ﺑﯘ ﺷﯧﺌﯩﺮﻻﺭ ﺗﻮﭘﻠﯩﻤﻰ 110 ﭘﺎﺭﭼﻪ ﺗﺎﻟﻼﻧﻐﺎﻥ ﺷﯧﺌﯩﺮ، 3 ﺑﺎﻟﻼﺩﺍ، ﺋﯩﻜﻜﻰ ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﯞﻩ ﺭﯗﺑﺎﺋﯩﻴﻼﺭﺩﯨﻦ ﺗﻪﺭﻛﯩﭗ ﺗﺎﭘﻘﺎﻥ.

ﺷﺎﺋﯩﺮ ﺑﯘﺷﯧﺌﯩﺮﻻﺭ ﺗﻮﭘﻠﯩﻤﯩﺪﺍ ﭘﯜﺗﻜﯜﻝ ﺷﯧﺌﯩﺮﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﯩﻜﻜﻰ ﺑﯚﻟﯜﻣﮕﻪ ﺋﺎﻳﺮﯨﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﯘﭖ ﺑﯩﺮﯨﻨﭽﻰ ﺑﯚﻟﯜﻣﻰ ﺷﺎﺋﯩﺮﻧﯩﯔ 1950 ‏ - ﻳﯩﻠﺪﯨﻦ 1982 ‏ - ﻳﯩﻠﻐﯩﭽﻪ ﺋﺎﺭﯨﻠﯩﻘﺘﺎ ﻳﺎﺯﻏﺎﻥ ﺋﻪﺳﻪﺭﻟﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺗﺎﻟﻼﻧﻐﺎﻥ ﺷﯧﺌﯩﺮﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﯚﺯ ﺋﯩﭽﯩﮕﻪ ﺋﺎﻟﻐﺎﻥ، ﺋﯩﻜﻜﯩﻨﭽﻰ ﺑﯚﻟﯜﻣﻰ ﺑﻮﻟﺴﺎ 1982 ‏ - ﻳﯩﻠﺪﯨﻦ 2008 ‏ - ﻳﯩﻠﻐﯩﭽﻪ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺋﺎﺭﯨﻠﯩﻘﺘﺎ ﻳﺎﺯﻏﺎﻥ ﺋﯩﺠﺎﺩﯨﻴﻪﺕ ﺷﯧﺌﯩﺮﻟﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺗﻪﺭﻛﯩﭗ ﺗﺎﭘﻘﺎﻥ.

280 ﺑﻪﺗﻠﯩﻚ ﺑﯘ ﺷﯧﺌﯩﺮﻻﺭ ﺗﻮﭘﻠﯩﻤﻰ ﺷﺎﺋﯩﺮ ﺳﯘﻟﺘﺎﻥ ﻣﻪﻫﻤﯘﺕ ﻗﻪﺷﻘﻪﺭﯨﻨﯩﯔ 57 ﻧﻪﭼﭽﻪ ﻳﯩﻠﺪﯨﻦ ﺑﯩﺮﻯ ﻳﺎﺯﻏﺎﻥ ﺷﯧﺌﯩﺮﻯ ﺋﻪﺳﻪﺭﻟﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺗﺎﻟﻼﻧﻤﺎ ﺑﻮﻟﯘﭖ، ﺑﯘ ﺷﯧﺌﯩﺮﻻﺭﺩﺍ ﯞﻩﺗﻪﻧﮕﻪ ﺋﯩﻨﺘﯩﻠﯩﺶ، ﺯﯗﻟﯘﻣﻐﺎ ﻗﺎﺭﺷﻰ ﺗﯘﺭﯗﺵ، ﻧﺎﻫﻪﻗﭽﯩﻠﯩﻜﻨﻰ ﺋﯧﭽﯩﭗ ﺗﺎﺷﻼﺷﺘﯩﻦ ﺋﯩﺒﺎﺭﻩﺕ ﻫﻪﺭ ﺧﯩﻞ ﭘﯩﻜﯩﺮﻟﻪﺭﻧﻰ ﺑﻪﺩﯨﺌﯩﻲ ﺷﻪﻛﯩﻠﺪﻩ ﺋﯩﭙﺎﺩﯨﻠﻪﻧﮕﻪﻥ. ﺷﺎﺋﯩﺮ ﺑﯘ ﺷﯧﺌﯩﺮﻻﺭ ﺗﻮﭘﻠﯩﻤﯩﻐﺎ ﻳﻪﻧﻪ ﯞﻩﺗﻪﻥ ﺋﯩﭽﯩﺪﻩ ﺋﯧﻼﻥ ﻗﯩﻠﯩﻨﻤﯩﻐﺎﻥ ﻳﺎﻛﻰ ﻧﻪﺷﺮﯨﻴﺎﺕ ﺋﻮﺭﮔﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﺗﻪﺭﯨﭙﯩﺪﯨﻦ ﺋﯧﻼﻥ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﺸﻘﺎ ﺗﻪﺳﺘﯩﻘﻼﻧﻤﯩﻐﺎﻥ ﺷﯧﺌﯩﺮﻟﯩﺮﯨﻨﯩﻤﯘ ﻗﯘﺷﯘﻣﭽﻪ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻛﯩﺮﮔﯜﺯﮔﻪﻥ.
 
ﺷﺎﺋﯩﺮ ﺳﯘﻟﺘﺎﻥ ﻣﻪﺧﻤﯘﺕ ﻗﻪﺷﻘﻪﺭﯨﻨﯩﯔ ﺗﻪﯕﺮﯨﺘﺎﻍ ﺳﺎﺩﺍﻟﯩﺮﻯ ﻧﺎﻣﻠﯩﻖ ﺑﯘ ﺷﯧﺌﯩﺮﻻﺭ ﺗﻮﭘﻠﯩﻤﻰ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﯩﮕﻪ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﻗﺎﻳﻨﺎﻕ، ﺳﻪﻣﯩﻤﻰ ﻣﯘﻫﻪﺑﺒﻪﺕ، ﺧﯩﺘﺎﻱ ﻣﯘﺳﺘﻪﻣﻠﯩﻜﯩﭽﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺯﯗﻟﯘﻣﯩﺪﺍ ﺋﯩﯖﺮﺍﯞﺍﺗﻘﺎﻥ ﻣﻪﺯﻟﯘﻡ ﺧﻪﻟﻘﻨﯩﯔ ﻫﯚﺭﯨﻴﯩﺘﻰ ﯞﻩ ﻣﯘﺳﺘﻪﻗﯩﻠﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﻗﻮﻟﻐﺎ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﯛﺵ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺑﯧﺮﯨﻠﻐﺎﻥ ﻛﯜﺭﻩﺷﻠﻪﺭﻧﻰ ﺋﺎﺳﺎﺳﻰ ﻧﯩﺸﺎﻧﻰ ﯞﻩ ﻣﯘﻗﻪﺩﺩﻩﺱ ﻏﺎﻳﯩﺴﻰ، ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﺧﻪﻟﻘﯩﻨﯩﯔ ﺑﯜﮔﯜﻧﻜﻰ ﭘﺎﺟﯩﺌﻪﻟﯩﻚ ﯞﻩﺯﯨﻴﯩﺘﻰ، ﻗﯘﺗﯘﻟﯘﺷﻨﯩﯔ ﻳﻮﻟﻰ، ﯞﻩﺗﻪﻥ ﻫﻪﺳﺮﯨﺘﻰ، ﺗﻪﺑﯩﺌﻪﺕ ﮔﯜﺯﻩﻟﻠﯩﻜﻰ، ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻲ ﺳﯚﻳﮕﯜ ﻣﯘﻫﻪﺑﺒﻪﺕ، ﻧﺎﺩﺍﻧﻠﯩﻖ ‏ - ﺟﺎﻫﺎﻟﻪﺗﺘﯩﻦ ﻗﯘﺗﯘﻟﯘﺵ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺋﯩﻠﯩﻢ ‏ - ﭘﻪﻧﮕﻪ ﻳﯜﺭﯛﺵ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﯞﻩ ﮔﯜﺯﻩﻝ ﺋﻪﺧﻼﻗﻰ ﭘﻪﺯﯨﻠﻪﺗﻨﻰ ﺗﯩﻜﻠﻪﺵ، ﭼﯩﺮﯨﻜﻠﯩﻜﻜﻪ، ﻧﻮﻣﯘﺳﺴﯩﺰﻟﯩﻘﻘﺎ ﻗﺎﺭﺷﻰ ﺗﯘﺭﯗﺵ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻖ ﺗﯧﻤﯩﻼﺭﻧﻰ ﺋﯚﺯ ﺋﯩﭽﯩﮕﻪ ﺋﺎﻟﯩﺪﯗ.

ﺷﺎﺋﯩﺮﻧﯩﯔ 57 ﻳﯩﻠﺪﯨﻦ ﺑﯩﺮﻯ ﻳﺎﺯﻏﺎﻥ ﯞﻩﻛﯩﻠﻠﯩﻚ ﺧﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮﯨﮕﻪ ﺋﯩﮕﻪ ﺷﯧﺌﯩﺮﯨﻲ ﺋﯩﺠﺎﺩﯨﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﺗﺎﻟﻼﻧﻐﺎﻥ ﻣﯘﻫﯩﻢ ﺑﯩﺮ ﻗﯩﺴﯩﻤﯩﻨﻰ ﺋﯚﺯ ﺋﯩﭽﯩﮕﻪ ﺋﺎﻟﻐﺎﻥ ﺑﯘ ﻛﯩﺘﺎﺏ ﺑﻮﻟﯘﭖ، ﻛﯜﭼﻠﯜﻙ ﺩﻩﯞﺭ ﺭﻭﻫﯩﻐﺎ ﺋﯩﮕﻪ ﺷﯧﺌﯩﺮﻯ ﺋﻪﺳﻪﺭﻟﻪﺭﺩﯗﺭ.
 
ﭘﯧﺸﻘﻪﺩﻩﻡ ﺷﺎﺋﯩﺮ ﯞﻩ ﻳﺎﺯﻏﯘﭼﻰ ﺳﯘﻟﺘﺎﻥ ﻣﻪﻫﻤﯘﺕ ﻗﻪﺷﻘﯩﺮﻯ ﺋﯩﻠﻤﻰ، ﺋﻪﺩﻩﺑﯩﻲ ﯞﻩ ﺳﯩﻴﺎﺳﻰ ﺗﯜﺭﺩﻩ ﻳﺎﺯﻏﺎﻥ ﺑﯩﺮ ﻗﺎﻧﭽﻪ ﻛﯩﺘﺎﺑﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻳﻪﻧﻪ ﺷﯧﺌﯩﺮ، ﺑﺎﻟﻼﺩﺍ ﯞﻩ ﺩﺍﺳﺘﺎﻧﻼﺭ ﺗﻮﭘﻠﯩﻤﻰ ﻛﯩﺘﺎﺑﻠﯩﺮﯨﻤﯘ ﻧﻪﺷﯩﺮ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐﺎﻥ. ﺷﺎﺋﯩﺮﻧﯩﯔ "ﻳﯜﺭﻩﻙ ﺳﺎﺩﺍﺳﻰ"، "ﻛﯚﺭﻩﺵ ﻧﺎﺧﺸﯩﻠﯩﺮﻯ"،" ﺗﻮﻟﯘﻥ ﺋﺎﻱ"، "ﺋﺎﺭﻣﺎﻥ"، " ﺳﯘﻟﺘﺎﻥ ﻣﺎﺧﻤﯘﺕ ﻗﻪﺷﻘﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺷﯧﺌﯩﺮﻯ ﺋﻪﺳﻪﺭﻟﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺗﺎﻟﻼﻧﻤﺎ"، ﺗﻪﯕﺮﯨﺘﺎﻍ ﺳﺎﺩﺍﻟﯩﺮﻯ" ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻖ ﺷﯧﺌﯩﺮﻻﺭ ﺗﻮﭘﻼﻣﻠﯩﺮﻯ ﻧﻪﺷﯩﺮ ﻗﯩﻠﯩﻨﻐﺎﻥ.

ﭘﯧﺸﻘﻪﺩﻩﻡ ﺷﺎﺋﯩﺮ ﭘﺮﻭﻓﯧﺴﺴﻮﺭ ﺩﻭﻛﺘﯘﺭ ﺳﯘﻟﺘﺎﻥ ﻣﻪﺧﻤﯘﺕ ﻗﻪﺷﻘﯩﺮﻯ 1937 ‏ - ﻳﯩﻠﻰ ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺗﯜﺭﻛﯩﺴﺘﺎﻧﻨﯩﯔ ﻗﻪﺷﻘﻪﺭ ﺷﻪﻫﯩﺮﯨﺪﻩ ﺩﯗﻧﻴﺎﻏﺎ ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ، ﺑﺎﺷﻼﻧﻐﯘﭺ ﻣﻪﻛﺘﻪﭘﻨﻰ ﻗﻪﺷﻘﻪﺭﺩﻩ، ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ ﻣﻪﻛﺘﻪﭘﻨﻰ ﻏﯘﻟﺠﺎ ﺷﻪﻫﯩﺮﯨﺪﻩ ﺗﯜﮔﻪﺗﻜﻪﻥ، 1956 - ﻳﯩﻠﻰ ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺗﯜﺭﻛﯩﺴﺘﺎﻥ ‏‏)ﺷﯩﻨﺠﺎﯓ( ﺋﯘﻧﯩﯟﯦﺮﯨﺴﺘﯩﻨﻰ ﭘﯜﺗﺘﯜﺭﮔﻪﻥ، 1956 - ﻳﯩﻠﺪﯨﻦ 1982 ‏- ﻳﯩﻠﻐﯩﭽﻪ ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺗﯜﺭﻛﯩﺴﺘﺎﻥ ‏‏)ﺷﯩﻨﺠﺎﯓ( ﺋﯘﻧﯩﯟﯦﺮﯨﺴﺘﯩﺪﻩ ﺋﻮﻗﯘﺗﻘﯘﭼﯩﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ. 1982 ‏- ﻳﯩﻠﻰ ﺋﺎﯞﻏﯘﺳﺖ ﺋﯧﻴﯩﺪﺍ ﺋﺎﺋﯩﻠﯩﺴﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﯜﺭﻛﯩﻴﯩﮕﻪ ﻛﯧﻠﯩﭗ ﻳﻪﺭﻟﻪﺷﻜﻪﻥ. 1983 ‏- ﻳﯩﻠﺪﯨﻦ 1994 - ﻳﯩﻠﻐﯩﭽﻪ ﺋﯩﺴﺘﺎﻧﺒﯘﻝ ﺋﯘﻧﯩﯟﯦﺮﺳﯩﺘﯩﺪﺍ، 1994 ‏ - ﻳﯩﻠﺪﯨﻦ 2004 ‏ - ﻳﯩﻠﻐﯩﭽﻪ ﺗﯩﺮﺍﻛﯩﻴﺎ ﺋﯘﻧﯩﯟﯦﺮﺳﯩﺘﯩﺪﺍ ﺋﻮﻗﯘﺗﻘﯘﭼﯩﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ. 2004 ‏ - ﻳﯩﻠﻰ 8‏ - ﺋﺎﻳﺪﺍ ﭘﯧﻨﺴﯩﻴﯩﮕﻪ ﭼﯩﻘﻘﺎﻥ. ﻫﺎﺯﯨﺮ ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺗﯜﺭﻛﯩﺴﺘﺎﻥ ﯞﻩﺧﭙﯩﻨﯩﯔ ﻣﯘﺋﺎﯞﯨﻦ ﺭﻩﺋﯩﺴﻰ ﺑﻮﻟﯘﭖ ﺧﯩﺰﻣﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻛﻪﻟﻤﻪﻛﺘﻪ.

ﺷﺎﺋﯩﺮﻧﯩﯔ ﺗﻪﯕﺮﯨﺘﺎﻍ ﺳﺎﺩﺍﻟﯩﺮﻯ ﻧﺎﻣﻠﯩﻖ ﺷﯧﺌﯩﺮﻯ

ﺗﻪﯕﺮﯨﺘﺎﻍ، ﺋﻪﻱ ﺋﻮﻟﯘﻍ ﺗﺎﻍ، ﺗﯜﯞﺭﯛﻛﯩﻤﯩﺰ ﺳﻪﻥ،
ﺳﻪﻥ ﺑﯩﺰ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﻗﯘﺗﻠﯘﻕ ﻣﺎﻛﺎﻥ ﺑﯚﺷﯜﻛﯩﻤﯩﺰ ﺳﻪﻥ،
ﺗﺎﺭﯨﺨﯩﯖﺪﺍ ﺋﻪﺟﺪﺍﺩﻻﺭﻏﺎ ﺑﺎﺵ ‏- ﭘﺎﻧﺎﻫ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ،
ﺳﻪﻥ ﺑﺎﻏﺮﯨﻤﯩﺰ، ﻗﺎﻥ ﺗﻮﻣﯘﺭ ﯞﻩ ﻳﯜﺭﯨﻜﯩﻤﯩﺰ ﺳﻪﻥ.

ﺳﻪﻥ ﺑﯩﺰﻟﻪﺭﮔﻪ ﻣﯧﻬﺮﻯ ﺩﯦﯖﯩﺰ ﺋﺎﻕ ﭼﺎﭼﻠﯩﻖ ﺋﺎﻧﺎ،
ﺋﺎﺯﻟﯩﻖ ﻗﯩﻼﺭ ﻗﺎﻧﭽﻪ ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﻳﺎﺯﺳﺎﻗﻤﯘ ﺳﺎﯕﺎ،
ﻏﻪﺯﻩﻝ ‏، ﻗﻮﺷﺎﻕ، ﻧﺎﺧﺸﯩﻼﺭﺩﺍ ﺳﯧﻨﻰ ﻛﯜﻳﻠﻪﻳﻤﯩﺰ،
ﻗﻪﻟﺒﯩﻤﯩﺰﺩﯨﻦ ﺟﺎﺭﺍﯕﻠﯩﺘﯩﭗ ﺟﯘﺷﻘﯘﻧﻠﯘﻕ ﺳﺎﺩﺍ.

ﻗﯘﭼﺎﻗﻠﯩﺮﯨﯔ ﻧﯧﻔﯩﺖ، ﻛﯘﻣﯘﺵ ﺋﺎﻟﺘﯘﻧﻐﺎ ﺗﻮﻟﻐﺎﭺ،
ﺗﺎﺭﯨﺨﯩﯖﺪﺍ ﺗﺎﻻﻱ ﻗﯩﺴﻤﻪﺕ ﺋﯚﺗﺘﻰ ﺑﯧﺸﯩﯖﺪﯨﻦ،
ﺑﯘﻻﯕﭽﯩﻨﯩﯔ ﺋﯩﻜﻜﻰ ﻛﯚﺯﻯ ﺳﯧﻨﯩﯖﺪﻩ ﺑﻮﻟﻐﺎﭺ،
ﺳﻪﻝ، ﺗﻮﭘﺎﻧﻼﺭ ﺗﯚﺭﻩﻟﺪﻯ ﻛﯚﭖ ﺋﺎﭼﭽﯩﻖ ﻳﯧﺸﯩﯖﺪﯨﻦ.

ﺳﯧﻨﯩﯔ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺩﻩﺭﻳﺎ ‏ - ﺩﻩﺭﻳﺎ ﻗﺎﻧﻼﺭ ﺗﯚﻛﯜﻟﮕﻪﻥ،
ﺋﯧﺘﻪﻛﻠﯩﺮﯨﯔ ﺟﯘﯕﻐﺎﺭ ﺗﺎﺭﯨﻢ ﺳﯩﺮﻏﺎ ﻛﯚﻣﯜﻟﮕﻪﻥ،
ﺳﯧﻨﯩﯔ ﺑﺎﺗﯘﺭ ﺋﻪﯞﻻﺩﻟﯩﺮﯨﯔ ﻛﯚﺗﯜﺭﮔﻪﻧﺪﻩ ﺗﯘﻍ،
ﺗﺎﺟﺎﯞﯗﺯﭼﻰ ﺋﻪﺟﻨﻪﺑﯩﻴﯩﻨﯩﯔ ﺑﯧﻠﻰ ﭘﯜﻛﯜﻟﮕﻪﻥ.

ﺳﻪﻥ ﺋﺎﻟﻪﻣﺪﻩ ﻗﻪﻫﺮﯨﻤﺎﻧﻠﯩﻖ ﻧﺎﻣﯩﻨﻰ ﺋﺎﻟﻐﺎﻥ،
ﺋﯩﺴﺘﯩﻘﻼﻝ ﯞﻩ ﻫﯚﺭﯨﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺳﺎﺯﯨﻨﻰ ﭼﺎﻟﻐﺎﻥ،
ﻧﺎﺯﯗﮔﯜﻣﻨﻰ ﻗﺎﺗﺘﯩﻖ ﺋﺎﺳﺮﺍﭖ، ﭘﯘﻻﺕ ﻛﯚﻛﺴﯩﯖﻨﻰ،
ﺳﺎﺩﯨﺮ، ﻏﻪﻧﻰ، ﺑﺎﺗﯘﺭﻻﺭﻏﺎ ﺋﻪﻳﻠﯩﮕﻪﻥ ﻗﺎﻟﻘﺎﻥ.

ﺑﯩﺰ ﺑﯘ ﺷﯧﺌﯩﺮﻻﺭ ﺗﻮﭘﻠﯩﻤﻰ ﻫﻪﻗﻘﯩﺪﻩ ﺷﺎﺋﯩﺮ ﺳﯘﻟﺘﺎﻥ ﻣﻪﺧﻤﯘﺕ ﻗﻪﺷﻘﻪﺭﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺳﯚﻫﺒﻪﺕ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺑﺎﺭﺩﯗﻕ.
 
ﻳﯘﻗﯩﺮﯨﺪﯨﻜﻰ ﺋﺎﯞﺍﺯ ﺋﯘﻟﯩﻨﯩﺸﯩﺪﯨﻦ، ﺑﯘ ﻫﻪﻗﺘﯩﻜﻰ ﺳﯚﻫﺒﯩﺘﯩﻤﯩﺰﻧﯩﯔ ﺗﻪﭘﺴﯩﻼﺗﯩﻨﻰ ﺋﺎﯕﻼﻳﺴﯩﺰ.