«ئەتەبەتۇل ھەقايىق» ناملىق ئەسەر تۈركىيەدە يەنە نەشر قىلىندى

ئىختىيارىي مۇخبىرىمىز ئەركىن تارىم
2017-02-09
ئېلخەت
پىكىر
ھەمبەھر
پرىنت
  • پرىنت
  • ھەمبەھر
  • پىكىر
  • ئېلخەت
ئەدىب ئەخمەت بىن مەخمۇت يۈكنەكى يازغان «ئەتەبەتۈل ھەقايىق» ناملىق ئەسەر يېقىندا تۈركىيەدە «ھازىرقى زامان تۈرك تىلى بىلەن ئەتەبەتۇل ھەقايىق-ھەقىقەتنىڭ ئىشىكى» نامى بىلەن نەشر قىلىندى.
ئەدىب ئەخمەت بىن مەخمۇت يۈكنەكى يازغان «ئەتەبەتۈل ھەقايىق» ناملىق ئەسەر يېقىندا تۈركىيەدە «ھازىرقى زامان تۈرك تىلى بىلەن ئەتەبەتۇل ھەقايىق-ھەقىقەتنىڭ ئىشىكى» نامى بىلەن نەشر قىلىندى.
RFA/Erkin Tarim

ئەدىب ئەخمەت بىن مەخمۇت يۈكنەكى يازغان «ئەتەبەتۈل ھەقايىق» ناملىق ئەسەر يېقىندا تۈركىيەدە «ھازىرقى زامان تۈرك تىلى بىلەن ئەتەبەتۇل ھەقايىق-ھەقىقەتنىڭ ئىشىكى» نامى بىلەن نەشر قىلىندى. ئىستانبۇلدىكى ئۆتۈكەن نەشرىياتى تەرىپىدىن نەشر قىلىنغان كىتابنى ياشار چاغبايىر تەييارلىغان بولۇپ، كىتاب ئوقۇرمەنلەر ئاسان چۈشەنسۇن دەپ ئاممىباب تۈركچە بىلەن تەييارلانغان. 71 بەتلىك كىتاب ئۈچ بابتىن تەركىب تاپقان بولۇپ، بىرىنچى باب ھەقىقەتنىڭ ئىشىكى ياكى ھەقىقەتكە كىرىش يەنى ئەتەبەتۇل ھەقايىق ناملىق ئەسەرنىڭ تەرجىمىسىدىن ئىبارەت. ئىككىنچى باب ئەتەبەتۈل ھەقايىق توغرىسىدا دېگەن ماۋزۇدا بولۇپ، بۇنىڭدا ئەتەبەتۈل ھەقايىق ۋە ئۇنىڭ ئاپتورى توغرىسىدا، ئەتەبەتۈل ھەقايىقنىڭ مەنىسى، ئەتەبەتۈل ھەقايىق ناملىق ئەسەرنىڭ مەزمۇنى ۋە ئالاھىدىلىكلىرى ۋە ئەتەبەتۈل ھەقايىق ناملىق ئەسەرنىڭ نۇسخىلىرى قاتارلىقلار توغرىسىدا مەلۇمات بېرىلگەن. ئۈچىنچى بابدا بولسا، ئەتەبەتۈل ھەقايىق ناملىق ئەسەرنىڭ ھەرقايسى نۇسخىلىرىدىن ئۆرنەك بەتلەر بېرىلگەن. كىتابنىڭ ئاخىرىدا مەزكۇر كىتابنى يېزىشتا پايدىلانغان كىتاب ۋە ماقالىلەرنىڭ تىزىملىكىگە ئورۇن بېرىلگەن.

ئەتەبەتۇل ھەقايىق ناملىق كىتابنى ھازىرقى زامان تۈرك تىلىدا نەشرگە تەييارلىغان ياشار چاغبايىر ئەپەندى كىتابنىڭ كىرىش سۆز قىسمىدا كىتاب ھەققىدە مەلۇمات بېرىپ مۇنداق دەپ يازىدۇ: «مەدەنىيەت تارىخىمىزدا بۇندىن مىڭ يىل بۇرۇن ئىلىمنىڭ خاسىيىتى ۋە ئىلىمدىن قانداق پايدىلىنىش توغرىسىدا بەزى يىپ ئۇچلىرى بېرىلگەن. بۇ مەقسەت بىلەن كۆپ ساندا كىتابلار يېزىلغان. بۇ كىتابلاردىن بىرى ئەتەبەتۈل ھەقايىق ناملىق ئەسەردۇر. ئۆتكەن يىلى يەنە ئوخشاش مەقسەت بىلەن يېزىلغان «قۇتاتقۇ بىلىك» ناملىق ئەسەرنى ياش-ئۆسمۈرلەر ئاڭلاپ چۈشىنەلەيدىغان تىل بىلەن نەشرگە تەييارلىغان ئىدىم.

ھازىر «قۇتاتقۇ بىلىك» ناملىق ئەسەردىن يېرىم ئەسىردىن كېيىن يېزىلىپ، قۇتاتقۇ بىلىككە ئوخشاشلا ھۆكۈمدارغا سۇنۇلغان ئەخلاق ۋە نەسىھەت كىتابى «ئەتەبەتۈل ھەقايىق» نى ھازىرقى زامان تۈرك تىلىغا تەرجىمە قىلدىم. ئورىگىنال تېكىستكە سادىق قالغان ھالدا ئەركىن بىر ئۇسلۇب بىلەن تەرجىمە قىلدىم. سۆز-ئىبارىلەرنى سۆزمۈ-سۆز تەرجىمە قىلمىدىم. چۈنكى، بۇ ئەسەر ئىلمىي تەتقىقات ئۈچۈن ئەمەس، ياش-ئۆسمۈرلەرنىڭ ئەتەبەتۈل ھەقايىق بىلەن تونۇشۇشى ئۈچۈن تەييارلاندى. بۇ كىتاب ياش-ئۆسمۈرلەر ئۈچۈن كۆپ پايدىلىق بولىدۇ دەپ ئويلايمەن. كىتابنى ئوقۇغان كىشى ئەتەبەتۈل ھەقايىقنىڭ مەزمۇنى ۋە ئۆزىنى ئۆگەنگەن بولىدۇ.»

ياشار چاغبايىر ئەپەندى بۇ خىل كىتابلاردا ئادەتتە ئالدى بىلەن كىتاب ۋە كىتابنىڭ يازغۇچىسى توغرىسىدا مەلۇمات بېرىلىپ، ئاندىن ئەسەرگە ئورۇن بېرىلىدىغانلىقىنى، ئەمما بۇ كىتابىدا ياشلارنى جەلپ قىلىش ئۈچۈن ئالدى بىلەن ئەسەرنىڭ تەرجىمىسىنى بېرىپ، ئارقىدىن كىتاب ۋە ئاپتور توغرىسىدا مەلۇمات بەرگەنلىكىنى يازغان.

بىز كىتاب ھەققىدە مەلۇمات ئىگىلەش ئۈچۈن ئېگە ئۇنىۋېرسىتېتى تۈرك دۇنياسى تەتقىقات ئىنستىتۇتى ئوقۇتقۇچىسى پروفېسسور دوكتور ئالىمجان ئىنايەت ئەپەندى ۋە تەكلىماكان ئۇيغۇر نەشرىياتى مەسئۇلى جېلىل تۇران ئەپەندىلەر بىلەن سۆھبەت ئېلىپ باردۇق.

پروفېسسور دوكتور ئالىمجان ئىنايەت ئەپەندى ئەتەبەتۈل ھەقايىق ھەققىدە تۈركىيەدە ئېلىپ بېرىلغان تەتقىقاتلارنىڭ 1918-يىلى ئەدىب ئاسىم تەرىپىدىن باشلىتىلغانلىقىنى بايان قىلدى.

ئابدۇجېلىل تۇران ئەپەندى ئەتەبەتۈل ھەقايىق ناملىق ئەسەرنىڭ پروفېسسور دوكتور خەمىت تۆمۈر ۋە تۇرسۇن ئايۇپ تەرىپىدىن 1980-يىلى نەشر قىلىنغانلىقىنى ئوتتۇرىغا قويدى.

پروفېسسور دوكتور ئالىمجان ئىنايەت ئەپەندى ئەتەبەتۈل ھەقايىق ناملىق ئەسەرنىڭ تۈركولوگىيە تەتقىقاتىدىكى ئورنىنىڭ يۇقىرى ئىكەنلىكىنى بايان قىلدى.

جېلىل تۇران ئەپەندى قۇتاتقۇ بىلىك ناملىق ئەسەرنى ئاممىباب تىل بىلەن نەسرىي شەكىلدە نەشر قىلغانلىقىنى، ئەتەبەتۈل ھەقايىق ناملىق ئەسەرنىمۇ تۈركچە يېڭى چىققان ياشار چاغبايىر تەييارلىغان نۇسخىسىدىن پايدىلىنىپ، ئاممىباب تىلدا بالىلارمۇ ئوقۇپ چۈشىنەلەيدىغان قىلىپ نەشر قىلىشنى ئويلاۋاتقانلىقىنى بايان قىلدى.

ئەدىب ئەخمەت بىن مەخمۇت يۈكنەكى يازغان «ئەتەبەتۈل ھەقايىق» ناملىق ئەسەر 1918-يىلىدىن بۈگۈنگىچە كۆپ قېتىم نەشر قىلىنغان بولۇپ، يېقىندىن بېرى بالىلارمۇ چۈشىنەلەيدىغان نەسىر شەكىلدە ئاممىباب تىل بىلەن نەشر قىلىنىشقا باشلىغان.

پىكىرلەر (0)
  • پرىنت
  • ھەمبەھر
  • ئېلخەت
تولۇق بەت