«Қарғишим» тәгкән оғри

Ихтийарий мухбиримиз абдувәли айуп
2017-10-03
Елхәт
Пикир
Һәмбәһр
Принт
  • Принт
  • Һәмбәһр
  • Пикир
  • Елхәт
Үрүмчи шәһәрлик 1-Түрмә. 2014-Йили 24-Сентәбир, үрүмчи.
Үрүмчи шәһәрлик 1-Түрмә. 2014-Йили 24-Сентәбир, үрүмчи.
RFA

Үрүмчиниң соғуқ бир декабир ахшими иди. Һәр күндикидәк пүтүн әзайим қичишип ухлийалмай туруп кәттим. Бирдәм ишикниң қириға дүмбәмни сувап қашлинип болғандин кейин гүпүлдәп сесиқ пурақ чиқиватқан халада аста йуйундум. Җалақлап титрәп туруп анам тикип бәргән тамбални кийдим. Гәрчә бир достум гундипайға йол меңип бир қур йеңи ич кийим киргүзүп бәргән болсиму, уни шаһ мамут дегән мәһбусқа берип кона тамбални кийип йүрәттим. Тизимдин ешип туридиған бу тамбални башқилар даим мәсхирә қилишатти.

Бундин 38 йил бурун опалда, мушундақ бир соғуқ кечидә, ағриқтин қийнилип, тоңуп ухлийалмиған икәнмән. Анам шу зулмәт кечиси долисидики хурҗунға закилиримни селип, бир қолида мени қучақлап йәнә бир қолида дохтурхана алдидики йолдин от йеқиш үчүн чавар тәргән икән. Бу кечә мән үрүмчидә, йәнә шундақ аччиқ соғуқ, йәнә бир мәрәз кесәл қийнап ухлатмайду.

Анамниң дейишичә, икки йашқа киргичә кесәлдин сақийалмай қучақтин чиқалмиған икәнмән. Кейин сақайдим, әмма чоң болғанчә анамдин узақлап кәттим. Бәлким бу кечә, шу бағри қан анам мени тоңуп қалғанмиду, ағрип қалғанмиду, дәп йәнә ухлийалмиди, бәлким бағриға бесип, чавар терип исситалмайдиған йирақ бир йәрдә болғиним үчүн, 38 йил бурунқи һелиқи зулмәт кечидикидин бәкрәк пучланғанду.

Өктәбирниң оттурилирида йуқтурувалған қичишқақ дора берилмигәч сақаймай үч айдин бери түзүк ухлап бақмиған идим. Пичилип кәткән қолтуқ, теқимлирим вә қашлап йара болуп кәткән әзалирим һәққидә һәптидә бир киридиған «дохтур» ға дедим. Көрсәткили болидиған һәммә йеримни қайси гундипай камериға кирсә ечип көрситип дәрд ейтип болдум. Улар сориған болди-Йу, кари болмиди. Дохтурниң дориси мәһбус нәрим ағрийду десә охшаш, шу үч-Төт хилдин ашмайтти.

Зәһәрдәк соғуқ суда йуйунғандин кейин қичишиқ бир аз бесиққандәк болди. Нөвәтчиликтә турған болуп намаз оқуп дуа қилишқа башлидим. Бу мениң йирақтики анамға вә йүрәк парилиридин җуда болған аниларға қилип берәләйдиған бирдин бир ишим иди. Аллаһқа йалвурдум, балисиниң исми чиқип болғучә йиғиси тешиға чиқип кетидиған муңлуқ анилар үчүн, һеч кимгә туйдурмай үнсиз йаш төкидиған дадилар үчүн узақ-Узақ дуа қилдим. Пәқәт намаз оқуғандила өзүмни қамақтики йеганә уйғур мәһбус әмәс, гүрүлдәп тәкбир ейтиватқан бир җамаәтниң әзасидәк һес қилип хатирҗәм болуп қалаттим.

Туйуқсиз қорсиқимға тәгкән қаттиқ бир тепик билән пүклинипла қалдим. Мән немә болғанни аңқирип болғучә йәнә бир кечилик нөвәтчи келип маңа пәшва атқан оғрини бесиқтурди. Җедәлни камерадин көрүп турған гундипайму пәйда болди. Камер башлиқи өзи бир тәрәп қилидиған болуп гундипайни кәткүзгән болди. Немә болғанни уқалмидим, қулиқимда пәқәт егиз бой туңган оғриниң «мени қарғап тохтимайватиду» дегини йаңрап туратти. Қичишқақ қийниған аз кәлгәндәк бикардин тайақ йигиним еғир келип бир кечә көз йуммудум.

Әтиси әтигәндә камер башлиқи йиғин ачти. Йиғинда туңган оғри җедәлниң сәвәбини маңа артти. У намаз оқуп қарғиғанлиқим үчүн маңа һуҗум қилғанимиш. Това, намазда ағзимниң тохтимай мидирлиши униңға қарғиған болуп туйулупту. Униң ейтишичә, мән йаман гәп вә йаман иш қилмаймишмән, бәш вақит намаз оқуйдикәнмән, шуңа мениң қарғишлирим бәкрәк өтәрмиш. Қарғап кәткиним үчүн тәпкәнмиш мени.

Униң немә дәватқини әмди ениқ болди. Күндүздә у қамақхана тарқатқан самсақни тамбилиға йошуруватқанда көрүп қалған идим. Өзүмни туталмай қақақлап күлүп ташлишим сәвәблик һәммәйлән униң бу сирини көрүп қалған иди. Һәрқанчә амрақ болсиму униң самсақни тамбалға йөгәп сақлап йийиши маңа қизиқарлиқ туйулған иди. Шу сәвәбтин башқиларниң мәсхирисигә қалған ма шийавгаң дәрдини кечидә апту.

Намаз оқуғанлиқимниң билинип қалғинидин бәк қорқтум. Бу сәвәблик җазалинишим ениқ иди. Адәттә намаз оқуғанлиқ байқалса путқа он килолуқ кишән селинип, ишкәлләнгән қол билән пут четип қойулатти. Бу һалда нә әпләп тамақ йегили, нә қамлишип тәрәт қилғили болмайтти.

- Абдувәлиниң намаз оқуғинини қандақ билисән, мән уйғурлар билән йигирмә йилға йеқин ишлидим, әҗәб мән байқимидимғу?- Дәп сориди камер башлиқи, мени «намаз оқуди!», дәп шалини чечиватқан шийав мадин.

- Мән мусулман, бәш вақ намазниң қәрәлини билимән. У күндә бәш қетим һеч кимгә гәп қилмай җимип кетиду, йуйунуштин бурун еғзи бурниға су алиду. Намаз оқуйдиған адәмниң қилидиған иши бу!- Деди, шийав ма өз гепини қуввәтләп.

Камер башлиқи хитай йеңишәһәр райониға муавин секиртар болған киши болуп, камерида мән билән әң көп параңлишатти.

- Бу камерида 18 киши бар. Сән бир адәмниң дегинигә қарап абдувәлини намаз оқуди дәп доклат қилғили болмайду, һеч қайсимиз ундақ дәп саңа гуваһчи болмаймиз, әгәр сән шундақ доклат қилмән десәң мәйлиң, бизму сениң түнүгүн кечә адәм урғиниңни доклат қилимиз, буниңға һәммәйлән гуваһчи, буниң испатини камерадинму тапқили болиду, - Дәпла гәпни кәсти камер башлиқи.

Қарғишим тутқан болса керәк, камер башлиқи шу күни кәчтә шийав мани җазалап семунт пулда йетишқа буйруди. Униң кариваттики орниға мән чиқтим. Қамаққа киргән төт айдин буйан тунҗи қетим муздәк семунттин қутулуп кариватта йатқан шу кечә бәдиним қичишқанниму туймай хатирҗәм ухлап кетиптимән.

Пикирләр (0)
  • Принт
  • Һәмбәһр
  • Елхәт
Толуқ бәт