Diễn biến của kinh tế Hoa Kỳ hiện ra sao? Qua cuộc trao đổi với Thanh Quang, Tiến sĩ Tạ Cự Hải, chuyên gia kinh tế và hiện là Chủ Tịch điều hành một công ty đầu tư tài chính vùng thủ đô Washington (Hoa Kỳ), nhận xét:

Ảnh hưởng tâm lý

TS Tạ Cự Hải: Thưa quý thính giả, tôi đồng ý với một số lớn kinh tế gia cho rằng nền kinh tế Hoa Kỳ đang trên đà phục hồi, đặc biệt là trong thời gian hiện tại người ta hy vọng rằng trong tam cá nguyệt sắp tới và tới cuối năm nay thì kinh tế sẽ trên đà phục hồi. Tuy nhiên, sự phục hồi này có chắc chắn hay không, có bền vững hay không, đó là một yếu tố khác, là bởi vì có những yếu tố quan trọng ở trong xã hội Hoa Kỳ. Trong nền kinh tế Hoa Kỳ, ảnh hưởng trầm trọng tới sự phục hồi, vận tốc của sự phục hồi, đó là yếu tố công ăn việc làm của người dân Mỹ. Hiện tại người dân Mỹ có khoảng 9.4% dân chúng không có công ăn việc làm, nhưng thực sự là sự gia tăng sự thất nghiệp đó chỉ khoảng có 4.7% mà thôi, vì luôn luôn Hoa Kỳ có gần 5% dân chúng không có công ăn việc làm, họ luôn luôn không có tìm việc làm. Chính vì vậy mà số 4.7% dân chúng không có công ăn việc làm bây giờ đó thì người ta đã tạo nên ảnh hưởng tâm lý trầm trọng ở trong quần chúng, do đó mà người dân Mỹ cảm thấy bị đe dọa về công ăn việc làm của mình. Chính vì vậy mà họ bắt đầu tiết kiệm, không chịu xài tiền, họ trở nên bảo thủ, không tiêu tiền như lúc trước, mà trái lại họ bắt đầu tiết kiệm tiền nhiều hơn lúc trước.

Vận tốc chậm chạp đó có thể kéo dài tới 4-5 năm, nhưng mà dù nhìn dưới góc cạnh nào thì kinh tế Mỹ đã bắt đầu ổn định và trên đường phục hồi.

TS Tạ Cự Hải

Tiêu thụ giảm

Thanh Quang: Tình trạng tiết kiệm tiền như Tiến Sĩ vừa đề cập tới gây trở ngại ra sao, thưa Tiến Sĩ?

TS Tạ Cự Hải: À, sự tiêu thụ hàng hóa bị chậm chạp, và do đó cái tồn kho của các công ty sản xuất bị gia tăng, và do đó người ta ngưng sản xuất, và bởi vì ngưng sản xuất cho nên người ta cắt giảm nhân viên.

Thanh Quang: Tiến Sĩ nhận thấy khó khăn vừa nói đã có hướng giải quyết như thế nào không ạ?

TS Tạ Cự Hải: Tình trạng này sẽ được giải quyết trong một tương lai gần, thứ nhứt là từ đây tới cuối năm, và đặc biệt các nhà kinh tế tiên liệu rằng tới khoảng tháng 4 hay Mùa Xuân năm 2010 sắp tới, bấy giờ nhịp độ gia tăng về thất nghiệp của người Mỹ sẽ chậm trở lại, và sau tam cá nguyệt đầu tiên của năm tới thì mức thất nghiệp sẽ đứng lại và bắt đầu giảm xuống, thì từ thời điểm đó công ăn việc làm sẽ được tạo ra. Và do đó tâm lý quần chúng cũng sẽ bị ảnh hưởng một cách tốt đẹp hơn, người ta bắt đầu tiêu tiền giúp cho nền kinh tế luân lưu dễ dàng hơn.

Thanh Quang: Thưa Tiến Sĩ, nói chung hệ thống tài chánh - ngân hàng của Hoa Kỳ đã bị ảnh hưởng nặng khiến cho họ kiểm soát rất chặt chẽ về việc cho vay tiền, cũng có nghĩa là giới tiêu dùng và các cơ sở thương mại gặp khó khăn mà một số kinh tế gia cho là kéo dài nhiều năm, ảnh hưởng tới việc phục hồi kinh tế của Hoa Kỳ. Tiến Sĩ nhận thấy tình hình này như thế nào?

Phục hồi chậm

TS Tạ Cự Hải: Tình trạng kinh tế Hoa Kỳ hiện tại bị trì trệ là do ảnh hưởng của sự sụp đổ của nền tài chánh Hoa Kỳ trong thời gian vừa qua. Nó ảnh hưởng rất trầm trọng đối với những nhà đầu tư, tư bản, có tiền bạc tại Hoa Kỳ, cũng như dân chúng đóng góp tiền bạc của mình vào các hệ thống, các cơ sở tài chánh của nước Mỹ. Họ bắt đầu lo lắng là bởi vì họ thấy sự mất mát tài chánh quá lớn trong thời gian vừa qua, chính vì vậy mà họ không muốn bỏ tiền ra ngay lúc này để đầu tư vào trong bất cứ sinh hoạt kinh tế nào của nước Mỹ. Thường thường sự suy sụp của kinh tế phát xuất từ những nguồn khác nhau, khác hơn là nguồn tài chánh, riêng kỳ này thì sự suy sụp kinh tế Hoa Kỳ bắt nguồn từ sự suy sụp hệ thống tài chánh của Mỹ, và chính vì vậy mà nó trầm trọng hơn nhiều.

… các nhà kinh tế tiên liệu rằng tới khoảng tháng 4 hay Mùa Xuân năm 2010 sắp tới, bấy giờ nhịp độ gia tăng về thất nghiệp của người Mỹ sẽ chậm trở lại, và sau tam cá nguyệt đầu tiên của năm tới thì mức thất nghiệp sẽ đứng lại và bắt đầu giảm xuống, thì từ thời điểm đó công ăn việc làm sẽ được tạo ra.

TS Tạ Cự Hải

Thường thường trong các cuộc khủng hoảng kinh tế thì sau khi khủng hoảng qua rồi, mức độ phục hồi rất là chóng, rất là lẹ, và rất là mạnh, nhưng mà nó không áp dụng trong trường hợp này là bởi trường hợp này sự suy sụp về hệ thống tài chánh của Mỹ, do đó số tiền bỏ ra để đầu tư của các nhà tư bản cũng như dân chúng có tiền để bỏ ra đầu tư, họ bắt đầu trở nên bảo thủ, không muốn làm cái chuyện đó (đầu tư) ngay bây giờ. Chính vì vậy mà nguồn tài chánh bên ngoài để cho các công ty - xí nghiệp từ nhỏ tới lớn có thể vay tiền hoạt động kinh tế trở nên hạn hẹp, eo hẹp, gây khó khăn, thì trong thời gian sắp tới kinh tế chắc chắn sẽ phục hồi, phục hồi ở một vận tốc chậm chạp. Vận tốc chậm chạp đó có thể kéo dài tới 4-5 năm, nhưng mà dù nhìn dưới góc cạnh nào thì kinh tế Mỹ đã bắt đầu ổn định và trên đường phục hồi.

Địa ốc khởi sắc

Thanh Quang: Xin Tiến Sĩ cho một vài dẫn chứng cụ thể về đà phục hồi này.

TS Tạ Cự Hải: Địa ốc chẳng hạn: thị trường địa ốc bây giờ có 39 tiểu bang trong số 50 tiểu bang Hoa Kỳ, theo thống kê của Hội Địa Ốc Quốc Gia Hoa Kỳ, 39 tiểu bang trong số 50 tiểu bang đã bắt đầu phục hồi. Và riêng tại Miền Bắc của tiểu bang Virginia (North Virginia), tức ngoại ô phía Nam của Thủ Đô Hoa Thịnh Đốn, số lượng nhà bán trong tháng vừa rồi đã gia tăng khoảng 14% so với năm trước, và giá nhà bán trong tháng rồi gia tăng 10.5%. Đó là một trong những hình thức tại một số địa phương, chẳng những tại Thủ Đô Hoa Thịnh Đốn, tại Virginia, mà trên một số lớn tiểu bang Hoa Kỳ đang ở trên đà hồi phục lại thị trường địa ốc bây giờ.

… chẳng những tại Thủ Đô Hoa Thịnh Đốn, tại Virginia, mà trên một số lớn tiểu bang Hoa Kỳ đang ở trên đà hồi phục lại thị trường địa ốc bây giờ.

TS Tạ Cự Hải

Thanh Quang: Đề cập tới bình diện thế giới thì trong mấy ngày qua các nền kinh tế lớn, chẳng hạn tại Nhật Bản và một số nước Á Châu khác, rồi tại Tây Âu cũng có dấu hiệu phục hồi, thế nhưng một số kinh tế gia lưu ý rằng trong tình hình suy thoái kinh tế toàn cầu hiện nay thì xem chừng như chưa nước nào trên thế giới có dấu hiệu phục hồi kinh tế thực sự có dấu hiệu phục hồi kinh tế đáng tin cậy. Tiến Sĩ có đồng ý với nhận định như vậy không?

TS Tạ Cự Hải: Thưa quý vị, hệ thống kinh tế toàn cầu bị ảnh hưởng rất đáng kể bởi hệ thống kinh tế của Hoa Kỳ. Nếu Hoa Kỳ có nền kinh tế bị suy sụp thì toàn cầu cũng bị ảnh hưởng lây, và chẳng những ảnh hưởng lây mà còn bị trầm trọng hơn cả kinh tế Hoa Kỳ. Bởi Hoa Kỳ luôn luôn là một nước giàu mạnh tăm tiếng nhất thế giới và có nhiều kiến thức nhứt để quản trị tài chánh cũng như kinh tế, do đó (Hoa Kỳ) lãnh đạo cả nền kinh tế của thế giới. Nền kinh tế vừa rồi đã cho biết rằng nó suy sụp nhưng mà nó đã chuyển mình trong tam cá nguyệt vừa rồi, người ta thấy rõ ràng chẳng những tại Hoa Kỳ mà trên nhiều nước trên thế giới, tại Nhựt Bản chẳng hạn. Mùa Đông vừa rồi tại Nhựt Bản, suy sụp về mức độ sản xuất tổng sản lượng quốc gia (GDP) của Nhựt suy giảm tới mười mấy phần trăm, gấp đôi sự suy giảm tổng sản lượng quốc gia tại Mỹ, nhưng trong tam cá nguyệt vừa rồi thì nó lại gia tăng lên tới 3 chấm mấy phần trăm, rất là đáng khích lệ, cho nên kinh tế Nhựt đã trở lại sự phục hồi. Tại các nước Âu Châu, đặc biệt là nước Đức và nước Pháp đã trở lại phục hồi, nhưng ở vận tốc rất chậm, ở mức độ rất nhỏ: 0.3%. Và do đó chúng tôi nói rằng kinh tế tiếp tục phục hồi nhưng mà ở vận tốc chậm, nó cũng tương tự như trường hợp Hoa Kỳ: kinh tế trên đà ổn dịnh và phục hồi. Và nhớ rằng kinh tế cũng giống như địa ốc tùy thuộc hoàn cảnh kinh tế của địa phương; tại mỗi địa phương, nơi chậm chạp nhứt cũng có những vùng nhỏ phát triển rất là nhanh, nó phục hồi rất nhanh. Ngược lại, những vùng đang phát triển nhanh thì cũng có những vùng nhỏ trong đó đang phát triển rất là chậm. Chính vì vậy mà chúng ta phải nhìn đường dài là kinh tế nước Mỹ nói riêng và cả thế giới nói chung trên đà ổn định và phục hồi, nhưng mà lần này bởi vì nó gây ra bởi sự suy sụp quan trọng của hệ thống tài chánh Mỹ, chính vì vậy mà nó sẽ ở một vận tốc chậm chạp, có thể là 4 năm - 6 năm nữa.

Thanh Quang: Cảm ơn TS Tạ Cự Hải rất nhiều.

TS Tạ Cự Hải: Kính chào quý thính giả của Đài Á Châu Tự Do.