Bạo động tại Iraq trong ngày hôm nay khiến cho 8 người thiệt mạng. Ngoài ra có 10 nhân viên an ninh bị những tay súng vũ trang bắt cóc đưa đi.

Một quan chức của Bộ Nội Vụ Iraq cho biết những tay súng đột nhập vào nhà của quan chức điều hành khu vực Rashid ở mạn nam thủ đô Baghdad, giết chết một nhân viên canh gác. Sau đó, những kẻ thủ ác tiến sang nhà bên cạnh của một viên chức cảnh sát chỉ huy một đội chống khủng bố, ra tay sát hại bản thân người cảnh sát này cùng vợ và hai con.

Những kẻ vũ trang còn bắn chết vị phụ trách thánh đường Hồi giáo Sunni gần thành phố cảng Barsra.

Gần Ramadi ở phía tây thủ đô Baghdad, lực lượng an ninh nước này cố gắng bắt giữ cháu của một thủ lĩnh bộ tộc có uy thế là Ahmed Abu Risha. Ông này là nhân vật ủng hộ chính cho những người Hồi giáo Sunni biểu tình chống chính phủ tại tỉnh Anbar. Ông này cho rằng có hai thành viên trong bộ tộc vừa bị sát hại.

Những người Hồi giáo Sunni thiểu số tại Iraq biểu tình phản đối chính phủ với cáo buộc đối xử phân biệt đối với họ. Trong đó có việc bắt giữ và cáo buộc người Hồi giáo Sunni dính líu vào hoạt động khủng bố.

Chính quyền Baghdad đã có một số nhượng bộ đối với nhóm Hồi giáo Sunni như thả tù nhân và nâng lương cho những chiến binh chống khủng bố người Sunni.

Có ba công nhân làm việc cho nhà máy sản xuất của hãng Foxconn tại Trung Quốc vừa tự tử.

Tân Hoa Xã và Tổ chức theo dõi tình hình lao động tại Hoa Lục có tên China Labor Watch, trụ sở tại New - York, cho biết như vừa nêu hôm nay.

Theo đó thì cả ba công nhân đã nhảy lầu tự tử và đã chết. Họ là công nhân làm việc tại nhà máy điện tử Foxconn của Đài Loan ở thành phố Trịnh Châu. Một người tự tử hôm thứ ba vừa rồi, một người chết hôm ngày 27 tháng 4 và một người tự tử chết ba ngày trước đó.

Nguyên nhân dẫn đến việc ba công nhân hãng Foxconn vừa nói nhảy lầu tự tử vẫn chưa được rõ.

Foxconn chuyên lắp ráp sản phẩm cho các hãng Apple, Sony, Nokia. Nhiều công nhân làm việc cho Foxconn đã tự tử và tình trạng bất ổn lao động tại Foxconn cũng đã diễn ra từ năm 2010.

Vào năm đó có ít nhất 13 công nhân làm cho Foxconn tại Hoa Lục đã tự tử chết. Nguyên nhân được giới hoạt động công đoàn cho là vì điều kiện làm việc khắc nghiệt.

Mặc dù bác bỏ những cáo giác về điều kiện làm việc khắc nghiệt dẫn đến việc công nhân tự tử, hồi năm 2010, Foxconn cũng đã tăng lương cho công nhân tại các nhà máy của hãng này ở Hoa Lục lên 70%. Song song đó là cải thiện điều kiện làm việc và thực hiện nghiêm túc qui định về độ tuổi lao động thu dụng vào làm việc tại nhà máy.

Foxconn là nhà sản xuất linh kiện điện tử lớn nhất thế giới, thu dụng đến 1 triệu 100 ngàn nhân công tại Hoa Lục.

Cố vấn cao cấp của thủ tướng Nhật Bản đi Bắc Hàn trong chuyến đi gây tranh cãi hôm nay đã trở về nước.

Hãng thông tấn Fiji của Nhật loan tin mà không trích nguồn nói rằng ông Isao Iijima khi trở lại Nhật bản lên tiếng cho biết ông đã nói với các quan chức cao cấp trong chính quyền Bình Nhưỡng là Tokyo muốn tất cả những công dân Nhật bị phía Bắc Hàn bắt cóc hồi hai thập niên 70 và 80 cần phải được trả ngay về lại Nhật.

Trong tường trình trực tiếp với Bộ trưởng Nội các Yoshihide Suga, ông Isao IIjima nói rằng ông đưa ra yêu cầu với Bình Nhưỡng là phải bạch hóa về tình hình bắt cóc công dân Nhật đó và đưa ra những người chịu trách nhiệm.

Chuyến đi của cố vấn cao cấp Isao Iijima của thủ tướng Nhật Bản sang Bắc hàn bị phía Hàn Quốc cho là không có thể giúp gì cho nổ lực hình thành nên một mặt trận đoàn kết nhằm đối phó với Bắc Hàn hiện nay.

Phía Hoa Kỳ thì bày tỏ ngạc nhiên về chuyến đi và yêu cầu Nhật bản chia xẻ thông tin về hoạt động đó.

Đích thân thủ tướng Shinzo Abe thì từ chối đưa ra bất cứ bình luận gì về chuyến đi Bắc Hàn của vị cố vấn cao cấp của ông là ông Isao Iijima.

Truyền thông Bắc Hàn trong tuần này đưa ra hình ảnh về cuộc gặp giữa ông Kim Yong-Nam, chủ tịch Đoàn Chủ tịch Hội nghị Nhân dân tối cao Bắc Hàn với ông Isao Iijima.

Bắc Hàn hôm nay cho bắn ba tên lửa tầm ngắn ra vùng biển phía đông nước này.

Phát ngôn nhân Bộ Quốc Phòng Hàn Quốc, Kim Min-soek nói rõ là hai tên lửa được Bắc Hàn bắn đi vào buổi sáng và một được bắn vào buổi chiều.

Theo người phát ngôn của Bộ Quốc phòng Hàn Quốc thì không rõ ý đồ của phía bắc khi cho bắn ba tên lửa tầm ngắn trong ngày hôm nay; và Bộ này đang theo dõi sát tình hình liệu Bắc hàn có tiến hành những hành động khiêu khích với miền nam hay không.

Lực lượng của Hàn Quốc và Hoa Kỳ tại đó trong những tuần gần đây được tăng cường báo động về khả năng một cuộc thử nghiệm tên lửa tầm trung.

Bắc hàn thường cho bắn thử những tên lửa như thế, tuy nhiên hoạt động trong ngày hôm nay diễn ra vào lúc đang có những hoạt động ngoại giao nhằm giúp giảm căng thẳng tại bán đảo Triều Tiên.

Khi Bắc Hàn tiến hành vụ thử nghiệm hạt nhân thứ ba hồi tháng hai, thì Liên Hiệp Quốc đã có thêm những biện pháp trừng phạt đối với Bình Nhưỡng.

Bắc Hàn vẫn tiếp tục đe dọa sẽ tấn công hạt nhân nhắm vào Hàn Quốc và Hoa Kỳ nhằm đáp trả những đợt tập trận thường niên giữa hai đồng minh này mà mới vừa kết thúc hồi cuối tháng tư vừa qua.

Hồi tháng ba, Bắc Hàn phóng hai tên lửa được cho là loại KN-02 mà giới chuyên gia cho rằng có thể Bình Nhưỡng đang muốn tăng cường tầm bắn và độ chính xác của các loại vũ khí của nước này.

Tuy nhiên gần đây, Bắc hàn cho dời hai dàn phóng tên lửa tầm trung Musudan mà được nói có khả năng bắn đến tận đảo Guam của Hoa Kỳ.

Philippines hôm nay lên tiếng bác bỏ cáo buộc từ phía Đài Loan cho rằng lực lượng tuần duyên của chính quyền Manila đã cố ý sát hại người ngư dân Đài Loan hồi ngày 9 tháng 5 vừa qua.

Bộ trưởng tư pháp Philippines Leila de Lima và phát ngôn nhân Ricky Carandang của tổng thống Benigno Aquino cùng lên tiếng bác bỏ cáo buộc từ phía Đài Loan như vừa nêu.

Theo phát ngôn nhân Ricky Carandang thì hiện đang tiến hành điều tra vì thể bất cứ những tuyên bố sớm nào nhằm gây rối thêm cho vấn đề cũng như tạo nên những phản ứng về mặt tình cảm đều cần nên tránh.

Trong một thông cáo của bộ tư pháp Philippines, thì bộ trưởng Leila de Lima kêu gọi mọi người tránh đưa ra những tuyên bố có thể gây hoặc làm trầm trọng thêm căng thẳng giữa hai phía.

Cơ quan điều tra của Đài Loan cho rằng lực lượng tuần duyên của Philippines cố ý bắn chết người. Viên chức đứng đầu nhóm điều tra vụ việc, ông Chen Wen-chi, tuyên bố trong cuộc họp báo tại Manila rằng kết hợp tất cả những bằng chứng thì thấy rõ là lực lượng tuần duyên Philippines đã cố tình xả súng vào thành viên đội tàu Quảng Đại Hưng 28. Điều đó chứng tỏ sự cố sát.

Viên chức đứng đầu nhóm điều tra của phía Đài Loan cho rằng hầu hết những đạn bắn đều trúng vào buồng lái nơi mà đội tàu núp ở đó.

Phía Philippines cho rằng chiếc tàu Quảng Đại Hưng 28 đã xâm nhập vào vùng lãnh hải của Philippines, trong khi đó Đài Loan thì cho rằng chiếc tàu chỉ ở trong khu vực đặc quyền kinh tế 200 hải lý mà thôi.

Thêm hai người trẻ Việt Nam bị tuyên án tù nặng nề vì lên tiếng cổ võ cho tự do dân chủ cũng như phản đối các hành động xâm lấn của Trung Quốc.

Nhân quyền

Kính thưa quý khán thính giả, trong phiên xử kéo dài chưa đầy một ngày, hôm thứ Năm 16 tháng 5, tò án nhân dân tỉnh Long An đã tuyên phạt 6 năm tù đối với nữ sinh viên Nguyễn Phương Uyên, và 10 năm tù đối với sinh viên Đinh Nguyên Kha, về tội “tuyên truyền chống phá nhà nước”.

Ngay sau khi tòa tuyên án, gia đình của cả hai sinh viên cũng như các luật sư bào chữa đều lên tiếng phản đối, cho rằng đây là những bản án sai trái, không đưa trên những qui định căn bản của pháp lý.

Trả lời Gia Minh của Đài Á Châu Tự Do, luật sư Hà Huy Sơn cho biết:

“Quá trình tố tụng có những điều sai. Sai cơ bản là theo luật Việt Nam những chứng cứ không được xuất trình tại tòa để xem xét. Các thân chủ chỉ phản đối Trung Quốc xâm phạm lãnh thổ, biển đảo Việt Nam; chứ Uyên - Kha không chống Nhà nước.”

Về phần gia đình, Ông Linh, cha của Phương Uyên bày tỏ với phóng viên An Nhiên của đài chúng tôi:

“Bản án mình thấy người ta cáo buộc em như vậy là không đúng về quyền con người, về nhân quyền và tự do phát biểu ý kiến của mình thì bị kết vào tội tuyên truyền chống phá nhà nước”.

Bà Liên, mẹ của Đinh Nguyên Kha thì nói rằng con bà đã hành động theo đúng với hiến pháp và pháp luật Việt Nam, vì vậy những cáo buộc của tòa án là không có cơ sở:

“Bản án đã sai hoàn toàn, con tôi nó không chống đảng cộng sản mà chống tham nhũng, tôi đâu có thấy nó chống nhà nước này, chống nhân dân này đâu, tôi thấy trong hiến pháp cũng đâu có điều luật nào kết tội nó như vậy đâu”.

Cũng như nhiều phiên tòa xử các nhà bất đồng chính kiến khác tại Việt Nam, phiên xử hai sinh viên Phương Uyên và Nguyên Kha đã thu hút sự chú ý của rất nhiều bạn trẻ trong nước. Nhiều người đã tìm cách tập trung trước tòa án để ủng hộ tinh thần cho hai sinh viên này nhưng đều bị công an ngăn cản, xua đuổi.

Quá trình tố tụng có những điều sai. Các thân chủ chỉ phản đối Trung Quốc xâm phạm lãnh thổ, biển đảo Việt Nam; chứ Uyên - Kha không chống Nhà nước.
-LS Hà Huy Sơn

Xin nhắc lại, cô Nguyễn Phương Uyên, sinh viên trường Đại học công nghiệp thực phẩm Sài Gòn và anh Đinh Nguyên Kha, sinh viên Đại học Kinh tế Long An, bị công an bắt giữ hồi cuối năm ngoái sau khi phân phát truyền đơn chỉ trích các chính sách của đảng và Nhà nước về vấn đề tôn giáo, đất đai cũng như đường lối giải quyết những tranh chấp giữa Việt Nam và Trung Quốc về hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Một ngày trước khi tòa án Long An mở phiên xử hai sinh viên này, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền Human Rights Watch trụ sở tại New York đã ra văn bản kêu gọi chính quyền Việt Nam hãy hủy bỏ cáo trạng và trả tự do cho hai sinh viên Nguyễn Phương Uyên và Đinh Nguyên Kha. Theo lập luận của Human Rights Watch “việc đưa ra tòa xét xử các công dân vì tội phân phát truyền đơn chỉ trích chính quyền là một điều hết sức kỳ quặc và vô lý”.

Kinh tế - Môi  trường

Về kinh tế, Việt Nam Tuần Qua chứng kiến thêm nhiều dấu hiệu kém vui của nền kinh tế Việt Nam.

Tiếp sau khi việc Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế IMF loan báo hạ giảm mức dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam, là một loạt các thông tin cho rằng nếu muốn thoát ra khỏi tình trạng khó khăn hiện nay, Việt Nam cần phải chấp nhận nhiều biện pháp cải tổ sau rộng để vực dậy nền kinh tế quốc gia.

Báo chí trong nước đầu tuần này trích dẫn báo cáo của Ủy ban kinh tế của Quốc hội cho biết, tăng trưởng kinh tế năm nay sẽ rất khó khăn với những dấu hiệu chỉ báo tình trạng suy giảm đang rõ nét hơn.

Chủ tịch Ủy ban Kinh tế Nguyễn Văn Giàu cho rằng, tăng trưởng kinh tế Việt Nam đang có xu hướng giảm dần, bộc lộ những hạn chế sâu sắc về sự phụ thuộc vào vốn đầu tư nước ngoài.

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch - đầu tư Bùi Quang Vinh cũng có nhận định tương tự khi cho rằng: “Hiện nay việc làm và thu nhập của người lao động giảm sút, hoạt động sản xuất kinh doanh gặp khó khăn, nhiều doanh nghiệp phải thu hẹp sản xuất, hoặc giải thể, phá sản, hàng tồn kho vẫn ở mức cao.”

Trong khi đó, ông Nguyễn Xuân Cường, phó trưởng Ban Kinh tế trung ương thì bày tỏ lo ngại rằng: “Tình hình đúng là hết sức đáng lo ngại, tăng trưởng sản xuất giảm ở nhiều lĩnh vực, hàng chục nghìn doanh nghiệp phá sản, hàng loạt doanh nghiệp báo lỗ. Điều đó cho thấy sự phục hồi của nền kinh tế khó khăn hơn bao giờ hết”.

Và có lẽ, tình trạng bi quan của kinh tế Việt Nam được phản ánh khá đầy đủ qua câu nói ngắn gọn nhưng hàm chứa nhiều ý nghĩa của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng. Ông nhấn mạnh trước các đại biểu: “Tôi không nói là vô cùng bi đát  mà là chưa đạt đến mức có thể phấn đấu được.”

Tập đoàn Công nghiệp Cao su VN vận chuyển gỗ ở Campuchia. Courtesy Global Witness.

Cũng trong lĩnh vực kinh tế, sự kiện tổ chức bảo vệ môi trường Global Witness công bố phúc trình cáo buộc các công ty Việt Nam tàn phá môi trường cửa hai nước láng giềng Lào và Capuchia, đang tạo ra các phản ứng tiêu cực trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Ngay trong những ngày đầu tuần này, chỉ số chứng khoán của Hoàng Anh Gia Lai liên tục rớt giá khiến nhiều nhà đầu tư lo ngại về phản ứng đây chuyền của sự việc.

Theo phúc trình của Global Witness, hai tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai (HAGL) và Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (VFG), đã thông đồng với chính quyền Lào và Campuchia để phá rừng trồng cao su, bất chấp môi trường sống bị hủy hoại nặng nề.

Trả lời Gia Minh của Đài Á Châu Tự Do, Bà Megan MacInnes, tác giả của báo cáo cho biết:

“Vấn đề các nông trường trồng cao su tại hai nước này đang là một vấn đề ngày càng gia tăng, xét về phương diện thu hồi đất, cuộc sống người dân và tình trạng phá rừng. Chúng tôi phát  hiện ra Việt Nam là nhà đầu tư lớn về cao su tại cả hai nước Kampuchia và Lào, và những công ty thuộc tập đoàn HAGL và VRG là những đơn vị có vai trò đáng kể.”

Tôi cho rằng cái báo cáo này nếu mà sâu xa thì nó rất quái ác rất thâm hiểm. Nó làm cho công ty có thể sụp đổ, mà sụp đổ cũng có nghĩa vài chục ngàn lao động cũng chết theo.
-Ông Đoàn Nguyên Đức

Về phần mình, Hoàng Anh Gia Lai đã nhanh chóng lên tiếng bác bỏ các cáo buộc của Global Witness. Trả lời Mặc Lâm, ông Đoàn Nguyên Đức, chủ tịch tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai khẳng định:

“HAGL không làm gì sai trái như họ nói mà HAGL đang làm những điều rất tốt cho xã hội. Nơi đó không đủ gạo ăn bây giời họ có nơi ở có gạo ăn đủ có TV có xe máy, nói tóm lại họ thay đổi cuộc sống gần như 100%.”

Ông Đoàn Nguyên Đức còn cho rằng sự ác ý của Global Witness có thể làm cho tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai bị sụp đổ. Ông nói:

“Tôi cho rằng cái báo cáo này nếu mà sâu xa thì nó rất quái ác rất thâm hiểm. Nó làm cho công ty có thể sụp đổ, mà sụp đổ cũng có nghĩa vài chục ngàn lao động cũng chết theo”.

Thưa quý khán thính giả, những lo lắng của ông Đoàn Nguyên Đức được phản ánh khá rõ nét qua những số liệu được niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Sáng thứ Ba 14 tháng 5, cổ phiếu của HAGL mất 1.400 đồng trên mỗi cổ phiếu, khiến cho tài sản của ông Đoàn Nguyên Đức mất đi hơn 400 tỷ đồng chỉ trong vòng một này; và tất nhiên điều này sẽ kéo theo những hệ lụy khác đối với tương  lai của Hoàng Anh Gia Lai?

Việt Nam Tuần Qua và Diễm Thi xin kính chào tạm biệt và hẹn gặp lại quý khán thính giả vào tuần sau!

Mới đây, thanh tra chính phủ thông báo đã có kết luận thanh tra về việc quản lý sử dụng đất đai của dự án trường bắn quốc gia TB 1 ở tỉnh Bắc Giang, kiến nghị thu hồi hàng tỷ đồng về cho nhà nước. Vậy hàng trăm hộ người dân tộc Nùng đã theo đuổi vụ kiện đất đai liên quan đến trường bắn này từ hơn 6 năm nay đã nhận được gì từ kết luận của thanh tra?

Dân không được biết

Sau khi có thông báo trên báo chí về kết luận thanh tra quý 1 của thanh tra chính phủ, từ nhiều ngày nay, hàng trăm hộ dân xã Kim Sơn, huyện Lục Ngạn liên tục lên văn phòng thanh tra chính phủ ở Hà Nội để chờ đợi kết quả quyết định thanh tra mới đây về vụ kiện đất đai đã kéo dài từ nhiều năm liên quan đến trường bắn quốc gia TB 1 Bắc Giang. Tuy nhiên, câu trả lời duy nhất mà họ nhận được cũng không khác gì với những câu trả lời mà họ đã nghe từ năm 2007 trở lại đây.

Một người dân giấu tên bức xúc lên tiếng:

“Vừa rồi lên trên đấy, lên thanh tra thì thanh tra bảo là có công văn về tỉnh mà mình không lên tỉnh thì cứ chờ thôi. Mình không chờ thì lên tỉnh hỏi, không lên thì cứ chờ thôi. Dân cụ thể không biết thế nào. Chờ thì không biết bao lâu.”

Hôm 16 tháng 4, trong một cuộc họp báo định kỳ quý 1 năm 2013 của thanh tra chính phủ tại Hà Nội, đại diện của thanh tra chính phủ cho biết trong quý 1 năm 2013, thanh tra chính phủ đã ban hành kết luận 3 cuộc thanh tra về quản lý sử dụng đất đai, trong đó có 3 vụ việc của trường bắn TB 1 Bắc Giang. Thanh tra chính phủ kiến nghị thu hồi về ngân sách nhà nước 682 tỷ đồng, kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý số tiền trên 134 tỷ đồng, chuyển cơ quan điều tra 3 vụ việc thuộc dự án trường bắn TB1 Bắc Giang.

Bao giờ tôi được pháp của cấp trên, họ chuyển cái bản đó thì tôi mới công bố cho đồng bào. Bây giờ mình chưa biết đến bao giờ.
-Ông Nguyễn Hồng Điệp

Để biết thêm thông tin cụ thể từ phía thanh tra chính phủ, chúng tôi liên hệ với thanh tra tiếp dân Nguyễn Hồng Điệp, người đã từng nhiều lần làm việc với các hộ dân ở xã Kim Sơn, huyện Lục Ngạn, Tỉnh Bắc Giang. Ông Điệp cho biết:

“Cái đấy thanh tra chính phủ đã kết luận rồi nhưng phải chờ ý kiến của Thủ tướng thì sẽ công khai…. Đợt trước, người dân có điện hỏi tôi nhưng chưa công bố còn nếu công bố thì tôi sẽ cho bà con biết.”

Khi được hỏi bao giờ có thể công bố kết luận thanh tra? Ông Điệp nói:

“Bao giờ tôi được pháp của cấp trên, họ chuyển cái bản đó thì tôi mới công bố cho đồng bào. Bây giờ mình chưa biết đến bao giờ, chắc cũng phải công bố nhưng còn thời gian thì tôi không biết đến bao giờ.”

Đền bù không thỏa đáng

Dự án trường bắn quốc gia TB 1 được bắt đầu vào năm 2003 trên địa bàn hai tỉnh Lạng Sơn và Bắc Giang. Để lấy đất cho dự án, gần 3.000 hộ dân thuộc 13 xã của hai tỉnh đã phải di dời trong nhiều đợt từ năm 2003 đến 2010. Phần đông những người dân bị dời là dân tộc Nùng và Dao.

Phần đông các hộ gia đình ở đây đều trồng vải để lấy thu nhập bên cạnh các hoa màu khác. Khi bị di dời, họ được nhận tiền đền bù theo khẩu và cây bị mất. Tuy nhiên nhiều hộ dân bị di dời cho rằng họ đã không nhận được đền bù thỏa đáng. Người dân giấu tên cho biết tiếp:

Người dân huyện Lục Ngạn, Bắc Giang, ảnh chụp trước đây. File photo.

“Từ năm 2003, người Kinh tiền khẩu được 15 triệu đồng, còn tiền vải đường kính từ 20 đến 22 cm được 1 triệu 200 ngàn đồng. Lúc đó vải là 1.000 hay 1.500 đồng một kg. Nhưng đến năm 2006 thì vải lên đến 6.000 đồng, 7.000 đồng một cân, nhưng đường kính 20 đến 22 cm mà dân em được có 371.000 đồng, còn tiền khẩu là 15 triệu đồng. Theo công văn của Phó Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ký vào tháng 12 năm 2004 thì mỗi khẩu là 26 triệu đồng rồi.”

Những người dân tộc nhận tiền khẩu và đền bù cây để chuyển đến nơi ở mới với hứa hẹn từ dự án là họ sẽ có đủ tiền để mua đất canh tác làm ăn bình thường, thậm chí còn tốt hơn. Nhưng thực tế lại khác hẳn. Người dân giấu tên cho biết tiếp:

“Trước thì bảo dân đi thì mức sống cao hơn thì dân đi, nhưng dân vừa đi, vừa làm nhà xong đã hết 40 triệu đồng, có người phải bán đất cũ đi… không như chính quyền nói, dân vừa đi đã thiếu mấy chục triệu làm nhà, làm xong thì nợ, lúc đó dân rất đói, vừa đi chưa ổn định mà đã nợ mấy chục triệu rồi.”

Theo người dân này thì, dự án đã lừa dân, giảm tiền bồi thường cho dân:

“Kiểu như thế thì dự án thấy dân tộc thiếu hiểu biết nên mới giảm xuống như thế. Giảm như thế thì dân vừa đi xong làm nhà 30 40 triệu thì thiếu nợ giờ trả chưa xong. Giờ thì toàn đi làm thuê, ruộng không lấy được, dân đói, rất khó khăn.”

Bản thân người dân giấu tên cũng bị thu hồi khoảng 10 hecta đất (khoảng 270 sào) cho trường bắn và bị mất khoảng 500 cây vải. Dọn về nơi mới, gia đình ông chỉ đủ tiền mau được 5 sào đất, trong đó có 1 sào đất ở và 4 sào vườn, chỉ đủ trồng 40 cây vải. Ông không có đủ tiền để xây nhà nên cả gia đình 4 người phải ở một căn nhà tạm của chủ cũ để lại.

Bị tù vì đòi đất

Không như chính quyền nói, dân vừa đi đã thiếu mấy chục triệu làm nhà, làm xong thì nợ, lúc đó dân rất đói, vừa đi chưa ổn định mà đã nợ mấy chục triệu rồi.
-Một người dân

Chính vì khó khăn mà từ năm 2007, người dân hai huyện Lục Ngạn và Sơn Động thuộc tỉnh Bắc Giang đã nhiều lần tìm đến cơ quan thanh tra chính phủ để khiếu kiện về tiền bù đất đai và cây trồng. Ngày 27 tháng 10 năm 2010, Phó Thủ tướng thường trực Nguyễn Sinh Hùng quyết định giao Bộ Tài nguyên Môi trường, kết hợp với Bộ tài chính và Bộ Quốc phòng xem xét giải quyết, và ủy ban tỉnh Bắc Giang phải báo cáo trước ngày 15 tháng 11 năm 2010. Đến ngày 6 tháng 1 năm 2011, ông Nguyễn Sinh Hùng lại có công văn yêu cầu tỉnh Bắc Giang phải thực hiện đúng quyết định ký ngày 6 tháng 12 năm 2004 của Phó Thủ tướng về mức đền bù cho dân và giao Bộ Quốc phòng kết hợp giải quyết. Tuy nhiên đến tận tháng 4 năm 2011, người dân vẫn không nhận được câu trả lời rõ ràng từ chính quyền địa phương.

Không có đất canh tác, công ăn việc làm không đủ, đói ăn, không có câu trả lời từ chính quyền địa phương, từ khoảng giữa tháng 4 năm 2011, hàng trăm hộ dân thuộc xã Kim Sơn, Phong Minh và Phong Vân đã tự động quay lại vùng đất cũ canh tác. Việc này đã dẫn đến vụ đụng độ đẫm máu xảy ra vào ngày 11 tháng 8 cùng năm giữa khoảng 1000 công an cơ động, dân phòng và bộ đội với khoảng hơn 1000 người dân. Vụ đụng độ đã khiến hơn 20 người bị thương, chủ yếu là công an cơ động.

Sau vụ cưỡng chế, đã có khoảng 35 người dân huyện Lục Ngạn bị bắt và bị xử tù từ 12 đến 54 tháng tù giam vì tội gây rối trật tự công cộng.

Đùn đẩy trách nhiệm?

10  năm đã trôi qua kể từ khi dự án trường bắn TB1 bắt đầu, gần 600 hộ dân thuộc xã Kim Sơn vẫn tiếp tục tới gõ cửa thanh tra chính phủ và thanh tra quốc phòng để tìm câu trả lời cho những thắc mắc của họ. Tuy nhiên những thông tin mà họ nhận được vẫn rất chung chung. Lý do tại sao người dân không nhận được câu trả lời cũng có thể phần nào được giải thích trong trả lời của ông Nguyễn Văn Tám, giám đốc dự án di dân trường bắn TB 1 hồi giữa năm 2012 với đài Á châu Tự do:

“Theo kết luận của Thủ tướng chính phủ và văn phòng chính phủ vừa rồi thì dự án TB 1 là rất nhạy cảm. Có hai công văn liền, một của Phó Thủ tướng và của văn phòng chính phủ là thanh tra chính phủ đã thanh tra 5 tháng rồi trong khi chờ kết luận của thanh tra chính phủ thì không đăng tin và không cung cấp số liệu.”

Mới đây, chúng tôi liên hệ với ông Bùi Văn Hải, Chủ tịch tỉnh Bắc Giang để tìm hiểu thêm về quyết định mới của thanh tra chính phủ được cho là đã gửi về tỉnh, thì nhận được câu trả lời ngắn gọn:

“Cái này trách nhiệm thông báo là do thanh tra trung ương, Đối với người dân, những câu trả lời này đã khiến họ thất vọng.”

Một người dân giấu tên cho biết.

“Đi đòi từ 2007 đến giờ mà cứ đùn đẩy hết từ trung ương về tỉnh, tỉnh về huyện rồi lại lên trung ương, cứ đùn đẩy thế này thì không biết bao giờ mới giải quyết cái này?”

Mới đây, thanh tra chính phủ thông báo đã có kết luận thanh tra về việc quản lý sử dụng đất đai của dự án trường bắn quốc gia TB 1 ở tỉnh Bắc Giang, kiến nghị thu hồi hàng tỷ đồng về cho nhà nước. Vậy hàng trăm hộ người dân tộc Nùng đã theo đuổi vụ kiện đất đai liên quan đến trường bắn này từ hơn 6 năm nay đã nhận được gì từ kết luận của thanh tra?

Dân không được biết

Sau khi có thông báo trên báo chí về kết luận thanh tra quý 1 của thanh tra chính phủ, từ nhiều ngày nay, hàng trăm hộ dân xã Kim Sơn, huyện Lục Ngạn liên tục lên văn phòng thanh tra chính phủ ở Hà Nội để chờ đợi kết quả quyết định thanh tra mới đây về vụ kiện đất đai đã kéo dài từ nhiều năm liên quan đến trường bắn quốc gia TB 1 Bắc Giang. Tuy nhiên, câu trả lời duy nhất mà họ nhận được cũng không khác gì với những câu trả lời mà họ đã nghe từ năm 2007 trở lại đây.

Một người dân giấu tên bức xúc lên tiếng:

“Vừa rồi lên trên đấy, lên thanh tra thì thanh tra bảo là có công văn về tỉnh mà mình không lên tỉnh thì cứ chờ thôi. Mình không chờ thì lên tỉnh hỏi, không lên thì cứ chờ thôi. Dân cụ thể không biết thế nào. Chờ thì không biết bao lâu.”

Hôm 16 tháng 4, trong một cuộc họp báo định kỳ quý 1 năm 2013 của thanh tra chính phủ tại Hà Nội, đại diện của thanh tra chính phủ cho biết trong quý 1 năm 2013, thanh tra chính phủ đã ban hành kết luận 3 cuộc thanh tra về quản lý sử dụng đất đai, trong đó có 3 vụ việc của trường bắn TB 1 Bắc Giang. Thanh tra chính phủ kiến nghị thu hồi về ngân sách nhà nước 682 tỷ đồng, kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý số tiền trên 134 tỷ đồng, chuyển cơ quan điều tra 3 vụ việc thuộc dự án trường bắn TB1 Bắc Giang.

Bao giờ tôi được pháp của cấp trên, họ chuyển cái bản đó thì tôi mới công bố cho đồng bào. Bây giờ mình chưa biết đến bao giờ.
-Ông Nguyễn Hồng Điệp

Để biết thêm thông tin cụ thể từ phía thanh tra chính phủ, chúng tôi liên hệ với thanh tra tiếp dân Nguyễn Hồng Điệp, người đã từng nhiều lần làm việc với các hộ dân ở xã Kim Sơn, huyện Lục Ngạn, Tỉnh Bắc Giang. Ông Điệp cho biết:

“Cái đấy thanh tra chính phủ đã kết luận rồi nhưng phải chờ ý kiến của Thủ tướng thì sẽ công khai…. Đợt trước, người dân có điện hỏi tôi nhưng chưa công bố còn nếu công bố thì tôi sẽ cho bà con biết.”

Khi được hỏi bao giờ có thể công bố kết luận thanh tra? Ông Điệp nói:

“Bao giờ tôi được pháp của cấp trên, họ chuyển cái bản đó thì tôi mới công bố cho đồng bào. Bây giờ mình chưa biết đến bao giờ, chắc cũng phải công bố nhưng còn thời gian thì tôi không biết đến bao giờ.”

Đền bù không thỏa đáng

Dự án trường bắn quốc gia TB 1 được bắt đầu vào năm 2003 trên địa bàn hai tỉnh Lạng Sơn và Bắc Giang. Để lấy đất cho dự án, gần 3.000 hộ dân thuộc 13 xã của hai tỉnh đã phải di dời trong nhiều đợt từ năm 2003 đến 2010. Phần đông những người dân bị dời là dân tộc Nùng và Dao.

Phần đông các hộ gia đình ở đây đều trồng vải để lấy thu nhập bên cạnh các hoa màu khác. Khi bị di dời, họ được nhận tiền đền bù theo khẩu và cây bị mất. Tuy nhiên nhiều hộ dân bị di dời cho rằng họ đã không nhận được đền bù thỏa đáng. Người dân giấu tên cho biết tiếp:

Người dân huyện Lục Ngạn, Bắc Giang, ảnh chụp trước đây. File photo.

“Từ năm 2003, người Kinh tiền khẩu được 15 triệu đồng, còn tiền vải đường kính từ 20 đến 22 cm được 1 triệu 200 ngàn đồng. Lúc đó vải là 1.000 hay 1.500 đồng một kg. Nhưng đến năm 2006 thì vải lên đến 6.000 đồng, 7.000 đồng một cân, nhưng đường kính 20 đến 22 cm mà dân em được có 371.000 đồng, còn tiền khẩu là 15 triệu đồng. Theo công văn của Phó Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ký vào tháng 12 năm 2004 thì mỗi khẩu là 26 triệu đồng rồi.”

Những người dân tộc nhận tiền khẩu và đền bù cây để chuyển đến nơi ở mới với hứa hẹn từ dự án là họ sẽ có đủ tiền để mua đất canh tác làm ăn bình thường, thậm chí còn tốt hơn. Nhưng thực tế lại khác hẳn. Người dân giấu tên cho biết tiếp:

“Trước thì bảo dân đi thì mức sống cao hơn thì dân đi, nhưng dân vừa đi, vừa làm nhà xong đã hết 40 triệu đồng, có người phải bán đất cũ đi… không như chính quyền nói, dân vừa đi đã thiếu mấy chục triệu làm nhà, làm xong thì nợ, lúc đó dân rất đói, vừa đi chưa ổn định mà đã nợ mấy chục triệu rồi.”

Theo người dân này thì, dự án đã lừa dân, giảm tiền bồi thường cho dân:

“Kiểu như thế thì dự án thấy dân tộc thiếu hiểu biết nên mới giảm xuống như thế. Giảm như thế thì dân vừa đi xong làm nhà 30 40 triệu thì thiếu nợ giờ trả chưa xong. Giờ thì toàn đi làm thuê, ruộng không lấy được, dân đói, rất khó khăn.”

Bản thân người dân giấu tên cũng bị thu hồi khoảng 10 hecta đất (khoảng 270 sào) cho trường bắn và bị mất khoảng 500 cây vải. Dọn về nơi mới, gia đình ông chỉ đủ tiền mau được 5 sào đất, trong đó có 1 sào đất ở và 4 sào vườn, chỉ đủ trồng 40 cây vải. Ông không có đủ tiền để xây nhà nên cả gia đình 4 người phải ở một căn nhà tạm của chủ cũ để lại.

Bị tù vì đòi đất

Không như chính quyền nói, dân vừa đi đã thiếu mấy chục triệu làm nhà, làm xong thì nợ, lúc đó dân rất đói, vừa đi chưa ổn định mà đã nợ mấy chục triệu rồi.
-Một người dân

Chính vì khó khăn mà từ năm 2007, người dân hai huyện Lục Ngạn và Sơn Động thuộc tỉnh Bắc Giang đã nhiều lần tìm đến cơ quan thanh tra chính phủ để khiếu kiện về tiền bù đất đai và cây trồng. Ngày 27 tháng 10 năm 2010, Phó Thủ tướng thường trực Nguyễn Sinh Hùng quyết định giao Bộ Tài nguyên Môi trường, kết hợp với Bộ tài chính và Bộ Quốc phòng xem xét giải quyết, và ủy ban tỉnh Bắc Giang phải báo cáo trước ngày 15 tháng 11 năm 2010. Đến ngày 6 tháng 1 năm 2011, ông Nguyễn Sinh Hùng lại có công văn yêu cầu tỉnh Bắc Giang phải thực hiện đúng quyết định ký ngày 6 tháng 12 năm 2004 của Phó Thủ tướng về mức đền bù cho dân và giao Bộ Quốc phòng kết hợp giải quyết. Tuy nhiên đến tận tháng 4 năm 2011, người dân vẫn không nhận được câu trả lời rõ ràng từ chính quyền địa phương.

Không có đất canh tác, công ăn việc làm không đủ, đói ăn, không có câu trả lời từ chính quyền địa phương, từ khoảng giữa tháng 4 năm 2011, hàng trăm hộ dân thuộc xã Kim Sơn, Phong Minh và Phong Vân đã tự động quay lại vùng đất cũ canh tác. Việc này đã dẫn đến vụ đụng độ đẫm máu xảy ra vào ngày 11 tháng 8 cùng năm giữa khoảng 1000 công an cơ động, dân phòng và bộ đội với khoảng hơn 1000 người dân. Vụ đụng độ đã khiến hơn 20 người bị thương, chủ yếu là công an cơ động.

Sau vụ cưỡng chế, đã có khoảng 35 người dân huyện Lục Ngạn bị bắt và bị xử tù từ 12 đến 54 tháng tù giam vì tội gây rối trật tự công cộng.

Đùn đẩy trách nhiệm?

10  năm đã trôi qua kể từ khi dự án trường bắn TB1 bắt đầu, gần 600 hộ dân thuộc xã Kim Sơn vẫn tiếp tục tới gõ cửa thanh tra chính phủ và thanh tra quốc phòng để tìm câu trả lời cho những thắc mắc của họ. Tuy nhiên những thông tin mà họ nhận được vẫn rất chung chung. Lý do tại sao người dân không nhận được câu trả lời cũng có thể phần nào được giải thích trong trả lời của ông Nguyễn Văn Tám, giám đốc dự án di dân trường bắn TB 1 hồi giữa năm 2012 với đài Á châu Tự do:

“Theo kết luận của Thủ tướng chính phủ và văn phòng chính phủ vừa rồi thì dự án TB 1 là rất nhạy cảm. Có hai công văn liền, một của Phó Thủ tướng và của văn phòng chính phủ là thanh tra chính phủ đã thanh tra 5 tháng rồi trong khi chờ kết luận của thanh tra chính phủ thì không đăng tin và không cung cấp số liệu.”

Mới đây, chúng tôi liên hệ với ông Bùi Văn Hải, Chủ tịch tỉnh Bắc Giang để tìm hiểu thêm về quyết định mới của thanh tra chính phủ được cho là đã gửi về tỉnh, thì nhận được câu trả lời ngắn gọn:

“Cái này trách nhiệm thông báo là do thanh tra trung ương, Đối với người dân, những câu trả lời này đã khiến họ thất vọng.”

Một người dân giấu tên cho biết.

“Đi đòi từ 2007 đến giờ mà cứ đùn đẩy hết từ trung ương về tỉnh, tỉnh về huyện rồi lại lên trung ương, cứ đùn đẩy thế này thì không biết bao giờ mới giải quyết cái này?”

Thứ bảy và chủ nhật vừa qua, Thượng tọa Thích Viên Dung, Tổng vụ trưởng Tổng vụ Cư sĩ, Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất Hải ngoại tại Hoa Kỳ, đã làm lễ khánh thành chùa Bảo Phước vừa lạc thành tại thành phố San Jose, miền Bắc California.

Lễ khánh thành ngôi chùa trang nghiêm, hùng vĩ, kết hợp với Đại lễ Phật Đản Phật lịch 2557, và cuộc Hội luận vai trò người Cư sĩ Phật giáo trước xã hội ngày nay và tiến trình dân chủ hóa Việt Nam với các diễn giả Hòa thượng Thích Viên Lý, Thượng tọa Thích Giác Đẳng, Giáo sư Võ Văn Ái và hai ông Lý Đại Nguyên, Đào Văn Bình.

Nhiều vị Dân biểu liên bang Quốc hội Hoa Kỳ cùng các quan chức thành phố đến tham dự, đã lên máy vi âm hoan nghênh Lời kêu gọi của Đức Tăng Thống Thích Quảng Độ cũng như cam kết hậu thuẫn cho cuộc đấu tranh giành tự do, dân chủ và nhân quyền tại Việt Nam.

Kêu gọi ủng hộ đấu tranh

Mở đầu cuộc lễ là lời kêu gọi của Đức Tăng Thống bằng Anh ngữ do Phòng Thông tin Phật giáo Quốc tế thu âm mang sang San Jose:

“Thông điệp hôm nay xin được gửi tới chư liệt vị, kêu gọi quý liệt vị giúp đưa tiếng nói chúng tôi ra toàn thế giới. Mỗi ngày, người Việt hướng vọng dân chủ phải đối diện với muôn nghìn nguy khốn để giữ vững tinh thần tự do. Chúng tôi không sợ hãi, nhưng chúng tôi biết rằng chúng tôi không thể đơn thân độc mã đi tới sự toàn thắng. Chúng tôi trông đợi sự hậu thuẫn của cộng đồng thế giới, của các nhà dân chủ vòng quanh địa cầu.

Kêu gọi quý liệt vị giúp đưa tiếng nói chúng tôi ra toàn thế giới. Mỗi ngày, người Việt hướng vọng dân chủ phải đối diện với muôn nghìn nguy khốn để giữ vững tinh thần tự do.
-HT Thích Quảng Độ

Việc chúng tôi mong muốn thật đơn giản: Chúng tôi kêu gọi cho quyền hiện hữu của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhât và tất cả các tôn giáo không được thừa nhận, để chúng tôi có thể đóng góp cho phúc lợi của nhân dân. Chúng tôi đòi hỏi quyền phát hành một nhật báo độc lập ở Việt Nam như một diễn đàn cho những cuôc thảo luận dân chủ. Chúng tôi đòi hỏi trả tự do cho những ai bị giam cầm vì lý do chính kiến hay tôn giáo.

Tôi tin rằng những mục tiêu trên đây sẽ được thực hiện. Với sự hậu thuẫn của quý liệt vị, tôi hy vọng năm nay sẽ đánh dấu cho tiến trình dân chủ hóa và đem lại hòa bình, tự do cho nhân dân Việt Nam. Cám ơn quý liệt vị”.

Dân biểu liên bang Zoe Lofgren, đại diện Đơn vị 19 ở California, đồng sáng lập và đồng Chủ tịch Ban lãnh đạo Nhân quyền Việt Nam tại Quốc hội Hoa Kỳ đáp từ:

“Tôi rất hân hạnh được mời đến tham dự lễ khánh thành chùa Bảo Phước. Tôi cùng với những thành viên Quốc hội khác, đã đề cử Đức Tăng Thống Thích Quảng Độ làm ứng viên Giải Nobel Hòa bình cho sự nghiệp của ngài qua hàng chục năm ôn hòa đối lập chế độ Cộng sản tại Việt Nam.

Thật đáng khâm phục để nghe thông điệp của Đức Tăng Thống kêu gọi và thúc đẩy chúng ta, tất cả chúng ta ở đây sống trong tự do, chớ quên rằng chế độ Cộng sản đang tiếp diễn cuộc đàn áp nhân dân họ, bắt bớ và sách nhiễu những người ôn hòa biện hộ cho dân chủ và những ai mong cầu được sống đạo của mình. Lời động viên của ngài dấy động lòng chúng ta, bó buộc cộng đồng thế giới phải tiến tới và biện hộ cho Việt Nam được hưởng nhân quyền và tự do.

Một thời gian ngắn trước Tháng Tư Đen, tôi rất hân hạnh đã tái đệ nạp tại Quốc hội, một dự luật cắt bỏ những quyền lợi kinh tế và giao thương mà Việt Nam được Hoa Kỳ cho thụ hưởng, nếu Việt Nam không cải thiện tình trạng nhân quyền hiện nay. Tôi cũng là đồng Chủ tịch Ban lãnh đạo Nhân quyền Việt Nam tại Quốc hội, được hình thành với đông đảo các thành viên trong Quốc hội Hoa Kỳ, những thành viên không hề quên rằng mỗi ngày những đồng nhân của họ đang bị chế độ Cộng sản đàn áp tại Việt Nam, khối nhân dân không được quyền lên tiếng, không được thực hành tôn giáo họ theo”.

Hậu thuẫn nhân quyền Việt Nam

Đại lễ Phật Đản tại chùa Bảo Phước hôm 12/05/2013. Photo courtesy of vietnamdaily.

Dân biểu Mike Honda, đại biểu Đơn vị 17 California, Sáng lập viên Ban lãnh đạo Á châu Thái Bình dương Hoa Kỳ tại Hạ viện phát biểu rằng:

“Nam Mô A Di Đà Phật! Tôi đến đây sáng nay tham gia cùng quý Phật tử để thâm nhập Tứ Diệu Đế: Khổ, nguyên nhân của khổ, diệt khổ và bước lên đường Đạo chấm dứt trầm luân đau khổ. Tôi tin rằng mọi người ở đây ai cũng đã biết bốn chặng đường giải thoát ấy. Nhờ vậy mà chúng ta liên đới nhau trong cùng niềm cảm thông.

Tôi xuất thân là nhà giáo, nhưng hôm nay ở đây tôi chỉ là người học trò, để học tập với chư Hòa thượng, Thượng tọa chùa Bảo Phước về giáo lý của đức Thế tôn. Giáo lý của Ngài luôn giúp chúng ta trở thành công dân tốt, trở thành cha tốt mẹ hiền, con cái hiếu thảo, ông bà nội ngoại hiền lương.

Bởi thế tôi muốn ngỏ lời tri ân đến quý vị về nền giáo lý cao siêu, sự kiên trì, và ngôi chùa hùng vĩ này”.

Bà Rose Herrara, thành viên Hội đồng Thành phố, đại biểu Đơn vị 8 nói lên cảm tưởng trong những ngày làm việc với cộng đồng Phật giáo:

“Kính chào quý vị. Nam Mô A Di Đà Phật ! Dù Đức Tăng Thống Thích Quảng Độ không có mặt tại đây, nhưng chúng ta đã hưởng một đặc ân, là được nghe lời Ngài phát biểu. Tôi đại diện tại một vùng có đông đảo Phật tử, và tôi đã bỏ nhiều thì giờ để chia sẻ với các ngôi chùa Phật giáo tại đây. Nhờ vậy có nhiều cơ hội học hỏi về an lạc và từ bi. Nhưng có một điều đặc biệt mà tôi được thấm nhuần là An lạc và Từ bi không có nghĩa khoanh tay thụ động. Trái lại phải hành động  - phải sinh động trong cộng đồng và ở trong tư thế bảo vệ cho người khác. Vì vậy mà tôi tri ân vai trò mà cộng đồng Phật giáo đóng góp, không chỉ riêng cho địa phương mà còn vươn ra khắp thế giới để đem lại sự an lạc và đổi thay ngày một tốt lành, cũng như dấn thân hậu thuẫn nhân quyền. Xin cám ơn quý vị”.

Ông David Coteze trong Ban Cố vấn tối cao Thành phố Santa Clara thán phục lời Đức Tăng Thống và những giá trị nhân quyền:

Lời động viên của ngài dấy động lòng chúng ta, bó buộc cộng đồng thế giới phải tiến tới và biện hộ cho Việt Nam được hưởng nhân quyền và tự do.
-DB Zoe Lofgren

“Thật kỳ vĩ để được sống trong giây phút kinh ngạc khi nghe lời kêu gọi của Đức Tăng Thống Thích Quảng Độ phát đi từ nơi ngài bị quản chế. Thử tưởng tượng biết bao hiểm nguy để ngài có thể gửi tới đây bức thông điệp để tất cả chúng ta cùng được lắng nghe. Tôi kỳ vọng lời đức Tăng Thống gợi hứng cho chúng ta đang có chức vụ trong chính quyền phải mạnh mẽ đứng dậy đấu tranh cho tự do và dân chủ tại Việt Nam. Tôi biết điều này khi làm việc với cộng đồng người Việt ở San Jose, thật không có cộng đồng nào khác có đầy nhiệt tình và tín ngưỡng cho tự do và nhân quyền như thế.

Xin cám ơn quý vị đã nhắc nhở chúng tôi những giá trị trọng yếu này. Chúng tôi kề vai cùng quý vị trong cuộc đấu tranh cho nhân quyền”.

Còn nhiều lời phát biểu khác hỗ trợ cho nhân quyền và dân chủ tại Việt Nam. Nhưng lời phát biểu cuối cùng của Ông Jose Asavez, Thị trưởng Thành phố Milpitas mang đầy ý nghĩa:

“Nam Mô A Di Đà Phật! Chúng tôi tôn trọng từ bi, an lạc và hòa điệu cho tất cả mọi người. Thế nhưng Milpitas là thành phố đầu tiên ở miền Bắc California tôn trọng lá cờ Vàng ba sọc đỏ. Chúng tôi là thành phố đầu tiên ở miền Bắc California nói KHÔNG với tất cả mọi quan chức Cộng sản đến từ Việt Nam, không cho họ bước vào thành phố này.

Tôi chào đón Đức Tăng Thống Thích Quảng Độ cùng tất cả quý vị và vinh danh quý vị trong cuôc đấu tranh kiên trì cho tự do và công lý tại Việt Nam.”

Trong diễn văn khai mạc, Thượng tọa Thích Viên Dung, Viện chủ chùa Bảo Phước, đã nói lên vị trí của ngôi chùa trong lòng người Phật tử Việt Nam:

“Trong hầu hết các lãnh vực chính trị, văn hóa, xã hội, tư tưởng, đạo Phật đã hòa nhập và phát triển tồn tại trong tinh thần hài hòa yêu thương. Chính sự nhập thế của đạo Phật như vậy, nói đến đất nước Việt Nam và văn hóa Việt Nam, người ta liền nghĩ ngay đến ngôi chùa Việt Nam qua câu ca dao:

Chùa là văn hóa quê hương

Là nơi thể hiện tình thương giống nòi”

Ỷ Lan, Phóng viên Đài Á châu Tự do tại San Jose.

Mở đầu mục “Trả lời Thư tín” hôm nay, thay mặt ban Việt ngữ, Hòa Ái kính lời cảm ơn đến quý thính giả Kim Nguyen, thính giả Tran Thanh Van, thính giả hanhngoc_huynh đã liên lạc cùng đài về những vấn đề mà quý vị quan tâm.

“Xin quý đài cho biết số điện thoại liên hệ với quý đài. Tôi gọi từ Việt Nam. Tôi là Vũ Đạt, từ Hải Phòng”.

Kính thưa thính giả Vũ Đạt cùng quý khán thính giả và độc giả, số điện thoại liên lạc của ban Việt ngữ, đài ACTD là số 202-530-7775. Đây là hộp thư thoại để ghi âm lại giọng nói của quý vị. Khi gọi vào số điện thoại này, quý vị sẽ nghe lời chào được ghi âm của Hòa Ái, sau khi nghe tiếng “bíp” quý vị vui lòng nói lại những gì quý vị muốn chia sẻ hoặc quý vị chỉ đơn giản nói lại tên và số điện thoại và yêu cầu đài liên lạc lại cùng quý vị như tin nhắn qua hộp thư thoại vừa rồi của thính giả Vũ Đạt. Nếu gọi trực tiếp từ VN, quý vị vui lòng bấm số 001 trước dãy số 202-530-7775.

Ban Việt ngữ kính mong nhận được nhiều tin nhắn liên lạc của quý vị hơn nữa. Trong thời gian qua, có rất nhiều cuộc gọi vào hộp thư thoại nhưng quý thính giả đã không nói lại điều gì hết. Hòa Ái cố gắng gọi lại theo số điện thoại hiển thị trên máy nhưng hầu hết đều không liên lạc được. Kính mong quý thính giả vui lòng nói tên và số điện thoại nào thuận tiện nhất để Hòa Ái có thể liên lạc lại được. Kính.

Nhà nước VN đang ở trong giai đoạn suy thoái quá. Một đất nước có luật pháp nhưng không dùng luật pháp. Không sử dụng luật pháp nào cả.
-Bùi Phong Thanh

“Em xin chào các anh chị. Em có một câu hỏi: Xin anh chị cho biết tên, tác giả, và ca sĩ của bài hát cuối cùng trong chương trình 6:30 sáng ngày 10.05.2013. Đặc biệt nhất là ca sĩ, có phải đây là một chương trình hài không?”

Thắc mắc vừa rồi là của thính giả Minh Nguyen từ Dallas, Texas, Hoa Kỳ. Hòa Ái xin thưa bài hát có tựa đề “Mưa Chiều Kỷ Niệm” do ca sĩ Ánh Tuyết trình bày. Hòa Ái cũng xin phép được thưa, ban Việt ngữ cũng nhận được thư hỏi thăm của thính giả Thong Nguyen ở Nebraska về CD các bài hát do ca sĩ Ánh Tuyết thể hiện để tìm mua. Kính mong thính giả Minh Nguyen sẽ hài lòng qua những bài hát khác do các ca sĩ khác trình bày cũng như đồng cảm cho sự đa dạng, phong phú trong nhiều thể loại nhạc mà ban Việt ngữ gửi đến quý thính giả trong các chương trình phát thanh hằng ngày của đài. Thân mến.

Trong tuần qua, mặc dù Hòa Ái không nhận được phản hồi nào từ thính giả về cách hướng dẫn của Hòa Ái trong mục “Trả lời Thư tín” tuần trước về cách nghe lại cũng như download-tải xuống các chương trình phát thanh của đài, Hòa Ái xin phép nhắc lại, trong sự cố gắng nỗ lực hỗ trợ cho thính giả nghe đài qua internet và qua điện thoại, cách dễ dàng nhất là qua kết nối đường dẫn: http://soundcloud.com/rfavietnam. Trong đường link này, các chương trình phát thanh đã phát sóng hiện ra theo thứ tự ngày, giờ. Quý vị bấm vào hình mũi tên màu cam để nghe liền. Kính mong qua đường link soundcloud làm hài lòng quý thính giả.

Công ty VN phá rừng ở Lào - Campuchia

Tập đoàn HAGL phá rừng để trồng cao su ở Lào. Courtesy Global Witness.

Thưa quý vị, mấy ngày qua, Global Witness vừa công bố bản báo cáo cáo buộc 2 công ty VN là Hoàng Anh Gia Lai và Tập đoàn Công nghiệp Cao su VN phá rừng, gây nên khủng hoảng đất đai ở Lào và Campuchia, thu hút sự quan tâm của dư luận. Hòa Ái trích đăng một vài ý kiến của quý khán thính giả cùng độc giả gửi về. Thính giả Thuyet Le nói là: “Mấy tổ chức phi chính phủ mà hoạt động nhờ tiền của chính phủ thì có những bản báo cáo mang tính chất chính trị là chuyện thường từ xưa đến nay. Hãy có đủ thông tin rồi hãy kết luận, chứ nghe tin từ 1 phía thì bị lừa bịp là cái chắc”. Trong khi đó thính giả Nguyen Nam lại quả quyết: “Ông bầu Đức này phá rừng từ xưa rồi chứ đâu phải bây giờ mới phá đâu. Điều này chứng tỏ báo chí nước ngoài đưa tin chậm quá. Hỏi người dân Việt Nam ai cũng biết ổng là thằng lâm tặc chuyên móc nối với các quan chức chính phủ để cướp phá rừng mà, chỉ khổ dân nghèo thôi”. Thính giả Tu Do chia sẻ: “Những cánh rừng bạt ngàn ở biên giới Việt-Campuchia-Lào, ở đầu nguồn sông Cửu Long đã bị tàn phá bởi những tay lâm tặc như Hoàng Anh Gia Lai, cấu kết với quan tham nhũng Cộng Sản và hậu quả là lũ lụt hàng năm mà ai cũng thấy. Nay rừng bị phá nát, những tập đoàn nầy bắt đầu cướp đất của dân bản địa như đã và đang xảy ra ở Việt Nam, từ Bắc chí Nam, đâu đâu cũng gặp. Dân oan bị cướp đất bởi những tham quan Cộng Sản và tập đoàn kinh tế”.

Hai sinh viên yêu nước

Xin mọi người vinh danh những gì mà em Phương Uyên đã làm và đã hy sinh ngày tháng ở trong lao tù.
-Một thính giả

Thưa quý thính giả, sự kiện về phiên tòa xét xử 2 sinh viên Nguyễn Phương Uyên và Đinh Nguyên Kha được dư luận trong và ngoài nước đặc biệt quan tâm. Có rất nhiều khán thính giả cùng độc giả gửi đến 2 bạn trẻ những lời chúc lành cũng như những lời an ủi, động viên tinh thần cho họ.

Thính giả NgocDiep Nguyen nói: “Rất tự hào về hai em. Nguyên Kha là Trần Quốc Toản thời đại. Mảnh đất Long An hiền hòa đã sinh sản ra những người yêu nước như em”.

Thính giả TP đề nghị: “Xin mọi người vinh danh những gì mà em Phương Uyên đã làm và đã hy sinh ngày tháng ở trong lao tù của Cộng Sản VN vì một lý do của em đã làm rất được mọi người trên thế giới hoan nghênh-nhân quyền và tự do dân chủ cho VN. Em đã đấu tranh chỉ vì muốn lấy lại sự công bằng cho VN dân chủ. Chính vì vậy mà em đã không được tự do sinh sống như những người bạn khác. TP rất hâm mộ và hoan nghênh những gì em đã làm cho dân tộc VN nói chung. Luôn cầu chúc em mau được tự do, trở về với cha mẹ, gia đình em được sum họp”.

Sinh viên Đinh Nguyên Kha và Nguyễn Phương Uyên tại phiên xử sáng ngày 16/05/2013 ở Tòa án Nhân dân tỉnh Long An. Photo courtesy of nguyentandung.org

Thính giả An Truong chua chát: “ở Nhật người ta nâng niu thế hệ trẻ như vàng. Còn ở VN, họ xem những người này giống cừu mà mặc sức dẫn dắt vặt lông. Nghe tin em Uyên bị đánh trong tù dù không bà con nhưng sao lòng tôi đau quá”. Thính giả lấy tên Dân VN kêu gọi:“Cộng đồng người Việt Nam tại Mỹ hãy làm điều gì đó cho cháu bé nhỏ yếu Phương Uyên”. Và cũng có những người lên tiếng: “Càng ngày người dân càng chống đối. Sự thật sẽ đi về đâu dù có ngăn chăn đe dọa hay bỏ tù. Đảng Cộng Sản nên nhìn lại mình!”.

Không phải đối mặt với bản án tù nặng nề như 2 sinh viên trẻ Nguyễn Phương Uyên và Đinh Nguyên Kha, thính giả Bùi Phong Thanh gọi về đài phản ánh tình trạng trí thức VN bị mất nhân quyền ngày càng trầm trọng.

“Tôi là Bùi Phong Thanh, kỷ sư nông nghiệp. Xin phản ảnh với đài thế này, tình hình trí thức VN đang bị mất nhân quyền. Nhà nước VN đang ở trong giai đoạn suy thoái quá. Một đất nước có luật pháp nhưng không dùng luật pháp. Không sử dụng luật pháp nào cả. Người ta “đẻ” ra luật pháp nhưng không sử dụng luật pháp. Những người Cộng Sản VN hiện nay không làm theo luật pháp VN”.

Trước khi chấm dứt mục “Trả lời Thư tín” hôm nay, thay mặt cho gia đình của Nguyễn Phương Uyên và Đinh Nguyên Kha, Ban Việt ngữ kính lời cảm ơn đến tất cả quý thính giả dành thời gian chia sẻ, an ủi cũng như giúp đỡ gia đình của 2 bạn trẻ sinh viên trong giai đoạn khó khăn.

Toàn ban Việt ngữ mong nhận được những góp ý kiến trên tinh thần xây dựng về các chương trình bài vở của đài. Quý thính giả vui lòng gửi email qua địa chỉ vietweb@rfa.org hoặc hoaai@rfa.org. Quý thính giả cũng có thể gọi vào hộp thư thoại tại số 202-530-7775. Chân thành cảm ơn thời gian lắng nghe mục “Trả lời Thư tín” của quý thính giả. Hòa Ái kính chúc quý vị một ngày thứ bảy an vui và hẹn gặp lại vào thứ bảy tuần sau.

Mở đầu mục “Trả lời Thư tín” hôm nay, thay mặt ban Việt ngữ, Hòa Ái kính lời cảm ơn đến quý thính giả Kim Nguyen, thính giả Tran Thanh Van, thính giả hanhngoc_huynh đã liên lạc cùng đài về những vấn đề mà quý vị quan tâm.

“Xin quý đài cho biết số điện thoại liên hệ với quý đài. Tôi gọi từ Việt Nam. Tôi là Vũ Đạt, từ Hải Phòng”.

Kính thưa thính giả Vũ Đạt cùng quý khán thính giả và độc giả, số điện thoại liên lạc của ban Việt ngữ, đài ACTD là số 202-530-7775. Đây là hộp thư thoại để ghi âm lại giọng nói của quý vị. Khi gọi vào số điện thoại này, quý vị sẽ nghe lời chào được ghi âm của Hòa Ái, sau khi nghe tiếng “bíp” quý vị vui lòng nói lại những gì quý vị muốn chia sẻ hoặc quý vị chỉ đơn giản nói lại tên và số điện thoại và yêu cầu đài liên lạc lại cùng quý vị như tin nhắn qua hộp thư thoại vừa rồi của thính giả Vũ Đạt. Nếu gọi trực tiếp từ VN, quý vị vui lòng bấm số 001 trước dãy số 202-530-7775.

Ban Việt ngữ kính mong nhận được nhiều tin nhắn liên lạc của quý vị hơn nữa. Trong thời gian qua, có rất nhiều cuộc gọi vào hộp thư thoại nhưng quý thính giả đã không nói lại điều gì hết. Hòa Ái cố gắng gọi lại theo số điện thoại hiển thị trên máy nhưng hầu hết đều không liên lạc được. Kính mong quý thính giả vui lòng nói tên và số điện thoại nào thuận tiện nhất để Hòa Ái có thể liên lạc lại được. Kính.

Nhà nước VN đang ở trong giai đoạn suy thoái quá. Một đất nước có luật pháp nhưng không dùng luật pháp. Không sử dụng luật pháp nào cả.
-Bùi Phong Thanh

“Em xin chào các anh chị. Em có một câu hỏi: Xin anh chị cho biết tên, tác giả, và ca sĩ của bài hát cuối cùng trong chương trình 6:30 sáng ngày 10.05.2013. Đặc biệt nhất là ca sĩ, có phải đây là một chương trình hài không?”

Thắc mắc vừa rồi là của thính giả Minh Nguyen từ Dallas, Texas, Hoa Kỳ. Hòa Ái xin thưa bài hát có tựa đề “Mưa Chiều Kỷ Niệm” do ca sĩ Ánh Tuyết trình bày. Hòa Ái cũng xin phép được thưa, ban Việt ngữ cũng nhận được thư hỏi thăm của thính giả Thong Nguyen ở Nebraska về CD các bài hát do ca sĩ Ánh Tuyết thể hiện để tìm mua. Kính mong thính giả Minh Nguyen sẽ hài lòng qua những bài hát khác do các ca sĩ khác trình bày cũng như đồng cảm cho sự đa dạng, phong phú trong nhiều thể loại nhạc mà ban Việt ngữ gửi đến quý thính giả trong các chương trình phát thanh hằng ngày của đài. Thân mến.

Trong tuần qua, mặc dù Hòa Ái không nhận được phản hồi nào từ thính giả về cách hướng dẫn của Hòa Ái trong mục “Trả lời Thư tín” tuần trước về cách nghe lại cũng như download-tải xuống các chương trình phát thanh của đài, Hòa Ái xin phép nhắc lại, trong sự cố gắng nỗ lực hỗ trợ cho thính giả nghe đài qua internet và qua điện thoại, cách dễ dàng nhất là qua kết nối đường dẫn: http://soundcloud.com/rfavietnam. Trong đường link này, các chương trình phát thanh đã phát sóng hiện ra theo thứ tự ngày, giờ. Quý vị bấm vào hình mũi tên màu cam để nghe liền. Kính mong qua đường link soundcloud làm hài lòng quý thính giả.

Công ty VN phá rừng ở Lào - Campuchia

Tập đoàn HAGL phá rừng để trồng cao su ở Lào. Courtesy Global Witness.

Thưa quý vị, mấy ngày qua, Global Witness vừa công bố bản báo cáo cáo buộc 2 công ty VN là Hoàng Anh Gia Lai và Tập đoàn Công nghiệp Cao su VN phá rừng, gây nên khủng hoảng đất đai ở Lào và Campuchia, thu hút sự quan tâm của dư luận. Hòa Ái trích đăng một vài ý kiến của quý khán thính giả cùng độc giả gửi về. Thính giả Thuyet Le nói là: “Mấy tổ chức phi chính phủ mà hoạt động nhờ tiền của chính phủ thì có những bản báo cáo mang tính chất chính trị là chuyện thường từ xưa đến nay. Hãy có đủ thông tin rồi hãy kết luận, chứ nghe tin từ 1 phía thì bị lừa bịp là cái chắc”. Trong khi đó thính giả Nguyen Nam lại quả quyết: “Ông bầu Đức này phá rừng từ xưa rồi chứ đâu phải bây giờ mới phá đâu. Điều này chứng tỏ báo chí nước ngoài đưa tin chậm quá. Hỏi người dân Việt Nam ai cũng biết ổng là thằng lâm tặc chuyên móc nối với các quan chức chính phủ để cướp phá rừng mà, chỉ khổ dân nghèo thôi”. Thính giả Tu Do chia sẻ: “Những cánh rừng bạt ngàn ở biên giới Việt-Campuchia-Lào, ở đầu nguồn sông Cửu Long đã bị tàn phá bởi những tay lâm tặc như Hoàng Anh Gia Lai, cấu kết với quan tham nhũng Cộng Sản và hậu quả là lũ lụt hàng năm mà ai cũng thấy. Nay rừng bị phá nát, những tập đoàn nầy bắt đầu cướp đất của dân bản địa như đã và đang xảy ra ở Việt Nam, từ Bắc chí Nam, đâu đâu cũng gặp. Dân oan bị cướp đất bởi những tham quan Cộng Sản và tập đoàn kinh tế”.

Hai sinh viên yêu nước

Xin mọi người vinh danh những gì mà em Phương Uyên đã làm và đã hy sinh ngày tháng ở trong lao tù.
-Một thính giả

Thưa quý thính giả, sự kiện về phiên tòa xét xử 2 sinh viên Nguyễn Phương Uyên và Đinh Nguyên Kha được dư luận trong và ngoài nước đặc biệt quan tâm. Có rất nhiều khán thính giả cùng độc giả gửi đến 2 bạn trẻ những lời chúc lành cũng như những lời an ủi, động viên tinh thần cho họ.

Thính giả NgocDiep Nguyen nói: “Rất tự hào về hai em. Nguyên Kha là Trần Quốc Toản thời đại. Mảnh đất Long An hiền hòa đã sinh sản ra những người yêu nước như em”.

Thính giả TP đề nghị: “Xin mọi người vinh danh những gì mà em Phương Uyên đã làm và đã hy sinh ngày tháng ở trong lao tù của Cộng Sản VN vì một lý do của em đã làm rất được mọi người trên thế giới hoan nghênh-nhân quyền và tự do dân chủ cho VN. Em đã đấu tranh chỉ vì muốn lấy lại sự công bằng cho VN dân chủ. Chính vì vậy mà em đã không được tự do sinh sống như những người bạn khác. TP rất hâm mộ và hoan nghênh những gì em đã làm cho dân tộc VN nói chung. Luôn cầu chúc em mau được tự do, trở về với cha mẹ, gia đình em được sum họp”.

Sinh viên Đinh Nguyên Kha và Nguyễn Phương Uyên tại phiên xử sáng ngày 16/05/2013 ở Tòa án Nhân dân tỉnh Long An. Photo courtesy of nguyentandung.org

Thính giả An Truong chua chát: “ở Nhật người ta nâng niu thế hệ trẻ như vàng. Còn ở VN, họ xem những người này giống cừu mà mặc sức dẫn dắt vặt lông. Nghe tin em Uyên bị đánh trong tù dù không bà con nhưng sao lòng tôi đau quá”. Thính giả lấy tên Dân VN kêu gọi:“Cộng đồng người Việt Nam tại Mỹ hãy làm điều gì đó cho cháu bé nhỏ yếu Phương Uyên”. Và cũng có những người lên tiếng: “Càng ngày người dân càng chống đối. Sự thật sẽ đi về đâu dù có ngăn chăn đe dọa hay bỏ tù. Đảng Cộng Sản nên nhìn lại mình!”.

Không phải đối mặt với bản án tù nặng nề như 2 sinh viên trẻ Nguyễn Phương Uyên và Đinh Nguyên Kha, thính giả Bùi Phong Thanh gọi về đài phản ánh tình trạng trí thức VN bị mất nhân quyền ngày càng trầm trọng.

“Tôi là Bùi Phong Thanh, kỷ sư nông nghiệp. Xin phản ảnh với đài thế này, tình hình trí thức VN đang bị mất nhân quyền. Nhà nước VN đang ở trong giai đoạn suy thoái quá. Một đất nước có luật pháp nhưng không dùng luật pháp. Không sử dụng luật pháp nào cả. Người ta “đẻ” ra luật pháp nhưng không sử dụng luật pháp. Những người Cộng Sản VN hiện nay không làm theo luật pháp VN”.

Trước khi chấm dứt mục “Trả lời Thư tín” hôm nay, thay mặt cho gia đình của Nguyễn Phương Uyên và Đinh Nguyên Kha, Ban Việt ngữ kính lời cảm ơn đến tất cả quý thính giả dành thời gian chia sẻ, an ủi cũng như giúp đỡ gia đình của 2 bạn trẻ sinh viên trong giai đoạn khó khăn.

Toàn ban Việt ngữ mong nhận được những góp ý kiến trên tinh thần xây dựng về các chương trình bài vở của đài. Quý thính giả vui lòng gửi email qua địa chỉ vietweb@rfa.org hoặc hoaai@rfa.org. Quý thính giả cũng có thể gọi vào hộp thư thoại tại số 202-530-7775. Chân thành cảm ơn thời gian lắng nghe mục “Trả lời Thư tín” của quý thính giả. Hòa Ái kính chúc quý vị một ngày thứ bảy an vui và hẹn gặp lại vào thứ bảy tuần sau.

Tại thành phố nghỉ mát Sochi vùng Biển Đen, hôm qua 17/5 Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon và Nga đạt thỏa thuận là một Hội nghị về Syria sẽ được tổ chức càng sớm càng tốt, cho dù Matxcơva đang bị các nước áp lực phải ngừng cung cấp vũ khí cho chính phủ Syria.

Ông Ban Ki-moon đã gặp gỡ Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov trước khi hội đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin vào tối thứ Sáu để mưu tìm một giải pháp chính trị cho Syria. Dự kiến Hội nghị Quốc tế về Syria sẽ bao gồm đại diện hai phe lâm chiến trong cuộc gặp gỡ lần đầu tiên.

Tin cho biết ông Lavrov tỏ ra thận trọng nói rằng, hiện còn quá sớm để ấn định thời điểm triệu tập hội nghị Geneve, vì chưa quyết định được thành phần hai phía Syria, cũng như ấn định các nhóm thành viên tham gia hội nghị. Dự kiến Hội nghị Quốc tế về Syria có thể được tổ chức vào nửa đầu tháng 6 sắp tới.

Trong cuộc phỏng vấn hôm 16/5, Thủ tướng Nhật Shinzo Abe bảo vệ quan điểm là các nhà lãnh đạo nước ông có quyền viếng thăm đền tử sĩ Yasukuni. Đây là một vấn đề gây tranh cãi vì nơi đây có để bài vị các tướng lĩnh quân đội Thiên hoàng thời Đệ nhị Thế chiến và bị cáo buộc là tội phạm chiến tranh.

Những cuộc viếng thăm ngôi đền Tử sĩ của giới lãnh đạo Nhật Bản luôn gây phản ứng giận dữ từ các nước như Trung Quốc và Hàn Quốc. Nhưng Thủ tướng Shinzo Abe đã dẫn lời một học giả Hoa Kỳ so sánh Đền Yasukuni như Nghĩa trang Quốc gia Arlington gần Thủ đô Hoa Kỳ Washington. Theo đó, ở nghĩa trang Quốc gia Arlington có khu vực dành riêng cho binh sĩ Liên Minh Miền Nam trong cuộc nội chiến Hoa Kỳ.

Ông Abe nói với Tạp chí Ngoại giao rằng, việc các nhà lãnh đạo Nhật Bản viếng đền Yasukuni để cầu nguyện cho những tử sĩ bỏ mình vì đất nước Phù Tang là một điều hết sức tự nhiên và không khác với tập quán của các nhà lãnh đạo khác trên Thế giới.

Đền Tử sĩ Yakusuni là nơi tưởng niệm hơn 2,5 triệu người Nhật Bản bỏ mình trong Thế chiến 2 và các cuộc chiến khác.

Người điều hành Công ty giày Wing Star của Đài Loan ở Campuchia hôm thứ sáu nhận tội bất cẩn về an toàn lao động và chịu trách nhiệm về vụ sập trần nhà xưởng làm thiệt mạng 2 công nhân Campuchia vào hôm thứ năm 16/5.

Ngoài 2 công nhân bản xứ thiệt mạng, còn có 11 người khác bị thương trong vụ sập trần nhà xưởng của công ty Wing Star, công ty này chuyên sản xuất giày thể thao nhãn hiệu Asics của Nhật Bản.

Vụ tai nạn ở xưởng giày tại Angsokun cách Phnompenh 40 km về phía Nam như tô đậm thêm quan ngại về an toàn toàn lao động trong công nghiệp dệt may-da giày ở Châu Á. Hồi tháng trước 1 tòa nhà ở Bangladesh sụp đổ làm thiệt mạng 1.127 công nhân ngành may mặc.

Trong diễn biến liên quan, ông Van Sou Ieng Chủ tịch Hiệp hội ngành may mặc Campuchia nói với các nhà báo là nước ông phải rút kinh nghiệm. Ông thêm rằng Hiệp hội đề nghị tất cả các nhà xưởng phải được các chuyên viên xây dựng kiểm tra lại mức độ an toàn.

Đại diện không chính thức của Philippines tại Đài Loan hôm thứ sáu đã cảnh báo kiều dân của mình tránh các nơi công cộng, sau vụ một người Philippines  phải nhập viện vì bị một băng nhóm thanh niên Đài Loan tấn công.

Ông Amadeo Perez, Chủ tịch Văn phòng Văn hóa và Kinh tế Manila tại Đài Bắc, khuyến cáo các đồng hương của mình sau khi làm việc nên trở về nhà tránh ra ngoài. Ông Perez nhấn mạnh, công chúng đang xúc động và căng thẳng đến mức cao độ.

Do Philippines và Đài Loan không có quan hệ ngoại giao nên ông Amadeo Perez là đại diện không chính thức của Manila, đảm trách các vấn đề thương mại và mọi liên lạc khác giữa hai bên.

Vụ ngư dân Đài Loan đánh cá bất hợp pháp trên vùng biển Philippines bị tàu tuần duyên nước này bắn chết hồi tuần trước, dẫn tới căng thẳng giữa hai bên. Dù Tổng thống Philippines Benigno Aquino đã có lời xin lỗi chính thức và hứa bồi thường, nhưng vụ việc vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.