Uyghur dewasining qollighuchisi merhum newzat yalchintashni xatirilesh yighinida uyghurlarning weziyiti anglitildi

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2017-06-21
Élxet
Pikir
Hembehr
Print
  • Print
  • Hembehr
  • Pikir
  • Élxet
Uyghur dewasining qollighuchisi, siyasetchi, ilim adimi newzat yalchintash.
Uyghur dewasining qollighuchisi, siyasetchi, ilim adimi newzat yalchintash.
RFA/Erkin Tarim

18-Iyun küni istanbulda türkiye jumhuriyiti prézidénti rejep tayyip erdoghan bilen sabiq prézidént abdullah gülning uniwérsitét oqutquchisi, uyghurlarning sabiq rehberliridin biri merhum eysa yüsüp aliptékinning yéqin dosti, uyghur dewasini 1950-Yillardin béri qollap kelgen we adalet tereqqiyat partiyesining qurghuchiliridin biri proféssor newzat yalchintashni xatirilesh yighini ötküzüldi.

Yighingha türkiye parlamént reisi ismail qahraman ependi, sabiq ministir ali joshqun ependi we köp sanda karxanichi hem tijaretchiler ishtirak qilghan bolup, uyghur xewer we tetqiqat merkizi mesuli xemit göktürk ependi we bashqa uyghur ziyaliyliri ishtirak qildi. Yighin heqqide melumat igilesh üchün yighinni uyushturghan newzat gökalp ependige téléfon qilghan bolsaqmu soallirimizgha kéyinche jawab bérishni xalaydighanliqini ilgiri sürüp, ret qildi.

Istanbul karxanichilar fondining zalida ötküzülgen «merhum newzat yalchintashni xatirilesh we chüshinish» mawzuluq yighinda merhum newzat yalchintashning uyghur dewasigha qoshqan töhpisi toghrisida söz qilghan xemit göktürk ependi yighin heqqide melumat berdi.

Xemit göktürkning éytishiche, newzat yalchintash ependi 1954 yili eysa yüsüp aliptékin, muhemmet imin bughralar türkiyege kelgende ularni kütüwélip, herdaim ularni qollighan, buni körgen xitay elchixanisi uni yémekke teklip qilip, uni xitaygha teklip qilghan bolsimu ret qilghan. Xemit göktürk ependi uning bu heqtiki eslimiliri heqqide toxtaldi.

Xemit göktürk ependi uyghur dewasining qollighuchisi merhum newzat yalchintashni xatirilesh yighinigha kelgen ismail qahraman ependige uyghurlarning hazirqi éghir weziyiti toghrisida melumat bergenlikini bayan qildi.

Türkiye parlaméntida 8 yil parlamént ezasi wezipisini ötigen newzat yalchintash ependi, uniwérsitétta oquwatqan yilliridin tartip uyghur dewasigha qiziqip, uyghur dewasigha köngül bölgen. Türkiyening ichi we sirtidiki özi qatnashqan yighinlarda uyghur mesilisini kün tertipke élip kelgen. Türkiyediki sherqiy türkistan ammiwi teshkilatlirining paaliyetlirige aktip qatnashqan. 1987-Yili türkiyege oqushqa kelgen tunji qarar oqughuchilardin, doktor perhat tengritaghli ependi, merhum newzat yalchintash ependini yéngi kelgen waqtidin tartip tonuydighanliqini, sherqiy türkistan teshkilatlirining pütün paaliyetlirige qatniship, pütün sorunlarda uyghur mesilisini kün tertipke élip kelgenlikini bayan qildi.

Doktor perhat tengritaghli ependi mezkur yighin jeryanida xemit göktürk ependi newzat yalchintash toghrisidiki xatiriliridin sirt, türk rehberlerge uyghurlarning hazirqi weziyiti toghrisidimu melumat bergenlikini bayan qildi.

Newzat yalchintash 1933-Yili enqerede dunyagha kelgen. Türkiye tijaret we iqtisad fakultétini püttürgendin kéyin, firansiyede magistirliq, londonda doktorluqta oqughan. Istanbul uniwérsitéti iqtisad fakultétida oqutquchi bolup ishligen. 2002-Yilidin 2010-Yilighiche türkiye parlaméntida parlamént ezasi bolup wezipe ötigen. 2016-Yili 7-Ayning 18-Küni istanbulda alemdin ötken.

Toluq bet