Người Lào sắc tộc Hmong tỵ nạn ở Thái Lan đang tiếp tục bị trả về nơi họ ra đi là nước cộng sản Lào. Chính quyền Thái Lan thực hiện chiến dịch này bất chấp ý nguyện của người tỵ nạn và sự phê phán của các tổ chức nhân quyền quốc tế.
Các giới chức Thái Lan hôm nay 26/6/2008 phủ nhận việc họ cưỡng bách người Hmong ở trại tỵ nạn tỉnh Phetchabun trở về Lào, mà đơn phương xác định rằng 800 người Hmong đã đồng ý tự nguyện hồi hương hôm Chủ Nhật.
Tổ Chức Bác sĩ Không Biên giới, chi nhánh Thái Lan, phổ biến đến báo chí rằng những người Hmong đang bị trả về Lào,bất chấp mối quan ngại là họ có thể bị ngược đãi khi trở về quê hương. Ông Gilles Isard, trưởng chi nhánh Tổ Chức Bác sĩ Không Biên giới tại Bangkok tuyên bố với đài RFA:
“Một số gia đình đã bị chia tách cha mẹ bị đưa về Lào trong khi con cái họ còn ở trong trại tỵ nạn. Một số người Hmong nêu vấn đề này lên, họ biểu tình phản kháng họ không muốn trở về Lào mà đòi có sự hiện diện của đại diện cơ quan tỵ nạn Liên Hiệp Quốc đến xem xét tình hình.”
Chính quyền Thái Lan không cho phép Văn phòng Cao Ủy Tỵ nạn Liên Hiệp Quốc ở Bangkok tiếp cận người Hmong trong trại tỵ nạn Phetchabun. Được biết Thái Lan không ký kết Công ước Quốc tế 1951 về Vấn đề Tỵ nạn, và vì thế ở Thái Lan không có các cơ chế bảo vệ người tỵ nạn.
Sau khi có nhiều ngàn người bỏ trại vì sợ bị trả về Lào, hiện vẫn còn 6.000 người Hmong ở trại tỵ nạn Ban Huay Nam Khao, tức là Bản Làng Bên Dòng Sông Trắng, thuộc tỉnh Phetchabun ở phía Bắc Thái Lan gần biên giới Lào.
Trung tướng Thái Lan Nipat Thonglek, tổng giám đốc đặc trách các vấn đề biên giới xác định với báo chí rằng, Thái Lan hy vọng hoàn tất việc hồi hương toàn bộ 6 ngàn người Hmong về Lào trước cuối năm 2008. Các tổ chức nhân quyền trên thế giới, ngay cả giới lập pháp Hoa Kỳ cũng yêu cầu Thái Lan ngừng trục xuất người Hmong về Lào.
Bộ tộc Hmong Lào đã chiến đấu bên cạnh lực lượng Hoa Kỳ trong chiến tranh Việt Nam trong hai thập niên 1960 và 1970. Sau năm 1975 nhiều bản làng người Hmong trốn vào trong rừng vì sợ chính quyền cộng sản Lào trừng phạt vì tội hợp tác với Mỹ. Hàng ngàn người Hmong đã được định cư ở Hoa Kỳ trong thập niên vừa qua.
Cuối năm 2005 chúng tôi đã có dịp tiếp xúc với hai gia đình sắc tộc Hmong Việt Nam, những người này vượt biên từ quê nhà ở thượng du Bắc Việt qua Lào nhập vào dòng người Hmong Lào trốn chạy qua Thái Lan. Hai gia đình này đã tìm cách đến Bangkok trong năm 2006 để tìm cách tiếp xúc với Cao ủy Tỵ nạn LHQ. Số phận hai gia đình sắc tộc Hmong Việt Nam giữa hàng ngàn người Hmong Lào trên đất Thái, cho đến nay không ai nhắc tới nữa.
Nam Nguyên tường trình từ Bangkok