Amérika qoshma shtatlirining bashqurushi astidiki guentanamo türmisidin qoyup bérilgendin kéyin 13 ay elsalwadorda turghan 2 uyghur wetensizlik guwahnamisi bilen ötken hepte istanbul atatürk ayropilan istansisigha kelgen.
Seudi erebistanning mekke mukerre we medine munewwere sheherliride, uyghur élining herbir shehirining namida birerdin wexpe bina tépilidu. Bularni ötmüshlerdiki puldar uyghurlar uyghur hajilirining menpeetlinishi üchün sétip élip wexpe qilip qoyghan iken.
Weqe sadir qilghuchi alim ebey maralbéshida sériqbuya weqesi yüz bérip tutqun bashlanghandin kéyin, mezkur meydanning saqchiliri teripidin izdelgen. Alim ebey özini daldigha élish üchün, yéngisarning uchar yéza 7-Kentidiki qéynatisi hashim sidiqning öyige möküngen.
Amérika dölet ishlar ministirliqi yéngi diniy erkinlik doklatida ötken yili xitay hökümitining diniy erkinlikni hörmet qilishi susliship, uyghur we tibetlerning diniy erkinlik weziyiti nacharlashqanliqini körsetti.
Ürümchi sheherlik 1-Awghust polat-Tömür zawuti (bagang) meschitning imami maxmutjan zunun, kochidiki aqqun xitaylar teripidin éghir yarilanduruldi.
Uyghur élining ili teweside yashighan tungganlar uyghur élining yéqinqi ikki esirlik siyasiy tarixi bilen zich munasiwetlik bolup, ular 1944-1949-Yilliridiki milliy inqilabta uyghur, qazaq qatarliq xelqler bilen bir septe turup küresh qilghan idi.
Türkiye bash ministiri rejep tayyip erdoghan 17-May küni amérikining paytexti washingtondiki mayflowér méhmanxanisidiki doklat bérish yighinida muxbirlarning soaligha jawab bergende, ürümchidiki tüzümni qobul qilalmaydighanliqini tekitlidi.
Ötken ayning axiri fransiyining paytexti parizh shehiride chaqirilghan uyghur xanim qizlirini démokratiye we kishilik hoquq bilimliri boyiche terbiyilesh kursigha ottura asiyadin kélip yighingha qatnashqan uyghur xanim qizlarning sani nisbeten köp bolghan.
4-Nöwetlik d u q yaponiye hökümitining, yaponiye parlamént ezalirining qollishi, yaponiyidiki herqaysi siyasiy, ammiwi teshkilatlarning hemkarlishishida, yaponiye uyghur jemiyitining sahibxaniliqida ghelibilik échilghan idi.
Melumki, ötkenki esirning birinchi yérimida ottura asiya we sherqiy türkistanda köpligen tatar ziyaliyliri yashighan. Ular uyghur, özbék, qazaq we bashqimu türkiy xelqler medeniyitining, edebiyatining, maaripining rawajlinishida alahide rol oynidi.