Heqiqiy siyasiy mehbus

Ixtiyariy muxbirimiz abduweli ayup
2017-08-08
Élxet
Pikir
Hembehr
Print
  • Print
  • Hembehr
  • Pikir
  • Élxet
Türmide soraq qiliniwatqan uyghur siyasiy mehbus.
Türmide soraq qiliniwatqan uyghur siyasiy mehbus.
Social Media

Qamaqxana qa'idisi boyiche uxlighanda mehbuslarning béshi, qoli ochuq bolushi kérek iken. Belkim mushu sewebtin bolsa kérek, uxlash aldida kamér bashliqi qara xaltini alduruwetti. Süydük puriqidin bashqa bir hawani, qara rengdin xali bir hayatni qayta köreliginim üchün allahqa shükriler éyttim. Dunyani yéngidin körüwatqandek etrapimgha sep saldim. Mehbuslar yalingach dégüdek méngip yürüshetti. Shu'an ésimge hemme adem bir-birige qariship, qip-yalingach yuyunidighan xitayning ichki ölkiliridiki munchilar keldi. Ularning méni yalingachlap, uyalghinimni mazaq qilishlirini emdi chüshendim. Emma, yalingachliq we yalingachlash xitaygha oyun bolghan bilen, uyghurgha qiyin idi.

Kamérda qizil kiyinip olturghan ikki kishi bar iduq. Biri men, yene biri sichüen teleppuzida sözleydighan bir qatil bolup "ölük" dep chaqirilidiken. Qizil kiyim ölümge höküm qilin'ghanlar bilen siyasiy jinayetchilerge xas iken. Gundipay kechlik san alghanda qatilni chaqirip ölümdin qorqmasliq heqqide bir munche wez éytti. Manga qarap: "yawashliq bilen jinayitini tapshursun! bolmisa put, qolini chétip midirlimas qilip qoyimen" dep kétip qaldi.

Téléwizordin oqutquchilar bayrimigha da'ir xewer chiqiwatatti. Shi jinpingning bayram béghishlimisi oqup ötüldi. Towa, menmu esli qatildinmu qebih körülüp qamaqta xorlinidighan jinayetchi emes, bügün bayrimi tebriklinidighan munberdiki oqutquchi idim.

Güpüldep purap turghan xalaning yénida daslargha su toldurup teyyar turushqa buyruldum. Kim hajet qilip bolsa su töküp mangdurush méning wezipem idi. Mehbuslar yene uyghurlar heqqide paranggha chüshti. Ularning éytishiche, men qamalghan bu kamérgha éghir qatilliq we siyasiy délo sadir qilghanlar qamilidiken. Shu küni xitay mehbuslar qayil bolup tilgha alghan, bir qanche ay burun ölümge höküm qilinip ijra qilin'ghan abduraxman isimlik siyasiy mehbus heqqidiki parang hélimu ésimde.

Abduraxman aqsudin bolup lyudawan qamaqxanisining men yatqan 1-1 nomurluq kamirida ikki yil turuptu. Ikki yilda uning sol qolidiki ishkel putidiki kishen'ge chétiqliq turuptu. U shu halette turupmu kirlik we kiyim-kécheklirini bir qolida da'im pakiz yuyup kiyidiken. Ewritini künde yuyup turidiken. Her amallar bilen da'im yardemge teyyar iken. Chaghanda bir retla bérilgen toxu qorumisidin chiqqan söngekte yingne yasap, bashqa mehbuslarning yirtilghan kiyimlirini yamap, üzülgen tügmilirini qadap bergen iken. Qamaqxanida yingne bérilmeydighan bolup tügmiler üzülüp ketse peqet amal yoq idi. Men abduraxmanning bu charisini bir yil sinap baqqan bolsammu yingne yasashqa muweppeq bolalmidim.

Teptishtin kelgen kadirlar abduraxman'gha bashqilarni pash qilsa, jinayitige iqrar bolsa, töwe qilsa yéniklitip jaza bérishni telep qilidighanliqini dégenmish. Emma abduraxman pash qilish, iqrar qilish we yaki pushayman qilishni ret qiptu. Eger iqrar qildi, dep jakarlinip ölümge höküm qilinmay qalsa néme qilidighanliqi soralghanda, barliq türmilerge ot qoyup, sot we saqchixanilarni köydürüp tashlaydighanliqini deptu.

Ölüm ijra qilinishtin bir kün burun gundipay kirip abduraxmandin bu axirqi kéchide néme yeydighanliqini, néme qilghusi barliqni soraptu.

Abduraxman bir tigh bérilse bedinidiki tüklerni chüshürüp yuyunuwélishni, bir jaynamaz bérilse ikki reket namaz oquwélishni, eger mumkin bolsa ata-anisidin raziliq éliwélishni deptu. Epsus, uning héchbir arzusi orunlanmastin, etisi seherde étish meydanigha élip kétiliptu. Ikki yil qoli, putidiki ishkelge chétiqliq turghachqa öre bolalmay közidin yash chiqip kétiptu. Abduraxman kamérdin ömilep chiqiwétip kamér bashliqi "jyangjun" ge: -sendin nashtida ariyet alghan ikki xalta sütning heqqini manga kirgen puldin tutup qal!-deptu.

"jyangjün" bularni dewétip közige yash élip: "heqiqiy siyasiy mehbus dése abduraxmandek bolsa, xeqning bir tiyinigha xiyanet qilmaydighan rastchil bolsa! ismigha layiq bolidu" dégen idi.

Manga bu gepler deslep tehdittek tuyulghan idi. Lyudawan qamaqxanisigha qara xalta bilen élip kélinishim, ölümge höküm qilin'ghan jinayetchiler arisigha qamilishim, kiripla xorlinishim béshimgha kélidighan bir dehshetning bésharitidek bilin'gen idi. Abduraxmanning kechmishini anglap, qedirdanliri tutulghan qérindashlargha "ensirimenglar, nepret közimizni ema qilmisun, insan bar yerde muhebbet, pezilet bar yerde hörmet bar" dégüm kelgen idi.

Qamaqtin chiqqandin kéyin abduraxmanning kimlikini sürüshtürdüm. Emma, uning ismi we 2011-yildin 2013-yilghiche lyudawan qamaqxanisida qamilip, séntebirdin burun étilghanliqidin bölek héchqandaq uchurni dep bérelmigechke xewer alalmidim.

Pikirler (0)
  • Print
  • Hembehr
  • Élxet
Toluq bet