Lúa thu đông bắt đầu gặt, lúa hè thu vẫn chưa bán

Lúa thu đông đã bắt đầu gặt, nhưng lượng lúa hè thu vẫn còn tồn đọng rất nhiều, dù mấy ngày qua có chuyển động đôi chút. Nông dân nhiều nơi vẫn không thể bán lúa dù giá có nhích lên .  Ngày 25/9/2008 một nông dân tỉnh Cần Thơ cập nhật  tình hình lúa tồn đọng ở khu vực mình, cũng như giá cả thực tế cho chúng tôi:

“ Giá lên nhưng mà ít chứ không được nhiều, tại vì giá rẻ quá chưa bán. Bây giờ lúa đẹp được 4200đ/kg lên 200đ .Lúa vụ hè thu vừa rồi chưa bán được, còn 5 tấn hơn. Bà con mỗi người đều 4 tấn 5 tấn mấy nói chung ở đây dân còn lại như vậy….  Giá này không thể bán, tôi chờ thêm thời gian nữa.”  

“ Giá lên nhưng mà ít chứ không được nhiều, tại vì giá rẻ quá chưa bán. Bây giờ lúa đẹp được 4200đ/kg lên 200đ .Lúa vụ hè thu vừa rồi chưa bán được, còn 5 tấn hơn        

Nông dân Cần Thơ

Báo cáo sai biệt với thực tế

Đối với các số liệu mà các bộ ngành đưa ra để tham mưu cho chính phủ thì  tại đồng bằng sông Cửu Long, vựa lúa xuất khẩu của cả nước, tổng sản lượng lúa cân đối theo năm lương thực 2008 đạt 18 triệu 800 ngàn tấn, bao gồm vụ lúa Mùa cuối 2007,  Đông Xuân 2008 và Hè Thu 2008.

Theo cách tính toán truyền thống hiện đang áp dụng thì tổng sản lượng lúa vừa nói được cung cấp cho tiêu dùng nội  địa khoảng  9 triệu 600 ngàn tấn, còn lại là lúa hàng hoá dành cho xuất khẩu  khoảng 9 triệu 200 ngàn tấn tương đương 4 triệu 600 ngàn tấn gạo. Đây là cách tính ‘hai lúa một gạo’ cứ 2kg lúa xay ra 1 kg gạo từ thời bao cấp, không đúng thực tế hiện nay.

Thật ra nông dân ngày nay ít nhiều đã biết phơi sấy áp dụng phương pháp kỹ thuật sau thu hoạch, nên tỷ lệ gạo từ lúa đã cao hơn nhiều cứ 100kg lúa cho ra từ 75 tới 80 kg gạo. Hay nói theo cách của nông dân là một giạ lúa 20kg thu được trung bình từ 15 tới 16 kg gạo.

Đáp câu hỏi của chúng tôi về lượng lúa tồn đọng trong dân, một chuyên gia ở vùng đồng bằng sông Cửu Long TS Lê Văn Bảnh nhận định:

Theo báo cáo của thống kê thì có những sai biệt so với thực tế và có những cái không kịp thời nữa. Thành ra chính những cái đó cũng là yếu tố làm cho dự báo không chính xác.

Số lượng thì chúng tôi không nắm được, nhưng thực chất vụ hè thu được hơn 8 triệu tấn, thu đông được khoảng 2 triệu tấn, như vậy là hơn 10 triệu tấn. Có thể trong dân cũng phải còn 5 hay 6 triệu tấn.”

Phương pháp thống kê quá lạc hậu

Tờ Thanh Niên Online ngày 10/9/2008 nhận định rằng, cách tính  cân đối lương thực theo hướng dẫn của Bộ NN-PTNT đã quá lạc hậu không còn phù hợp  với diễn biến thực tế hiện nay.

Tờ báo đưa ra các ví dụ về  lượng lúa giống giữ lại cho vụ kế tiếp, tỷ lệ hao hụt

Sau thu hoạch và sử dụng cho nhu cầu chăn nuôi, tổng lượng gạo lương thực cho toàn dân hiện nay khác xa thời bao cấp cách nay hơn 30 năm. Lúa giống sử dụng ít hơn nhờ kỹ thuật gieo sạ cũng như đời sống khá lên, người dân ăn gạo ít hơn trước.

Cách tính  cân đối lương thực theo hướng dẫn của Bộ NN-PTNT đã quá lạc hậu không còn phù hợp  với diễn biến thực tế hiện nay.

Thanh Niên Online

Cách tính thất thoát sau thu hoạch và sử dụng cho chăn nuôi vẫn còn áp dụng tỷ lệ 15%, trong khi đồng ruộng đã tiếp cận khoa học kỹ thuật, như máy gặt đập liên hợp máy gặt xếp dãy, máy tuốt lúa,  sấy lúa chẳng hạn.

Những sai số vừa nói có thể dẫn tới tình trạng dư thừa lúa gạo, đặt chỉ tiêu xuất khẩu ít hơn thực tế.

Thanh Niên online cho rằng, năm 2008  sản lượng lúa  cả nước ước đạt 37 triệu tấn, lượng lúa dành riêng cho xuất khẩu có thể tới 10 triệu tấn, tương đương 6 triệu tấn gạo,  nếu tính 1 giạ lúa 15 kg gạo thì con số này còn cao hơn nữa. Dự kiến  xuất khẩu 4,6 triệu tấn gạo trọn năm 2008, có nghĩa  vùng đồng bằng sông Cửu Long  từ nay đến cuối năm  có thể còn dư  vài triệu tấn lúa  .

Theo Tuổi Trẻ Online, ngày 22/9 tỉnh Tiền Giang mở hội nghị bàn giải pháp tiêu thụ lúa,  số liệu báo cáo cho thấy  lượng lúa hè thu chính vụ  đang tồn đọng trong dân khoảng 265.000 tấn. Chỉ một  tỉnh Tiền Giang đã có mức tồn đọng như thế, trong khi vùng đồng bằng sông Cửu Long  bao gồm 13 tỉnh và  tất cả đều có sản xuất lúa gạo.

Các chuyên gia cho rằng, khi tìm được đầu ra xuất khẩu với giá chấp nhận được, Hiệp Hội Lương Thực VN có thể xin chính phủ điều chỉnh chỉ tiêu xuất khẩu, để giải quyết lượng lúa tồn đọng thực sự ở vùng đồng bằng sông Cửu Long.