Đàn Chim Việt lên mạng để cổ võ cho dân chủ và nhân quyền

Lê Dân, phóng viên đài RFA

Hồi cuối tuần qua, nhóm Đàn Chim Việt đã tổ chức một buổi họp mặt tại Nam California với sự tham dự của nhóm chủ trương ban đầu từ Ba Lan qua. Nhân dịp này, Lê Dân trao đổi cùng anh Lưu Vũ, chủ bút điều hành, và cô Mạc Việt Hồng, chủ bút, của báo mạng Đàn Chim Việt Online, về một số vấn đề xoay quanh hoạt động của nhóm.

Logo của trang web Đàn Chim Việt

Lê Dân: Trước hết xin anh Lưu Vũ cho thính giả biết sơ qua về nhóm Đàn Chim Việt?

Nhà báo Lưu Vũ: Thưa quý thính giả, chúng tôi họp mặt lần này là lần thứ 7, nhưng trong thực tế thì Đàn Chim Việt chúng tôi đã bước sang năm thứ 8, kể từ những tờ rơi đầu tiên xuất hiện ở Ba Lan năm 1999.....

Lê Dân: Sau đó thì Đàn Chim Việt đã trở thành một tờ báo in, được bà con Ba Lan và nhất là bên Đông Âu đánh giá cao, và ngày càng thu hút thêm nhiều độc giả phải không anh ?

Nhà báo Lưu Vũ: Sau khi DCV chúng tôi dự đại hội Truyền thông Hải ngoại lần thứ nhất vào năm 2003, tháng Tư, về thì chúng tôi bị phía cộng sản Việt Nam gây khó, đánh phá những người phát hành tại Praha, Tiệp Khắc cũ, và sau đó sang cả Nga. Chúng tôi thấy tạo một nguồn thông tin đến tất cả mọi người trong nước, không có gì khiến mình phải cảm thấy áy náy, ân hận cả.

Nhưng tại sao với một việc làm chí lí như vậy, mà chính quyền cộng sản vẫn gây khó, cho nên chúng tôi đánh động cho tất cả các cơ quan truyền thông, đặc biệt là ở California và các cơ quan truyền thông trên thế giới như BBC, RFA, RFI.....thì mọi người đồng thanh lên tiếng ủng hộ chúng tôi, tố cáo âm mưu bóp nghẹt truyền thông của nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam.

Chính vì thế mà sau đợt đó, chúng tôi được rất nhiều người tham gia, ở Mỹ cũng như ở các nước khác tham gia vào ban Biên tập DCV, đến nay 2007 thì đã được 8 năm.....

Nhưng tại sao với một việc làm chí lí như vậy, mà chính quyền cộng sản vẫn gây khó, cho nên chúng tôi đánh động cho tất cả các cơ quan truyền thông, đặc biệt là ở California và các cơ quan truyền thông trên thế giới như BBC, RFA, RFI.....thì mọi người đồng thanh lên tiếng ủng hộ chúng tôi, tố cáo âm mưu bóp nghẹt truyền thông của nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam.

Lê Dân: Nhân đây xin cô chủ bút của Đàn Chim Việt tự giới thiệu với thính giả của ban Việt ngữ đài Á châu Tự do.........

Cô Mạc Việt Hồng: Tôi là Mạc Việt Hồng từ Ba Lan qua đây nhân cuộc họp mặt thường niên của Đàn Chim Việt tại Cali. Mục đích chúng tôi từ trước đến giờ là mong muốn Đàn Chim Việt trở thành một cơ quan truyền thông độc lập, chuyển tải những thông tin độc lập đến độc giả ở trong và ngoài nước........

Phần lớn anh em chúng tôi đến với nhau từ sự say mê làm báo, đồng thời làm cái gì đó cho công việc dân chủ hóa đất nước.

Lê Dân: Cô có thể cho biết do đâu mà từ một người sinh ra, lớn lên dưới chế độ Xã hội Chủ nghĩa, đi học tập lao động Đông Âu, rồi lại muốn 'làm một cái gì đó cho dân chủ hóa' đất nước ?

Cô Mạc Việt Hồng: Tôi nghĩ rằng, với quá trình tiếp cận với tư tưởng dân chủ của thế giới nói chung, của phương Tây, hay của Ba Lan nói riêng, thì nó thuận tiện. Tôi sang từ năm 91 và tính ra đã ở gần 2 chục năm rồi, tôi cũng đọc được tiếng Ba Lan nên cũng dễ dàng (tiếp nhận dân chủ). Nhưng đối với những người còn ở trong nước thì nó phải là một quá trình 5, 10 năm, còn chưa đủ, mà có thể còn dài hơn nữa.

Lê Dân: Cô có vẻ bi quan, xin cho biết lý do ?

Cô Mạc Việt Hồng: Lý do thứ nhất là nền giáo dục Việt Nam từ trước tới nay bưng bít thông tin. Nó đào tạo cho người ta những nhận định, quan điểm, sai lầm. Lý do thứ hai là mặc dù hiện nay đã có Internet nhưng Nhà nước vẫn tiếp tục dùng tường lửa và vẫn tuyên truyền sai lạc, cho nên tôi nghĩ quá trình (dân chủ hóa) rất gian khổ mà các cơ quan truyền thông như DCV, như RFA đang góp phần rút ngắn thời gian của quá trình đó.

Lê Dân: Chúng tôi xin tò mò một chút, là khi mới sang Đông Âu học tập và làm việc, khi nhận ra và tiếp cận với các tư tưởng dân chủ thật sự thì các bạn có thấy nghi ngại, bỡ ngỡ, hay bị....."sốc' không, so với những gì được Nhà nước Việt Nam giảng giải trước đó ?

Cô Mạc Việt Hồng: Kinh nghiệm bản thân thì...đúng là có bị bỡ ngỡ. Nếu nói là 'sốc' thì có lẽ hơi mạnh. Trước hết tôi thấy là quyền con người bên đó rất là được tôn trọng, một công dân có thể kiện cả Nhà nước chẳng hạn. Nhưng tôi nghĩ rằng giới trẻ hiện nay ở Việt Nam cũng có khá nhiều người nhận thức được vấn đề dân chủ, nhưng bởi vì cộng sản, công an, quân đội...làm khá mạnh.

Khi người ta nói cái gì đó thì người ta có thể bị vào tù, bị mất việc, nhẹ nhàng hơn, là bị gọi lên gọi xuống ở công an chẳng hạn. Tôi nghĩ rằng số nhận thức được ra (dân chủ) không phải là quá ít đâu, nhưng người ta chưa có cơ hội thuận lợi để bộc lộ ra.

Khi người ta nói cái gì đó thì người ta có thể bị vào tù, bị mất việc, nhẹ nhàng hơn, là bị gọi lên gọi xuống ở công an chẳng hạn. Tôi nghĩ rằng số nhận thức được ra (dân chủ) không phải là quá ít đâu, nhưng người ta chưa có cơ hội thuận lợi để bộc lộ ra.

Lê Dân: Trở lại với nhà báo Lưu Vũ, xin anh cho biết sau khi báo giấy Đàn Chim Việt bị gây khó khăn trong vấn đề in ấn, phát hành ở Ba Lan và Nga thì vì sao nhóm đã chuyển sang thành báo mạng ?

Nhà báo Lưu Vũ: Từ báo giấy chuyển sang Đàn Chim Việt Online với mục đích tận dụng mạng lưới điện tử thông tin vô tận thu hút nhiều độc giả hơn, đặc biệt là độc giả tại Việt Nam.

Theo thông tin chính thức của các công ty cung cấp dịch vụ về các trang báo mạng trên thế giới thì bạn đọc hiện nay ở Việt Nam đứng hàng thứ hai, sau bạn đọc ở Hoa Kỳ. Hiện nay mỗi tháng DCV có từ 70 đến 90 ngàn bạn đọc.

Lê Dân: Ý anh nói lượt truy cập vào trang mạng Đàn Chim Việt ?

Nhà báo Lưu Vũ: Không, không phải lượt truy cập. Lượt truy cập thì hàng triệu. Đây là số bạn đọc, bất cứ vào thời điểm nào click vào DCV cũng có từ vài trăm đến 1 ngàn bạn đọc.

Lê Dân: Trang mạng Đàn Chim Việt là gì mà có nhiều người truy cập và tham gia như vậy ? Có phải đây là trang phản động, chống phá chế độ mà mượn màu dân chủ, nhân quyền không ?

Nhà báo Lưu Vũ: Sân chơi của chúng tôi giành cho tất cả mọi xu hướng chính tri. Ở đây, mọi xu hướng đều được cọ xát để tìm tiếng nói chung. Tiếng nói đấy là gì ? là nâng cao giá trị dân chủ, nhân quyền.

Những tiếng nói nào đi lệch hướng đó thì chúng tôi không chấp nhận, còn bất cứ đến từ phương hướng nào, từ cá nhân nào, đảng phái chính trị nào, chúng tôi đều tôn trọng và hãy để những ý kiến đó cọ xát.

Hiện nay, giá trị dân chủ và nhân quyền là giá trị chung cho toàn thế giới, cho cả Việt Nam. Không có giá trị nào là riêng cả. Đấy là mục đích của chúng tôi và chúng tôi luôn luôn tin tưởng rằng chúng tôi giữ được sự độc lập.

Lê Dân: Xin cám ơn hai nhà báo Lưu Vũ và Mạc Việt Hồng về cuộc trao đổi ngày hôm nay.