«Guentanamodiki uyghurlar: bimenilik tutqunliri» namliq filim teywendiki filim féstiwalida körsitildi

Muxbirimiz irade
2017-09-22
Élxet
Pikir
Hembehr
Print
  • Print
  • Hembehr
  • Pikir
  • Élxet
Teybéy shehiride ötküzülgen «yaylaq medeniyiti féstiwali» din bir körünüsh. 2017-Yili 22-Séntebir, teybéy, teywen.
Teybéy shehiride ötküzülgen «yaylaq medeniyiti féstiwali» din bir körünüsh. 2017-Yili 22-Séntebir, teybéy, teywen.
RFA/Irade

22-Séntebir, yeni jüme küni teywenning teybéy shehiride «yaylaq medeniyiti féstiwali» bashlanghan bolup, féstiwalning bashlinish filimi süpitide «guentanamodiki uyghurlar: bimenilik tutqunliri» namliq höjjetlik filim körsitilgen. Igilinishiche, bu féstiwalgha qatnashturulghan 10 filimning töti uyghurlargha munasiwetlik iken.

Kanada wetendashliqidiki patrishyo hénrikuéz ependining rézhisorluq qilishi bilen ishlengen 90 minutluq höjjetlik filim «guentanamodiki uyghurlar: bimenilik tutqunliri» teywendiki filim féstiwalining bashlinish filimi süpitide qoyulup, körürmenlerning zor qiziqishini qozghidi. Bu filimde guentanamodin albaniyege yerleshtürülgen ababekri qasim, bérmudagha yerleshtürülgen xélil we palawgha yerleshtürülgen exmet qatarliq üch neper uyghurning eslime we bayanliri arqiliq guentanamodiki uyghur tutqunlarning hayati teswirlengen. 

Filimde yene guentanamodiki uyghur tutqunlarning délosigha biwasite arilashqan kishilermu orun alghan bolup, ulargha uzun yil terjimanliq qilghan roshen abbas xanim ene shularning biri. U féstiwalni uyushturghuchi orun bolghan «teywen-Tibet dostluq jemiyiti» ning teklipige binaen teywenge bérip, féstiwalning échilish murasimigha qatnashqan we filimdin kéyinki söhbet yighinida soallargha jawab bergen. Roshen xanim ziyaritimizni qobul qilip, filim qoyulghandin kéyin körürmenler arisida zor tesir peyda qilghanliqini éytti.

Bu filim féstiwaligha teklip bilen qatnashquchilarning biri yaponiye uyghur jemiyitining reisi ilham mexmut ependi bolup, u filim féstiwalining wujudqa chiqish jeryani heqqide toxtaldi. U, «uyghur, tibet, mongghul qatarliq milletler mesilisini teywen xelqige tonushturush we xitay hakimiyitining epti-Beshirisini échip bérish bu qétimqi féstiwalning asasiy meqsiti», dédi. 

Filim féstiwaligha qatnashqan teywenlik edib xong xong échilish murasimida qilghan sözide, guentanamodiki uyghurlargha ait filimni körgendin kéyinki héssiyatini mundaq bayan qildi: «biz lyu shyawboning, li mingjéning délolirini körgen. Emma uyghurlar heqqidiki bu ‹bimenilik tutqunliri' filimini körgendin kéyin ular arisida zich baghlinish barliqini hés qilisiz. Bu filim peqet xitay chong quruqluqini chüshinish üchünla emes belki bir az sanliq milletning qandaq qilip zorawanliq yolini tallashqa mejbur bolghanliqini chüshinishtimu muhim qimmetke ige dep oylaymen.» 

Roshen abbas xanim mezkur höjjetlik filimning uyghurlar hazirqidek térrorluq bilen qariliniwatqan bir sharaitta teywende qoyulushining ularning uyghur mesilisini yenimu chongqurlighan halda chüshinishi üchün ehmiyiti barliqini tekitlidi. 

Melum bolushiche, bu filim féstiwalida yüzlerche filim arisidin tallanghan 10 filim qoyulghan bolup, uning töti uyghurlargha ait iken. Bu filimlarning hemmisi chetellik rézhisorlar teripidin ishlengen we uyghurlarning siyasiy, ijtimaiy mesililiri etrapliq yorutulghan filimlar iken. 

Mezkur filim féstiwaligha qatnashturulghan filimlar teywenning teybéy, teynen, teychong qatarliq 3 shehiride körsitilidighan bolup, féstiwal teywende xéli zor qollashqa érishken. Guentanamodiki uyghurlar heqqide ishlengen bu filim hazirgha qeder kanada, engliye, gollandiye, türkiye, chéxiye qatarliq döletlerdiki filim féstiwallirida qoyulup yuqiri bahagha érishken.

Toluq bet