Phỏng vấn bà Morgan Felchner, Tổng thư ký tạp chí Campaigns

&Elections&Elections

Bà Morgan Felchner hiện đang là Tổng Thư Ký của tạp chí Campaigns&Elections, một tờ tạp chí chuyên theo dõi các cuộc vận động tranh cử và bầu cử tại Hoa Kỳ ở cấp liên bang cũng như cấp tiểu bang.

By line: Nguyá» n Khanh

NguyỠn Khanh: thay mặt cho quý thính giả Ban Việt Ngữ Ðà i Á Châu Tự Do, xin cám ơn Bà đã dà nh cho chúng tôi cuộc phỏng vấn ngà y hôm nay. Thưa Bà khoảng 12 giờ đồng hồ nữa, cử tri Hoa Kỳ sẽ đến phòng phiếu chọn người lãnh đạo quốc gia. Ai sẽ thắng cuộc bầu cử lần nà y?

Morgan Felchner: tôi cho rằng đến bây giờ cuộc bầu cử vẫn quá khít khao đến độ không ai dám đoán trước người nà o sẽ thắng. Nếu nhìn và o kết quả các cuộc thăm dò ở cấp liên bang, số phiếu của Tổng Thống George W. Bush đang lên, nhưng nếu nhìn và o kết quả những cuộc thăm dò của từng bang một, chúng ta sẽ thấy số phiếu cử tri đoà n mà ông Bush và Thượng Nghị Sĩ John Kerry có thể gặt hái được đang nghiêng ngửa với nhau.

Nên nhớ thể thức bầu cử ở Mỹ là người dân các tiểu bang không trực tiếp bỏ phiếu cho các ứng cử viên, mà bỏ phiếu cho cử tri đòan. Ứng cử viên được nhiều phiếu nhất ở tiểu bang nà o thì chiếm tòan bộ số phiếu của cử tri đoà n ở tiểu bang đó. Chính vì thế mà đã xẩy ra trừơng hợp ứng cử viên đựơc nhiều phiếu của người dân hơn, nhưng ít phiếu cử tri đòan hơn thì vẫn thua. Đây là trừơng hợp của ông Al Gore hồi năm 2000. Hiện giờ, số phiếu cử tri đoà n toà n quốc là 538 phiếu, muốn trở thà nh Tổng Thống phải được ít nhất 270 phiếu.

Các cuộc thăm dò cũng cho thấy một và i tiểu bang sẽ quyết định kết quả của cuộc bầu cử, và đến bây giờ vẫn chưa ai biết những tiểu bang đó sẽ dồn phiếu ủng hộ ai. Do đó, rất tiếc tôi không thể nói trước là ai sẽ thắng cuộc bầu cử Tổng Thống lần nà y.

Hỏi: bà có thể giúp cho thính giả của chúng tôi hiểu rõ hơn lý do tại sao cử tri Hoa Kỳ tiếp tục ủng hộ Tổng Thống George W. Bush và lý do tại sao cử tri Mỹ lại ủng Thượng Nghị Sĩ John Kerry?

Đáp: năm nay, có một số vấn đề quyết định lá phiếu của cử tri. Trước hết là vấn đề Iraq. Cả cử tri ủng hộ đảng Dân Chủ và cử tri ủng hộ đảng Cộng Hòa sẽ bỏ phiếu tùy theo cảm nghĩ của họ về cuộc chiến nà y. Ðối với những cử tri Dân Chủ thì họ cho rằng ông Bush quá vội vã khi đưa quân và o Iraq và họ tin rằng Nghị Sĩ Kerry sẽ giúp Hoa Kỳ thoát khỏi cuộc chiến đó bằng những giải pháp tạo dựng hòa bình, ổn định hơn.

Cử tri Cộng Hòa thì lại tin rằng cuộc chiến Iraq là cuộc chiến chính đáng, và Hoa Kỳ chỉ hoà n toà n thà nh công nếu Tổng Thống Bush tiếp tục ngồi ở Nhà Trắng. Lý do quan trọng thứ hai để quyết định lá phiếu của cử tri là vấn đề kinh tế và lao động. Năm nay và những năm trước đó, nước Mỹ mất hà ng triệu việc là m.

Trong các cuộc vận động tranh cử, Nghị Sĩ Kerry trình bà y cho người dân Mỹ biết ông là người giải quyết được vấn đề kinh tế và tạo thêm công ăn việc là m cho người dân hay hơn Tổng Thống Bush. Ðó là những điểm chính mà người dân Mỹ sẽ cân nhắc,và rõ rà ng an ninh quốc gia cũng như cuộc chiến Iraq sẽ quyết định lá phiếu của họ ở cuộc bầu cử lần nà y.

Hỏi: 4 năm trước đây, ở cuộc bầu chọn Tổng Thống năm 2000, ứng viên độc lập Ralph Nader đóng một vai trò quan trọng, quyết định thắng bại giữa hai đảng Cộng Hòa và Dân Chủ. Lần nà y, liệu yếu tố Ralph Nader có còn là yếu tố đáng chú ý tới như lần trước không?

Đáp: tôi nghĩ ảnh hưởng của ông Ralph Nader với cuộc bầu cử Tổng Thống năm nay đã giảm đi rất nhiều. Năm nay, tên ông không nằm trong danh sách ứng viên tranh cử Tổng Thống ở nhiều tiểu bang, và ông tranh cử với tư cách ứng viên độc lập chứ không phải tranh cử với tư cách đại diện cho Ðảng Xanh như 4 năm trước đây.

Lần trước vì có mặt của ông Ralph Nader nên số phiếu ông Gore thắng ở bang Wisconsin và ông Bush thắng ở bang Florida thật khít khao, lần nà y có thể vẫn khít khao nhưng chưa hẳn vì có sự hiện diện của ông Ralph Nader. Nói cách khác, ảnh hưởng của ông Ralph Nader với cuộc bầu cử lần nà y không còn giống như 4 năm trước đây nữa.

Hỏi: Trở lại với cuộc bầu cử năm 2000, người dân Hoa Kỳ và ngay cả thế giới không thể nà o quên được là phải đợi nhiều tuần lỠsau mới biết ai là tân Tổng Thống nước Mỹ. Theo Bà thì liệu chuyện lủng củng nà y có xảy ra lần nữa không?

Đáp: theo tôi nghĩ thì có nhiều khả năng sẽ xảy ra. Vấn đề là tùy thuộc và o kết quả ở một số bang mà đến bây giờ vẫn chưa thể khẳng định số phiếu sẽ lọt và o tay ai, như Wisconsin, Florida, Ohio, Pennsylvania và một và i bang khác nữa. Nhưng cũng cần phải nói thêm là năm nay số cử tri ghi danh đi bầu rất đông, và đã có những cáo buộc hay bằng chứng gian lận bầu cử được nói đến, được đưa ra. Vì thế tôi e rằng nếu kết quả bầu cử quá khít khao ở những bang mà tôi mới kể tên thì chuyện kiện tụng thể nà o cũng xảy ra và như thế thì và o tối mai ở Mỹ, người dân Hoa Kỳ vẫn chưa biết ai đắc cử Tổng Thống.

Hỏi: lúc nãy Bà có nói đến phiếu của cử tri đoà n. Có khi nà o cả hai ông Bush và Kerry đều không có đủ 270 phiếu để trở thà nh Tổng Thống không?

Đáp: chuyện mỗi ông sẽ được 269 phiếu cử tri đoà n cũng có thể xảy ra, nhưng có thể nói là khó lắm.

Hỏi: lúc đó vấn đề sẽ được giải quyết như thế nà o?

Đáp: theo hiến pháp quy định thì Hạ Viện sẽ bỏ phiếu chọn Tổng Thống và Thượng Viện bỏ phiếu chọn Phó Tổng Thống, theo thể thức mỗi bang 1 lá phiếu. Tức là các đại biểu của từng bang gặp nhau và quyết định nên bỏ phiếu cho ai.

Hỏi: Ðảng Cộng Hòa hiện đang nắm cả Hạ Viện lẫn Thượng Viện Liên Bang. Liệu có thể nói trước là như vậy Tổng Thống Cộng Hòa George W. Bush sẽ có lợi hơn không?

Đáp: chưa hẳn. Ðã có nhiều đại biểu cho hay sẽ bỏ phiếu theo quyết định của dân trong bang mà họ đại diện, tức là nếu đa số dân trong bang của họ bỏ cho ứng viên nà o, họ sẽ bỏ cho ứng viên đó. Nhưng cũng có đại biểu bà y tỏ quan điểm là sẽ bỏ phiếu cho ứng viên của đảng, tức đại biểu Dân Chủ bỏ phiếu cho ông Dân Chủ, đại biểu Cộng Hòa bỏ phiếu cho ông Cộng Hòa. Ở trường hợp nà y thì ông Bush sẽ có lợi thế vì đảng Cộng Hòa đang chiếm đa số ở Hạ Viện Liên Bang.

Hỏi: nhiều người cho rằng khi đi bầu, không phải chi chọn người là m Tổng Thống mà còn chọn cả người sẽ là m Ðệ Nhất Phu Nhân. Xin hỏi Bà ở trường hợp nà y, ai là người chiếm lợi thế? Bà Laura Bush hay Bà Teresa Heinz Kerry?

Morgan Felchner: tôi nghĩ rằng cảm tình dân chúng Hoa Kỳ dà nh cho Bà Laura Bush cao hơn cảm tình dà nh cho Bà Teresa Heinz Kerry. Bà Kerry bị nhiều người chỉ trích, đôi khi chỉ vì Bà là một người phụ nữ già u có, thừa hưởng gia tà i của người chồng cũ đã từ trần. Ðồng thời Bà Bush thường thay mặt chồng xuất hiện trước công chúng nhiều hơn bà Kerry, Bà Bush xuất hiện vận động tranh cử bên cạnh chồng nhiều hơn Bà Kerry.

Tôi không nghĩ người dân Mỹ bỏ phiếu chọn ông Bush hay ông Kerry vì các bà vợ của hai ông nà y, nhưng rõ rà ng Ban Vận Ðộng Tranh Cử cho ông Bush sử dụng hình ảnh của Bà Laura Bush để thu hút lá phiếu của cử tri nhiều hơn Ban Vận Ðộng Tranh Cử cho ông Kerry sử dụng hình ảnh hay sự xuất hiện của bà Terresa Heinz Kerry.

NguyỠn Khanh: xin cám Bà Morgan Felchner.