Jéymis towén fondi: «chén chüengoning siyasiti uyghur diyarida yaman aqiwetlerni peyda qilidu»

Muxbirimiz erkin
2017-09-22
Élxet
Pikir
Hembehr
Print
  • Print
  • Hembehr
  • Pikir
  • Élxet

Amérikidiki «jéymis towén fondi jemiyiti» namliq tetqiqat orni peyshenbe küni bir doklat élan qilip, chén chüengoning uyghur aptonom rayonidiki siyasiti qisqa muddetlik bezi muweppeqiyetlerge érishsimu, emma uzun mezgilde yaman aqiwetlerni peyda qilidighanliqini bildürdi.

Mezkur doklatni adréyan zén we jéymis léybold isimlik ikki tetqiqatchi teyyarlighan. Mezkur doklatta uyghurlar chén chüengoning bixeterlik istératigiyesining eng qattiq bésimigha uchrighan xelq bolsimu, emma buning rayondiki xitay köchmenlirige tesir qilghanliqini we ularning ichkirige köchüp kétishke mejbur boluwatqanliqini bildürgen. Doklatta chén chüengoning uyghur rayonida yolgha qoyghan her xil amanliq tedbirlirini analiz qilip, uning bixeterlik istratégiyesining zadi qanchilik ünüm körsitidighanliqini mulahize qilghan.

Ular, «chén chüengo: béyjingning shinjang we tibettiki xewpsizlik istratégiyesining küchlük adimi» serlewhilik doklatida chén chüengoning siyasiti qisqa muddet ichide muweppeqiyetke érishkendek qilsimu, biraq uning uzun mezgilde 3 zor xewp peyda qilidighanliqini bildürgen. Doklatta qeyt qilishiche, bu xewpning birinchisi iqtisadi xewp bolup, chén chüengoning amanliq tedbirliri emgek küchlirining erkin éqishini cheklep, béyjingning nishanliq yardem programmisining ijra qilishigha we mulazimet xizmitige tosqunluq qilidiken. Ikkinchi xewpi milliy ixtilapni kücheytip, milletler munasiwitini dawamliq jiddiyleshtüridiken.

Anréan zénz we jéymis léybold doklatida, chén chüengoning siyasiti peyda qilidighan 3‏-Xewp, xitay köchmenlirini bu rayondin qéchishqa élip baridiken. Doklatta jenubiy uyghur rayonida yashaydighan bir xitay puqrasining sözini neqil keltürüp, «chén chüengo hazir uyghurlarning qehrimanigha aylandi. Chünki, u xitaylarrni shinjangdin heydewatidu», dégen.

Toluq bet