Italiyede uyghurlar mesilisi anglitildi we erkinlik yürüshi ötküzüldi

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2017-10-23
Élxet
Pikir
Hembehr
Print
  • Print
  • Hembehr
  • Pikir
  • Élxet
D u q muawin reisi omer qanat italiyede otkuzulgen «erkinlik yurushi» namayishida. 2017-Yil 21-Öktebir, italiye.
D u q muawin reisi omer qanat italiyede otkuzulgen «erkinlik yurushi» namayishida. 2017-Yil 21-Öktebir, italiye.
RFA/Ekrem

19-Öktebir bélgiye paytexti biryussélda qurulghan «uyghur dostluq guruppisi» ning murasimidin kéyin, d u q ning muawin reisi ömer qanat bashchiliqidiki bir guruppa wekiller 20-Öktebir küni italiyege yétip kélip, paytext rumdin 40 kilométir yiraqliqtiki kampagnano shehiride doklat bérish yighinigha qatnashti.

«Ézilgen milletlerning bügünki weziyiti» namliq bu yighinni kampagnano shehirining sheher bashliqi don rénzo tanturli ependi teshkilligen bolup, yighingha uyghur, tibet, wénsuilaliqlar, rohénggaliqlar, kurdlar, ermeniyler we iranliqlar teklip qilinghan. Mezkur yighin zorbo dep atalghan égiz tagh baghridiki 1400 yilliq tarixqa ige bir qedimiy chérkawning yighin zaligha orunlashturulghan. Yighingha «sosita libéra», yeni «erkinlik jemiyiti» teshkilati sahipxanliq qilghan. 

Yighinda sheher bashliqi don rénzo ependi söz élip, bu jayning qanche esirlerdin buyan oxshimighan dinlardiki oxshimighan milletlerge xeyrxahliq qilishtek ésil bir enenisi bolghanliqi üchün bu yighinni mushu jaygha orunlashturghanliqini, uyghurlargha oxshash italiyede anche tonulmighan bir milletning awazining mushu égiz tagh baghridin dunyagha tarilidighanliqini eskertip ötti. Andin birinchi bolup d u q ning muawin reisi ömer qanat ependini sözge teklip qildi.

Ömer qanat ependi dunyaning her yéridin kélip bu yerge toplanghan her xil milletlerge uyghurlar nöwette duch kéliwatqan éghir bésimlarni anglatti. U, «sherqiy türkistangha nisbeten xitay dölitining tipik bir saqchi döliti, térror döliti we eskiriy döletke aylanghanliqi» ni misalliri bilen otturigha qoyup ötti. 

Uning sözlirini anglighan bezi italiye ziyaliyliri we hökümet erbabliri söz élip, «21-Esirde bu qeder wehshiylikning mewjut bolup turushi insanliq alimi üchün bir haqaret,» déyishti hemde «italiye herqandaq shekildiki zulumgha süküt qilmasliqi we shérik bolmasliqi kérek, xitayning epti-Beshirisini pütün dunyagha échip tashlishi lazim,» dédi.

D u q ning muawin reisi ömer qanat ependi ziyaritimizni qobul qilghanda, bu yighinda uyghurlar mesilisini etrapliq anglitishning yaxshi bir pursitige érishkenlikini tilgha aldi.

«Ézilgen milletlerning bügünki weziyiti» namliq yighin 2 saet dawamlashqandin kéyin, sheher bashliqi don rénzo ependi yighin qatnashquchiliri sheripige ziyapet berdi.

21-Öktebir chüshtin kéyin saet 16:00-18:00 Arisida, «sosita libéra» teshkilatining teshkillishi, uyghur we tibetlerni öz ichige alghan 10 din artuq milletning ishtirak qilishi, italiyening bezi parlamént ezalirining qatnishishi hemde köpligen saqchi we qoralliq alahide saqchi etritining muhapiziti astida «erkinlik yürüshi» paaliyiti élip bérildi. 

Namayishchilar sheherning merkizidiki bir meydandin «erkinlik yürüshi» üchün yolgha chiqip, watikan meydanighiche 1.8 Kilométir musapini piyade basti. Namayishni kocha qasnaqliridiki minglarche kishi tamasha qildi. Namayish axirlashqandin kéyin, herqaysi milletler wekillirining doklat élan qilish yighini bolup ötti. Bashqa millet wekilliri qatarida d u q ning muawin reisi ömer qanat ependimu söz élip, xitay hakimiyiti teripidin éghir zulumgha uchrawatqan uyghurlarning nöwettiki weziyitidin melumatlar berdi. Bu paaliyetmu ikki saet dawam qildi.

Parlamént ezasi kampano ependi paaliyetni xulasiligende, uyghurlar mesilisining xelqaraliq bir mesile ikenlikini, italiye hökümitining uyghurlar mesilisige arilishishi kéreklikini alahide tekitlidi. Bu chong meydandiki nutuqlarni etraptiki sayahetchiler we italiye puqraliri anglidi.

Toluq bet