ་དེས་རྒྱ་གར་ངོས་ནས་སེམས་ཚབས་ཡོད་སའི་གནས་སྟངས་སོགས་ཀྱི་སྐོར་སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུར་འཛེམས་དགོས་དོན་མེད་ལ། ས་མཚམས་དང་ཆུ་བོའི་གནད་དོན་རྣམས་ཀྱི་སྐོར་ཐད་ཀར་ཐེར་འདོན་གྱིས་སྐད་ཆ་བཤད་དགོས་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། དེ་དག་གི་སྐོར་བཀའ་མོལ་གནང་རྒྱུ་ད་ལྟའི་ཆར་དུས་ཚོད་རན་པོ་ཞིག་རེད།

རྒྱ་དཀར་ནག་དབར་གྷལ་ལྦན་གྱི་དོན་རྐྱེན་བྱུང་རྗེས་སུ་ལོ་ངོ་མང་པོའི་རིང་ཆུ་བོ་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་མཉམ་སྤྱོད་མི་ཐུབ་པ་བྱུང་པའི་རྗེས་སུ། རྒྱ་གར་དུ་རྒྱུག་བཞིན་པའི་ཆུ་རྒྱུན་དེ་དག་ཐོག་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཆུ་མཛོད་རྒྱག་བཞིན་པའི་སྐོར་ཁུ་སིམ་མི་བསྡད་མི་རུང་། རྒྱ་གར་གྱིས་ཕན་ཆེར་ཚོགས་འདུ་དེའི་སྐབས་འཛུགས་སྐྲུན་དེ་དག་གིས་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་སོགས་ཀྱི་སྐོར་བཀའ་མོལ་གནང་སྲིད་ཀྱང་། ཐད་ཀར་མ་ཡིན་པར། སྒོ་བརྒྱབ་ཏུ་སྐད་ཆ་བཤད་སྲིད་པ་རེད། གལ་ཏེ་ཨ་རུ་ན་ཅཱལ་གྱི་བདག་དབང་སྐོར་གླེང་ཚེ་རྒྱ་གར་ངོས་ནས་འཛེམས་ཟོན་མེད་པར། ཨ་རུ་ན་ཅལ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་པའི་ཆ་ཤས་ཤིག་རེད་ཅེས་བརྗོད་ངེས་རེད་ཅེས་གསུང་གི་འདུག

ཐེངས་འདིའི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་བོད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་སྐོར་དམིགས་བསལ་ཐད་ཀར་གླེང་ཐུབ་ཐབས་དཀའ་བ་ཉམས་ཞིབ་པ་ཁག་ཅིག་གིས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་གི་འདུག དེ་ཡང་རྒྱ་ནག་གི་འཐབ་བྱུས་ཐོག་གི་ཉམས་ཞིབ་པ་འབུམ་རམས་པ་ཨ་པ་ལྷ་མོ་ལགས་ཀྱིས། ཐེངས་འདིའི་ཚོགས་འདུའི་ཁྲོད་བོད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ཐད་ཀར་གླེང་སློང་བྱེད་མ་སྲིད་ཀྱང་། རྒྱ་གར་གྱི་བདེ་འཇགས་དང་ས་མཚམས་བརྟན་ལྷིང་སོགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཆེད་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོག་གླེང་སློང་གནང་དགོས་གལ་ཆེ་ཞིང་། གླེང་དགོས་པའི་དུས་ལ་བབ་ཡོད་པ་འདི་ག་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུང་གི་འདུག་ལ། བོད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་གི་ཉམས་ཞིབ་པ་འབུམ་རམས་པ་ཚེ་དབང་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱིས། ཐེངས་འདིར་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་དབར་ས་མཚམས་ཀྱི་གྲོས་མོལ་བྱེད་བཞིན་པ་དེས། གནས་སྐབས་ས་མཚམས་ཐོག་གི་དཀའ་རྙོག་ཞི་འགྲིག་ཐོག་ཤུགས་གནོན་སྤྲོད་སྲིད་ཀྱང་། ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཐུབ་ཐབས་མེད་ཅེས་དང་། གལ་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱོགས་གཉིས་དབར་ས་མཚམས་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་སེལ་དགོས་ཚེ། ངེས་པར་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་གླེང་སློང་དགོས་ཤིང་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ལས་གཡོལ་ཐབས་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་སེལ་ན་མ་གཏོགས་ཐབས་ཤེས་གཞན་གང་ཡང་མེད་ཅེས་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་ཡོད།

ཁ་སྣོན། བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་མི་གློད་བཀྲོལ་བཏང་པ། ༢༠༢༦།༠༩།༡༣

བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།

བརྙན་ཐུང་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བཀྲ་དབང་།

འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ།

ཞི་ཅིན་ཕིང་ལོ་བདུན་གྱི་རྗེས་རྒྱ་གར་དུ་འབྱོར་གྱི་ཡོད་པར་བོད་མི་ཚོས་ངོ་རྒོལ་གནང་པ།

བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་ལྟར་ན། བོད་མི་དེ་དག་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིའི་ཏི་ཧར་ (Tihar Jail) བཙོན་ཁང་དུ་ཕྱི་ཚེས་ ༡༤ བར་བཀག་བསྐྱིལ་བྱེད་རྒྱུ་རེད་འདུག བོད་མི་ལས་འགུལ་བ་གསུམ་གྱིས་གཙོ་བོ་འཕྲེད་དར་ཕྱར་ཏེ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་མི་རིགས་རྩ་བརླག་གཏོང་བའི་སྲིད་བྱུས་གསལ་སྟོན་བྱ་ཐབས་གནང་ཡོད་པ་རེད།

ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༢ དང་ ༡༣ བཅས་ཉིན་གྲངས་གཉིས་རིང་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར། སྦརིཀསི་ (BRICS) ཞེས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ལྔའི་དབུ་ཁྲིད་ལྷན་ཚོགས་ཐོག་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། འདི་ནི་རྒྱ་གར་དུ་ཞི་ཅིན་ཕིང་ཕྱོགས་སྐྱོད་ལ་འབྱོར་བ་ལོ་བདུན་གྱི་རྗེས་སུ་ཐོག་མར་ཆགས་ཡོད་ཅིང་། ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་རྒྱ་གར་ནང་གི་ས་གནས་མི་འདྲ་བ་ ༢༠ ནས་བོད་མི་ ༢༠༠ ལྷག་གིས། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་རྒྱ་གར་མི་མང་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་དང་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་རྣམ་པ་གསལ་སྟོན་ཆེད་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་གྱི་ལས་འགུལ་ཞིག་སྤེལ་སོང་།

བོད་མིའི་དགོས་འདུན།

སྤོན་ཊ་ཆོལ་གསུམ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ནས་ཡིན་པ་པདྨ་སྒྲོལ་མ་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་དོན་དུ། ཞི་ཅིན་ཕིང་ལ་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོག་ཐག་གཅོད་སོགས་གང་ཡང་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་མེད་ཅིང་། ཁྱེད་རང་རྒྱ་གར་དུ་སླེབས་པར་ང་ཚོས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། གཞན་ཡུལ་དུ་ལས་འགུལ་དེ་འདྲ་སྤེལ་དུས་རང་ལ་ལུང་པ་མེད་པས་རང་དབང་མེད་པ་ཤེས་ཀྱི་འདུག་པར་སེམས་ལ་སྐྱོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱུང་གི་འདུག་ཅེས་གསུང་གི་འདུག་ལ། མན་སྤར་ཕན་བདེ་གླིང་གཞིས་ཆགས་ནས་ཡིན་པ་པ་སངས་དོན་གྲུབ་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་དོན་དུ། ལས་འགུལ་དེའི་བརྒྱུད་ཁོང་ལ་བོད་རང་བཙན་དགོས་པའི་ཚོར་བ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་འདུག་ཅེས་དང་། སྐད་འབོད་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ང་ཚོའི་ལས་འགན་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། ཞི་ཅིན་ཕིང་འདིར་སླེབས་པར་མོས་མཐུན་མེད་ལ་ངོ་རྒོལ་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཡོད་ཅེས་གསུང་གི་འདུག

ཡང་ལས་འགུལ་བ་བསྟན་འཛིན་དབང་དགའ་ལགས་ཀྱིས། ལས་འགུལ་དེའི་བརྒྱུད་ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་སྲིད་འཛིན་ལ་རྒྱ་གར་དུ་དགའ་བསུ་ཞུ་ཡི་མེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་གྱི་ཡོད་ཅེས་གསུང་གི་འདུག

ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་དེ་བཞིན་དབུས་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་གོ་སྒྲིག་གནང་ཡོད་པ་དང་། དེ་འབྲེལ་ཚོགས་གཞོན་བཀྲ་ཤིས་རྟགས་རྒྱས་ལགས་ཀྱིས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྲིད་འཛིན་ལྡི་ལིར་ཡོང་གི་ཡོད་པར་བོད་མི་རྣམས་ནས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། ད་ལྟའི་སྐད་འབོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་ནི་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ལམ་སྟོན་གང་གནང་བ་ལྟར་བརྩི་སྲུང་གིས་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་རྒྱུ་ཡིན་པ་འདི་ག་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།

སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་ད་ཆ་ལོ་བདུན་གྱི་རྗེས་སུ་རྒྱ་གར་དུ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་ཁྲིམས་ཡིག་ལག་བསྟར་དང་། བོད་མི་བློ་དགའ་རང་བཙན་ལགས་ཀྱིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་བ། བལ་བོད་ས་མཚམས་སུ་འདམ་རུད་ཆུ་ལོག་གིས་རྐྱེན་པས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་གྱིས་གནས་ཚུལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལ་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་རྒྱ་གར་དུ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པའི་སྐབས་གསལ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་ངོ་རྒོལ་ཤུགས་ཆེ་ཡོད་པ་བཅས་དྲིལ་བསྒྲགས་གནང་ཡོད་པ་རེད།

ཐེངས་འདིར་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་ལྡི་ལི་བསམ་ཡས་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ནས་པན་ཇབ་སྦསི་ཏི་བར་ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྐབས་རྒྱ་གར་གཞུང་ངོས་ནས། དམག་མི་དང་ཉེན་རྟོག་པ་ཕོན་ཆེ་འགྲེམས་འཇོག་ཀྱིས། ཉེན་རྟོག་པ་དེ་དག་ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་མ་གྲུབ་བར་བོད་མི་རྣམས་དང་མཉམ་དུ་བསྐྱོད་སོང་།

ཞི་ཅིན་ཕིང་ལོ་བདུན་གོང་ཏཱ་མིལ་ན་གྲུར་སླེབས་མྱོང་ཡོད་པ།

རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་དེ་སྔ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ལོར་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཏཱ་མིལ་ན་གྲུ་མངའ་སྡའི་གྲོང་ཁྱེར་ཅེ་ནའི་ནང་ཚོགས་འདུ་ཞིག་ཏུ་མཉམ་ཞུགས་ཆེད་སླེབས་སྐབས་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་མོ་དྷི་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་ཡོད་ཅིང་། ད་ཆ་རྒྱ་གར་ལ་མཚོན་ན་སྦརིཀསི་ཚོགས་འདུ་གཙོ་སྐྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ཐེངས་བཞི་པ་དེ་ཆགས་ཀྱི་འདུག་ལ། ཐེངས་འདིའི་སྦརིཀསི་ཚོགས་འདུའི་དམིགས་ས་གཙོ་བོ་ནི་རྒྱ་ཁབ་དེ་དག་དབར་འབྲེལ་བ་སྲ་བརྟན་དང་། གསར་གཏོད། མཉམ་འབྲེལ་སོགས་གོང་མཐོར་གཏོང་ཆེད་དུ་དམིགས་པ་ཞིག་དང་། གནད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པ་མང་པོས་འདི་ནི་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ ༧ (G7) རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཉམ་སྦྲེལ་ལ་དོ་མཉམ་བྱེད་པའི་མཉམ་འདུས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད་ལ། ད་རེས་ཀྱི་སྦརིཀསི་ཀྱི་ཚོགས་འདུའི་ཆེད་ར་ཤི་ཡ་དང་ལྷོ་ཨ་ཕི་རི་ཀའི་སྲིད་འཛིན་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་མང་དག་ཅིག་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད་པའི་ཚོད་དཔག་གནང་གི་འདུག་ལ། ཐེངས་འདིར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་སྦརིཀསི་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་རྒྱུ་ཡིན་པའི་སྐབས་འདིར་རྒྱ་གར་གཞུང་ངོས་ནས་ཉེན་སྲུང་སོགས་ཀྱི་ཆེད། ས་ཚིགས་འདྲ་མིན་དུ་ཉེན་རྟོག་པ་དང་དམག་མི་ཆ་བགོས་ཀྱིས་སྲུང་ཆ་གནང་བཞིན་ཡོད་པ་མངོན་རྒྱུ་འདུག

སྦརིཀསི་ཚོགས་འདུ་དང་རྒྱ་དཀར་ནག་གི་འབྲེལ་བ།

སྦརིཀསི་ཚོགས་འདུ་དེ་ནི་རྒྱ་གར་ལ་མཚོན་ན་རྒྱ་ནག་དང་ལྷན་ས་མཚམས་སོགས་གནད་དོན་གལ་ཆེན་ཁག་གི་སྐོར་གླེང་སློང་བྱ་རྒྱུའི་དུས་ལ་བབ་ཡོད་པ། གནད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པ་ཚོས་ངོས་འཛིན་གནང་གི་འདུག

རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱ་ནག་གི་འཐབ་བྱུས་ཐོག་གནད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པ་ཚོས་གཙོ་བོར་ཁོར་ཡུག་དང་ས་མཚམས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོག་ལ་སེམས་ཚབས་གསལ་སྟོན་དང་། དེ་དག་གི་སྐོར་གླེང་སློང་ཐུབ་པའི་རེ་བ་གནང་གི་འདུག དེ་ཡང་རྒྱ་ནག་གི་གནད་དོན་ཐོག་གི་ཉམས་ཞིབ་པ་ (O.P. Jindal Global) གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱི་སློབ་དཔོན་སྭ་ཏི་ཅའོ་ལ་(Swati Chawla) ལགས་ཀྱིས། ཐེངས་འདིའི་ཚོགས་འདུའི་ནང་ཁོར་ཡུག་བདེ་འཇགས་ཀྱི་གནད་དོན་དང་། ལྷག་པར་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ཁུལ་གྱི་གནད་དོན་སྐོར་གྲོས་བསྡུར་དགོས་གལ་ཆེ་བས་དེའི་སྐོར་བཀའ་མོལ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། ཉེ་ཆར་བལ་བོད་ས་མཚམས་སུ་བྱུང་བའི་འདམ་རུད་ཆུ་ལོག་གི་གོད་ཆག་འཕྲད་པ་དེས། རྒྱ་གར་ལ་ཡང་རྒྱ་ནག་དང་ལྷན་གོད་ཆག་དེ་རིགས་ལ་གདོང་ལེན་གྱི་མཉམ་ལས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས་པའི་བརྡ་ལན་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་པས། ས་མཚམས་ཁུལ་དུ་དུས་ཐོག་ཉེན་ཁ་ཡོད་རིགས་སྔོན་བརྡའི་མ་ལག་སྲ་བརྟན་བཟོ་བ་དང་། ཆུ་བོ་ཁག་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐད་གླེང་དགོས་གལ་ཆེ་བ་མཐོང་གི་འདུག་ཅེས་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།

ས་མཚམས་དང་ཆུ་བོའི་དཀའ་ངལ་སྐོར་གླེང་གི་རེད་དམ།

ཡང་རྒྱ་ནག་གི་གནད་དོན་ཐོག་གི་ཉམས་ཞིབ་པ་ (O.P. Jindal Global) གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཤྲི་པརྣ་པ་ཋག་ (Sriparna Pathak) ལགས་ཀྱིས། སྦརིཀསི་ཚོགས་འདུ་དེ་ནི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཆ་རྣམས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་གབ་ས་ཞིག་མིན་པར། ཐེངས་འདིར་རྒྱ་གར་གྱིས་ཚོགས་འདུ་དེ་བཞིན་གཙོ་སྐྱོང་བྱས་པ་དེས་རྒྱ་གར་ངོས་ནས་སེམས་ཚབས་ཡོད་སའི་གནས་སྟངས་སོགས་ཀྱི་སྐོར་སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུར་འཛེམས་དགོས་དོན་མེད་ལ། ས་མཚམས་དང་ཆུ་བོའི་གནད་དོན་རྣམས་ཀྱི་སྐོར་ཐད་ཀར་ཐེར་འདོན་གྱིས་སྐད་ཆ་བཤད་དགོས་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། དེ་དག་གི་སྐོར་བཀའ་མོལ་གནང་རྒྱུ་ད་ལྟའི་ཆར་དུས་ཚོད་རན་པོ་ཞིག་རེད།

རྒྱ་དཀར་ནག་དབར་གྷལ་ལྦན་གྱི་དོན་རྐྱེན་བྱུང་རྗེས་སུ་ལོ་ངོ་མང་པོའི་རིང་ཆུ་བོ་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་མཉམ་སྤྱོད་མི་ཐུབ་པ་བྱུང་པའི་རྗེས་སུ། རྒྱ་གར་དུ་རྒྱུག་བཞིན་པའི་ཆུ་རྒྱུན་དེ་དག་ཐོག་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཆུ་མཛོད་རྒྱག་བཞིན་པའི་སྐོར་ཁུ་སིམ་མི་བསྡད་མི་རུང་། རྒྱ་གར་གྱིས་ཕན་ཆེར་ཚོགས་འདུ་དེའི་སྐབས་འཛུགས་སྐྲུན་དེ་དག་གིས་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་སོགས་ཀྱི་སྐོར་བཀའ་མོལ་གནང་སྲིད་ཀྱང་། ཐད་ཀར་མ་ཡིན་པར། སྒོ་བརྒྱབ་ཏུ་སྐད་ཆ་བཤད་སྲིད་པ་རེད། གལ་ཏེ་ཨ་རུ་ན་ཅཱལ་གྱི་བདག་དབང་སྐོར་གླེང་ཚེ་རྒྱ་གར་ངོས་ནས་འཛེམས་ཟོན་མེད་པར། ཨ་རུ་ན་ཅལ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་པའི་ཆ་ཤས་ཤིག་རེད་ཅེས་བརྗོད་ངེས་རེད་ཅེས་གསུང་གི་འདུག

ཞི་དང་མཉམ་བོད་དོན་གླེང་སྲིད་དམ།

ཐེངས་འདིའི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་བོད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་སྐོར་དམིགས་བསལ་ཐད་ཀར་གླེང་ཐུབ་ཐབས་དཀའ་བ་ཉམས་ཞིབ་པ་ཁག་ཅིག་གིས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་གི་འདུག དེ་ཡང་རྒྱ་ནག་གི་འཐབ་བྱུས་ཐོག་གི་ཉམས་ཞིབ་པ་འབུམ་རམས་པ་ཨ་པ་ལྷ་མོ་ལགས་ཀྱིས། ཐེངས་འདིའི་ཚོགས་འདུའི་ཁྲོད་བོད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ཐད་ཀར་གླེང་སློང་བྱེད་མ་སྲིད་ཀྱང་། རྒྱ་གར་གྱི་བདེ་འཇགས་དང་ས་མཚམས་བརྟན་ལྷིང་སོགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཆེད་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོག་གླེང་སློང་གནང་དགོས་གལ་ཆེ་ཞིང་། གླེང་དགོས་པའི་དུས་ལ་བབ་ཡོད་པ་འདི་ག་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུང་གི་འདུག་ལ། བོད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་གི་ཉམས་ཞིབ་པ་འབུམ་རམས་པ་ཚེ་དབང་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱིས། ཐེངས་འདིར་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་དབར་ས་མཚམས་ཀྱི་གྲོས་མོལ་བྱེད་བཞིན་པ་དེས། གནས་སྐབས་ས་མཚམས་ཐོག་གི་དཀའ་རྙོག་ཞི་འགྲིག་ཐོག་ཤུགས་གནོན་སྤྲོད་སྲིད་ཀྱང་། ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཐུབ་ཐབས་མེད་ཅེས་དང་། གལ་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱོགས་གཉིས་དབར་ས་མཚམས་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་སེལ་དགོས་ཚེ། ངེས་པར་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་གླེང་སློང་དགོས་ཤིང་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ལས་གཡོལ་ཐབས་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་སེལ་ན་མ་གཏོགས་ཐབས་ཤེས་གཞན་གང་ཡང་མེད་ཅེས་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་ཡོད།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༠ ལོར་འཕགས་བོད་ས་མཚམས་གྷལ་ཝན་ལུང་གཤོངས་ (Galwan Valley) སུ་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་གི་མཐའ་སྲུང་དམག་མིའི་བར་དྲག་པོའི་འཁྲུག་འཛིང་ཤོར་ཏེ། རྒྱ་གར་གྱི་མཐའ་སྲུང་དམག་མི་ ༢༠དང་ཉུང་མཐར་རྒྱ་ནག་གི་མཐའ་སྲུང་དམག་མི་༤ཡི་ཚེ་སྲོག་ཤོར་རྗེས། རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་ཀྱིས་མཐའ་མཚམས་ས་ཐིག་བར་གྱི་མངའ་ཁོངས་དང་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཆེད། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀས་མཐའ་མཚམས་སུ་འཛུགས་སྐྲུན་དང་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་དམག་དོན་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པ་སོགས་བྱས་ཏེ། ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་ཨ་རུ་ན་ཅཱལ་མངའ་སྡེར་བདག་དབང་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་དེ་ཁུལ་དེའི་ས་ཚིགས་མང་པོར་མིང་བསྒྱུར་རིམ་པ་བྱེད་པ་སོགས། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་དབར་ས་མཚམས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་རིམ་པ་འཕྲད་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར། ཉེ་ལམ་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༧ ཉིན་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ཨ་རུ་ན་ཅཱལ་ནང་གི་ས་ཚིགས་དང་གཞུང་ལམ། མཚོ་བཅས་ཁྱོན་ ༢༧ གྱི་མིང་ཡོད་བཞིན་པ་རྣམས་གཞུང་འབྲེལ་ས་ཁྲའི་ནང་སྤྱི་ཡོངས་གཏན་འབེབས་དང་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་སོགས་བྱུང་ཡོད་ཅིང་། གཞན་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༤ ཟླ་ ༡༠ པའི་ནང་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་མོ་དྷི་དང་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གཉིས་ཀཱ་ཛན་དུ་ཐུག་འཕྲད་སྐབས། ཕྱོགས་གཉིས་ཀས་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་མཐུན་གྲོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན་པ་ལས་འགྲན་ཟླའི་ཁ་གཏད་མིན་པས། ཕྱོགས་ཕན་ཚུན་དབར་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་རྩོད་གཞིར་གྱུར་མི་རུང་བའི་ཁས་ལེན་བསྐྱར་ནན་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། ཉེ་བའི་ཆར་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༥ ཉིན་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་སྲུང་སློབ་སྟོན་པ་ཨཇིཏ་ཌོ་ཝལ་ (Ajit Doval) ལགས་དང་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་ཝང་ཡི་ (Wang Yi) དབར་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་ས་པེ་ཅིན་དུ་ས་མཚམས་རྩོད་རྙོག་སྐོར་གྱི་དམིགས་བསལ་སྐུ་ཚབ་དབར་གྱི་གྲོས་མོལ་ཚོགས་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཐེངས་ ༢༥ དེ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

ཁ་སྣོན་པར་ལེན། བདེ་སྐྱིད་ཀུན་སྒྲོལ།

པར་ལེན་དང་བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།

བོད་དང་རྒྱ་ནག་བཅས་སུ་རྒྱ་ནག་གི་“ཁྲིམས་སྒྲིག་ལས་འགལ་བའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་“སྤེལ་བ་ཁག་ས་གནས་མི་མང་གིས་གཞུང་ལ་སྙན་སེང་ཞུ་དགོས་པའི་ལས་འགུལ་ཞིག་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཡང་ཞི་ཅིན་ཕིང་ (Xi Jinping) གིས་ ༢༠༡༦ ལོར་ཆོས་ལུཊ་རྒྱ་ནག་ཅན་དུ་སྒྱུར་བའི་སྲིད་ཇུས་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་འབྲུ་དོན་ལྟར་ལག་བསྟར་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། རང་དབང་གི་ཐོག་ནས་ཆོས་ལུགས་ཉམས་བཞེས་པ་ཚོ་དང་། དེ་དག་གི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་མཁན་ཚོར་ཡང་ཉེས་ཆད་གཏོང་གི་ཡོད་པའི་སྐོར་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྟ་ཞིབ་ཚོགས་པས་ (Human Rights Watch) ཕྱི་ཚེས་ ༩ ཉིན་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་བའི་ནང་ཐུགས་འཚབ་དང་འབྲེལ་ནས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་འདུག་ལ། ཉེ་བའི་ཆར་མཚོན་ནའང་རྒྱ་ནག་གི་དོ་དམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་འདི་མུ་མཐུད་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ལོའི་ལོ་ཕྱེད་རིང་རྒྱ་ནག་གི་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་ ༡༢ ལྷག་གི་ནང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བརྗོད་བཞིན་པ་ལྟར་“ཁྲིམས་འགལ་“གྱི་ཆོས་ལུགས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་གཤོད་མཁན་ལ་སྐུལ་མ་བྱ་ཆེད་རྔན་པ་སྤྲོད་སྲོལ་དེ་ལག་བསྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཐེར་འདོན་གནང་འདུག

(Nordhey)

(Nordhey)

བོད་མི་ནང་པ་ཚོའི་ཆོས་དད་རང་དབང་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཚབས་ཆེན་སྤྲོད་ཉེན།

ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༨ ལོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆོས་དད་རང་དབང་ཐད་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་ཁྲིམས་ཡིག་འབྲུ་དོན་ཆེད་འཛུགས་བྱས་པའི་ཨ་རིའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆོས་དད་རང་དབང་ལྷན་ཚོགས་ (USCIRF) ཀྱི་འགན་འཛིན་ཚོགས་མི་ཌེ་ཝིཌི་ཨེན་ཌར་སཱན་ (David A. Anderson) ལགས་ཀྱིས། རྒྱ་ནག་གིས་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་དྲག་གནོན་ཅན་གྱི་སྲིད་བྱུས་དེས་བོད་ཀྱི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཚོའི་ཆོས་དད་རང་དབང་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཚབས་ཆེན་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་དང་། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་དབང་འཛིན་པས་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་དགོན་སྡེ་ཁག་ལ་འགོག་གནོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། ལྷག་པར་༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ལ་གུས་བརྩི་ཞུ་མཁན་གྱི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་འཛིན་བཟུང་དང་གར་སོང་མེད་པར་གྱུར་བཞིན་ཡོད་ཅེས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་ཡིག་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་བྱུང་།

(REUTERS)

སྲིད་འཛིན་ཊམཔ་ལ་ཞི་དང་མཉམ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་གནད་དོན་གླེང་དགོས་པའི་རེ་འདུན།

རྒྱ་ནག་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་རིང་མིན་ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་ཨ་རིར་འབྱོར་གྱི་ཡོད་ཅིང་། སྲིད་འཛིན་ཌོ་ནལཌི་ཊམཔ་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད།

ཌེ་ཝིཌི་ཨེན་ཌར་སཱན་ (David A. Anderson) ལགས་ཀྱིས། ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་ཆོས་དད་རང་དབང་ལ་རྡོག་རོལ་ཚབས་ཆེན་གཏོང་མཁན་རྒྱ་ནག་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་དང་། གཞུང་གི་དཔོན་རིགས་ཚོར་ཉེས་ཆད་འགེལ་དགོས་པ་རེད་ཅེས་གསུང་གི་འདུག་ལ། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་གྱིས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བཙོན་པའི་གནད་དོན་ཐོག་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་དང་མཉམ་དུ་གླེང་སློང་གནང་རྒྱུའི་འདུན་པ་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད་པ་དཔེར་ན། ཉེ་བའི་ཆར་རྒྱ་ནག་ཏུ་བཙོན་འཇུག་བྱས་པའི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་ཡི་ཤུའི་ཆོས་པ་ Pastor Ezra Jin ལ་རང་དབང་ཐོབ་པ་བཞིན། བོད་མིའི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་༧པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེར་ངོས་འཛིན་གནང་རྗེས་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་པ་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་གི་གནས་སྟངས་ཐད་ང་ཚོར་རེ་བ་གསར་པ་ཞིག་ཡོད་ཅེས་གསུངས་བྱུང་།

ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོར་དམ་དྲག་དང་འགོག་གནོན།

མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཧའེ་ཏུང་ཁུལ་གྱི་སྲིད་གཞུང་གིས་ཚོང་པ་དང་། མགྲོན་ཁང་། འགྲིམ་འགྲུལ་ཁང་བཅས་ཀྱིས་གོ་སྒྲིག་བྱས་པའི་ལས་དོན་བརྒྱུད་དྭོགས་གནད་ཀྱི་གནས་སྟངས་བྱུང་ཁག་གཞུང་ལ་སྙན་སེང་ཞུ་དགོས་པའི་བཀོད་ཁྱབ་བཏང་ཡོད་ཅིང་། སྒྲིག་གཞི་གསར་པ་ཕལ་ཆེ་བའི་ནང་སྙན་སེང་ཞུ་མཁན་ལ་རྔན་པ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་ལ། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བྲན་རྡུ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་གཞུང་གིས་ངོས་འཛིན་བྱེད་“ཁྲིམས་འགལ་“ གྱི་བྱ་སྤྱོད་སྙན་སེང་ཞུ་མཁན་ལ་ཨ་སྒོར་ ༡༢༠ སྤྲོད་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་བསྐྲུན་ཡོད་པ་རེད།

སྒྲིག་གཞི་འདི་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ནས་བཟུང་ཤིན་ཅང་ནང་དུ་ལག་བསྟར་འགོ་འཛུགས་བྱས་པའི་སྒྲིག་གཞི་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ནས་བཟུང་ཀོང་ཏུང་ཞིང་ཆེན་དུ་ལག་བསྟར་འགོ་འཛུགས་བྱས་པའི་སྒྲིག་གཞི། དེ་བས་འཇིགས་སྣང་ཆེ་བ་ཞིག་ལ་ཧན་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་དང་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་ལྟ་གྲུབ་ལ་གཞི་བཅོལ་བའི་ཡེ་ཤུའི་རྗེས་འབྲངས་པ་དང་། ཁ་ཆེའི་རྗེས་འབྲངས་པ། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་རྗེས་འབྲངས་པ་བཅས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་བཀོད་ཁྱབ་དེར་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་པའི་བརྡ་ལན་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད།

བོད་ནང་གི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོར་དམ་དྲག

འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྟ་ཞིབ་ཚོགས་པའི་ཨེ་ཤེ་ཡ་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་གཞོན་པ་མ་ཡ་ཝང་ (Maya Wang) ལགས་ཀྱིས། བོད་མིའི་ས་ཁུལ་ཁག་ཏུ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་ཞི་བའི་ངང་ནས་ཆོས་ལུགས་དད་མོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ལ་དུས་ཡུན་རིང་པོར་དམ་དྲག་ནན་པོ་བྱས་པ་མ་ཟད། གཞུང་གི་དཔོན་རིགས་ཚོས་གཞུང་གིས་“ཁྲིམས་འགལ་“དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་ལས་དོན་དཔེ་ན་༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་སྐུ་པར་ཉར་ཚགས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་ཀྱི་ཐད་མང་ཚོགས་ཀྱིས་གཞུང་ལ་གནས་ཚུལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་ལ། གནས་ཚུལ་སྐྱེལ་མཁན་ལ་སྐུལ་མ་བྱེད་པ་འདི་བརྒྱུད་མི་མང་དཀྱུས་མ་ཚོར་གནོན་ཤུགས་ཕར་མ་ཞིག་སྤྲད་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དཔེ་ན་དུད་ཁྱིམ་དུ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་འདུ་འཛོམས་ཆུང་ཚགས་ཚོགས་རིང་གོ་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ་འདི་དག་“ཁྲིམས་འགལ་“གྱི་ཆོས་ཕྱོགས་བྱ་འགུལ་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་ཉེན་འགན་འོག་འགོག་རྐྱེན་འཕྲད་སྲིད་པའི་འཇིགས་སྣང་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ཅེས་གསུངས་བྱུང་།

(Nordhey)

རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་བྱ་ཐབས་གསར་པ་འདི་ནི་འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ ནས་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་སྤྱི་མང་བདེ་འཇགས་འཛིན་སྐྱོང་གི་ཉེས་ཆད་ཀྱི་ཁྲིམས་ལ་མཇུག་འདེད་ཀྱིས་བསྒྱུར་བཅོས་བྱས་པའི་སྒྲིག་སྲོལ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། ཁྲིམས་འགལ་གྱི་ཆོས་ལུགས་བྱེད་འགོ་སྤེལ་ན་ཉིན་ ༥ ནས་ ༡༥ བར་དོ་དམ་བྱེད་སྲིད་པའི་ལམ་སྲོལ་ཞིག་གསར་དུ་འགོ་འཛུགས་བྱེད་ཡོད་པ་རེད།།

པར་རིས་སྒྲིག་བཟོ་བ། ནོར་སྡེ་སྒྲོལ་མ།

དཔེར་ན། ༢༠༢༥ ལོར་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་བྱང་ངོས་སུ་དིང་རིར་ས་ཡོམ་གྱི་གནོད་འཚེ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་དང་། ༢༠༢༦ ལོར་བོད་ཀྱི་སྐྱིད་གྲོང་དང་བལ་ཡུལ་གྱི་ས་མཚམས་སུ། འཁྱགས་རོམ་དང་བྲག་རི་ཉིལ་བ་ལས་འདམ་རྡོ་ཆུ་རུད་ཀྱི་གནོད་འཚེ་ཚབས་ཆེན་བྱུང་ཡོད།

གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་དང་གནོད་འཚེ།

རང་བྱུང་གནོད་འཚེ་དེ་ཚོས་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཉམས་ཞན་པའི་ས་ཁམས་གནས་སྟངས་དང་། བོད་ནང་གི་གསར་སྤེལ་ལས་གྲ་ཁག་གི་གནོན་ཤུགས་གཉིས་ལ་སླར་ཡང་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་བཟོས་ཡོད།

རྒྱ་ནག་གི་ཆེད་ལས་མི་སྣས། ད་རེས་སྐྱིད་གྲོང་གི་གནོད་འཚེ་འདི་ནི་གནམ་གཤིས་ཚ་དྲོད་འཕེལ་བའི་ཤུགས་རྐྱེན་འོག་གངས་རིའི་ཞུར་ཚད་མགྱོགས་སུ་ཕྱིན་པ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད།

འོན་ཀྱང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆེད་ལས་མི་སྣས་འཁྱགས་རོམ་དང་བྲག་རིའི་སྲ་བརྟན་གྱི་གནས་སྟངས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་བྱུང་སྐོར་ཡང་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་འདུག

བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཁོར་ཡུག་ལ་ཡུན་རིང་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་ཝང་ཝིལ་སླའོ་ནས། གནམ་གཤིས་ཚ་དྲོད་འཕེལ་བའི་ཁྲོད་ནས་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པར་ངོས་འཛིན་བྱ་ཆོག་རུང་། ད་དུང་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཞིག་ནི་འཁྱགས་རོམ་བརྟན་པོ་མེད་པར་གྱུར་པའི་ས་ཁུལ་དུ་ ༢༠༡༥ ལོའི་བལ་ཡུལ་གྱི་ས་ཡོམ་ཆེན་པོ་བྱུང་པ་འདིའི་རྗེས་སུ་ཐེངས་མང་པོ་རི་ཉིལ་བ་འདིས་འཁྱགས་རོམ་འོག་གི་བྲག་རྡོའི་རིམ་པ་འདི་བརྟན་པོ་མེད་པ་ཆགས་ཡོད་སྐོར་གསུངས་བྱུང་།

སྐྱིད་གྲོང་གི་གནོད་འཚེ་འདི། བོད་མཐོ་སྒང་གི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་འགྱུར་བ་མྱུར་པོ་འགྲོ་བཞིན་པའི་དུས་སྐབས་ལ་བྱུང་ཡོད་ལ། ས་ཡོམ་དང་གནམ་གཤིས་ཚ་དྲོད་འཕེལ་བའི་ཤུགས་རྐྱེན་གྱིས་ཆུ་ལོག་བསྟུད་མར་ཐོན་པ་དང་། ཡང་ན་འདམ་རྡོ་ཆུ་རུད་ཐོན་སྲིད་པར་ཆེད་ལས་མི་སྣས་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད།

(REUTERS)

བོད་ཁུལ་དུ་རང་བྱུང་གནོད་འཚེ་དང་མིའི་བྱ་སྤྱོད།

༢༠༡༨ ལོར་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་སྨད་རྒྱུད་ཀྱི་ཆུ་ཤུགས་གློག་ཁང་གི་ལས་གྲ་འགོ་བཙུགས་ས་ཕད་གྲོང་རྡལ་དུ་གངས་རུད་དང་རི་ཉིལ་བས་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ནང་ལྷུང་ནས་དེ་རྗེས་ཆུ་ལམ་འགག་སྟེ་མཚེའུ་ཆགས་ཡོད་པ་ཝང་ཝིལ་སླའོ་ནས་གསུང་གི་འདུག་ལ། ༢༠༡༨ ལོར་ཉིང་ཁྲིའི་སྨན་གླིང་རྫོང་ཕད་གྲོང་རྡལ་དུ་མཚེའུ་རྡོལ་ནས་ཆུ་ལོག་བྱུང་པ་དང་། ཡང་ཕད་གྲོང་རྡལ་ལ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༡༡ པའི་ནང་ས་ཡོམ་འགུལ་ཚད་རིམ་པ་ ༦.༩ བྱས་པའི་གནོད་འཚེ་བྱུང་མྱོང་ཡོད། འོན་ཀྱང་ས་ཁུལ་འདིར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཆུ་ཤུགས་གློག་ཁང་གི་ལས་གྲ་མུ་མཐུད་སྤེལ་བཞིན་པ་རེད།

ཝང་ཝིལ་སླའོ་ནས་ངོས་འཛིན་གནང་དོན་ལ་གཞིགས་ན། རྒྱ་ནག་གི་ཆེད་ལས་བཟོ་བཀོད་པ་མང་པོས་ས་ཆ་འདིའི་ས་གཤིས་ཀྱི་ཉེན་ཁ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། བཟོ་བཀོད་པ་ཁག་གཉིས་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ཁག་ཅིག་གིས་ས་གཤིས་ཉེན་ཁར་འགྲན་བསྡུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་ཆུ་བོའི་རྒྱུད་དུ་ཆུ་ཤུགས་གློག་ཁང་རིམ་པས་སྐྲུན་བཞིན་ཡོད་པའི་ཐོག་རི་བོ་བསྔོག་ནས་གཏེར་ཁ་བཏོན་བཞིན་ཡོད་ལ། གཞུང་ལམ་དང་ལྕགས་ལམ་སྐྲུན་ཆེད་རི་རྒྱུད་བརྟོལ་ནས་ཕུག་ལམ་བཟོ་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་མང་པོར་གསར་སྤེལ་ཁུལ་དང་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་གྲྭ་རྒྱ་སྐྱེད་བཏང་བ། དེ་བཞིན་རི་འདེབས་མང་པོར་ཉི་ནུས་དང་རླུང་ནུས་ཀྱི་ཁེངས་པ། རི་ནས་རི་བར་གློག་སྐུད་ཀྱི་ལྕགས་དོང་གྲངས་ལས་འདས་པ་བཙུགས་པ། ལས་མི་དང་ཚོང་པ། ཡུལ་སྐོར་བ། མོ་ཊ་དང་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་འགྲུལ་སྐྱོད་ཀྱང་མང་དུ་ཕྱིན་པ་སོགས་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ལྷིང་འཇགས་ཀྱི་རྣམ་པ་འདི་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པར་གྱུར་ཡོད།

ཡང་འདི་ཚོས་རང་བྱུང་གནོད་འཚེ་རེ་རེ་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཅེས་བཤད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་ན་ཡང་། བོད་མཐོ་སྒང་ལ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་གསར་སྤེལ་བྱས་པ་འདིས་ཉམས་ཞན་པའི་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་དང་ས་གཤིས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་དང་ཉེན་ཁ་འཕྲད་རྒྱུ་ངེས་པ་ཡིན་པར་ཆེད་ལས་མི་སྣས་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད།

བོད་མཐོ་སྒང་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཚོད་ལྟ་ཁང་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ།

ཝང་ཝིལ་སླའོ་ཡིས་ཞེད་སྣང་ཆེ་བ་ཞིག་ནི་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་གིས་ཅ་དངོས་མང་པོ་ཞིག་བོད་ལ་འཁྱེར་ནས་ཚོད་ལྟ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་འདི་ཚོད་ལྟ་ཁང་ལྟ་བུར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་དང་། ཁོང་གིས་ཉི་ནུས་ཚ་ནུས་ལས་གྲྭ་དང་། ཆུ་འཐེན་ནུས་གསོག་གློག་ཁང་། ས་དྲོད་གློག་ཁང་སོགས་དཔེ་མཚོན་ལུང་འདྲེན་གནང་སྟེ། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་དུ་གཉེར་བའི་ལས་གྲྭ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་གཅིག་པུར་མ་བལྟོས་པར། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཁོར་ཡུག་ལ་གྱོང་གུན་དང་མིའི་བྱ་སྤྱོད་ལས་བཟོས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཡང་མཉམ་དུ་དཔྱད་ཞིབ་དགོས་པ་གསུངས་ཀྱི་འདུག་ལ། ཉི་འོད་གློག་ནུས་སོགས་ཀྱིས་ས་ཁུལ་གྱི་ཚ་དྲོད་འཕེལ་བར་ཤུགས་རྐྱེན་བཟོ་བཞིན་ཡོད་འདུག

འདི་ནི་གསར་སྤེལ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་གནད་དོན་མ་ཡིན་པར། ས་གཤིས་ཉམས་ཞན་པའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཏུ་གསར་སྤེལ་གྱི་ཚད་གཞི་དང་མྱུར་ཚད་གང་འདྲ་ཞིག་འཚམ་པ་ཡོད་མེད་ཀྱི་གནད་དོན་ཞིག་རེད།

བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ལ་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་ཝང་ཝིལ་སླའོ་ནས་མུ་མཐུད་གསུངས་པར། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་གི་ཆབ་སྲིད་འགོ་ཁྲིད་དང་ཚན་རིག་པ་སུ་ཡིན་རུང་། ལས་ཀ་ཞིག་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་ལས་ཀ་འདི་བྱས་ན་ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པ་གང་ཡོད་མེད་ཐད་རྩ་བ་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ཀྱི་མེད་ཅེས་གསུངས་བྱུང་།

(Xinhua)

རྒྱ་ནག་གི་ལོ་ལྔ་ཚན་བཅོ་ལྔའི་འཆར་གཞི།

རྒྱ་ནག་གིས་བོད་འདི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ནུས་པའི་བྱུང་ཁུངས་གཙང་མའི་རྟེན་གཞི་ཟེར་བ་ཞིག་སྐྲུན་རྒྱུ་ཡིན་པ་བརྗོད་ཡོད། དེ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ལོ་ལྔ་ཚན་བཅོ་ལྔའི་འཆར་གཞིའི་ནང་བོད་འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ཅིང་། དམིགས་བསལ་ཆུ་གློག་དང་ཉི་ནུས། རླུང་ནུས། ཆུ་འཐེན་ནུས་གསོག་སོགས་མུ་མཐུད་རྒྱ་སྐྱེད་བཏང་པ་དང་། བོད་ནས་གློག་རྒྱ་ནག་ནང་དུ་གཏོང་བའི་ལས་གྲྭའང་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སུ་བཀོད་ཡོད།

ཝང་ཝིལ་སླའོ་ནས་བོད་ནི་ད་ལྟ་གློག་མི་གདེང་བའི་ས་ཆ་ཞིག་མ་རེད། བོད་ཀྱི་གློག་ཕྱི་ལ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་གསུངས་བྱུང་།

བོད་ཀྱི་ནུས་པའི་བྱུང་ཁུངས་གསར་སྤེལ་བྱས་པ་འདི་བོད་ཀྱི་དགོས་མཁོར་དམིགས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། ལོ་ལྔ་ཚན་བཅོ་ལྔའི་འཆར་གཞི་ལྟར་ན། རྒྱ་ནག་གི་དགོས་མཁོར་དམིགས་པའི་གསར་སྤེལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ལ། མིས་བཟོས་རིག་ནུས་ཁྱབ་རྡལ་ཆེན་པོ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་འདིར་རྒྱ་ནག་ལ་གློག་ནུས་དྲ་བ་དང་གློག་ཆས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་ཁག་ཅིག་བོད་ནང་ནས་གཏེར་བཏོན་གྱིས་ནུས་པའི་བྱུང་ཁུངས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ཆེན་པོའི་ཆ་ཤས་སུ་འགྱུར་བཞིན་པ་མཚོན་ཐུབ་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད།

ཡང་གསར་སྤེལ་དང་གནས་སྤོའི་སྲིད་ཇུས་རྒྱ་སྐྱེད་བཏང་པ་དང་མཉམ་དུ། བོད་མིའི་འཚོ་ཐབས་དང་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་ཡང་ད་ཆ་འགྱུར་བ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད།

རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་དང་བོད་ཀྱི་ཆོས་དད་ལ་ཤུགས་རྐྱེན། དེ་བཞིན་བོད་མིར་ཤུགས་རྐྱེན་སོགས་ཀྱི་ཐད་བསམ་བློ་གཏོང་གི་མ་རེད་ཅེས་ཝང་ཝིལ་སླའོ་ནས་གསུངས་ཀྱི་འདུག

བོད་ནང་གི་བོད་མིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་སྤེལ་བའི་ལས་གྲ་སྣ་ཚོགས་འདི་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་ཀྱི་དབང་ཆ་དང་བསམ་ཚུལ་བརྗོད་དབང་གང་ཡང་མེད་པ་རེད་འདུག

(Tingshu Wang/REUTERS)

བོད་མཐོ་སྒང་ལ་འཛམ་གླིང་གི་ཡང་རྩེ་དང་ཨེ་ཤེ་ཡའི་ཆུ་མཛོད་ཅེས་འབོད་སྲོལ་ཡོད།

བོད་ཀྱི་གངས་རི་དང་ཆུ་བོའི་འགྱུར་བ་ནི། བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་གནད་དོན་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། ཨེ་ཤེ་ཡའི་ཆུ་བོའི་བྱུང་ཁུངས་དང་གཤམ་རྒྱུད་ཀྱི་མི་འབོར་ཧ་ཅང་མང་པོའི་འཚོ་གནས་དང་འབྲེལ་ནས་ཡོད།

ད་ལྟ་བོད་ཀྱི་ཆུ་བོའི་ཐོན་ཁུངས་མང་པོ་ཡོད་རུང་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་སུམ་ཅུའི་རྗེས་ལ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཆུ་ཉུང་དུ་འགྲོ་སྲིད་པ་དང་དེའི་ཤུགས་རྐྱེན་ནི་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།

ཨེ་ཤེ་ཡའི་ཆུ་མཛོད་ལ་རྟེན་ནས་འཚོ་གནས་བྱེད་མཁན་མི་དུང་ཕྱུར་མང་པོའི་ཆུའི་དགོས་མཁོ་ཇི་ལྟར་སྐོང་ཐུབ་མིན་འདི་གནད་དོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཝང་ཝིལ་སླའོ་ནས་ངོས་འཛིན་གནང་གི་འདུག

གནམ་གཤིས་ཚ་དྲོད་འཕེལ་བ་ལས་འཁྱགས་རོམ་བཞུར་ཚད་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ནས་ས་ཁུལ་ཁག་ཅིག་ཏུ་དང་ཐོག་ཆུ་རྒྱུན་འཕེལ་སྲིད་ཀྱང་། འཁྱགས་རོམ་གྱི་ཆུ་གསོག་རིམ་བཞིན་ཉམས་ན། ཆུ་རྒྱུན་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འབྱུང་སྲིད་པ་རེད།

དེར་བརྟེན་བོད་མཐོ་སྒང་གི་མ་འོངས་གནས་སྟངས་ནི་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་གཅིག་པུས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་མེད་པར། གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱིས་གཉེར་པའི་གསར་སྤེལ་གྱི་ཚད་གཞི་དང་མྱུར་ཚད། ལས་གྲྭའི་གཞི་ཁྱོན། ལྷག་པར་དུ་ཁོར་ཡུག་ས་ཁམས་ལ་དཔྱད་ཞིབ་ཚད་དང་ལྡན་པ་དགོས་རྒྱུ། ས་གནས་མི་དམངས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་སོགས་ཕྱོགས་མང་པོ་ནས་བསམ་གཞིགས་དགོས་རྒྱུ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད།

སྐྱིད་གྲོང་གི་གནོད་འཚེ་གཅིག་གིས་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཁོར་ཡུག་གནས་བབ་སྤྱི་ཡོངས་ལ་མཇུག་སྡོམ་བྱ་ཐུབ་རྒྱུ་མིན་ན་ཡང་། འདིས་རང་བྱུང་གནོད་འཚེའི་ཉེན་ཁ་ཆེ་བའི་བོད་མཐོ་སྒང་དུ། གསར་སྤེལ་གྱི་ཁེ་ཕན་དང་ཁོར་ཡུག་གི་གནས་སྟངས་གཉིས་མཉམ་དུ་བཞག་སྟེ། རང་བྱུང་ཁམས་འདིར་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་གསར་སྤེལ་བྱས་ན། མཐར་ཁེ་ཕན་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་གནོད་འཚེའི་ཉེན་ཁ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་སྲིད་པའི་དྲན་སྐུལ་བྱུང་ཡོད།།

བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། ནོར་སྡེ་སྒྲོལ་མ།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༧ རེས་གཟའ་ཟླ་བའི་ཉིན་རྒྱ་ནག་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ CNN, Reuters དང་ PTI སོགས་ཚུད་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགྱུར་ལས་ཁང་ཁག་བརྒྱད་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགོད་པ་ཁག་གཅིག་འདམ་རུད་ཆུ་ལོག་གི་གནོད་ཐེབས་ས་ཁུལ་བོད་སྐྱིད་གྲོང་ཁུལ་དུ་ལྟ་སྐོར་དང་གནས་ཚུལ་གསར་འགོད་ཆེད་གདན་ཞུ་བྱས་ཡོད་ཅིང་། སྐབས་དེར་གསར་འགོད་པ་དེ་དག་གིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཉེན་སྐྱོབ་ཀྱི་ལས་དོན་བྱེད་ཕྱོགས་དང་འཛུགས་སྐྲུན་སླར་གསོ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་གནས་ཚུལ་བཀོད་ཀྱི་རེད་ཅེས་བརྗོད་འདུག་ལ། ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གིས་རྒྱ་ནག་གིས་གདན་ཞུ་བྱེད་ཡོད་ཚུལ་བསྒྲགས་པའི་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ལ་བོད་ས་གནས་སུ་གནས་ཚུལ་དངོས་བདེན་ར་སྤྲོད་འཕེར་བ་འཚོལ་སྒྲུབ་ཇི་ལྟར་གནང་རྩིས་ཡོད་མེད་དང་། གསར་འགོད་རིག་པའི་ཀུན་སྤྱོད་ལྟར་གནས་ཚུལ་དངོས་རྩད་ཞིབ་གནང་རྒྱུ་བྱུང་ཡོད་མེད་ཐད་བཀའ་དྲི་ཞུས་པར་ Press Trust of India - (PTI ) གསར་ཁང་གྱི་ལྡི་ལི་ལས་ཁུངས་ནས་ཕྱི་ཚེས་ ༩ ཉིན་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་ལན་འདེབས་གནང་དོན་ལྟར་ན། གསར་ཁང་དེ་ནས་ KJM Varma བོད་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆུ་ལོག་བྱུང་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ཡོད་པ་ངོ་སྤྲོད་གནང་ཞིང་། གསར་འགོད་པ་ཚོའི་ཕྱོགས་བསྐྱོད་འདི་ཆུ་ཚོད་ཁ་ཤས་ཀྱི་རིང་ལ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་རིང་གསར་འགོད་པ་ཚོར་རང་གི་ལས་དོན་བྱེད་རྒྱུར་མངོན་གསལ་གྱི་དམ་དྲམ་མི་འདུག་ཅེས་དང་། ཕྱོགས་བསྐྱོད་ཀྱི་རྗེས་ས་གནས་ཀྱི་དཔོན་རིགས་དང་མཉམ་དུ་གསར་འགོད་པ་ཚོ་དང་གྲོས་བསྡུར་གྱིས་དྲི་བར་ལན་འདེབས་གནང་སོང་ཞེས་དང་། ད་ལྟའི་ཆར་གནས་ཚུལ་འདི་ཙམ་ལས་ཞུ་རྒྱུ་མེད་ཅེས་ལན་འདེབས་གནང་བྱུང་།

(Tingshu Wang/REUTERS)

ཉིན་བཅུའི་རྗེས་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགོད་པ་བསྐྱོད་བཅུག་པ།

ད་རེས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་གི་གསར་འགོད་པ་ཁག་ཅིག་འབྱུང་བའི་གནོད་འཚེ་ཚབས་ཆེ་བྱུང་སའི་སྐྱིད་གྲོང་ས་གནས་སུ་ཉིན་བཅུའི་རྗེས་སུ་བསྐྱོད་བཅུག་ཡོད་པ་ལྟར། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱོན་ནས་བོད་དོན་ལས་འགུལ་བ་དང་། གནད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པ་ཚོས་དྭོགས་གནད་གཙང་སེལ་གྱི་རྗེས་སུ་མི་སྣ་བསྐྱོད་བཅུག་པ་འདིར་དྲི་བ་ཞིག་གཏོང་གི་ཡོད་པ་རེད།

དེ་ཡང་ (O.P. Jindal Global) གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་རིག་པ་བ་དང་རྒྱ་ནག་གི་གནད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པ་སློབ་དཔོན་ཤྲི་པརྣ་པ་ཋག་ (Sri Parna Pathak) ལགས་ཀྱིས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཆུ་རུད་གོད་ཆག་བྱུང་བའི་ཉིན་བཅུ་ལྷག་གི་རྗེས་སུ་གཞི་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགོད་པ་རྣམས་ལ་བོད་དུ་འགྲོ་བསྐྱོད་ཀྱི་ཆོག་མཆན་སྤྲད་ཡོད་ཀྱང་། “འདེམས་སྒྲུག་བྱས་པའི་གསར་འགོད་པ་དེ་དག་གིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་ས་གནས་ཁག་ཏུ་བསྐྱོད་པ་ལས། བོད་ཀྱི་ཆུ་ལོག་གོད་ཆག་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ལ་རང་དབང་གིས་གནས་ཚུལ་བཀོད་རྒྱུ་རགས་ཀྱི་མ་རེད་ལ། ད་ཆ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགོད་པ་དེ་དག་བསྐྱོད་བཅུག་པའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི། གནས་ཚུལ་དྲིལ་བསྒྲགས་འགྲོ་བཞིན་པར་སྟངས་འཛིན་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གོད་ཆག་དེ་བཞིན་ཐོག་མ་བྱུང་སྐབས་ཁྱབ་གདལ་དུ་ཕྱིན་པའི་བརྙན་རྣམས་བསུབས་པ་དང་། ཤི་རྨས་ཀྱི་གྲངས་འབོར་ལ་དོགས་པ་བྱེད་མཁན་རྣམས་ལ་ཆད་པ་བཅད་པ། གཞུང་གིས་ཆོག་མཆན་སྤྲད་པའི་རྒྱ་ནག་གི་གསར་འགྱུར་གནས་ཚུལ་ལའང་ཚད་བཀག་སོགས་བྱས་གྲུབ་རྗེས། གཞི་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་མེད་པར་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་བཞིན་པར་སྟོང་ཆ་བསྐང་ཆེད་གསར་འགོད་པ་དེ་དག་མགྲོན་འབོད་བྱས་པ་ཞིག་རེད་” ཅེས་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་ལ། བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ཉམས་ཞིབ་པ་ཟླ་བ་བཀྲ་ཤིས་ལགས་ཀྱིས། རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགོད་པ་དེ་དག་ཕྱིན་ཡོད་ནའང་། ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཁྱབ་བསྒྲགས་དང་གསལ་བཤད་གང་བྱེད་བཞིན་པ་ལས་ལྷག་པའི་གནས་ཚུལ་གསར་པ་དང་གནས་ཚུལ་འཕར་མ་ཤེས་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད་ཅེས་འདི་ག་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།

དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཕྱིར་ཐོན་ཐུབ་བམ།

རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་སྲུང་ཉམས་ཞིབ་པ་དང་དམག་སྤྱི་ཟུར་པ་ལྦི་ན་ཡཀ་སྦཊ་ (Vinayak Bhatt) ལགས་ཀྱིས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མགྲོན་འབོད་བྱས་པའི་གསར་འགོད་པ་དེ་དག་ལ་རྒྱ་ནག་གིས་སྟོན་འདོད་པའི་ས་ཁུལ་ཁག་ཏུ་ལམ་སྟོན་པ་དང་ལྷན་དུ་ཁྲིད་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལས། ཁུལ་དེར་གང་ཟག་སུ་ལའང་རང་དབང་མེད་ཅིང་། སྤྱིར་བཏང་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གནས་ཚུལ་སྦས་གསང་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ངན་པ་ཡོད་ལ། དེ་སྔ་ནས་ཁོ་ཚོས་གསར་འགོད་པའི་དྲི་བ་ལན་འདེབས་བྱེད་ཁག་པོ་རྣམས་ལ་ལན་འདེབས་བྱ་འདོད་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས། དེར་གཡོལ་ཐབས་ཀྱི་ཆེད་བོད་ནང་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགོད་པ་བཀག་སྡོམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཐེངས་འདིའི་བཅར་འདྲི་སོགས་ཆ་ཚང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྟངས་འཛིན་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་དུས། ས་གནས་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ནམ་ཡང་ཕྱིར་ཐོན་ཐབས་མེད་པ་གསུང་གི་འདུག

(Tingshu Wang/REUTERS)

ཟླ་བ་ ༨ ཚེས་ ༢༦ ཉིན་བོད་དང་བལ་ཡུལ་ས་མཚམས་སུ་བྱུང་བའི་འདམ་རུད་ཆུ་ལོག་གི་གོད་ཆག་འོག བལ་ཡུལ་ཕྱོགས་སུ་མི་གྲངས་ ༡༣༤༡ རྐྱེན་འདས་དང་། མི་གྲངས་ ༤༩༩༦ ལྷག་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་ཡོད་པའི་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཚེས་ ༧ བར་སྐྱིད་གྲོང་གི་གནོད་འཚེའི་ཁྲོད་མི་ ༤༣ འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང་། མི་ ༥༡༩ གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་ཡོད་པ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་པའི་སྐབས་འདིར། འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་བོད་ཀྱི་སྐྱིད་གྲོང་གི་ཡུལ་མི་ཞིག་གིས་བོད་དང་བལ་ཡུལ་གྱི་འགག་སྒོ་ཡོད་སའི་རི་ཟུར་གྲོང་ཚོ་གཅིག་པུ་ནས་མི་ ༢༦ འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འཚོལ་ཞིབ་མྱུར་སྐྱོབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རུང་མི་རྙེད་ཀྱི་མི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ཅིང་། གནོད་འཚེ་ཕོག་ཡུལ་དུ་མི་གཏོང་གི་མེད་པར་བརྟེན་གཉེན་ཉེ་འཚོལ་བར་རི་བསྐོར་ནས་ཕྱིན་ཏེ་ཆུ་ཚོད་གསུམ་ཙམ་འཚོལ་ན་ཡང་རྙེད་མ་བྱུང་ཞེས་བརྗོད་བྱུང་ལ། ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་བོད་ཕྱོགས་ཀྱི་འགག་སྒོའི་ཉེ་ཁུལ་གྱི་གྲོང་ཚོ་ཁུལ་དུ་གནས་སྡོད་གནང་མཁན་གྱི་ཉེ་འབྲེལ་ཞིག་གིས། བོད་དང་བལ་ཡུལ་གྱི་འགག་སྒོའི་ཁུལ་དུ་གཞིས་ཀ་རྩེ། ལྷོ་ཁ།་དིང་རི་ཁུལ་སོགས་ནས་བོད་པ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ལས་ཀ་བྱེད་ནས་གནས་སྡོད་བྱེད་མཁན་ཡོད་པས། དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་ཕྱིན་པའི་བརྙན་ཏེ། མི་མང་པོ་ཞིག་འགག་སྒོ་དེ་ནས་བྲོས་བཞིན་པའི་དེ་དག་ཁྲོད་བོད་མི་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པ་གསུངས་ཡོད་ལ། ཁོང་གིས་བོད་སྐྱིད་གྲོང་ཕྱོགས་སུ་ཆུ་ལོག་དང་འདམ་རུད་རྐྱེན་པས་བོད་མི་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཆུས་འཁྱེར་ཡོད་པའི་ཚོད་དཔག་གནང་གི་འདུག

ཁ་སྣོན། PTI གསར་ཁང་གིས་ལན་འདེབས་འབྱོར་བ་ཁ་སྣོན་ཞུས་ཡོད།

ཁ་སྣོན་གསར་འགོད། བཀྲ་དབང་།

བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།

འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ།

སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོའི་རི་ཟུར་གྲོང་ཚོ་ནས་མི་ ༢༦ འདས་གྲོངས་སུ་སོང་ཡོད་པ་བརྗོད་བྱུང་།

གནས་སྤོ་དང་མྱུར་སྐྱོབ་ཁྲོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་བོད་ནང་དུ་ཚོད་འཛིན།

སྐྱིད་གྲོང་གི་ཁྱིམ་དུད་ ༡༥ དང་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་བའི་བོད་མི་སྣེ་ཤེན་པ་བཅུ།

འདམ་རུད་ཆུ་ལོག་གོད་ཆག་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་གླེང་པ།

གངས་རིའི་འཁྱགས་རུད་ལས་བྱུང་བའི་གནོད་འཚེ་རེད་དམ།

སྐར་མ་གསུམ་གྱི་ནང་ལ་ཡོད་ཚད་འཁྱེར་བའི་ཆུ་རུད།

བལ་ཡུལ་ཏི་མུ་རེ་ནས་བོད་པ་ ༣༥ ཙམ་དང་བོད་སྐྱིད་གྲོང་གི་བོད་མི་ཁྱིམ་ཚང་མང་པོ་ཆུས་འཁྱེར།

འདམ་རུད་ཀྱི་རྐྱེན་རྩ་འདི་འཁྱགས་རྡོ་ཉིལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གནང་གི་འདུག

བོད་ཀྱི་སྐྱིད་གྲོང་དང་བལ་ཡུལ་གྱི་ས་མཚམས་སུ་འདམ་རུད་དང་ཆུ་ལོག་ཚབས་ཆེན་བྱུང་འདུག

སྐྱིད་གྲོང་གི་ཡུལ་མིས་གནོད་འཚེའི་གནས་སྟངས་བརྗོད་པ།

དེ་ཡང་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་དུ་བོད་ཀྱི་སྐྱིད་གྲོང་གི་ཡུལ་མི་ཞིག་གིས་བརྗོད་པར། མི་མང་པོ་མེད་པ་ཆགས་སོང་། ང་ཚོ་ད་ལྟ་སྐྱིད་གྲོང་གྲོང་རྡལ་དུ་བཞག་ཡོད་པ་དང་། འཚོལ་ཞིབ་མྱུར་སྐྱོབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རུང་མི་རྙེད་ཀྱི་མི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་བྱུང་ལ། ཁོང་གིས་འགག་སྒོ་ཡོད་སའི་རི་ཟུར་གྲོང་ཚོ་གཅིག་པུ་ནས་མི་ ༢༦ འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་པ་དང་། གནོད་འཚེ་ཕོག་ཡུལ་དུ་མི་གཏོང་གི་མེད་པར་བརྟེན་གཉེན་ཉེ་འཚོལ་བར་རི་བསྐོར་ནས་ཕྱིན་ཏེ་ཆུ་ཚོད་གསུམ་ཙམ་འཚོལ་ན་ཡང་རྙེད་མ་བྱུང་ཞེས་བརྗོད་བྱུང་། དེ་བཞིན་ཁོང་གིས་མི་མེད་པ་ཆགས་པ་དང་རྒྱུ་ནོར་མེད་པ་ཆགས་ནས་གང་ཡང་མེད་པ་ཆགས་སོང་། ཉིན་གཉིས་ཙམ་རིང་ང་རང་ཡིད་ཆེས་ཡོང་གི་མི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།

(SOCIAL MEDIA via REUTERS)

འགག་སྒོ་ཡོད་སར་གྱོང་གུན་ཆེན་པོ་ཕོག་ཡོད་པ།

སྐྱིད་གྲོང་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་མི་ཞིག་གིས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་བརྗོད་པར། གོད་ཆག་བྱུང་པའི་ཉིན་མོར་ཁོང་རང་སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོ་ཡོད་སར་མེད་པས་གསོན་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་དང་། ད་ལྟ་འགག་སྒོ་ནས་སྤྱི་ལེ་ ༢༠ ཙམ་གྱི་སར་ཡོད་པའི་སྐྱིད་གྲོང་གྲོང་རྡལ་དུ་བསྡད་ཡོད་པ་བརྗོད་བྱུང་།

ཁོང་གིས་འགག་སྒོ་ཁུལ་དུ་གཏོར་སྐྱོན་ཧ་ཅང་ཚབས་ཆེན་ཕོག་པ་དང་། མི་གཅིག་ཀྱང་གསོན་ཐུབ་མེད། ཚོད་དཔག་བྱས་ན་མི་ ༨༠༠ ཙམ་ཡོད་རེད། དེར་ཚོང་ཁང་བཅུ་ཙམ་དང་ཟ་ཁང་བཞི་ཙམ་ཡོད་པ་བརྗོད་ཅིང་། གྱོང་གུན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་གོང་གུན་དངོས་གནས་ཇི་ཙམ་ཡིན་མིན་ད་ལྟ་ཚོད་དཔག་བྱེད་དཀའ་བས། གནས་ཚུལ་གསར་པ་དང་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐག་གཅོད་ལ་སྒུག་བཞིན་ཡོད་པ་བརྗོད་བྱུང་།

(Tingshu Wang/REUTERS)

བལ་ཡུལ་གྱི་ཕུག་ལམ་ནས་གསོན་པོ་རྙེད་པ།

ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༥ ཉིན་བལ་ཡུལ་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ཆུ་གློག་ལས་གྲའི་མི་ཌར་ ༢༢༥ ཡོད་པའི་ཕུག་ལམ་ཞིག་གི་ནང་ནས་རྒྱ་ནག་གི་མི་སེར་ཀླུ་ཧེ་ཐའོ་ (Lu Haitao) ཟེར་བ་ཞིག་སྐྱོབ་ཐུབ་ཡོད་པ་དང་། བལ་ཡུལ་དམག་དཔུང་གིས་ཁོང་ལ་རྨས་སྐྱོན་མངོན་གསལ་མེད་ཅིང་། ཚེ་སྲོག་གི་རྟགས་མཚན་བརྟན་པོ་ཡོད་ཀྱང་གྲང་ངར་ཕོག་པའི་རྟགས་མཚན་ཅུང་ཟད་ཡོད་པར་བརྗོད་འདུག་ལ། ཕུག་ལམ་ཁག་ནས་ད་བར་གསོན་པོར་སྐྱོབ་ཐུབ་པའི་མི་གསུམ་པ་དེ་ཡིན་ཞིག་། ཚེས་ ༤ ཉིན་ཆུ་གློག་ལས་གྲའི་ཕུག་ལམ་གཞན་ཞིག་ནས་མི་གཉིས་གསོན་པོར་སྐྱོབ་ཐུབ་ཡོད་འདུག

འདས་གྲོངས་དང་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་བ་ཕར་བཞིན་ཡོད་པ།

ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༦ ཉིན་བལ་ཡུལ་གཞུང་གི་གསལ་བསྒྲགས་ལྟར་ན། གནོད་འཚེའི་ཁྲོད་མི་ ༡༣༤༡ གི་ཕུང་པོ་རྙེད་ཡོད་པ་དང་། མི་ ༤༩༩༦ ད་དུང་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་ལུས་ཡོད་པ་བརྗོད་འདུག ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༥ བར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་གསལ་བསྒྲགས་ལྟར་ན། བོད་ཕྱོགས་སུ་མི་ ༤༣ འདས་གྲོངས་སུ་སོང་བ་དང་། མི་ ༥༡༩ གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་ཡོད་པའི་ཁོངས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ ༢༣ གྱི་ཕྱི་རྒྱལ་མི་སེར་ ༢༦༡ ཚུད་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ཁོངས་སུ་རྒྱ་གར་གྱི་མི་སེར་ ༤༩ ཡོད་པ་བརྗོད་འདུག

(REUTERS)

སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོ་ནས་མི་ ༡༢ ཀྱི་ཕུང་པོ་རྙེད་པ།

ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༦ ཉིན། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོའི་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཁུལ་ནས་མི་ ༡༢ ཀྱི་ཕུང་པོ་རྙེད་ཡོད་པ་དང་། མྱུར་སྐྱོབ་རུ་ཁག་གིས་ས་རྐོ་འཕྲུལ་ཆས་དང་། ས་འོག་རྟོག་ཞིབ་ར་ཌར་སོགས་ལག་ཆ་བེད་སྤྱད་དེ་འདམ་རྡོའི་འོག་ཏུ་ཤོར་བའི་འགག་སྒོའི་ས་ཁུལ་དུ་འཚོལ་ཞིབ་མུ་མཐུད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་སྐོར་རོའི་ཊརསི་གསར་ཁང་གིས་བརྗོད་འདུག

སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོ་ཕལ་ཆེར་རྩ་མེད་དུ་གྱུར་པ།

ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༦ ཉིན་རྒྱ་ནག་ཕྱི་འབྲེལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་བཀོད་སྒྲིག་འོག་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཅིག་གི་གསར་འགོད་པ་སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོའི་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཁུལ་དུ་བཏང་ཡོད་པས། དེ་སྔོན་ས་མཚམས་སུ་ཡོད་པའི་ཐོག་བརྩེགས་ལྔ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ནག་གི་འགག་སྒོའི་ཁང་པ་དེ་ཤུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་དང་། མི་ཌར་ ༢༠ ཙམ་མཐོ་བ་ཡོད་སའི་ས་ཆར་ད་ཆ་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་དར་ཞིག་བཙུགས་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། ཉེ་འཁོར་ཚང་མ་འདམ་རྡོ་ནག་པོས་ཁེངས་ཡོད་པ་རོའི་ཊརསི་གསར་ཁང་གི་གསར་འགོད་པས་མཐོང་འདུག།

(Tingshu Wang/REUTERS)

འདས་པོའི་ངོ་རྟགས་ངོས་འཛིན་དང་གནས་ཚུལ་མཉམ་སྤྱོད་ཐད་དོགས་གཞི།

རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འདས་པོའི་ཕུང་པོ་རྙེད་སྐབས་མཛུབ་རིས་དང་། ལུས་ཐོག་གི་རྟགས་མཚན། གཟུགས་རིས་སོགས་ཐོ་འགོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། གནོད་འཚེ་ཕོག་ས་ནས་མི་སྒེར་གྱི་ཅ་དངོས་ ༩༩༣ རྙེད་ཡོད་པར་བརྗོད་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྒྱལ་ཁབ་བཞིའི་འཐུས་མིས་རོའོ་ཌརསི་གསར་ཁང་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འདས་པོའི་རིགས་རྫས་ (DNA) ངོས་འཛིན་ཇི་ལྟར་བྱ་རྒྱུ་ད་དུང་ཁ་གསལ་བཤད་མེད་པ་དང་། འགག་སྒོའི་བརྙན་པར་དང་གདོང་རིས་ངོས་འཛིན་གྱི་བརྙན་རིས་ཁག་འདས་པོ་ངོས་འཛིན་ཆེད་ནང་མིར་མཉམ་སྤྱོད་བྱ་ཐུབ་མིན་གྱི་དྲི་བར་ཡང་ལན་ཐོབ་མེད་པར་བརྗོད་འདུག

ཡང་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་འབྲེལ་ལས་ཁུངས་ནས་གནོད་འཚེའི་གནས་ཚུལ་གསལ་བསྒྲགས་ཁ་གསལ་དང་དུས་ཐོག་ཏུ་བྱས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་དང་ལས་ཁུངས་གཞན་དང་མཉམ་ལས་བྱ་རྒྱུར་གྲ་སྒྲིག་ཡོད་པར་བརྗོད་འདུག

བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། ནོར་སྡེ་སྒྲོལ་མ།

འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ།

གནས་སྤོ་དང་མྱུར་སྐྱོབ་ཁྲོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་བོད་ནང་དུ་ཚོད་འཛིན།

སྐྱིད་གྲོང་གི་ཁྱིམ་དུད་ ༡༥ དང་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་བའི་བོད་མི་སྣེ་ཤེན་པ་བཅུ།

འདམ་རུད་ཆུ་ལོག་གོད་ཆག་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་གླེང་པ།

གངས་རིའི་འཁྱགས་རུད་ལས་བྱུང་བའི་གནོད་འཚེ་རེད་དམ།

སྐར་མ་གསུམ་གྱི་ནང་ལ་ཡོད་ཚད་འཁྱེར་བའི་ཆུ་རུད།

བལ་ཡུལ་ཏི་མུ་རེ་ནས་བོད་པ་ ༣༥ ཙམ་དང་བོད་སྐྱིད་གྲོང་གི་བོད་མི་ཁྱིམ་ཚང་མང་པོ་ཆུས་འཁྱེར།

འདམ་རུད་ཀྱི་རྐྱེན་རྩ་འདི་འཁྱགས་རྡོ་ཉིལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གནང་གི་འདུག

བོད་ཀྱི་སྐྱིད་གྲོང་དང་བལ་ཡུལ་གྱི་ས་མཚམས་སུ་འདམ་རུད་དང་ཆུ་ལོག་ཚབས་ཆེན་བྱུང་འདུག

རྒྱ་རིགས་མང་གཙོ་དོན་གཉེར་བ་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་པ་སོ་ཧྥི་ལའོ་ (Sophieluo Shengchun) ལགས་ཀྱིས། ༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཐུགས་ནི་ད་ལྟའང་བོད་ནང་དང་བོད་ནང་གི་བོད་མི་རྣམས་དང་ལྷན་དུ་ཡོད་པ་དང་ཕྱིར་ཆིབས་བསྒྱུར་ཐུབ་པའི་ཐུགས་རེ་གནང་གི་ཡོད་པ་ཚོར་བྱུང་། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་རང་དབང་ལྡན་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་རྒྱ་ནག་ཅིག་ཆགས་ཐུབ་པའི་ཐུགས་རེ་གནང་གི་འདུག” ཅེས་གསུངས་ཕྱི་ཚེས་ ༥ ཉིན་༧གོང་ས་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་ཞུས་རྗེས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་། སོ་ཧྥི་ལའོ་ལགས་ནི་རྒྱ་ནག་གི་བཙོན་དུ་ཡོད་པའི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་དྷིང་ཅིའ་ཞི་ཡིའི་བཟའ་ཟླ་ཡིན་པ་རེད།

བོད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས། ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༥ ཉིན་རྒྱ་རིགས་མང་གཙོ་དོན་གཉེར་བ་ ༢༥ ལྷག་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ་ཡོད་ཅིང་། རྒྱ་རིགས་དེ་དག་མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་དང་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་གླེང་སྟེགས་ཞེས་པའི་ཚོགས་འདུར་ཚོགས་བཅར་ཆེད་བཞུགས་སྒར་རྡ་རམ་ས་ལར་བཅར་ཡོད་པ་རེད།

མཇལ་ཁ་གྲུབ་མཚམས་རྒྱ་རིགས་མང་གཙོ་དོན་གཉེར་བ་ཁག་ཅིག་གིས། བོད་ནི་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཕ་ཡུལ་ཡིན་པས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐོག་མགོན་པོ་མཆོག་བོད་དུ་ཕེབས་བཅུག་དགོས་གལ་ཆེ་བ་གསུང་གི་འདུག

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ལོར་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིང་གནམ་སྡེ་སྒོ་མོ་ཆེ་ཐང་ཆེན་དུ་སློབ་ཕྲུག་གྱིས་ཞི་བའི་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་སྤེལ་སྐབས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་གཙོ་བོའི་གྲས་ཝང་ཌན་ (Wang Dan) ལགས་ཀྱིས། “ཐེངས་འདིར་༧གོང་ས་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་ཐོབ་པ་དེས། ང་ཚོ་ཚང་མའི་སེམས་ལ་དགའ་སྤྲོ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞིང་། མི་མང་པོ་ཞིག་མིག་ཆུ་བཏང་སོང་ལ་ང་ཡང་སྐབས་དེར་མིག་ཆུ་དབང་མེད་དུ་ཤོར་སོང་། ཐེངས་འདིར་ང་ལ་མཇལ་ཁ་ཐོབ་པ་དེ་ཐེངས་གཉིས་པ་དེ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་ལ། མཇལ་ཁའི་སྐབས་༧སྐུའི་འཕྲོད་བཞེས་གང་ལེགས་ཡོད་པ་མཇལ་བྱུང་། མཇལ་ཁའི་སྐབས་ངས་༧གོང་ས་མཆོག་གིས། འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་ཐོག་མི་རིགས་འདྲ་མཉམ་གྱི་སྒོ་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་པའི་ཐུགས་སྨོན་དང་། རྒྱ་ནག་ནང་རང་དབང་ལྡན་ཞིང་མང་གཙོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་བྱུང་ཐུབ་པའི་ཐུགས་རེ་གནང་གི་ཡོད་པ་ལྟར་ཚོར་བྱུང་བས། དེ་ནི་ཧ་ཅང་སེམས་འགུལ་ཐེབས་པ་ཞིག་བྱུང་། ༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནི་བོད་མི་རིགས་ཆ་ཚང་མཚོན་ཐུབ་པའི་མི་སྣ་གཅིག་པུ་དེ་ཡིན་པས། ངའི་རེ་བ་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མགོན་པོ་མཆོག་བོད་དུ་ཕེབས་བཅུག་སྟེ། བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཐབས་སུ་ཁོང་དང་གྲོས་མོལ་གནང་དགོས་གལ་ཆེ་བ་མཐོང་གི་འདུག་ལ། ༧སྐུའི་ཡང་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་དང་འབྲེལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ཐག་ཆོད་གང་གནང་པ་དེར་གུས་བརྩི་བྱ་དགོས་པ་རེད།” ཅེས་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུང་གི་འདུག

ཡང་ཨ་རིའི་ནང་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ (Institute for China’s Democratic Transition ) ཞེས་རྒྱ་རིགས་མང་གཙོ་དོན་གཉེར་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ཚོགས་གཙོ་དང་། (China Journal of Democracy) ཡི་སྤྱི་ཁྱབ་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཐིཡན་ཆེང་ལྦང་ (Tiancheng Wang) གིས། “ཐེངས་འདིར་ང་ལ་༧གོང་ས་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་ཐོབ་པ་ཐེངས་གཉིས་པ་ཡིན། དེ་སྔ་༧མགོན་པོ་མཆོག་སུད་སི་ཇི་ནི་ལྦར་ཕེབས་པའི་སྐབས་དེར་ང་ལ་མཇལ་ཁ་ཐོབ་མྱོང་ཡོད། བོད་ནི་༧གོང་ས་མཆོག་གི་ཕ་ཡུལ་ཡིན་པས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྩ་ཁྲིམས་ནང་གསལ་བའི་ཆོས་དད་རང་དབང་དང་མཐུན་པ་ལྟར། ཁོང་བོད་དུ་ཕེབས་བཅུག་དགོས་གལ་ཆེ་བ་ཡིན།” ཞེས་དང་། རྒྱ་རིགས་མང་གཙོ་དོན་གཉེར་བ་ ཅིའང་ལིན་ (Jiang Lin) གྱིས། “ཐེངས་འདིར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་ཐོབ་པ་དེ་སྐལ་བ་བཟང་པོ་དང་ཚོར་ཤུགས་ཆེན་པོ་བྱུང་། མཇལ་ཁ་དེའི་བརྒྱུད་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་རིགས་དང་རྒྱ་རིགས། རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་འཐབ་རྩོད་གནང་མཁན་ཚང་མར་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་གནང་གི་ཡོད་པའི་ཚོར་བ་ཆེན་པོ་བྱུང་བས། གནས་སྟངས་དེའི་འོག་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དྭང་ལེན་གྱིས་ཁོང་བོད་དུ་ཕེབས་བཅུག་སྟེ། གྲོས་མོལ་མགྱོགས་པོ་གནང་དགོས་གལ་ཆེ་བ་ལས། དེ་ལྟར་མ་བྱུང་ཚེ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་ངན་པ་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་ཆགས་ངེས་རེད།” ཅེས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།

རྒྱ་གར་དང་། བྱང་ཨ་རི། ཁེ་ན་ཌ། ཨིན་ཡུལ། ཇར་མ་ནི། ནི་དྷར་ལེནྜ། ཨོསི་ཊརེ་ལི་ཡ། ཉི་འོང་། ཐའེ་ཝན། ལྷོ་སོག་བཅས་ཀྱི་རྒྱ་ནག་ཉམས་ཞིབ་པ་དང་། མཁས་དབང་། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལས་འགུལ་བ་ཁྱོན་ ༢༩ མཉམ་ཞུགས་ཀྱིས། བཞུགས་སྒར་དུ་འཚོགས་པའི་མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་དང་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་གླེང་སྟེགས་ཞེས་པའི་ཚོགས་འདུའི་སྐབས། ༧སྐུའི་ཡང་སྲིད་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་བོད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་བསྒྲགས་གཏམ་ལྔ་གཏན་འབེབས་གནང་འདུག་པ་ནི། བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་དེ་བཞིན་ཞི་བདེ་དང་། ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད། གྲོས་མོལ་བཅས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་བརྒྱུད་ནས་སེལ་དགོས་པའི་གལ་གནད་སྐོར་ནན་བརྗོད་གནང་བ་དང་སྦྲགས། བོད་དང་རྒྱ་ནག་གི་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་གཉིས་ཀའི་ཐུན་མོང་གི་རྩ་དོན་ནི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་འགོག་རྒོལ་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་དང་། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མང་གཙོ་གོང་འཕེལ་དང་། རྒྱ་ནག་ནང་རྒྱ་ཆེ་བའི་མང་གཙོའི་བརྒྱུད་རིམ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས་པ་། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས། བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་ལམ། དབུ་མའི་ལམ་བཅས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་གཏིང་ཟབ་གཏོང་རྒྱུ། སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཡང་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོག་གི་བདག་དབང་ཆ་ཚང་༸གོང་ས་མཆོག་དང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཡིད་ཆེས་དགེ་རྩ་ལ་ཡོད་པ། རྒྱ་ནག་གི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ཁྲིམས་དེ་ཁྲིམས་ཡིག་དེ་ཕྱིར་འཐེན་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བཅས་ཡིན་པ། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་མགྲིན་ཚབ་པ་དང་བོད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་གི་འགན་འཛིན་བསྟན་འཛིན་ལེགས་བཤད་ལགས་ཀྱིས་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།

རྩ་བའི་ཐེངས་འདིར་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་མཇལ་ཁ་སྩལ་བ་དེ་ནི། ལ་དྭགས་སུ་ཟླ་གྲངས་གཉིས་དང་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་གྱི་རིང་བཞུགས་གདན་འཇགས་རྗེས། བཞུགས་སྒར་དུ་སྩལ་བའི་མང་མཇལ་ཐོག་མ་དེ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།།

པར་ལེན་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།

བོད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཟླ་གཉིས་ལྷག་གི་རིང་ལ་དྭགས་སུ་མཛད་འཆར་དང་སྐུ་ལྷོད་བཞུགས་མཛད་གྲུབ་སྟེ། ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༤ ཉིན་ལ་དྭགས་ཀྱི་དམག་མིའི་ཐད་འཕུར་གནམ་གྲུ་བརྒྱུད་ཐད་ཀར་བཞུགས་སྒར་རྡ་རམ་ས་ལར་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད་སོང་།

ཐེངས་འདིར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཞབས་པུས་དྭངས་སྐྱེད་གང་ལེགས་བྱུང་ཡོད་པ་མཇལ་བ་དེས་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཀྱིས་དགའ་སྤྲོའི་རྣམ་པ་གསལ་སྟོན་གནང་གི་འདུག

(RFA Tibetan)

དེ་ཡང་ག་གྷལ་གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་བསུར་བཅར་མཁན་གངས་དཀར་བསྟན་འཛིན་ལགས་ཀྱིས། ༧སྐུའི་ཞབས་པུས་སྨན་བཅོས་གང་འདྲ་བྱུང་ཡོད་མེད་ཐད་མང་ཚོགས་ནས་དུས་ཡུན་རིང་པོར་སེམས་ཁྲལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། ད་ཆ་ཚང་མར་མཇལ་ཁ་ཐོབ་དུས་དགའ་སྤྲོ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་ཅིང་། དམིགས་བསལ་བཞུགས་སྒར་དུ་༧གོང་ས་མཆོག་བཞུགས་མེད་ན་སྤྱི་ཚོགས་སྟོང་ལྷང་ངེ་ཚོར་ཞིང་། རྡ་ས་མེག་ལོཌི་གྷན་ཇི་ཁྲོམ་གཞུང་དུ་ཚོང་ཡིན་ནའང་མེད་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་གྱི་ཡོད་པས། ༧མགོན་པོ་ཕྱོགས་ཕྱིར་ཞབས་སོར་འཁོད་པར་དགའ་སྤྲོ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞེས་གསུང་གི་འདུག་ལ། ཆོས་སྒྲོན་ལགས་ཀྱིས། ༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་སྐུ་ཁམས་གསལ་ཐང་ངང་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་མཛད་ཡོད་པས་ང་ཚོ་ཚང་མར་དགའ་ཚོར་ཞེ་དྲགས་ཡོང་གི་འདུག་ཅེས་གསུངས་བྱུང་། ཡང་ས་རཱ་མཐོ་སློབ་ཀྱི་སློབ་མ་བསྟན་འཛིན་ལྷུན་གྲུབ་ལགས་ཀྱིས། ༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཕྱིར་བཞུགས་སྒར་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱང་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས། མཚན་ལ་གཉིད་ཁུག་མི་ཐུབ་པའི་ཚོར་བ་དམིགས་བསལ་ཅན་ཞིག་བྱུང་ལ། ད་ཆ་མཇལ་ཁ་ཐོབ་པར་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞེས་གསུངས་བྱུང་།

རྩ་བའི་ཕྱི་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༨ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཞབས་པུས་གཡོན་མ་སྨན་བཅོས་དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིའི་ཨ་པོ་ལོ་སྨན་ཁང་དུ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་སྟེ། ལ་དྭགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་མཛད་ཡོད་ཅིང་། ལ་དྭགས་སུ་བཞུགས་གདན་འཇགས་ཡུན་རིང་དད་ལྡན་པ་ ༢༡༥༠༠ ལྷག་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ་བའི་ཁྲོད། ཕྱི་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་མང་མཇལ་སྩལ་ཆེད་ཕོ་བྲང་ནས་མི་མང་མདུན་སར་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་སྐབས། ཞབས་གོམ་ཐོག་མ་དེ་བསྐྱོན་གནང་ཡོད་པའི་བརྙན་ཞིག་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཡིག་ཚང་གིས་སྤེལ་ཡོད་པ་རེད་ལ། དེ་འབྲེལ་༧སྐུ་བཅར་ཕྱི་ལུགས་སྨན་པ་ས་འདུ་ཚང་ཚེ་བརྟན་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱིས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་ཟུར་དུ་དམིགས་བསལ་བཅར་འདྲི་དྭང་ལེན་གནང་སྐབས། སྤྱིར་བཏང་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཞབས་པུས་སྨན་བཅོས་གནང་པ་ནས་བཟུང་ཞབས་གོམ་བསྐྱོན་ཕྲན་བུ་བསྐྱོན་དང་སྐྱོན་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟར་ཉིན་རེ་བཞིན་ཞབས་གོམ་ཇེ་མང་བསྐྱོན་ཏེ་ཇེ་ལེགས་སུ་དྭངས་སྐྱེད་ཕེབས་ཡོད་ཅིང་། ༧གོང་ས་མཆོག་གི་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་སྐུ་ཁམས་བདེ་ཐང་ཡིན་པས་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་སུ་བཞུགས་པའི་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་ཡོངས་ཀྱིས་ཐུགས་ཕྲལ་གནང་དགོས་མི་འདུག་ཅེས་གསུངས་ཡོད་།

སྐུ་ཁམས་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡོད་པ།

དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་དྲུང་ཆེ་ཆོས་སྐྱབས་པ་འཆི་མེད་རིག་འཛིན་ལགས་ཀྱིས། ད་རེས་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་དྭགས་སུ་བཞུགས་གདན་འཇགས་པའི་རིང་མི་མང་ཧ་ཅང་མང་པོར་མཇལ་ཁ་བསྩལ་གནང་མཛད་པ་དང་། ཞབས་པུས་འཕྲོད་བཞེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཇུག་སྐྱོང་གི་དྭངས་སྐྱེད་ཡག་པོ་བྱུང་ཞིང་། སྐུའི་ལུས་སྦྱོང་གི་གནང་སྒོ་གང་ལེགས་བྱུང་ཞིང་སྐུ་ཁམས་དྭངས་སྐྱེད་ཕེབས་པ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་མཇལ་རྒྱུ་བྱུང་ཡོད་པ་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།

ཐེངས་འདིར་༧གོང་ས་མ་མཆོག་བཞུགས་སྒར་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་མ་གནང་གོང་། རྡ་ས་བཅའ་བཞུགས་བོད་མི་ཁག་གཅིག་གིས་ཆར་དུས་ཀྱིས་གས་ཆག་ཕྱིན་པའི་ཕེབས་ལམ་རྣམས་ལ་ས་འགྱངས་པ་དང་ཁོད་སྙོམས་པ་སོགས་བྱས་ཏེ། ༧སྐུའི་ཆིབས་ཌོའི་ཕེབས་ལམ་དུ་སྟབས་བདེ་ཡོང་བར་རམ་འདེགས་ཞུས་གནང་ཡོད་པ་རེད།

༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་འདས་པའི་ཉིན་གྲངས་ ༦༧ ལ་དྭགས་སུ་བཞུགས་གདན་འཇགས་པའི་རིང་མཛད་འཕྲིན་མང་དག་ཅིག་བསྐྱངས་གནང་མཛད་ཡོད་པའི་ཁྲོད་ཕྱི་རྒྱལ་དང་རྒྱ་གར་གྱི་གནས་ཡོད་མི་སྣ་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་མི་མང་ ༢༡༥༠༠ (ཉིས་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་) ཙམ་ལ་མཇལ་ཁ་བསྩལ་ཡོད་པ་དེའི་ཁོངས་སུ་ལ་དྭགས་པ་དང་། བོད་མི། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ནས་མི་གྲངས་ ༡༨༢༠༠ ལྷག་ཙམ་དང་། རྒྱ་གར་བ་ཚུད་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ ༣༣༠༠ ཙམ་ཡོད་ཅིང་། དེའི་ཁོངས་སུ་རང་ལོ་ ༤༩ མན་གྱི་མི་གྲངས་ ༡༥༧༠༠ ཙམ་བྱུང་ཡོད་འདུག

པར་ལེན་དང་བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད། འཕྲིན་ལས་ཆོས་སྒྲོན།

བརྙན་ཐུང་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བཀྲ་དབང་།

གོ་ལའི་དུས་བབ་ཅེས་པའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་འབྲེལ་བརྒྱུད་ལམ་ཐོག་ཡོ་རོབ་སིཔེན་གྱི་རྐང་སྤོལ་རྩེད་འགྲན་རུ་ཁག་གྲགས་ཅན་རིཡལ་མེཌ་རིཌ་ (Real Madrid) ལ་བོད་དང་བལ་ཡུལ་གྱི་ས་མཚམས་སུ་ཚབས་ཆེའི་གོད་ཆག་ཕོག་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་པར་དཀའ་སྡུག་མྱོང་མཁན་ཚོར་མྱ་ངན་ཞུས་པ་དང་དེ་འབྲེལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རྩེད་འགྲན་རུ་ཁག་དེའི་ X དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ལ་བཀོད་སྤེལ་བྱས་ཤིང་། དེའི་ནང་བལ་བོད་ས་མཚམས་ལ་བལ་ཡུལ་དང་བོད་ (Nepal and Tibet) ཅེས་མིང་འདོན་བྱས་ཏེ་བཀོད་པ་དེའི་ཐད་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ China’s Xizang འབོད་དགོས་སྐོར་དཔྱད་རྩོམ་ཞིག་སྤེལ་འདུག

གནས་ཚུལ་འདི་ནི་རིཡལ་མེཌ་རིཌ་ (Real Madrid) དང་མ་ལ་གྷ་ (Malaga) རུ་ཁག་གཉིས་ཀྱི་དབར་ཕྱི་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༣༠ རེས་གཟའ་ཉི་མའི་ཉིན་སིཔེན་གྱི་མེཌ་རིཌ་ (Madrid) གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སེན་ཏྱི་གྷོ་སྦར་ནེ་སྦིའུ་ (Santiago Bernebeu) རྩེད་ཐང་དུ་ཚོགས་པའི་རྐང་པོལ་རྩེད་འགྲན་མ་ཚོགས་གོང་བལ་ཡུལ་དང་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་སུ་བྱུང་པའི་གོད་ཆག་ཕོག་མི་ཚོར་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་དང་མྱ་ངན་ཞུས་པའི་རྗེས་སུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡ ཉིན་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། རྩེད་འགྲན་རུ་ཁག་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ལ་གནས་ཚུལ་འདི་མངོན་རྒྱུ་མེད་པར་གྱུར་འདུགརིཡལ་མེཌ་རིཌ་ (Real Madrid) རྩེད་འགྲན་རུ་ཁག་ལ་ X དྲ་རྒྱའི་ཐོག་རྗེས་འབྲངས་པ་མི་གྲངས་ས་ཡ་ ༥༠ ཙམ་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་ནག་གི་དཔྱད་རྩོམ་འདིའི་ནང་རྩེད་འགྲན་འདི་འདྲ་ཞིག་མ་ཚོགས་གོང་གོད་ཆག་ཕོག་པ་ཚོར་མྱ་ངན་ཞུས་པ་འདི་དྲ་ཐོག་ཏུ་སྤེལ་བའི་ཚིག་བརྗོད་སྤྱོད་སྟངས་ཏག་ཏག་བསྡད་མེད་པ་དང་བོད་ལ་དབྱིན་སྐད་ཐ་སྙད་ཊི་སྦེཊི་ (Tibet) ནས་ཤི་ཙང་ (Xizang) ལ་བསྒྱུར་ཟིན་པས། རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གི་མངའ་དབང་ལ་ཐུགས་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༢ དང་ ༢༠༢༣ ནས་བཟུང་ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་ལས་དོན་དང་། རྒྱ་ནག་གི་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་བརྒྱུད་ལམ་དང་ཡིག་ཆ་ཁག་ཏུ་དབྱིན་སྐད་ནང་དུ་ཡང་ Xizang ཟེར་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་འགོ་བཙུགས་ཡོད་ལ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༤ དང་ ༢༠༢༥ ནས་བཟུང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་དུ་རྒྱ་ནག་དང་མཉམ་སྦྲེལ་བྱེད་མཁན་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་སོགས་ལའང་དེ་མཚུངས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུར་ཤུགས་རྐྱེན་སྤྲོད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།

ཨ་རིའི་རེནཌི་ཉམས་ཞིབ་བསྟི་གནས་ཁང་གི་སྲིད་དོན་རིག་པ་བ་སིཀོཊ་ཧེ་རོལཌི་ལགས་ཀྱིས་ཕྱི་ཟླ་ ༤ པའི་ནང་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་འདིའི་ཐད་དབྱེ་ཞིབ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་པའི་ནང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ལ་དབྱིན་སྐད་ཐོག་ Xizang ཟེར་བརྒྱུད་བསྒྲགས་བྱས་པ་འདི། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ Tibet ཅེས་པ་ནག་བསུབ་གཏོང་ཆེད་དུ་དམིཊ་པ་དང་། རྒྱ་ནག་གི་བོད་ཐོག་བདག་དབང་ཡོད་ཚུལ་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་བཞིན་པ་འདིར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་ནས་ངོས་ལེན་ཡོད་མདོག་ཀྱི་རྣམ ་པ་སྟོན་ཐབས་བྱས་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་གསུངས་བྱུང་།

བོད་རིག་པ་བ་ཁིལོཌ་ཨར་པི་ལགས་ཀྱིས། བོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་ Xizang ཟེར་བཅོས་པ་དང་། ཨ་རུ་ན་ཅལ་ནང་དུ་ས་ཆ་མང་པོར་རྒྱ་མིའི་མིང་བཏགས་པ་འདི་དག་མི་སེར་སྤེལ་བའི་ཐབས་བྱུས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། འདི་དག་ལ་ཚུལ་བཞིན་གདོང་ལེན་མ་བྱེད་ན་རྒྱ་ནག་གིས་མུ་མཐུད་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་འདོད་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་མིང་ཚིག་འགེལ་ཡོང་གི་རེད་ཅེས་གསུངས་བྱུང་།

ཁ་སྣོན་གསར་འགོད། ནོར་སྡེ་སྒྲོལ་མ། བསྟན་འཛིན་བདེ་སྐྱིད།

བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། ནོར་སྡེ་སྒྲོལ་མ།

གློ་བུར་དུ་ཐོན་པའི་གནས་ཚུལ་གསར་པ།

གཟའ་ཕུར་བུ་ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༣ ཉིན་བོད་ནང་ས་ཡོམ་ཚད་རིམ་ ༥ ཅན་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་འཇར་མཎ་ས་ཁམས་ཚན་རིག་ཉམས་ཞིབ་སྡེ་ཚན་ལུང་འདྲེན་བྱས་ཏེ་རོའི་ཊརསི་གསར་སྤེལ་ཁང་གིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་འདུག་ལ། ཨ་རིའི་ས་གཞི་དཔྱད་རིག་སྡེ་ཚན་གྱིས་ར་སྤྲོད་གནང་འདུག

ས་ཡོམ་དེ་ས་འོག་གི་གཏིང་ཚད་སྤྱི་ལེ་ ༡༠ ཙམ་གྱི་སར་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།

(Stringer/VIA REUTERS)

རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་ས་ཡོམ་དཔྱད་ཞིབ་སྡེ་ཚན་གྱིས་བརྗོད་པ་ལྟར་ན། ས་ཡོམ་འདི་བཞིན་རྒྱ་གར་གྱི་ཨུ་ཏྲ་ཁནཌི་ (Uttrakhand) གྱི་འཇོ་ཤི་མཐི་ (Joshimath) ནས་རྒྱང་ཐག་ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༡༢༨ བྱང་ཤར་ས་ཁུལ་བོད་ནང་དུ་བྱུང་ཡོད་པ་བརྗོད་ཡོད་ཅིང་། (USGS) ཨ་རིའི་ས་ཁམས་དཔྱད་ཞིབ་རིག་པའི་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ལའང་ས་ཡོམ་བྱུང་ཡུལ་འདི་གསལ་སྟོན་བྱས་འདུག

ད་ལྟའི་ཆར་མི་རྒྱུ་གཉིས་ལ་གནོད་འཚེ་བྱུང་མིན་གསལ་ཁ་མི་འདུག

སྤྱིར་ས་ཡོམ་འགུལ་ཚད་རིམ་ ༥ ནི་ཚད་གཞི་འབྲིང་ཙམ་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། ཉེ་ཁུལ་དུ་དུད་ཁྱིམ་ཁང་པ་རྣམས་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་ཡོད་ན་གནོད་འཚེ་ཆེན་པོ་འབྱུང་ཉེན་དུ་རྩིས་ཀྱི་མེད་ནའང་། ས་གཞི་འདི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་གཉན་འཕྲང་ཆེ་བའི་ས་ཚིགས་འཁེལ་གྱི་ཡོད་སྟབས་ཁང་བཟོ་བརྟན་པོ་མེད་པ་དག་ལ་གནོད་འཚེ་འབྱུང་སྲིད་པའི་ཉེན་ཁ་དང་སྔོན་དཔག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

རེས་གཟའ་ཕུར་བུ་ཉིན་བོད་ནང་བྱུང་པའི་ས་ཡོམ་འདི་ནི་བལ་བོད་ས་མཚམས་སུ་“འཁྱགས་རོམ་ཉིལ་ཏེ་“འདམ་རྡོ་ཆུ་རུད་བྱུང་སྟེ་མི་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་རྐྱེན་འདས་དང་སྟོང་ཚོ་མང་པོ་གར་སོང་མེད་པར་གྱུར་ཏེ་ཉིན་གྲངས་ ༨ ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱུང་པའི་རང་འབྱུང་གི་འཇིགས་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་གཞིར་གྱུར་ཡོད་པ་རེད།

ས་ཡོམ་གྱི་གནས་ཚུལ་འདིའི་སྐོར་ཞིབ་ཕྲ་མུ་མཐུད་རྩད་གཅོད་ཞུས་ཏེ་གནས་ཚུལ་ཁ་སྣོན་ཞུ་མུས་ཡིན།།

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ལོར་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིང་གནམ་སྡེ་སྒོ་མོ་ཆེ་ཐང་ཆེན་དུ་སློབ་ཕྲུག་གྱིས་ཞི་བའི་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་སྤེལ་སྐབས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་གཙོ་བོའི་གྲས་ཝང་ཌན་ (Wang Dan) ལགས་ཀྱིས་བོད་མི་རྣམས་དང་རྒྱ་ནག་མང་གཙོ་དོན་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ནི་གཅིག་པ་ཡིན་པས། ཕན་ཚུན་མཉམ་ལས་ཀྱིས་ནུས་པ་སྤུངས་ཐུབ་ན་ལེགས་ཞེས་གསུང་གི་འདུག

དེ་ཡང་ཁོང་གིས། “རྒྱ་ནག་གཞུང་ནི་ང་ཚོའི་དགྲ་བོ་ཡིན་པ་གཅིག་པ་ཡིན་པས། ང་ཚོས་ཕན་ཚུན་མཉམ་ལས་ཀྱིས་རང་དབང་ཆེད་དུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་རྒོལ་ཐབས་བྱ་དགོས་ཤིང་། དེས་ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀར་ཁེ་ཕན་ཡོང་གི་རེད། ངས་གཞོན་དུས་ནས་རྒྱ་ནག་གི་མང་གཙོའི་ཆེད་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་འགོ་བཙུགས་ཡིན་པས། ད་ཆ་ཕྱིར་མིག་ཅིག་བལྟས་ཚེ་ངའི་བསམ་པར་མི་ཚེ་དོན་སྙིང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་དྲན་གྱི་འདུག བོད་པའི་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ལ་ཞུས་ཡ་ལ། དཔལ་འབྱོར་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ནར་མ་དམིགས་པར། རང་དབང་གི་ཆེད་དུ་འཐབ་རྩོད་བྱ་དགོས་གལ་ཆེ་བ་ཡིན།” ཞེས་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།

རྩ་བའི་དེ་སྔ་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པ་བཙུགས་ནས་ལོ་བརྒྱ་འཁོར་བའི་སྐབས། རྒྱ་ནག་གི་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་སྲིད་ཇུས་ཐོག་བགྲོ་གླེང་ཞིག་ཨ་རིའི་མངའ་སྡེ་ (Virginia) ནང་ཚོགས་པའི་སྐབས། རྒྱ་ནག་མང་གཙོ་དོན་གཉེར་བ་ལྦང་ཌན་ལགས་དང་ལྷན་བོད་མིའི་སྐུ་ཚབ་ཁག་ཅིག་ཀྱང་མཉམ་ཞུགས་གནང་འདུག

གཞན་རྒྱ་རིགས་ཁག་གཅིག་གིས་དཔྱད་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱི་དཔེ་དེབ་རྒྱ་གཞུང་གིས་༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་ཐོག་ཐེ་ཇུས་བྱེད་དབང་མེད་ཅེས་པ་རྒྱ་ཡིག་ཐོག་ཡོད་པ་ཞིག་འདོན་སྤེལ་དབུ་འབྱེད་གནང་སྟེ། དཔེ་དེབ་དེའི་རྩོམ་སྒྲིག་ཐོག་འགན་བཞེས་མཁན་གཙོ་གྲས་སུ་ཡོད་ཅིང་། ཁེ་ན་ཌར་གནས་བཞུགས་གསར་འགོད་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་དྲྭ་ལམ་ཡུ་ཊུབ་ཐོག་བརྙན་ཐུང་བཟོ་མཁན་ཊེ་རེན་སི་ཤེན་ (Terenceshen) ལགས་ཀྱིས། ཐེངས་འདིར་དཔེ་དེབ་དེ་བཞིན་འདོན་སྤེལ་བརྒྱུད། ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་བཙན་བཟུང་བྱས་པ་དང་མཉམ་ད་ལྟའི་ཆར་༧སྐུའི་ཡང་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོག་ཐེ་ཇུས་བྱེད་བཞིན་པར་ངོས་ལེན་མེད་པའི་རྣམ་པ་གསལ་སྟོན་བྱེད་ཆེད་དུ་ཡིན་ཞེས་གསུང་གི་འདུག དེ་ཡང་ཁོང་གིས། “རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་བཙན་བཟུང་བྱས་ཡོད་ལ། ད་ཆ་༧གོང་ས་མཆོག་གི་༧སྐུའི་ཡང་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་ལའང་ཐེ་བྱུས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས། ང་ཚོས་དེར་ངོ་རྒོལ་དང་ངོས་ལེན་མེད་པའི་རྣམ་པ་གསལ་སྟོན་བྱེད་ཆེད་དང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་༧གོང་ས་མཆོག་གི་ཡང་སྲིད་རྫུན་མ་ཞིག་ཁྲིད་བསླེབས་ཀྱིས་རེད་ལ་ང་ཚོས་དེར་རྫུན་མ་རེད་ཅེས་བརྗོད་དགོས་པ་རེད། མ་ཟད་ང་ད་ལན་བཞུགས་སྒར་རྡ་སར་བསླེབས་པ་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན་པས། དེའི་བརྒྱུད་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཆགས་སྟངས་དང་། ཁོར་ཡུག་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གསར་པ་མང་པོ་ཤེས་སོང་བས། ཁེ་ན་ཌར་ཕྱིར་ལོག་རྗེས་ངའི་རོགས་པ་ཁེ་ན་ཌའི་གཞུང་འབྲེལ་མི་སྣ་དང་གསར་འགོད་པ་རྣམས་ལ་བོད་དོན་གོ་རྟོགས་སྤེལ་རྒྱུ་ཡིན།” ཞེས་གསུང་གི་འདུག

(RFA Tibetan)

ཝང་ཌན་ (Wang Dan) ལགས་དང་རྒྱ་རིགས་ཁག་གཅིག་ཐེངས་འདིར་བཞུགས་སྒར་རྡ་སར་འཚོགས་པའི་མང་གཙོ་རྒྱ་ནག་དང་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་གླེང་སྟེགས་ཞེས་པའི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་མཉམ་ཞུགས་དང་། བོད་ཀྱི་མང་གཙོ་དབུ་བརྙེས་ཏེ་ལོ་ངོ་ ༦༦ འཁོར་བའི་གཞུང་འབྲེལ་མཛད་སྒོར་སྐུ་མགྲོན་དུ་བཅར་འདུག་ཅིང་། རིང་མིན་ཁོང་རྣམ་པས་བཞུགས་སྒར་རྡ་སར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད་འདུག

ལྦང་ཌན་ལགས་ལ་མཚོན་ན་རིང་མིན་ཁོང་ལ་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་ཐོབ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལོ་ཉི་ཤུའི་རྗེས་སུ་ཐོག་མ་དེ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་བྱུང་།

(RFA Tibetan)

གཞན་ཐེངས་འདིར་མང་གཙོའི་དུས་ཆེན་གྱི་གཞུང་འབྲེལ་མཛད་སྒོར་སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་ལགས་དང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་སྒྲོལ་མ་ཚེ་རིང་ལགས་གཉིས་ཀྱིས། བཀའ་ཤག་དང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གསུང་འཕྲིན་སྒྲོག་སྦྱང་གནང་བའི་ནང་། བོད་མི་ཚོས་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་རྒྱུན་གནས་ལ་དམིགས་ཤིང་། ལྷག་པར་རྒྱ་གཞུང་གི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་སྐུལ་སྤེལ་གྱི་ཁྲིམས་ལ་རྒོལ་ལེན་གྱིས། ཁྱིམ་ཚང་ནས་འགོ་བཙུགས་ཏེ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་ཆོས་བཅས་པ་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་འབད་དགོས་པ་གསུངས་སོང་།

མང་གཙོ་ཡུན་གནས་དང་སྲ་བརྟན་ཆེད་ཁྲིམས་སྒྲིག་རྟོགས་པ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཡིན་པ་མི་མང་ཞིག་གིས་གསུངས་ཡོད་པ་དང་། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་དྲུང་ཆེ་ཡང་སྟེང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་བོད་མི་ནང་ཁུལ་མཐུན་ལམ་དང་རྡོག་རྩ་ཆིག་སྒྲིལ་དགོས་པ་གསུངས་སོང་།

རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སྦེ་ལ་ཀོ་པིར་ས་གནས་གཞོན་ནུས་གོ་སྒྲིག་འོག་མ་འོངས་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་གླེང་པ་ཞེས་པའི་བགྲོ་གླེང་གི་ལས་རིམ་ཞིག་ཚོགས་ཏེ། བོད་མིའི་མདུན་ལམ་དང་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ཐབས་བྱུས་སོགས་ཀྱི་ཐད་བགྲོ་གླེང་གནང་ཡོད་པ་རེད།

ཁ་སྣོན་གསར་འགོད། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།

པར་ལེན་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད། འཕྲིན་ལས་ཆོས་སྒྲོན། པདྨ་དངོས་གྲུབ།

བོད་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་གནས་གནས་ཚུལ།

ད་རེས་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཡུལ་གཙོ་བོ་འདི་སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོ་ཡོད་ས་དེ་རང་ལ་ཡིན་རུང་། གཞུང་གིས་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་བརྗོད་ནས་རི་སྟེང་གི་མང་ཚོགས་དང་ཉེ་ཁོར་གྲོང་ཚོའི་མང་ཚོགས་ཚང་མ་ཁྲིད་དེ་མགྲོན་ཁང་ནང་བཞག་ཡོད་པ་དང་། སྤོམ་པ་གྲོང་ཚོའི་ཡུལ་མིས་འདམ་རྡོ་ཆུ་རུད་ཐོན་སྐབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དངོས་སུ་མཐོང་ཡོད་པ་བདེ་འཇགས་ཆེད་མིང་བརའཇོད་འདོད་མེད་པའི་མི་སྣ་ཞིག་གི་བོད་ནས་བརྗོད་བྱུང་། ཡུལ་མི་ཞིག་གིས་གཞུང་གི་གཅིག་གྱུར་བཀོད་སྒྲིག་འོག་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཁང་ཁྱིམ་དང་ཕྱུགས་ཟོག་དང་བཅས་པ་བློས་བཏང་ནས་ད་ལྟ་མགྲོན་ཁང་ནང་བསྡད་རྒྱུ་ལས་གང་ཡང་བྱ་ཐབས་མེད་པ་བརྗོད་བྱུང་།

ད་རེས་འཁྱགས་རུད་དང་རྡོ་རི་ཉིལ་སའི་རི་བོ་དེ་ས་གནས་མི་མང་གིས་གནས་རིར་བརྩི་སྲོལ་ཡོད་འདུག

(cnsphoto/VIA REUTERS)

འདས་གྲོངས་དང་གར་སོང་ཆ་མེད་ཀྱི་གནས་སྟངས།

རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢ ཉིན་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་ཡོད་པའི་ནང་། ཚེས་ ༢ བར་སྐྱིད་གྲོང་གི་གནོད་འཚེའི་ཁྲོད་མི་ ༢༡ འདས་གྲོངས་སུ་སོང་ཡོད་པ་དང་། མི་ ༥༤༡ གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་ཡོད་པ། གནོད་འཚེ་ཕོག་ཁུལ་ནས་མི་སྒེར་གྱི་ཅ་དངོས་ ༨༤༧ རྙེད་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་འདུག

སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོ་བར་གྱི་གཞུང་ལམ་ ༢༡༦ འདི་བསྐྱར་གསོ་ཐུབ་སྟེ། ས་རྐོ་འཕྲུལ་ཆས་དང་ཚེ་སྲོག་རྟོག་ཞིབ་ཡོ་ཆས། དྲ་ལམ་སོགས་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཡུལ་ལྟེ་གནས་སུ་སླེབས་ཐུབ་ཡོད་པ་བརྗོད་འདུག

ཡང་བལ་ཡུལ་དུ་མཚོན་ན། ད་བར་མི་ ༡༢༠༤ འདས་གྲོངས་སུ་སོང་ཡོད་པ་དང་། མི་ ༤༢༠༠ ལྷག་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་ཡོད་པ་བརྗོད་འདུག་ལ། བལ་ཡུལ་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་གྱི་གསར་འགོད་པ་ཆེད་མངགས་སླེབས་ནས་སྐབས་ཐོག་གི་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། བོད་ཕྱོགས་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་གཞུང་འབྲེལ་བརྒྱུད་ལམ་གྱི་གསར་འགོད་པ་མ་གཏོགས་གཏོང་གི་མེད་པ་རེད་འདུག

བལ་ཡུལ་དུ་ཆུ་གློག་ཕུག་ལམ་ནང་གསོན་པོ་འཚོལ་ཐབས།

བལ་ཡུལ་ཕྱོགས་སུ་གནོད་འཚེ་བྱུང་ནས་ཉིན་བདུན་སོང་བའི་རྗེས་སུའང་མྱུར་སྐྱོབ་ཀྱི་ལས་ཀ་བྱས་ཏེ་གསོན་པོ་རྙེད་པའི་རེ་བ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། རེ་བ་ཆེ་ཤོས་ནི་བལ་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆུ་གློག་ལས་གྲའི་ས་འོག་ཕུག་ལམ་ནང་ལས་མི་ ༩༠༠ ཙམ་ལུས་ཡོད་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། ཕུག་ལམ་ཁ་ཤས་ཀྱི་ནང་དུ་རླུང་དང་ཆུ། ཟས་རིགས་ཡོད་སའི་ཁང་མིག་ཡོད་པས། ལས་མི་ཁག་ཅིག་ད་དུང་གསོན་པོར་གནས་ཡོད་སྲིད་པའི་རེ་བ་བྱས་ཏེ། རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག ཨ་རིའི་ཆེད་ལས་མྱུར་སྐྱོབ་རུ་ཁག་ཀྱང་ཕུག་ལམ་ནང་གི་མི་སྐྱོབ་པའི་ལས་ཀར་མཉམ་ཞུགས་བྱས་ཡོད་སྐོར་རོའི་ཊརསི་གསར་ཁང་གིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་འདུག གཞན་ཡང་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་སོགས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་པ་ཁག་གི་མྱུར་སྐྱོབ་རུ་ཁག་ཀྱང་བལ་ཡུལ་ནང་འབྱོར་བཞིན་ཡོད་འདུག ཉིན་གྲངས་ཁ་ཤས་གོང་ལ་ཕུག་ལམ་དེ་དག་གི་ནང་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་གྱི་གཉེན་སྤུན་ཡོད་པས་གསོན་པོར་གནས་ཡོད་པའི་རེ་བ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་བརྗོད་མཁན་བྱུང་ལ། འདམ་རྡོ་ཆུ་རུད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པའི་མི་སྣ་མང་པོ་ཞིག་གསོན་པོར་བརྙེད་རྒྱུའི་རེ་བ་ཉུང་དུ་སོང་ཡོད་པས་དངངས་འཚབ་བྱེད་མཁན་ཁག་ཅིག་ཀྱང་འདུག

(REUTERS)

འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྟ་ཞིབ་ཚོགས་པའི་དཔྱད་གཏམ།

ཨ་རིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་རྒྱ་ནག་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྟ་ཞིབ་ཚོགས་པ་ནས། བལ་ཡུལ་དང་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་སུ་བྱུང་བའི་ཆུ་རུད་ཀྱི་གནོད་འཚེ་འདི་བྱུང་བའི་རྗེས་སུ་རྒྱ་ནག་དབང་འཛིན་པས་གནས་ཚུལ་ལ་དམ་དྲག་བྱས་པ་དང་། འདས་གྲོངས་དང་གཏོར་སྐྱོན་གྱི་ཚད་གཞིའི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཁ་གསལ་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་མེད་པ་བརྗོད་ཡོད་ལ། གནོད་འཚེ་བྱུང་མ་ཐག་གནས་ཚུལ་མང་ཆེ་བ་བལ་ཡུལ་ཕྱོགས་ནས་ཕྱིར་ཐོན་པ་ལས། བོད་ཕྱོགས་སུ་དབང་འཛིན་པས་གཏོར་སྐྱོན་གྱི་ཚད་གཞི་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཚོད་འཛིན་བྱས་ཤིང་། གཞུང་གི་གསར་འགྱུར་ནང་གཙོ་བོ་མྱུར་སྐྱོབ་ལས་ཀ་དང་གཞུང་གི་བཀོད་སྒྲིག་ལ་དམིགས་ཡོད་པ། ས་གནས་མི་མང་གིས་བླངས་པའི་པར་དང་བརྙན་ཁག་རྒྱ་ནག་གི་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་ལམ་ནས་མེད་པར་གྱུར་བ་དང་། པར་རིས་ངོས་འཛིན་གྱི་ལག་རྩལ་དང་། གནས་ཚུལ་མང་པོ་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་དུ་སྤེལ་ནས་རང་དབང་གི་གནས་ཚུལ་ཁག་མཐོང་དཀའ་བ་བཟོ་ཐབས་བྱས་ཡོད་པ་བརྗོད་འདུག

ཤི་ཙང་ཞེས་པའི་རྒྱ་སྐད་སྒྲ་བསྒྱུར་བཙན་གྱིས་སྤྱོད་པ།

ད་རེས་བལ་བོད་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་སུ་གོད་ཆག་ཚབས་ཆེན་འདི་བྱུང་པའི་སྐབས་སུ་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་དང་། གཞུང་སྒེར་མང་པོ་ཞིག་གིས་དབྱིན་སྐད་ཐོག་སྔར་ནས་འབོད་བཞིན་ཡོད་པའི་ Tibet ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་བེད་སྤྱོད་བཏང་པར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བཙན་ཤེད་ངང་ Xizang ཟེར་རྒྱ་སྐད་བེད་སྤྱོད་བྱ་དགོས་པ་བརྗོད་ཡོད་ལ། བོད་དང་བལ་ཡུལ་ཞེས་ཐད་ཀར་བེད་སྤྱོད་བྱས་པར་ཡང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་བཞག་པའི་གནས་ཚུལ་འགའ་ཤས་ཕྱིར་འཐེན་བྱ་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡང་ཐོན་འདུག་ལ། སྐབས་འཕྲལ་བོད་ནང་ནས་དྲ་ཐོག་ཏུ་བཀོད་པའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་མང་དག་ཅིག་ནག་བསུབ་བཏང་ནས་ཡུད་ཙམ་གྱི་རྗེས་མངོན་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་བཞིན་འདུག

ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་སུ་བལ་བོད་གོད་ཆག་གི་འདས་པོ་ཚོར་མྱ་ངན།

ཟླ་༩ ཚེས་༢ ཉིན་ནིའུ་ཡོག་མངའ་སྡེའི་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་འཐུས་མི་གྷརེསི་མེང་(Grace Meng) གིས་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་སུ་བལ་བོད་ས་མཚམས་སུ་བྱུང་བའི་འདམ་རྡོ་ཆུ་རུད་ཀྱི་གོད་ཆག་ཁྲོད་འདས་གྲོངས་སུ་སོང་བ་ཚོར་མྱ་ངན་གྱི་ངག་བཅད་གུས་འདུད་ཞུས་གནང་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་གིས་དེ་རིང་ང་ཚོ་འདིར་བལ་ཡུལ་དང་བོད་དུ་བྱུང་བའི་ཆུ་རུད་གོད་ཆག་ཚབས་ཆེན་ཁྲོད་འདས་གྲོངས་སུ་སོང་བ་རྣམས་ལ་མྱ་ངན་གུས་འདུད་ཞུ་རྒྱུ་དང་། འདིའི་ཁྲོད་ནས་གནོད་འཚེ་ཚབས་ཆེན་བྱུང་བར་ཡིད་སྐྱོ་དགོས་པ་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག ཡ་ང་བའི་གོད་ཆག་འདིས་མི་ ༡༠༠༠ ཙམ་གྱི་ཚེ་སྲོག་འཕྲོག་པ་དང་། གྲངས་ལས་འདས་པའི་མི་ཚོའི་ཁང་ཁྱིམ་དང་འཚོ་རྟེན་ལ་གནོད་འཚེ་བཏང་བ། དེ་བཞིན་མི་ཤི་ཁྱིམ་སྟོང་བྱུང་ནས་མྱ་ངན་གྱི་གནས་སུ་གྱར་ཡོད། འཚོལ་ཞིབ་དང་མྱུར་སྐྱོབ་ཀྱི་ལས་ཀ་མུ་མཐུད་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས་དེར། གོད་ཆག་འདིའི་རྗེས་སུ་ད་དུང་གར་སོང་ཆ་མེད་ཀྱི་གནས་སུ་ཡོད་པའི་མི་༤༠༠༠ ལྷག་བདེ་འཇགས་ངང་རྙེད་ཐུབ་པར་ང་ཚོས་སྨོན་ལམ་རྒྱབ་བཞིན་ཡོད། དེའི་ཁོངས་སུ་ཚོད་དཔག་ལྟར་ན་ཨ་རིའི་མི་སེར་ ༩༠ ཙམ་ཚུད་ཡོད་ཅེས་གསུངས་འདུག

དེ་བཞིན་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་ཚོགས་ཟུར་དང་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ལྕམ་ནེན་སི་པེ་ལོ་སི་མཆོག་དང་། གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་འཇིམ་མེཀ་གྷོ་ཝརནི། ཀུ་ཤུ་ (Apple Inc.) བཟོ་གྲྭའི་སྤྱི་ཁྱབ་པ་ཊིམ་ཀུཀ་ (Tim Cook)། དེ་བཞིན་ཨ་རིའི་ནིའུ་ཡོཀ་གི་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་པ་ཛོ་རན་མཱམ་དྷ་ནིས་བོད་ཡིག་ཐོག་ནས་བརྡ་འཕྲིན་སྤེལ་ཏེ་བལ་བོད་ས་མཚམས་སུ་གོད་ཆག་ཕོག་པ་ཚོར་མྱ་ངན་དང་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཞུས་གནང་ཡོད་པ་རེད།།

བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། ནོར་སྡེ་སྒྲོལ་མ།

ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༦ ཉིན་བྱུང་བའི་བལ་བོད་ས་མཚམས་ཀྱི་འདམ་རུད་ཆུ་ལོག་རྐྱེན་པས་མི་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་རྐྱེན་འདས་དང་གར་སོང་ཆ་མེད། ཁང་ཁྱིམ་དང་འཛུགས་སྐྲུན་ཤུལ་མེད་དུ་བཏང་བ་སོགས་བྱུང་ཡོད་པས། འདམ་རུད་ཀྱི་གོད་ཆག་དེ་ནི་གངས་རིའི་འཁྱགས་རོམ་ཉིལ་བའི་རྐྱེན་བྱས་ཡོད་པ་ཁོར་ཡུག་ཉམས་ཞིབ་པ་སོགས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། འཁྱགས་རོམ་ཉིལ་བ་དེ་ནི། རྒྱ་ནག་གིས་བཟོས་པའི་གོད་ཆག་གཅིག་ཡིན་ཞིང་། གོད་ཆག་དེས་གཤམ་འོག་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལ་ཉེན་བརྡ་ཞིག་བཏང་ཡོད་པ་བོད་པའི་ཁོར་ཡུག་ཉམས་ཞིབ་པ་ཁག་ཅིག་གིས་གསུང་གི་འདུག

དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་གི་ཁོར་ཡུག་ཉམས་ཞིབ་པ་དོན་གྲུབ་དབང་མོ་ལགས་ཀྱིས། བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་ཁུལ་དུ་ཆུ་རུད་བྱུང་བ་དེ་ནི་ཐེངས་དང་པོ་མ་ཡིན་པར་དེ་སྔ་ཡང་། ཆུ་རུད་དང་ས་ཡོམ་གྱི་དཀའ་ངལ་མང་དག་ཅིག་འཕྲད་མྱོང་ཡོད་པས། ཁོར་ཡུག་གི་གནོད་འཚེ་ཆེན་པོ་བྱུང་མྱོང་སའི་ས་ཆ་དེར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ལྟ་རྟོག་དང་ཚན་རིག་གྱིས་ཞིབ་འཇུག་སྔོན་འགོག་སོགས་བྱེད་དགོས་ཀྱང་། རྒཡ་ནག་གཞུང་གིས་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་སྣང་མེད་ཀྱིས་ས་ཆའི་འཁྱོག་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ལས་གཞི་སྤེལ་བ་དེས་ཁོར་ཡུག་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ཞིང་། མ་འོངས་འཁྱགས་རོམ་མང་པོ་ལྷག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་བཞུར་བའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་བྱུང་ལ། རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་འབྲེལ་མཐུད་ལས་ཁང་གི་ཁོར་ཡུག་ཉམས་ཞིབ་པ་བློ་བཟང་དབྱངས་མཚོ་ལགས་ཀྱིས། བལ་བོད་ས་མཚམས་སུ་འཕྲད་པའི་ཆུ་རུད་ཀྱི་གོད་ཆག་དེ་ནི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་ས་ཆའི་ཆགས་བབ་སོགས་ལ་ལྟོས་མེད་ཀྱིས། ཆུ་མཛོད་དང་མེ་འཁོར་ལྕགས་ལམ། ཕུག་ལམ་སོགས་འཛུགས་སྐྲུན་མང་དག་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁོར་ཡུག་གཏོར་སྐྱོན་དང་། དེས་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་བཏང་བར་བརྟེན་ཡིན་པས། བོད་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གིས་བལ་ཡུལ་ལ་འཕྲད་པའི་གོད་ཆག་དེ་ལས་བསླབ་བྱ་བླངས་ཏེ། ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ཐོག་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་བཞིན་པའི་འཛམ་གླིང་གི་ཆུ་མཛོད་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ལས་གཞི་བཀག་སྡོམ་ལ་འབད་དེ། མི་ས་ཡ་མང་པོའི་ཚེ་སྲོག་སྐྱོབ་ཐབས་གནང་དགོས་གལ་ཆེ་བ་ལས། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བྱེད་མ་ཐུབ་ཚེ་མ་འོངས་བལ་ཡུལ་གྱི་གོད་ཆག་དང་ཡང་ན་དེ་ལས་ཆེས་ཚབས་ཆེ་འི་གོད་ཆག་བྱུང་ཉེན་ཆེ་ཞེས་གསུང་གི་འདུག

(RFA Tibetan)

བལ་ཡུལ་གྱི་ (Department of Hydrology and Meteorology’s Flood Forecasting Division) ཞེས་ཆུ་དང་གནམ་གཤིས་རིག་པའི་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་དམིགས་བསལ་བརྡ་ཁྱབ་ཅིག་བཏང་སྟེ། བལ་བོད་ས་མཚམས་ཀྱི་ཆུ་ལོག་འབྱུང་ཁུངས་ས་ཚིགས་སུ་ཆུ་ལོག་གི་གོད་ཆགས་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁུལ་དེའི་ Lhende གཙང་པོར་འཁྱགས་རོམ་དང་འདམ་རུད་སོགས་ཀྱིས་ཆུ་རྒྱུན་བཀག་པའི་གནས་སྟངས་འོག་མཚོའི་འགག་སྒོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་དེས། ་སླར་ཡང་གཙང་པོའི་གཤམ་རྒྱུད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁག་ཏུ་ཆུ་ལོག་ཚབས་ཆེན་འབྱུང་སྲིད་པའི་ཉེན་བརྡ་བཏང་ཡོད་པ་དང་འབྲེལ། ཁོར་ཡུག་ཉམས་ཞིབ་པ་བློ་བཟང་དབྱངས་མཚོ་ལགས་ཀྱིས། བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ནང་འཁྱགས་རོམ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་བོད་ནང་གི་གནམ་གཤིས་ལ་འགྱུར་ལྡོག་འགྲོ་བ་དང་བསྟུན། འཁྱགས་རོམ་དེ་དག་བཞུར་ཏེ་མཚོ་མང་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པས། མཚོ་དེ་དག་རྡོལ་ཏེ་མ་འོངས་གོད་ཆག་གཉིས་པ་འབྱུང་སྲིད་ལ། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ནང་གི་ཁོར་ཡུག་ལ་ཚད་ལྡན་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་གྱི་ཚན་རིག་པ་བསྐྱོད་བཅུག་གི་མེད་པ་དེས། མ་འོངས་དེས་མི་ས་ཡ་མང་པོའི་སྲོག་ལ་ཉེན་ཁ་ཆགས་ངེས་ཡིན་པ་གསུང་གི་འདུག

བོད་ནང་དུ་གནས་ཚུལ་ལ་བཀག་འདོམས།

བལ་བོད་ས་མཚམས་ཀྱི་ཆུ་རུད་དེ་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་། བལ་ཡུལ་ནང་གི་གོད་ཆགས་རྗེས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ནི་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་ལམ་ཁག་ཏུ་ཐོན་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། བོད་ཀྱི་གནོད་ཐེབས་ས་ཁུལ་གྱི་བརྙན་དང་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པར་དཀའ་བར་གྱུར་ཡོད་པའི་ཐད། ཨ་རིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྟ་ཞིབ་ཚོགས་པའི་ཨེ་ཤེ་ཡ་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་གཞོན་པ་མ་ཡ་ཝང་ (Maya Wang) ལགས་ཀྱིས། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྟ་ཞིབ་ཚོགས་པའི་ངོས་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་དུ་དམིགས་བསལ་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་འབྲེལ་བ་བྱེད་པ་དང་གནས་ཚུལ་བརྗེ་ལེན་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལ་གནོད་སྐྱོན་བཟོས་པའི་ཉེས་མིང་འོག་བཙོན་བཅུག་བྱས་པ་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐད་དེ་སྔ་ནས་གླེང་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟར། ཐེངས་འདིར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གསར་འགོད་པ་རྣམས་གནོད་ཐེབས་ས་ཁུལ་ཁག་ཏུ་བསྐྱོད་དེ་མི་རྣམས་དང་སྐད་ཆ་བཤད་པར་དམ་དྲག་དང་། སྐྱབས་ཟིན་པའི་མི་ཚོར་རྒྱ་ནག་གི་འདོད་མོས་ལྟར་དུ་སྐད་ཆ་བཤད་དུ་བཅུག་པ་སོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས། གནོད་འཚེ་ཕོག་མཁན་རྣམས་ཀྱི་སྐད་ཆ་དངོས་དང་། རྐྱེན་འདས་སུ་ཕྱིན་པ། གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་ཕྱིན་པ། གནོད་ཐེབས་ས་ཁུལ་གྱི་གནས་བབ། སྐྱོབ་གསོའི་ལས་དོན་སོགས་ཀྱི་སྐོར་གནས་སྟངས་ཁ་གསལ་གང་ཡང་མེད་པ་སོགས་ཐེར་འདོན་གནང་ཞིང་། གནོད་འཚེ་ཕོག་མཁན་རྣམས་ལ་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་དགོས་པ་གསུངས་འདུག

(USGS/Landsat 9/via REUTERS)

དེ་བཞིན་ཕ་ཡུལ་སྐྱིད་གྲོང་ནས་ཡིན་པ་བཙན་བྱོལ་ནང་གནས་བཞུགས་རྒན་བྱམས་པ་དཔལ་ལྡན་ལགས་ཀྱིས་བལ་བོད་ས་མཚམས་སུ་འདམ་རུད་ཆུ་ལོག་གི་གོད་ཆག་བྱུང་བའི་རྗེས་ཁོང་གིས་ས་གནས་སུ་འབྲེལ་བ་མཐུད་ཐབས་ག་ཚོད་བྱས་ཀྱང་། འབྲེལ་བ་མཐུད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་གསུང་གི་འདུག་ལ། ས་གནས་སུ་ལམ་དང་ཟམ་པ་མང་པོ་ཆད་དེ་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་གཞན་ནས་ཀྱང་མི་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འོང་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དམ་བསྒྲགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྲིད་ཅེས་འདི་ག་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུང་གི་འདུག

ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༣༡ ཉིན་རྒྱ་ནག་སྤྱི་བདེ་ལྷན་ཁང་གིས་སྤེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ནང་། ༢༠༢༦ གི་དྲ་རྒྱ་གཙང་སེལ་ཞེས་པའི་ལས་འགུལ་འོག སྐྱིད་གྲོང་ཁུལ་གྱི་གནོད་འཚེའི་ཁྲོད་འདས་གྲོངས་སུ་སོང་བའི་གྲངས་ཐོ་དང་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་བའི་གྲངས་ཐོ་རྫུན་གཏམ་བཤད་པར་ངོས་འཛིན་གྱིས་ཉེས་ཆད་བཏང་ཡོད་འདུག ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༣༡ ཉིན་རྒྱ་ནག་ཕྱི་འབྲེལ་ལྷན་ཁང་གི་མགྲིན་ཚབ་པ་ཀུའོ་ཅཱ་ཁུན་གྱིས་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་དང་བལ་ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་ཆེད་ལས་མི་སྣ་དང་གཞུང་འབྲེལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་པ་བརྒྱུད། གནོད་འཚེ་དེ་གོ་ལའི་དྲོད་ཚད་ཡུན་རིང་འཕེལ་བའི་ཤུགས་རྐྱེན་འོག་བལ་ཡུལ་ས་ཁོངས་ཀྱི་ས་མཐོའི་གངས་རིའི་འཁྱགས་རོམ་ཉིལ་བ་ལས་བྱུང་བ་བརྗོད་འདུག་ཀྱང་། རོའི་ཊརསི་གསར་ཁང་ལ་བལ་ཡུལ་གྱི་ལས་བྱེད་གཉིས་ཀྱིས། འདི་ལོའི་སྔོན་དུ་གནོད་འཚེའི་ཐད་མཉམ་ལས་སྐོར་གྲོས་མོལ་བྱས་རྗེས་པའི་རྗེས་སུ་ཡང་། རྒྱ་ནག་གིས་གངས་རིའི་ཉེན་ཁ་དང་ཆུ་ཚད་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་འདང་ངེས་མཉམ་སྤྱོད་བྱས་མེད་ཅིང་། དེས་མ་འོངས་པའི་གནོད་འཚེར་སྔོན་འགོག་བྱེད་པར་དཀའ་ངལ་བཟོ་སྲིད་པའི་སེམས་འཚབ་ཡོད་པ་བརྗོད་འདུག

རྒྱ་ནག་ཕྱི་སྲིད་ལྷན་ཁང་གིས་དེའི་ལན་དུ། རྒྱ་ནག་གིས་བལ་ཡུལ་ལ་གནམ་གཤིས་དང་ཆུའི་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མུ་མཐུད་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་པ་བརྗོད་སྐོར་རོའི་ཊརསི་གསར་ཁང་གིས་ལུང་འདྲེན་བྱས་འདུག

སྐྱིད་གྲོང་ར་སུ་གྲོང་ཚོའི་ཁྱིམ་དུད་དང་བོད་མི་སྣེ་ཤེན་པ།

འདི་ག་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་སྐྱིད་གྲོང་གི་བོད་མི་ཞིག་གིས་བརྗོད་པར། སྐྱིད་གྲོང་གི་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཡུལ་གྱི་ར་སུ་གྲོང་ཚོ་ནས་མི་གཉིས་རི་སྟེང་དུ་བྲོས་ཐུབ་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོས་ཡོད་པ་བརྗོད་བྱུང་། ཡང་ཁོང་གིས་སྐྱིད་གྲོང་རྫོང་རང་དུ་གནོད་འཚེ་བྱུང་མེད་པ་དང་ཆུ་འདི་ཀི་ལོ་མི་ཊར་ (3 km) གསུམ་ཙམ་གྱེན་ལ་རྒྱུགས་ཡོད་པས། འགག་སྒོ་ཡོད་སའི་ར་སུ་གྲོང་ཚོའི་ཁྱིམ་དུད་ ༡༥ ཙམ་ཡོད་པ་ཚང་མ་མེད་པ་ཆགས་འདུག དེར་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ནང་དམག་མི་མང་པོ་ཡོད་རེད་ལ། ས་ཆ་འདི་འགག་སྒོ་ཡིན་དུས་བལ་ཡུལ་དུ་སྐྱོད་ས་དང་། ང་ཚོའི་འགག་སྒོ་དང་ཉེན་རྟོག་པ་སོགས་མི་བརྒྱ་ཕྲག་ཡོད་ཀྱི་རེད། ང་ཚོ་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་བྱུང་ལ། ང་ཚོ་ལས་བྱེད་ཀྱང་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཡུལ་ས་ཆར་གཏོང་གི་མི་འདུག ལས་འགན་གཙོ་བོ་ནི་གནོད་འཚེ་ཕོག་པའི་ནང་མིར་སེམས་གསོ་བྱས་ནས་བསྡད་རྒྱུ་རེད། ད་ལྟ་མགྲོན་ཁང་ནང་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་ས་ཆ་ནས་སྤོས་ཡོང་བའི་མང་ཚོགས་བཞག་ཡོད་པ་དང་། གནོད་འཚེ་བྱུང་ཡུལ་དངོས་ལ་དམག་མི་དང་དྲག་ཆས་ཉེན་རྟོག་པ། ཉེན་རྟོག་པ་ལས་གཏོང་གི་མི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།

ཡང་བོད་ནང་ནས་འབྱོར་བའི་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། བལ་བོད་ས་མཚམས་སུ་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་སྐོར་བ་དང་གནས་མཇལ་བ་རྩིས་ལེན་དང་སྣེ་ཤེན་བྱེད་མཁན་བོད་མི་ ༡༠ ད་དུང་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གནས་ཡོད་པ་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣས་བརྗོད་བྱུང་བ་དང་། བོད་མི་འདི་རྣམས་ནི་རྒྱུན་དུ་བལ་བོད་ས་མཚམས་ནས་ཡུལ་སྐོར་བ་དང་གནས་མཇལ་བ་རྩིས་ལེན་བྱས་ཏེ། གངས་རིན་པོ་ཆེ་དང་མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ་སོགས་ལ་ཁྲིད་སྐབས་སྐད་བསྒྱུར་དང་སྣེ་ཤེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག་ལ། གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་བའི་མི་བཅུ་དེའི་ནང་ལྷ་ས་དང་སྟོད་ལུང་། དེ་བཞིན་ས་ཁུལ་གཞན་གྱི་བོད་མི་ཡོད་པ་བརྗོད་བྱུང་།

(SPOT ©CNES 2026, Distribution A/via REUTERS)

རྒྱ་རིགས་མཁས་དབང་གི་དབྱེ་ཞིབ།

འཇར་མ་ཎིའི་ཌོར་ཊི་མུན་ཌི་ཚན་རྩལ་སློབ་ཆེན་ (Technische Universität Dortmund) གྱི་སློབ་དཔོན་ཝང་ཝིལ་སླའོ་ཡིས་ད་རེས་ཀྱི་འདམ་རྡོ་ཆུ་རུད་ཀྱི་བྱུང་རྐྱེན་ནི་གནམ་གཤིས་ཚ་དྲོད་འཕེལ་བའི་རྒྱུན་རིང་གི་གནས་སྟངས་འོག་འཁྱགས་རོམ་བརྟན་པོ་མེད་པ་ཆགས་པ་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གནང་གི་འདུག་ལ། དེ་མིན་ཁ་སྣོན་དགོས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་ཞིག་ནི། འཁྱགས་རོམ་བརྟན་པོ་མེད་པའི་ས་ཁུལ་དུ་ ༢༠༡༥ ལོར་བལ་ཡུལ་དུ་ས་ཡོམ་གྱི་གནོད་འཚེ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་བའི་རྗེས་སུ་འཁྱགས་རོམ་ཐེངས་མང་པོ་ཉིལ་ཡོད། དེར་བརྟེན་འཁྱགས་རོམ་འོག་གི་བྲག་རྡོ་བརྟན་པོ་མེད་པ་ཆགས་ཡོད་ཅེས་གསུངས་བྱུང་།

བོད་ནང་མང་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་འབུལ།

སྐྱིད་གྲོང་དུ་གནོད་འཚེ་བྱུང་ནས་ཉིན་བདུན་ཕྱིན་པའི་མཚམས་འདིར་བོད་ནང་ནས་བརྗོད་པར། ལྷ་སའི་རུ་བཞི་དང་། སེ་ར། འབྲས་སྤུངས། དགའ་ལྡན་བཅས་སུ་གནོད་འཚེའི་ནང་འདས་གྲོངས་སུ་སོང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་མཆོད་འབུལ་དང་སྨོན་ལམ་ཞུ་མཁན་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པ་བརྗོད་བྱུང་། དེ་མིན་ཡང་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་ལམ་ཐོག་བོད་མི་སྒེར་དང་དགོན་པ་ཁག་ཅིག་གིས་བསྔོ་སྨོན་དང་བརྒྱ་མཆོད་སྟོང་མཆོད་ཕུལ་བའི་བརྙན་ཡང་མཐོང་རྒྱུ་འདུག

(Navesh Chitrakar/REUTERS)

ཤི་རྨས་དང་གར་སོང་ཆ་མེད་ཀྱི་གནས་སྟངས།

ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡ ཉིན་བལ་ཡུལ་གྱི་གནོད་འཚེ་དོ་དམ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་གྲངས་ཐོ་ལྟར་ན། བལ་ཡུལ་དུ་མི་ ༩༨༧ འདས་གྲོངས་དང་། མི་ ༣༩༡༦ གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་ཡོད་པའི་ཁོངས་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་རྒྱལ་ཁབ་ ༣༠ ལྷག་གི་མི་སེར་ ༥༨༣ ཡོད་འདུག

བོད་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་འབྲེལ་བརྒྱུད་ལམ་ཐོག་འགྱུར་བ་མེད་པར། སྐྱིད་གྲོང་དུ་མི་ ༡༦ འདས་གྲོངས་དང་། མི་ ༥༤༦ གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་ཡོད་པའི་ཁོངས་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་རྒྱལ་ཁབ་ ༢༣ གྱི་མི་སེར་ ༢༦༡ ཡོད་པར་བརྗོད་འདུག

བོད་དང་བལ་ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་འབྲེལ་གསལ་བསྒྲགས་ལ་གཞིགས་ན། ༡༠༠༣ ཙམ་འདས་གྲོངས་སོང་ཡོད་པ་དང་། མི་ ༤༤༦༢ གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་ཡོད་འདུག

ཚེས་ ༡ ཉིན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྐྱིད་གྲོང་གྲོང་རྡལ་དུ་འདས་པོ་ཚོར་མྱ་ངན་ཞིག་ཚོགས་ཡོད་པ་དང་། མྱུར་སྐྱོབ་ལས་དོན་སྤེལ་མཁན་གྱི་འཕྲུལ་ཆས་ཁ་ཤས་ཤིག་ས་ཡུལ་དངོས་ལ་འབྱོར་ཡོད་པ་བརྗོད་འདུག

བོད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ ༢༠༢༦ ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡ ཉིན་ལ་དྭགས་ས་གནས་སུ་ཡོད་པའི་ནང་པ་དང་། ཁ་ཆེ། ཡི་ཤུ་བཅས་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་ཐུན་མོང་གིས་༧མགོན་པོ་མཆོག་ལ་ཆེ་བསྟོད་སྣེ་ལེན་དང་སྟོན་འཁོར་ལྷན་རྒྱས་ལ་གསོལ་ཚིགས་འདེགས་འབུལ་ཞུས་གནང་ཡོད་པ་རེད། སྐབས་དེར་ཆོས་ཚོགས་འདྲ་མིན་གྱི་སྐུ་ཚབ་ནས་གསུང་བཤད་གནང་པའི་ནང་ནས་ལ་དྭགས་ཀྱི་ཨན་ཇུ་མན་ཨི་མ་མི་ཡའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཞོན་ཤེཀ་ན་ཟིར་ལགས་ཀྱིས་ལ་དྭགས་སུ་ཆོས་ལུགས་དབྱེ་བ་མེད་པའི་མི་གང་པོ་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཉི་མ་ལྟ་བུ་མཚོན་གྱི་ཡོད་པ་གསུངས་སོང་། ཁོང་གིས་ད་དུང་། ༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ནང་པ་གཅིག་པོ་མིན་པར་ཁ་ཆེ་ནང་ཁུལ་གྱི་ཤི་ཡ་དང་སུ་ནི་གཉིས་ཀྱི་དབར་ལ་རྩོད་གླེང་བྱུང་བ་དེར་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་གནང་པར་བརྟེན་ནས་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་དེ་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་སོང་།

ཡང་ལ་དྭགས་ས་གནས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་མཉམ་འཛོམས་ཐོག་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་ཆེ་བསྟོད་སྣེ་ལེན་ཞུ་རྒྱུ་དེ་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན་དུས་ཚང་མས་དགའ་དགོས་པའི་གཏམ་ཞིག་ཡིན་པ་ལ་དྭགས་ནང་ཚོགས་ཀྱི་དབུ་སྐྱོང་ཚེ་རིང་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱིས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།

༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་སྔོན་ཞབས་སྤུས་ལ་སྨན་བཅོས་མཛད་ནས་ཐོག་མ་ཕེབས་དུས་ཆིབས་ཌོར་ཕེབས་ཡོད་པ་དང་དེ་རིང་ང་ཚོ་ཚང་མས་མིག་གི་མདུན་དུ་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཞབས་པུས་དྭངས་སྐྱེས་བྱུང་སྟེ་ཞབས་གོམ་བསྐྱོན་གནང་བ་མཇལ་རྒྱུ་བྱུང་པ་འདི་ལ་དྭགས་པ་ཀུན་ལ་འདི་ལས་དགའ་བའི་གནས་འཚུལ་ཞིག་མེད་པ་ལ་དྭགས་ཨན་ཇུ་མན་མོན་ཨིན་ཨུལ་ཨིསི་ལམ་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་དབུ་སྐྱོང་ཁྲིམས་རྩོད་པ་ཤ་ཕི་ལ་སུ་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་བྱུང་།

འདས་པའི་ལོ་ ༤༠ ལྷག་གི་རིང་ལ་དྭགས་ཡི་ཤུའི་ཆོས་ཚོགས་ནས་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་དམིགས་བཀར་ཆེ་བསྟོད་ཀྱི་ཞུ་སྒོའི་ལས་འཆར་དམིགས་བསལ་ཅི་ཡང་བྱེད་རྒྱུ་མ་བྱུང་བར་ད་རེས་ལ་དྭགས་ཀྱི་ཆོས་ཚོགས་ཚང་མ་དང་མཉམ་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་ལས་རིམ་ཞིག་སྤེལ་རྒྱུ་བྱུང་བ་དེ་ཡག་པོ་བྱུང་བ་ལ་དྭགས་ཡི་ཤུའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་བདེ་ཆེན་ཅམ་ག་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་བྱུང་།

ཁོང་གིས་ད་དུང་མུ་མཐུད་གསུངས་དོན་དུ། ༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་དྭགས་གཅིག་པུར་མ་རེད། ནང་པ་གཅིག་པུར་མ་རེད། ༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་རིང་འཇིག་རྟེན་གང་པོར་ཞི་བདེ་དང་། བཟོད་སྒོམ། སྤུན་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཐོག་ལ་ཁོང་གིས་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་གནང་གི་ཡོད་པ་དེ་དག་དཔེ་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་རེད། དེར་བརྟེན་ཁོང་༧སྐུ་འཚོ་བཞུགས་བདེ་ཐང་བཞུགས་རྒྱུ་དེ་ང་ཚོ་ཚང་མ་ལ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ང་ཚོ་ཡི་ཤུའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་དེ་རིང་གི་ཉིན་མོ་དེ་དཔེ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ཆེ་བསྟོད་སྣེ་ལེན་ཞུ་ཡག་དེ་ལོ་ ༤༠ ཙམ་གྱི་སྔོན་ལ་རེད་འདུག སྤྱིར་བཏང་གི་༧རྒྱལ་བ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལ་དྭགས་ལ་ནམ་ཞིག་ཕེབས་ན། ཁ་ཆེའི་མཱསི་ཇིདྷ་དང་ང་ཚོའི་ཡི་ཤུའི་མཆོད་ཁང་ལ་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད་རེད། འོན་ཀྱང་ང་རང་ཚོས་དྭང་དུ་ལེན་ནས་ཁོང་ལ་ཆེ་བསྟོད་གདན་ཞུ་རྒྱུ་དེ་ལོ་ཞི་བཅུ་ལྷག་འགྲོ་ཡི་འདུག ད་ལོ་ང་ཚོ་བསོད་བདེ་ཅན་ཞིག་ཚོར་གྱི་འདུག སེམས་དགའ་བོ་ཡང་འདུག ༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་བསླབ་བྱ་བཟང་པོ་བསྩལ་བ་དེར་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ང་ཚོ་ཚང་ལ་རིན་ཆེན་ལྟ་བུ་འཚོར་གྱི་འདུག་ཅེས་གསུངས་བྱུང་།།

པར་ལེན་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། འཕྲིན་ལས་ཆོས་སྒྲོན།

བློ་དགའ་རང་བཙན་ལགས་ཀྱིས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་མདུན་དུ་རང་ལུས་མེར་སྲེག་བཏང་ནས་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་ཏེ་ཟླ་བ་གཉིས་མ་ཟིན་ཙམ་སོང་བའི་དུས་འདིར་ད་ལྟ་བོད་མིས་ལས་འགུལ་འདྲ་མིན་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ངོས་ནས་ཡ་ལེན་དོན་འབྲས་ལྡན་པ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་ནི་དྲི་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།

ཨོསི་ཊརེ་ལི་ཡའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཉེས་ཡངས་ཚོགས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐབས་ཇུས་ལས་འགུལ་བ་ཨན་ཌྲུ་ཝིཐི་ཕོརཌི་ལགས་ཀྱིས་བློ་དགའ་རང་བཙན་ལགས་ཀྱི་སྐོར་གནས་ཚུལ་དེ་དང་པོ་མཐོང་དུས་ཧང་སང་པ་དང་སེམས་སྡུག་བློ་འགྱོད་ཆེན་པོ་བྱུང་བ། ངས་བལྟས་ན་དེ་ནི་འགྲོ་བ་མི་སུ་ཞིག་ཡིན་རུང་འཇིགས་སུ་རུང་བ་ཞིག་རེད། ད་རེས་ཀྱི་དོན་རྐྱེན་དེས་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་མི་འགའ་ཤས་འ་ཆད་འུ་ཐུགས་པ་དང་རེ་ཐག་ཆད་པའི་ཚད་ཐོ་ཤོས་ལ་སླེབས་པའི་མཚོན་རྟགས་ཤིག་རེད་བསམ་གྱི་འདུག་ཅེས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གསུངས་བྱུང་།

ད་དུང་ཁོང་གིས་མུ་མཐུད་གསུངས་དོན་དུ། བཙན་ཤེད་ཀྱི་ཐོག་ནས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་མཉམ་བསྲེས་བྱེད་པ་དེ་སྲིད་གཞུང་གི་སྲིད་ཇུས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་ཆེད་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱིས་རྒྱབ་སྣོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་གསལ་པོ་བསྟན་ཡོད་པ་དང་། བོད་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་དོ་སྣང་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་དོན་སྐོར་ཁོང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་མང་ཆེ་བའི་དུས་རྒྱུན་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནས་དོན་ལས་སོ་སོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱ་ནག་མཉམ་དུ་དཔལ་འབྱོར་དང་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་གཙོ་གནད་ཆེ་བར་རྩི་ཡི་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་གསུངས་བྱུང་།

དེ་བཞིན་བོད་མི་དང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་གཞན་ཚོར་རྒྱ་ནག་ནང་འཕྲད་བཞིན་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་དཀའ་ངལ་དེ་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ཁག་གིས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། ཁོང་ཚོས་རྒྱ་ནག་མཉམ་དུ་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར་ཡང་ན་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་འབྲེལ་བར་གནོད་སྐྱོན་གཏོང་རྒྱུར་དྭོགས་ཟོན་དང་ཡིད་གཟབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་གནད་དོན་དེ་དག་ལ་གལ་ཆེན་པོ་མ་བརྩིས་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།

ཡང་རྒྱ་ནག་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་ཆོས་ལུགས་རང་དབང་ཐད་ལྟ་ཞིབ་བྱེད་མཁན་ཨི་ཊ་ལིའི་གསར་འགོད་པ་མཱར་ཀོ་རེས་པིན་ཊི་ལགས་ཀྱིས་བློ་དགའ་རང་བཙན་ལགས་ནི་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་ལ་ངོ་རྒོལ་ཆེད་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གཏོང་མཁན་གྱི་བོད་མི་བཅུ་ཕྲག་མང་པོའི་ཁོངས་ནས་གཅིག་ཡིན་པ་དང་ཁོང་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་བ་དེས་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ཛ་དྲག་ཡིན་པ་མཚོན་གྱི་ཡོད་པ་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང།

དེ་ཡང་བློ་དགའ་རང་བཙན་ལགས་ཀྱིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་པའི་རེ་འབོད་ཀྱི་ནང་རྒྱ་ནག་གི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་དང་ཡར་ཐོན་སྐུལ་སྤེལ་གྱི་ཁྲིམས་གསར་པར་ངོ་རྒོལ་གཅིག་ཆགས་ཡོད་ལ། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཚོགས་པ་ཁག་གིས་ཁྲིམས་དེས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཚོ་རྒྱ་རྒྱུར་གྱི་སྲིད་ཇུས་ལ་སྔར་བས་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་ཞིག་ཡིན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་འདུག

མཱར་ཀོ་རེས་པིན་ཊི་ལགས་ཀྱིས་ད་དུང་། གང་ཟག་གཅིག་གིས་རང་ཉིད་མེར་སྲེག་གཏོང་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་འཁེལ་སྐབས། གནས་སྟངས་དེ་བཟོད་དཀའ་བ་ཞིག་མཚོན་གྱི་ཡོད་པས། བློ་དགའ་རང་བཙན་ལགས་རང་སྲོག་བློས་གཏོང་བྱེད་རྒྱུ་འདི་གདམ་ཁར་མཐོང་ཡོད། བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་དེ་བཟོད་ཐབས་བྲལ་བ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་འཛམ་གླིང་གིས་དེར་ཉན་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་དང་། ག་རེ་བྱེད་ནས་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་དེ་ཚོ་འདྲི་དགོས། འཛམ་གླིང་ནང་གཞུང་མང་པོ་ཞིག་གིས་རང་དབང་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཚེ་སྲོག་ལས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཁེ་ཕན་དང་ཚོང་ལས་ལ་རིན་ཐང་ཆེ་བ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་པ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་སོང་།

མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་མདུན་དང་བོད་མི་གནས་ཡུལ་གང་སར་བོད་དོན་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་ཚོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ངོས་ནས་ཡ་ལན་གང་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད་མེད་ད་ཆ་ལྟ་ཞིབ་དོ་སྣང་བྱེད་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་རེད།།

བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། ནོར་སྡེ་སྒྲོལ་མ།

གངས་རི་བསྐྱར་དུ་ཉིལ་བའི་ཉེན་ཁ་དང་བྱུང་རྐྱེན།

གནོད་འཚེ་བྱུང་སའི་ཉེ་འཁོར་དུ་གངས་རི་བསྐྱར་དུ་ཉིལ་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་དང་། འདམ་རྡོ་ས་རུད་བྱུང་ནས་ཆུ་འགག་སྟེ་མཚེའུ་གསར་པ་ཆགས་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་ཡང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་བརྒྱུད་ལམ་ནས་བརྗོད་འདུག་ཅིང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱིས་ད་རེས་ཀྱི་གནོད་འཚེ་འདི་ནི་གོ་ལའི་དྲོད་ཚད་ཡུན་རིང་འཕེལ་བའི་ཤུགས་རྐྱེན་འོག བལ་ཡུལ་ས་ཁོངས་ཀྱི་ས་མཐོའི་གངས་རི་ཞིག་གི་འཁྱགས་རོམ་བརྟན་པོར་གནས་མི་ཐུབ་པར་ཉིལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་གནོད་འཚེ་ཡིན་པ་བརྗོད་ཡོད། ཚེས་ ༣༡ ཉིན་རྒྱ་ནག་ཕྱི་འབྲེལ་ལྷན་ཁང་གི་མགྲིན་ཚབ་པ་ཀུའོ་ཅཱ་ཁུན་གྱིས་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་དང་བལ་ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་ཆེད་ལས་མི་སྣ་དང་གཞུང་འབྲེལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་པ་བརྒྱུད། གནོད་འཚེ་དེ་བལ་ཡུལ་ས་ཁོངས་ཀྱི་ས་མཐོའི་གངས་རིའི་འཁྱགས་རོམ་ཉིལ་བ་ལས་བྱུང་བ་བརྗོད་འདུག

འོན་ཀྱང་རོའི་ཊརསི་གསར་ཁང་ལ་བལ་ཡུལ་གྱི་ལས་བྱེད་གཉིས་ཀྱིས། འདི་ལོའི་སྔོན་དུ་གནོད་འཚེའི་ཐད་མཉམ་ལས་སྐོར་གྲོས་མོལ་བྱས་རྗེས་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་གིས་གངས་རིའི་ཉེན་ཁ་དང་ཆུ་ཚད་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་འདང་ངེས་མཉམ་སྤྱོད་བྱས་མེད་པ་དང་། གནས་ཚུལ་མཉམ་སྤྱོད་མ་བྱས་པ་དེས་མ་འོངས་པའི་གནོད་འཚེར་སྔོན་འགོག་བྱེད་པར་དཀའ་ངལ་བཟོ་སྲིད་པའི་སེམས་འཚབ་ཡོད་པ་བརྗོད་འདུག རྒྱ་ནག་ཕྱི་སྲིད་ལྷན་ཁང་གིས་དེའི་ལན་དུ། རྒྱ་ནག་གིས་བལ་ཡུལ་ལ་གནམ་གཤིས་དང་ཆུའི་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མུ་མཐུད་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་པ་བརྗོད་སྐོར་རོའི་ཊརསི་གསར་ཁང་གིས་ལུང་འདྲེན་བྱས་འདུག

(བོད་ལྗོངས་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར།)

རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དྲ་ལམ་ཐོག་གནས་ཚུལ་སྤེལ་མཁན་ལ་ཉེས་ཆད།

ཡང་ཚེས་ ༣༡ ཉིན་སྤེལ་བའི་རྒྱ་ནག་སྤྱི་བདེ་ལྷན་ཁང་གིས་ ༢༠༢༦ གི་དྲ་རྒྱ་གཙང་སེལ་ཞེས་པའི་ལས་འགུལ་ཁྲོད་ནས་སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོའི་གནོད་འཚེའི་སྐོར་དྲ་ལམ་ཐོག་ལ་དཀྲོག་གཏམ་སྤེལ་མཁན་ལ་ཉེས་ཆད་གཏོང་བཞིན་ཡོད་པ་བརྗོད་ནས་གྱོད་དོན་དཔེ་མཚོན་ ༡༠ གསལ་བསྒྲགས་བྱས་འདུག དེ་ཡང་སྐྱིད་གྲོང་ཁུལ་གྱི་གནོད་འཚེའི་ཁྲོད་འདས་གྲོངས་སུ་སོང་བའི་གྲངས་ཐོ་དང་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་བའི་གྲངས་ཐོ་རྫུན་གཏམ་བཤད་པར་ངོས་འཛིན་གྱིས་ཉེས་ཆད་བཏང་ཡོད་འདུག་ལ། རྒྱ་ནག་གི་《བདེ་འཇགས་དོ་དམ་ཉེས་ཆད་བཅའ་ཁྲིམས་》ཀྱི་དོན་ཚན་ ༢༩ ལྟར་ན། ཆེད་མངགས་ཀྱིས་གནོད་འཚེ་སོགས་ཀྱི་རྫུན་གཏམ་སྤེལ་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་ལ་གནོད་པ་བཟོས་པར་ཉིན་ལྔ་ནས་བཅུ་བར་བཀག་ཉར་དང་དངུལ་གྱི་ཉེས་ཆད་གཅོད་ཆོག་པ་གསལ་ཡོད་པ་རེད།

འོན་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གི་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་ལམ་ཐོག་འབྲེལ་ཡོད་སྐྱིད་གྲོང་ཁུལ་གྱི་གནོད་འཚེ་འདིའི་གནས་ཚུལ་དང་བརྙན་བཞག་པ་ཁག་གང་མྱུར་དྲ་རྒྱའི་དོ་དམ་པས་མེད་པ་བཟོས་པ་དང་བཀག་བཞིན་ཡོད་པ་བོད་ནས་བརྗོད་བྱུང་ལ། སྐྱིད་གྲོང་ཁུལ་གྱི་ལས་ཁུངས་ཁག་ལ་གནས་ཚུལ་རྩད་གཅོད་བྱས་སྐབས་གཞུང་གི་གསར་འགྱུར་གཞི་བཞག་བྱ་རོགས་ཟེར་བ་དང་། གནས་ཚུལ་གསར་པ་ཁག་གཞུང་གི་གསར་འགྱུར་ནང་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག

བོད་བལ་གཉིས་ཀྱི་འགག་སྒོ་ཤུལ་མེད་སོང་ཡོད་པ།

ཚེས་ ༣༡ ཉིན་བར་མཚོན་ན། བལ་ཡུལ་དུ་མི་ ༩༠༣ འདས་གྲོངས་སུ་སོང་བ་གཏན་འཁེལ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་བའི་མི་ ༤༢༤༧ ཡོད་པའི་ནང་མི་ ༩༣༣ ནི་ཆུ་གློག་ལས་གཞི་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་མི་ཡིན་པ་དང་། མང་པོ་ཞིག་ཕུག་ལམ་ཁག་ནང་ལུས་ཡོད་པར་ཚོད་དཔག་བྱེད་བཞིན་འདུག་ལ། བལ་ཡུལ་དམག་དཔུང་གིས་ཐབས་ཤེས་འདྲ་མིན་བེད་སྤྱད་དེ་ཕུག་ལམ་གཉིས་ནང་འཛུལ་རྗེས་ཕུང་པོ་གསུམ་རྙེད་ཡོད་ཀྱང་། ས་ཁུལ་མང་པོ་ད་དུང་འདམ་རྡོས་ཁེངས་ཡོད་པས་འཚོལ་ཞིབ་མུ་མཐུད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་སྐོར་རོའི་ཊརསི་གསར་ཁང་གིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་འདུག

བལ་ཡུལ་ཕྱོགས་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་རྒྱལ་ཁབ་ ༣༩ ཡི་མི་སེར་ ༥༩༠ ཙམ་ད་དུང་རྩད་རྙེད་མི་ཐུབ་པར་གནས་ཤིང་། ཕྱི་རྒྱལ་མི་སེར་ ༣༢༣ ཚུད་པའི་མི་ཁྲི་གཅིག་ལྷག་ཙམ་སྐྱོབ་ཐུབ་ཡོད་པ་བརྗོད་འདུག

ཡང་བོད་ཀྱི་སྐྱིད་གྲོང་རྫོང་དུ་མི་ ༡༦ འདས་གྲོངས་སུ་སོང་བ་དང་མི་ ༥༤༦ གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་ཡོད་པ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱིས་བརྗོད་ཡོད་ལ། ཕྱི་རྒྱལ་རྒྱལ་ཁབ་ ༢༣ གྱི་མི་སེར་ ༢༦༡ དང་འབྲེལ་བ་ཆད་ཡོད་པ་བརྗོད་ཡོད།

སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོའི་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཡུལ་དུ་མྱུར་སྐྱོབ་མི་སྣ་འབྱོར་རྗེས་རྒྱ་ནག་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ནས་ཐོག་བརྩེགས་ཅན་གྱི་འགག་སྒོ་ད་ལྟའི་ཆར་ཤུལ་ཙམ་ཡང་མ་ལྷག་པར་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པ་བཟོས་ཡོད་པའི་བརྙན་མཐོང་རྒྱུ་འདུག་ལ། འཚོལ་ཞིབ་ལས་ཀར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་བཞིན་ཡོད་འདུག

(OHHDL)

ཆོས་ཕྱོགས་དབུ་ཁྲིད་ནས་དམིགས་བསལ་ཐུགས་སྨོན་གནང་བ།

ཚེས་ ༣༠ ཉིན་ལ་དྭགས་སུ་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུ་སྐབས། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་ཕྱོགས་སྐྱིད་གྲོང་དང་བལ་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ར་སུ་ཝ་ཁུལ་གྱི་ས་གནས་མང་པོར་ཆུ་ལོག་དང་ས་རུད་ཚབས་ཆེའི་རྐྱེན་ངན་འོག་འདས་གྲོངས་ཕྱིན་པ་དང་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་པ། རྨས་སྐྱོན་ཕོག་པ་དང་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པ། ཤུལ་ལུས་ནང་མི་བཅས་ཀྱི་ཆེད་དུ་དམིགས་བསལ་ཐུགས་སྨོན་གནང་ཡོད་པ་དང་། ཡང་དེ་དང་དུས་མཚུངས་ཚེས་ ༣༠ ཉིན། ཡི་ཤུའི་བླ་ཆེན་པོཔ་ལིའུ་༡༤ མཆོག་གིས་རེས་གཟའ་ཉི་མའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ། བལ་ཡུལ་དང་བོད་དུ་ཐོན་པའི་ཆུ་ལོག་གི་གནོད་འཚེས་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ངས་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་འདས་གྲོངས་སུ་སོང་བ་དང་རྨས་སྐྱོན་ཕོག་པ། གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སོང་བ། དེ་བཞིན་ཁོང་ཚོའི་ནང་མི་དང་མྱུར་སྐྱོབ་ལས་དོན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་མཉམ་དུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་རྒྱུ་དང་། ཚང་མའི་བྱམས་བརྩེ་དང་སྙིང་རྗེའི་ཀུན་སློང་གིས་གནོད་འཚེ་ཕོག་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་དུ་གཏོང་བ་དང་། ཁོང་ཚོར་དགོས་ངེས་ཀྱི་རོགས་སྐྱོར་ཐོབ་པར་ཤོག་ཅེས་སྨོན་ལམ་གནང་འདུག

ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༦ ཉིན་བལ་བོད་ས་མཚམས་སུ་བྱུང་བའི་འདམ་རྡོ་ཆུ་རུད་ཀྱི་གོད་ཆག་དེའི་ཁྲོད་ནས་ཚེས་ ༢༧ དང་ ༢༨ ཉིན་བལ་ཡུལ་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉེན་སྐྱོབ་རུ་ཁག་གིས་ཐད་འཕུར་གནམ་གྲུ་བརྒྱུད་མི་ཁག་ཅིག་སྐྱབས་ཏེ་བལ་ཡུལ་རྒྱལ་ས་ཀཐ་མཎ་ཌུར་འབྱོར་འདུག་པའི་ཁོངས་ནས་གཅིག་གི་ཨ་མ་ལོ་ ༩༨ ཅན་ཞིག་གཡུག་སྟེ་བྲོས་དགོས་འཁེལ་འདུག

བལ་ཡུལ་ར་སུ་ཝ་ནས་ཡིན་པ་མི་ཞིག་གིས། གློ་བུར་ཆུ་རུད་བྱུང་བའི་སྐབས་དེར་གནམ་གྲུ་བྲག་ལ་བརྡབ་པ་ལྟ་བུའི་སྐད་སྒྲ་ཚོར་བ་བྱུང་ཞིང་། གཞུང་ཕྱོགས་ནས་ཆུ་རུད་ཡོང་གི་ཡོད་པའི་སྔོན་བརྡ་གང་ཡང་བྱུང་མི་འདུག་ལ། གློག་ཆད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁ་པར་སོགས་ཀྱི་འབྲེལ་མཐུད་ཡང་ཆ་ཚང་ཆད་ཡོད་པའི་གནས་སྟངས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་གི་འདུག་ལ། ཆུ་རུད་ཀྱིས་ཁོང་གི་འབྲེལ་ཡོད་ནང་མི་ཆ་ཚང་ཆུས་འཁྱེར་སོང་བས་ཚོར་བ་སྐྱོ་བོ་དང་ཡིད་མ་ཆེས་པ་བྱུང་འདུག ད་ཆ་ཁོང་ལ་ཡོད་པ་ནི་ལུས་པོ་གཅིག་པུ་ལས་ཁང་པ་དང་རྒྱུ་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་གང་ཡང་མེད་ཅེས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།

ཆུ་རུད་འདི་གནམ་ནས་འཕྱུར་བ་ལྟ་བུ་མཐོང་འདུག

བལ་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་སེར་ཐང་ཏི་མུ་རེ་ནས་ཡིན་པ་རང་ལོ་ ༦༧ ཡིན་པའི་མི་གཞན་ཞིག་གིས། ཆུ་རུད་དེ་གནམ་ནས་འཕྱུར་བ་ལྟར་དུ་ཡོང་སྟེ་སྐབས་དེར་ས་འགུལ་ཡང་ཚོར་ཡོད་ཅིང་། ཆུ་རུད་ཡོང་བཞིན་པ་མཐོང་བ་དང་ཆུ་རུད་དེ་ཁོང་གི་ནང་ཁྱིམ་དུ་འབྱོར་བ་གཉིས་དུས་མཉམ་ཡིན་པ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་བ་དང་། སྐབས་དེར་ཁོང་དང་ཁོང་གི་ནང་མི། ཡུལ་མི་ ༩ བཅས་ཁོང་གི་བུ་ཆུང་བར་བུ་ཞིག་སྐྱེས་པའི་སྐྱེས་སྟོན་གཏོང་བཞིན་ཡོད་པའི་སྐབས་འདིར་དེར་འདུས་མི་ཆ་ཚང་མཉམ་དུ་བྲོས་ཏེ་ཐར་ཐུབ་པ་བྱུང་ཞེས་གསུང་གི་འདུགཨ་མ་རྒན་རྒོན་ཞིག་གཡུག་སྟེ་བྲོས་དགོས་བྱུང་པ། སེར་ཐང་ཏི་མུ་རེར་ཆུ་ལོག་བྱུང་སྐབས་བྲོས་པའི་སྐབས། རྒན་རྒོན་དང་བུ་ཕྲུག ལུས་པོའི་ནུས་སྟོབས་ཀྱི་ཆ་ནས་བྲོས་མ་ཐུབ་མཁན་མང་པོ་བྱུང་འདུགདེ་ཡང་སེར་ཐང་ཏི་མུ་རེ་ནས་ཡིན་པ་རང་ལོ་ ༥༨ མི་གཞན་ཞིག་གིས། ཆུ་གློག་མ་བྱུང་བའི་གོང་ཁོང་དང་བཟའ་ཟླ་གཉིས་ཁོང་གི་ཨ་མ་ལོ་ ༩༨ ཡིན་པ་དང་མཉམ་བསྡད་ཡོད་ཀྱང་། ཆུ་རུད་བྱུང་སྐབས་ཨ་མ་སྒུག་ན་རང་སྲོག་ཤོར་བར་བསམ་སྟེ། ཨ་མ་རྒྱབ་ཏུ་གཡུག་བཞག་སྟེ་ཨ་མ་མིག་གི་མཐོང་གིན་ཆུས་འཁྱེར་ཕྱིན་པའི་གནས་སྟངས་བྱུང་པ་དང་། ཁོང་གི་བཟའ་ཟླ་ནི་ཆུ་རུད་ཀྱི་བར་ན་ཐར་ཐུབ་ཙམ་བྱུང་ཡོད་པ་གསུངས་བྱུང་།

སྐར་མ་གཉིས་ནང་གྲོང་གཞིས་ཡོངས་སུ་ཆུས་འཁྱེར་བ།

མི་སྣ་གཞན་ཞིག་གིས་གསུངས་དོན་དུ། ཆུ་རུད་མ་བྱུང་གོང་ཁྱིམ་ཚང་ཆ་ཚང་གི་གློག་ཆད་པ་དང་། དེ་ནས་གློ་བུར་དིང་སྒྲ་བསྒྲགས་ཞིང་། གྲོང་པ་ཆ་ཚང་མིའི་སྐད་གཅོར་གྱིས་འཁེངས་ཏེ། སྐར་མ་གཉིས་ནང་གྲོང་པ་ཚང་མ་ཆུས་བསྣུབས་སོང་ཞེས་དང་། ཆུ་རུད་དེ་བྱུང་སྐབས་ཁོང་ལ་དངངས་སྐྲག་ཞེ་དྲགས་བྱུང་སྟེ་རྐང་བརྗེ་མ་བྲོས་ཕྱིན་ཡིན་ཞེས་གསུངས་བྱུང་།

དེ་སྔ་ཁུལ་དེར་ཆུ་རུད་ཚབས་ཆེ་དེ་འདྲ་བྱུང་མེད་སྟབས་ཚང་མས་སྣང་མེད་དུ་ཤོར་ཡོད་ཀྱང་། ཆུ་རུད་དེ་ནི་ཁང་བརྩེགས་ཧ་ཅང་མཐོ་བའི་ཁང་པའི་མཐོ་ཚད་དང་མཉམ་ཞིང་། ཆུ་གནམ་ལ་ཡོད་པ་ལྟར་དུ་སྣང་བས། དེའི་བར་ན་ཁང་པ་མཐོང་ཐུབ་ཐབས་བྲལ་བར་གྱུར་ཡོད་པ་གསུངས་བྱུང་།

རི་མགོར་ཡོད་མཁན་ཚོ་ཐར་འདུག

ས་གནས་ནས་བྲོས་ཐར་མཁན་མང་པོ་ཞིག་དོན་རྐྱེན་བྱུང་ཡུལ་དུ་མེད་པའམ་རི་མགོར་འགྲོ་བ། ཡང་ན་ཕྱི་ལ་ཐོན་ནས་བྲོས་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་ཕྲན་བུ་ཐོབ་པ་ཤ་སྟག་རེད་འདུག་ལ། ཁོང་ཚོ་འདམ་རྡོ་ཆུ་རུད་འདི་དམག་སར་སླེབས་པ་སྟེ་མེ་མདའ་དང་འབར་རྫས་གས་པ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་ཐོས་པ་དང་མྱོང་ཚོར་བྱུང་འདུག

དེ་ཡང་གསེར་ཐང་ཏི་མུ་རེ་ནས་ཡིན་པ་མི་སྣ་གཞན་ཞིག་གིས། ཆུ་རུད་འབྱུང་བའི་སྐབས་སུ་ཁོང་ཞིང་ཁར་ཚལ་བཏབ་ཆེད་ཏོག་རྩེ་ལེན་པར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་ནམ་མཁར་དར་ལྕོག་དཀར་པོ་ལྟ་བུ་ཞིག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་འཕྱུར་བའམ་གནམ་གྲུ་ལྟ་བུ་བསྐོར་བ་རྒྱབ་པ་ལྦིང་ལྦིང་ཞེས་སྐད་སྒྲ་སྒྲོག་གིན་ཡོང་བ་ཞིག་དང་། དེའི་བརྒྱབ་ན་ཆུ་རུད་དེ་ནག་པོ་འདྲ་པོ་ཞིག་ཡོང་བཞིན་མེ་མདའ་རྒྱག་པ་ལྟར་དུ་གཤམ་གྱི་གྲོང་པ་ཆ་ཚང་ནག་ཐིམ་མེར་བཟོས་ཏེ། སྐར་མ་གཅིག་གཉིས་ཙམ་ནང་ཆ་ཚང་སྟོང་སེང་ངེ་བཟོས་ཏེ་ཐག་ཆོད་ཡོད་པ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་བྱུང་ལ། ཆུ་རུད་དེས་ཁང་གི་སྤུན་ཉེ་བཅོ་ལྔ་ཉི་ཤུ་ཙམ་ཆུས་འཁྱེར་ཕྱིན་ཡོད་ཀྱང་། ཁོང་གིས་སྐྱེ་དམན་གང་དུ་ཡོད་ན་བསམ་བཞིན་སྤྱན་རས་གཟིགས་སྒོམ་བཞིན་གསོལ་བ་སྙིང་དབུས་ནས་བཏབ་སྐབས། ཆུ་ཚོད་གཅིག་གི་ནང་སྐྱེ་དམན་ཡང་ངུ་སྒྲ་སྒྲོག་བཞིན་ཁོང་འཚོལ་དུ་ཡོང་བཞིན་པ་མཐོང་བས་སེམས་པ་ལྷོད་ལ་བབ་ཡོད་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་བྱུང་།

བོད་དང་བལ་ཡུལ་ས་མཚམས་སུ་འབྲེལ་ཐག་ཆད་པ།

ས་གནས་སུ་ད་ཆ་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་ནི་བགྲོད་ལམ་ཆད་པ་དང་། གློག་ཆད་ནས་བོད་དང་བལ་ཡུལ་གཉིས་ཀའི་ནང་ཁ་པར་གྱི་འབྲེལ་མཐུད་ཆད་དེ་ད་ལྟ་ཡིན་ཡང་ང་ཚོར་གནས་ཚུལ་བརྗོད་མཁན་མང་པོས་ས་གནས་སུ་འབྲེལ་བ་མཐུད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་བརྗོད་བྱུང་།

ད་ལྟའི་ཆར་ཉེན་སྐྱོབ་ཟིན་པ་ཁག་གཅིག་བལ་ཡུལ་ཀཌ་མན་ཌུ་ཁུལ་གྱི་དགོན་པ་ཁག་དང་། ཁག་གཅིག་གཞུང་གིས་གྲ་སྒྲིག་བྱས་པའི་སྡོད་སྒར་ནང་བཞུགས་ཀྱི་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་གོ་རྒྱུ་འདུག

ངལ་སེལ་དྭང་བླངས་རོགས་སྐྱོར།

བལ་བོད་ས་མཚམས་སུ་བྱུང་བའི་འདམ་རུད་ཀྱི་གོད་ཆག་འོག་རྐྱེན་འདས་སུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤུལ་ལུས་བུ་ཕྲུག་ཚོར་རོགས་སྐྱོར་ཆེད། ཨ་རི་ལྦ་ཤིང་ཊོན་དུ་གནས་སྡོད་བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་མིང་བརྗོད་འདོད་མེད་པ་ཞིག་གིས་སྣེ་ཁྲིད་དེ་ཁག་ཅིག་གིས་ཆུ་ཚོད་ ༤༨ རིང་གི་དཔལ་འབྱོར་འདུ་འགོད་འགོ་འཛུགས་བྱས་འདུག

དེ་ཡང་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ལྦ་ཤིན་ཊོན་དུ་གནས་བཞུགས་བོད་མི་དེས་ཆུ་རུད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐོས་མ་ཐག་ཏི་མུ་རེ་ཁུལ་དུ་བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲོགས་ལ་འབྲེལ་བ་བྱས་པར། སློབ་གྲོགས་དེ་སྐར་མ་གཉིས་ཙམ་འགོར་ན་ཆུས་འཁྱེར་ཟིན་ཡོད་ཀྱང་དུས་ཐོག་བྲོས་ཐར་ཐུབ་ཙམ་བྱུང་སྟེ། མི་ ༣༠༠ ལྷག་དང་མཉམ་བལ་ཡུལ་རྒྱལ་ས་ཀཐ་མན་གྲུའི་ཡ་ལོ་དགོན་པར་བསྡད་ཡོད་པས། ཁོང་གི་ལུང་པར་གལ་ཏེ་དེ་སྔ་མི་བརྒྱ་ཡོད་ན་ད་ཆ་སུམ་བཅུ་མ་གཏོགས་ལྷག་མེད་ཅིང་ཁང་པ་སོགས་ཀྱི་ཤུལ་ཙམ་ཡང་ལྷག་མེད་པ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་འདུག

ཀཐ་མན་གྲུའི་དགོན་པ་དེར་མྱུར་སྐྱོབས་ངལ་སེལ་གྱི་སླེབས་པའི་ཕྲུ་གུ་ཆུང་ཆུང་མང་པོ་ཞིག་ནང་མི་སྤུན་མཆེད་གང་ཡང་མེད་པར་ལུས་ཡོད་པས། བོད་མི་དེ་དག་གིས་ཆུ་ཚོད་ ༤༨ རིང་ཉེ་འཁོར་གྲོགས་པོ་གྲོགས་མོའི་བརྒྱུད་ཞལ་འདེབས་འཚོལ་སྒྲུབ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་གསུངས་བྱུང་།།

བརྙན་པར་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བསྟན་འཛིན་དོན་ཡོད།

སྐྱིད་གྲོང་གི་རི་སྟེང་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱུགས་རྫི་ཞིག་གིས་གཤམ་གྱི་ཡུལ་མིར་ཁ་པར་བཏང་ནས་ཆུ་རུད་ཡོང་བཞིན་པའི་ཉེན་བརྡ་བཏང་འདུག

འོན་ཀྱང་། སྐར་མ་གསུམ་ཙམ་ལས་མ་འགོར་བར། ཆུ་ཚོད་ ༡༠ དང་སྐར་མ་ ༥༩ ཙམ་ལ། ཁ་པར་འབྲེལ་ལམ་ཆད་པ་དང་། འདམ་དང་རྡོ། ཆུ་བོ་བཅས་མཉམ་དུ་འཕྱུར་ནས་སླེབས་པའི་ཆུ་རུད་ཀྱིས་སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོའི་ཉེ་འཁོར་ཧ་ལམ་མིག་སྔ་ནས་བསུབས་ཤིང་།

“ད་གང་ཡང་ལྷག་མ་སོང་།”ཞེས་སྐྱིད་གྲོང་གི་ཡུལ་མི་ཞིག་གིས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ལ་བཤད་པའི་ཚིག་ཅིག་རེད།

ཁོང་གིས། “གནོད་འཚེ་མ་བྱུང་གོང་གི་དགོང་མོར་མཉམ་དུ་སྐད་ཆ་བཤད་ནས་བསྡད་པའི་མི་ཁ་ཤས། ཕྱི་ཉིན་དེར་འདས་གྲོངས་སུ་སོང་འདུག ཚང་མ་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བས། རྨི་ལམ་ནང་བཞིན་འདུག” ཅེས་བརྗོད་བྱུང་།

(RFA)

ཡུད་ཙམ་གྱི་ནང་གྲོང་སྡེའི་རྣམ་པ་བསྒྱུར་བ།

ཟླ་༨ ཚེས་༢༦ ཉིན། བོད་ཀྱི་སྐྱིད་གྲོང་དང་བལ་ཡུལ་གྱི་ར་སུ་ཝ་ས་མཚམས་ཁུལ་དུ་འདམ་རྡོ་ཆུ་རུད་ཀྱི་གནོད་འཚེ་ཚབས་ཆེ་དེ་བྱུང་ཞིང་། གནོད་འཚེ་དེས་མིའི་ཚེ་སྲོག་ཙམ་མ་ཟད། ཁང་ཁྱིམ་དང་། ལམ་ཁ། ཞིང་ཁ། ཕྱུགས་ཟོག་དང་ས་གནས་མི་མང་གི་འཚོ་བའི་རྟེན་གཞི་ཚང་མ་མེད་པ་བཟོས་ཡོད་པ་རེད།

སྐྱིད་གྲོང་འགག་སྒོའི་ཉེ་འཁོར་དུ་ཡོད་པའི་ཁང་པ་ཁག་རྩ་མེད་དུ་གྱུར་བ་དང་། སྔོན་ཆད་འགག་སྒོའི་འཁྲིས་སུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་མང་པོ་ད་ལྟ་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པ་ཆགས་ཡོད་པ་བརྗོད་བྱུང་ལ། གྲོང་ཚོ་དེར་ཡུལ་མི་ ༣༠ ཙམ་གནས་སྡོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག་ལ། དེའི་སྔོན་ཞིག་ལ་ཆུས་ལམ་ཁ་འཁྱེར་བས་ལམ་བཟོ་བྱེད་མཁན་སྐྱིད་གྲོང་གི་ལས་མི་མང་པོ་ཞིག་ས་གནས་དེར་འཛོམས་ཡོད་འདུག

ཆུ་རུད་སླེབས་དུས། རི་བོ་ཧ་ཅང་གཟར་པོ་ཡིན་པས་མི་མང་ཚོར་བྲོས་ཐར་བའི་ལམ་ཁ་མེད་ལ། བྲོས་ཐར་བའི་དུས་ཚོད་ཀྱང་ཧ་ལམ་བྱུང་མེད་པ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་བྱུང་།

མི་ཤི་རྨས་དང་གར་སོང་ཆ་མེད་ཀྱི་གྲངས་འབོར་མུ་མཐུད་འཕར་བཞིན་པ།

རོའི་ཊརསི་གསར་ཁང་གིས་ཚེས་༣༠ ཉིན་སྤེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། བལ་ཡུལ་དུ་མི་༧༣༤ འདས་གྲོངས་དང་། མི་༢༤༩༨ གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་འདུག་ལ། བོད་ནང་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་༢༣ གྱི་མི་སེར་༢༦༡ དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་རེད་འདུག མི་༧༥༡༤ སྐྱོབ་ཐུབ་ཡོད།

བོད་ཀྱི་སྐྱིད་གྲོང་རྫོང་དུ་མི་༡༦ འདས་གྲོངས་དང་། མི་༥༤༦ གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་ཡོད་པ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱིས་བརྗོད་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་ལམ་ཁག་གིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ས་གནས་དེར་དམ་དྲག་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱེད་བཞིན་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་གནས་ཚུལ་འགྲོ་འོང་ཐད་ཧ་ཅང་གི་དམ་དྲག་བྱེད་བཞིན་པ་དེས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་རྒྱུར་འགོག་རྐྱེན་བཟོ་བཞིན་ཡོད་པ་བརྗོད་བཞིན་འདུག

བོད་ནང་གི་བོད་མི་དེས་བརྗོད་པར་གཞིགས་ན། རྨས་མ་ཁག་སྨན་ཁང་དུ་སྐྱེལ་འདུག་ཅིང་། མི་མང་པོའི་ལག་པ་དང་རྐང་པ་སོགས་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་ཕོག་ཡོད་པ་རེད་འདུག སྤྱི་སྤྱོད་འགྲུལ་སྐྱེལ་མོ་ཊ་ཁག་ཀྱང་འདམ་གྱི་འོག་ཏུ་དིམ་ཡོད་པ་བརྗོད་བྱུང་།

སྐྱིད་གྲོང་ཁུལ་ཁང་ཁྱིམ་དང་ས་ཞིང་མེད་པ་ཆགས་ཏེ་ཕྱིར་ལོག་བྱ་ཡུལ་མེད་པ་ཆགས་པ།

གནོད་འཚེའི་རྗེས་སུ་ཉེ་འཁོར་གྱི་མང་ཚོགས་མང་པོ་མགྲོན་ཁང་ཁག་ཏུ་གནས་སྐབས་སྡོད་དུ་བཅུག་ཡོད་ཀྱང་།

ཁོང་ཚོས་རང་གི་ཁང་ཁྱིམ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ཞིང་ཁ། ཕྱུགས་ཟོག འཚོ་བའི་རྟེན་གཞི་ཚང་མ་ཤོར་ཚར་བ་ཡིན་ཙང་ཕྱིར་ལོག་བྱ་ཡུལ་མེད་ཆགས་པ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་གི་འདུག་ལ།

“མགྲོན་ཁང་ནི་ཁོང་ཚོའི་ཁྱིམ་རེད། ཁོང་ཚོ་དེར་སྡོད་འདོད་ཀྱང་ཡོད་མ་རེད། འོན་ཀྱང་ད་ལྟ་ཁོང་ཚོར་གདམ་ག་གཞན་མེད་པ་རེད།”

སྐྱིད་གྲོང་གྲོང་རྡལ་ནང་གི་དགོན་པ་གཅིག་པུ་དེར་ད་ལྟ་འདས་པོ་ཚོའི་ཆེད་མཆོད་འབུལ་དང་སྨོན་ལམ་ཞུ་མཁན་གྱིས་ཁེངས་ཡོད་འདུག

ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མི་ཚོས་འདས་པོར་སྨོན་ལམ་ཞུ་བཞིན་པ་དང་། ཕྱོགས་གཞན་ནས་གར་སོང་ཆ་མེད་ཀྱི་མི་ཚོ་འཚོལ་བཞིན་པའི་གནས་སྟངས་འདིའི་འོག་གསོན་པོར་གནས་པའི་མི་ཚོ་ཧ་ལས་ཧོན་ཐོར་ནས་ལུས་ཡོད་པ་རེད།

“སྔར་གྱི་སྐྱིད་གྲོང་ཕྱིར་སླེབས་པར་ལོ་ལྔ་འགོར་སྲིད།”

སྐྱིད་གྲོང་གི་ཡུལ་མི་དེས།། གཞུང་ལམ་དང་མཁོ་བའི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་ཚང་མ་བསྐྱར་སྐྲུན་བྱས་ནས་སྔར་གྱི་གནས་བབ་ལ་སླེབས་རྒྱུར་ལོ་ལྔ་ཙམ་འགོར་སྲིད་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་བཞིན་འདུག

ཁོང་གིས་སྐྱིད་གྲོང་ནི་ཡུལ་སྐོར་བ་མང་པོ་འགྲོ་སའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་ནི་གངས་རིན་པོ་ཆེར་གནས་མཇལ་དུ་འགྲོ་མཁན་ཕྱི་རྒྱལ་བ་མང་བའི་དུས་ཚོད་དེ་ཡིན་པ་བརྗོད་ཀྱི་འདུག

(CHINA DAILY/via REUTERS)

གནོད་འཚེའི་འབྱུང་རྐྱེན།

གནོད་འཚེ་འདིའི་བྱུང་རྐྱེན་ཞིབ་ཕྲ་ད་དུང་གསལ་པོ་ཆགས་མེད། ཚན་རིག་ཁག་ཅིག་གིས་འཁྱགས་རོམ་ཞུར་ནས་འཁྱགས་རྡོ་ཉིལ་བ་རྐྱེན་བྱེད་པ་ཡིན་པ་བརྗོད་བཞིན་ཡོད་ལ། རྒྱ་ནག་གི་ཚན་རིག་པས། གོ་ལའི་ཚ་དྲོད་ཚད་གཞི་ཡུན་རིང་འཕར་བས་གངས་རིའི་ཁུལ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཕོག་པ་དེ་གནོད་འཚེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་སྲིད་པ་བརྗོད་འདུག། འོན་ཀྱང་རོའི་ཊརསི་གསར་ཁང་གིས། བྱུང་རྐྱེན་ཞིབ་ཕྲའི་ཐད་ད་དུང་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་བཀོད་འདུག

མྱུར་སྐྱོབ་གཅིག་མ་ཚར་གོང་ཉེན་ཁ་གསར་པ།

ཆུ་རུད་གོད་ཆགས་ཚབས་ཆེ་དེའི་ཉེན་ཁ་མ་ཡལ་གོང་། བལ་ཡུལ་ཕྱོགས་སུ་ཉེ་ཆར་ཆར་པ་བསྐྱར་དུ་བབས་པས་ཆུ་བོ་རྒྱས་ནས། ས་གནས་མི་མང་ཙམ་མ་ཟད། མྱུར་སྐྱོབ་ལས་དོན་མི་སྣ་ཚོ་ཡང་ས་མཐོ་སར་སྤོ་དགོས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།

འདམ་རྡོ་ཆུ་རུད་ཀྱིས་བཟོས་པའི་མཚེའུ་ཞིག་གི་ཉེན་ཁ་ཅུང་ཟད་ཆུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་ཀྱང་། དེའི་གཤམ་དུ་ས་རུད་གསར་པ་ཞིག་གིས་ཆུ་བཀག་ནས་མཚེའུ་གསར་པ་ཞིག་ཆགས་འདུག་པ་དང་། དེས་ཆུ་རུད་བསྐྱར་དུ་ཡོང་སྲིད་པའི་ཉེན་ཁ་གསར་པ་ཞིག་བསྐྲུན་པར་ཞེད་སྣང་བྱེད་བཞིན་འདུག

ལམ་ཁ་ཆུས་འཁྱེར་བ་དང་། ས་རུད་ཀྱི་ཉེན་ཁ་མུ་མཐུད་གནས་པ། ཆར་པ་བསྐྱར་དུ་འབབ་པ་བཅས་ཀྱིས་མྱུར་སྐྱོབ་ཀྱི་ལས་དོན་སྤེལ་རྒྱུར་འགོག་རྐྱེན་བཟོ་བཞིན་ཡོད་འདུག

བརྟན་བཞུགས་གྱི་མཛད་སྒོ་འདི་བཞིན་ལ་དྭགས་གཤམ་སྟོད་གཞུང་གསུམ་དང་ས་གནས་སུ་བཞུགས་མཁན་གྱི་བོད་མི་ཡོངས་ནས་འབུལ་བ་ཡོད་པ་དང་ལྷག་པར་འཕགས་པའི་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གི་ཆོ་གའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབས་ཡོད་པ་བརྟན་བཞུགས་གོ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་མི་རྒན་བློ་བཟང་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱིས་ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ལ་གསུངས་བྱུང་།

ཡང་བརྟན་བཞུགས་འབུལ་ཡུལ་དུ་བཅར་པའི་ཐའེ་ཝན་ནས་ཡིན་པ་ཕེ་ནི་ལགས་ཀྱིས་བརྟན་བཞུགས་ནང་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་པའི་མྱོང་བ་བརྗོད་པར། ངའི་སྐྱེ་བ་ཚང་མར་ཁོང་གི་དགེ་ཕྲུག་ཞིག་ཡིན་ན་བསམ་གྱི་འདུག འདི་ངའི་སྙིང་ནས་གསོལ་བ་འདེབས་ཀྱི་ཡོད། ང་ཁོང་གི་དགེ་ཕྲུག་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བར་ཅི་ཞིག་ཡིན་ན་བློས་བཏང་ཐུབ་ས་རེད། དེ་བྱེད་ནས་ད་ལྟ་ང་རང་ཆོས་གང་ཐུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་རང་སྐྱེ་བ་གང་པོ་ནང་པ་ཞིག་སྐྱེ་བར་ཤོག་ཟེར་ཏེ་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཀྱི་ཡོད། ལོ་བཅུ་སྔོན་ལ་ང་རང་ལ་དྭགས་ལ་དྭང་བླང་གི་ལས་ཀ་ཞིག་ལ་ཡོང་དུས་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཕོ་བྲང་འདིར་ཐེངས་དང་པོ་མཇལ་བྱུང་། དེ་དུས་ཁོང་གི་བཀའ་སློབ་ཚིག་གཅིག་ཐོས་མེད་ཀྱང་ང་རང་དད་པ་ཞེ་དྲགས་སྐྱེས་བྱུང་། ང་རང་སྤྱིར་བཏང་གི་ཆགས་པ་དང་སྤོབས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་ང་ལ་ལམ་སྟོན་གནང་གི་ཡོད་པ་ཧ་གོ་གི་འདུག ༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཐེངས་དང་པོ་མཇལ་བ་ནས་བཟུང་ངའི་དགེ་རྒན་ཁོང་ཡིན་པ་ང་རང་ཧ་གོ་བྱུང་ཞེས་བརྗོད་བྱུང་།

ཡང་བརྟན་བཞུགས་གྲུབ་རྗེས་བཞུགས་ཁྲི་དང་སྡིངས་ཆེའི་དྲུང་ནས་མེ་ཏོག་འདུས་བཞིན་ཡོད་པ་ལ་དྭགས་ཡུལ་མི་ཡིན་པ་ཕུན་ཚོགས་ལགས་ཀྱིས་དེའི་སྐོར་དྲིའི་མེ་ཏོག་བདུག་སྤོས་མར་མེ་ཞལ་རྫས་རོལ་མོ་བསྣམས་ཟེར་ནས་ད་ལྟ་སངས་རྒྱས་ལ་ཕུལ་བ་དེ་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་སངས་རྒྱས་དངོས་སུ་བཞུགས་བསྡད་ཡོད་པ་དང་ད་ཁོང་ནི་ང་ཚོ་ཤི་ན་ཕྱི་མའི་ལམ་ལ་འདྲེན་གྱི་ཡོད་པ། དེ་མ་ཟད་མ་འགྱུར་མཐའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཇི་ཙམ་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་རིང་གསུང་ཆོས་རྭ་བར་འཛོམས་པ་ཚང་མ་འདྲེན་གྱི་ཡོད་ལ། ཡང་མེ་ཏོག་འདི་ཚོ་དེ་རིང་འདུས་རྗེས་བསང་རྫས་ལ་མཆོད་པ་འབུལ་རྒྱུ་དང་སངས་རྒྱས་ལ་མར་མེ་ཕུལ་རྒྱུ་ཡིན་པ་གསུངས་བྱུང་།

༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བརྟན་བཞུགས་ཀྱི་མཛད་སྒོར་ཆིབས་སྒྱུར་མཛད་སྐབས་ཆིབས་ཌོ་ནས་བཞུགས་ཁྲིའི་བར་ཆིབས་སྒྱུར་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་སྐབས་ཞབས་གོམ་བསྐྱོན་དེ་ཕེབས་གནང་སོང་།

མཛད་རིམ་ལྟར་ན་ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡ ཉིན་ཞི་བའི་ཚལ་གསུངས་ཆོས་ར་བར་ལ་དྭགས་ས་གནས་སུ་ཡོད་པའི་ཁ་ཆེ་དང་ནང་པ། ཡང་ཡི་ཤུ་བཅས་ཀྱི་ཆོས་ཚོགས་མཐུན་མོང་གིས་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ཆེ་བསྟོད་ཆེ་བསྟོད་ཕེབས་བསུའི་སྣེ་ལེན་དང་སྟོན་འཁོར་ལྷན་རྒྱས་ལ་གསོལ་ཚིགས་འདེགས་འབུལ་ཞུ་རྒྱུ་རེད་འདུག

པར་ལེན་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། འཕྲིན་ལས་ཆོས་སྒྲོན།

བརྙན་ཐུང་སྒྲིག་སྦྱོར་བ། བཀྲ་དབང་།