Giá thép đổi chiều quá nhanh

Giới chức Viện Nghiên Cứu Quản Lý Kinh Tế Trung Ương dự báo ngành xây dựng sẽ tăng trưởng âm trong năm 2008.  Không phải ngẫu nhiên  năm 2008  là một chặng đường đau khổ của nhiều doanh nghiệp thép.  Nửa đầu năm 2008, giá dầu thế giới biến động mạnh,  song hành với giá xăng dầu,  giá phôi thép về tới VN từ mức 600 đô la tăng  lên 1.100 đô la/ tấn trong thời gian ngắn. Hiện nay giá phôi thép trong khu vực chỉ còn từ 650 tới 700 đô la tấn. Giá thép trên thị trường nội địa cũng giảm khoảng 4 tới 5 triệu đồng một tấn, giá lẻ khoảng 17 triệu.

Giá phôi thép về tới VN từ mức 600 đô la tăng  lên 1.100 đô la/ tấn trong thời gian ngắn. Hiện nay giá phôi thép trong khu vực chỉ còn từ 650 tới 700 đô la tấn.

Gần đây, TS Nguyễn Quang A, chuyên gia nghiên cứu độc lập ở Hà Nội  ghi nhận sự giảm giá một số mặt hàng công nghiệp như một tín hiệu tích cực:

Giá sắt thép  bắt đầu  hạ  và hạ một cách  không phải là nhỏ. Thế thì có thể nói những biện pháp thắt chặt chính sách tiền tệ, chính sách để lập lại cân bằng thương mại giảm nhập khẩu, tất nhiên có một phần do các hoạt động trong nước cũng giảm cũng bớt nóng đi, tất cả những biện pháp đó sau ba bốn tháng bây giờ có phát huy tác dụng

Tình hình xem ra ổn định nhưng ngành thép lại lâm vào khủng hoảng thừa, thị trường lắng đọng nhiều doanh nghiệp ngừng hoạt động, đặc biệt là các doanh nghiệp sản xuất phôi thép. Tuy không xác nhận  tình trạng  công nhân bị mất việc làm, nhưng ông Phạm Chí Cường Chủ Tịch Hiệp Hội Thép VN  đề cập tới việc anh chị em ở một số nhà máy phải  luân phiên nghỉ việc hoặc làm không đủ thời gian hưởng lương cơ bản. Đề cập tới tình trạng thị trường thép trầm lắng ông Phạm Chí Cường  nhận định:

Anh chị em ở một số nhà máy phải  luân phiên nghỉ việc hoặc làm không đủ thời gian hưởng lương cơ bản.
                                                      ông Phạm Chí Cường

Theo tôi các nguyên nhân làm lượng thép tiêu thụ giảm đi khá là nhanh  trong hai ba tháng qua, là do những giải pháp chống lạm phát mạnh của chính phủ bằng việc giảm đầu tư công, cũng như  đầu tư của người dân hoặc những công ty tư nhân xây dựng cao ốc cho thuê hoặc làm nhà ở, do việc thắt chặt quản lý tiền tệ của nhà nước, cũng làm cho tiêu thụ thép của chúng tôi chậm đi.       

Những tháng đầu năm, khi giá thép có chiều hướng lên, các đại gia thép đã nhanh chân nhập về  hàng tỷ đô la  thép các loại kể cả phôi thép, riêng trong tháng 7 vừa qua lượng thép nhập khẩu đã hơn 5 tỷ đô la. Dự báo giá thép sẽ đứng ở mức cao, trên thực tế chỉ đúng trong ngắn hạn.

Sức tiêu thụ thép giảm hơn 2/3

Những số liệu do hiệp hội thép công bố cho thấy lượng thép xây dựng tiêu thụ trong tháng 9 chỉ còn 110.000 tấn, trong khi trước đây bình quân mỗi tháng VN sử dụng tới 350.000 tấn thép xây dựng. Hiện nay lượng phôi thép tồn kho lên tới 500.000 tấn và thép thành phẩm cũng vào khoảng 400 ngàn tấn tương đương  1 tỷ USD vốn lưu động bị tồn đọng. Chủ tịch Hiệp Hội Thép VN  nhận định về tình trạng gía thép đổi chiều quá nhanh ông nói:

Việc giảm giá thép của thế giới cũng làm cho thép trong nước của chúng tôi giảm rất là nhanh. Trong khi đó những tuần và những tháng trước đó chúng tôi đã mua nguyên liệu với giá rất cao. Vì vậy giá thép đang hạ hiện nay của thị trường thế giới và VN làm cho hiệu quả kinh doanh của các công ty thép chịu ảnh hưởng.

Trong những tháng này không thuận lợi cho xây dựng và tiêu thụ giảm đi, việc giảm giá làm cho hiệu quả sản xuất của các công ty thép kém đi những tháng trước rất nhiều.

Không những vậy, 7 tháng đầu năm 2008 khi giá thép thế giới và phôi thép lên đỉnh điểm, chính phủ VN đã  cấm các thành viên hiệp hội thép tăng giá bán, đưa tới nghịch lý giá thép xây dựng thành phẩm ở VN lúc đó rẻ hơn giá phôi thép.

Không những vậy, 7 tháng đầu năm 2008 khi giá thép thế giới và phôi thép lên đỉnh điểm, chính phủ VN đã  cấm các thành viên hiệp hội thép tăng giá bán, đưa tới nghịch lý giá thép xây dựng thành phẩm ở VN lúc đó rẻ hơn giá phôi thép.

Trong thời gian đó, các doanh nghiệp thép tự cứu mình bằng cách xuất khẩu ngược phôi thép và sản phẩm thép tồn đọng ra nước ngoài, nhiều doanh nghiệp nhanh chân đã làm được việc này để hưởng chênh lệch giá từ những thứ  họ nhập về trước đây. Tuy nhiên việc này không kéo dài lâu, vì chính phủ nhiều lần tăng thuế xuất khẩu và số phôi thép xuất ngược mới được hơn 500 triệu đô la.

Trong tháng 9,  nhiều doanh nghiệp sản xuất phôi thép ngừng hoạt động vì tồn kho quá nhiều, phôi thép không  tiêu thụ được. Lúc này chính phủ quyết định hạ thuế xuất khẩu phôi thép từ 20% xúông 10%,  để những doanh nghiệp tồn hàng có thể xuất khẩu phôi thép và cả sản phẩm thép ra nước ngoài.

Tuy nhiên tình hình vẫn bế tắc, nguyên do các doanh nghiệp nhập khẩu phôi thép từ thời gian giá còn cao nên nay có được miễn thuế vẫn lỗ vốn, chưa kể phải chịu thuế 10%, hiệp hội thép kiến nghị giảm thuế xuất khẩu thép xúông 2% để cứu nguy doanh nghiệp.