Nhã Trân, phóng viên đài RFA
Chỉ còn trên dưới một tuần nữa là đến ngày khoá sổ danh sách ứng cử viên quốc hội khoá XII ở Việt Nam; thế nhưng số người xin rút đơn sau khi tự ứng cử tiếp tục gia tăng. Công luận có những suy nghĩ gì về sự kiện này? Mời quí vị nghe trình bày của Nhã Trân về ý kiến của một số người dân trong nước.
Mới độ hai tuần sau khi vòng hiệp thương thứ nhì kết thúc đã có thêm một loạt đơn xin rút khỏi danh sách ứng cử đại biểu quốc hội khoá XII. Hầu hết đây là những người tự ứng cử.
Sức ép khách quan
Sau những người khởi đầu như ông Đặng Hùng Võ, nguyên thứ trưởng Bộ tài nguyên-môi trừơng, ông Đặng Văn Khoa, thạc sĩ Đàm Xuân Ánh, ông Nguyễn Hồng Minh, một cán bộ cao cấp ngành thể dục thể thao, đến nay cả nước đã có gần 50 ứng cử viên xin rút lui, trong đó thành phố HCM chiếm đa số.
Khác với trường hợp của ông Đặng Hùng Võ và ông Nguyễn Hồng Minh, nêu rõ là phải rút đơn ứng cử vì không được đảng cho phép, thông tin nói các ứng cử viên khác đã quyết định rút lui vì những lý do riêng tư như e ngại rằng không đủ thời gian, không đủ tiêu chuẩn, chưa thông hiểu qui trình bầu cử, bận rộn chuyện gia đình hoặc người thân không đồng ý v.v..
Trong khi Uỷ ban mặt trận tổ quốc Hà Nội và Uỷ ban mặt trận tổ quốc thành phố HCM đưa ra các nguyên nhân ấy, dư luận nghi ngờ rằng có những sức ép khách quan, những thúc đẩy nào đó đằng sau việc những người tự ứng cử đột ngột xin rút đơn, sau khi đã ra tranh cử với một thái độ phấn khởi, tự tin. Tiêu biểu cho suy nghĩ này là một thương gia Sài gòn:
Tôi thấy hiện tượng này không bình thường vì một khi anh ra ứng cử là anh đã xét khả năng của mình rồi, không có chuyện rút đơn sau đó…. Tôi không biết vì lý do nào [họ phải xin rút đơn], nhưng có lẽ cũng như từ xưa đến giờ, là lý do chính trị.
“Tôi thấy hiện tượng này không bình thường vì một khi anh ra ứng cử là anh đã xét khả năng của mình rồi, không có chuyện rút đơn sau đó…. Tôi không biết vì lý do nào [họ phải xin rút đơn], nhưng có lẽ cũng như từ xưa đến giờ, là lý do chính trị”.
Trong bối cảnh đặc biệt
Một vài người lưu ý rằng hiện tượng các ứng cử viên độc lập bỗng dưng xin bỏ cuộc xảy ra trong một bối cảnh hết sức đặc biệt; đó là vào khi công luận ủng hộ việc tự ứng cử và giữa lúc chính quyền tăng cường đàn áp phong trào đòi dân chủ trong nước.
Họ nói thêm, bên cạnh đó là một điểm nổi bật khác, là tuyên bố và chỉ đạo mới đây của Tổng bí thư đảng cộng sản Việt Nam Nông Đức Mạnh “không để trò chơi dân chủ lồng vào sinh hoạt quốc hội”, được đưa ra trong cuộc họp báo cáo toàn bộ công tác hoạt động của quốc hội khóa XI. Với nhận xét này, một bà nội trợ Hà thành nói:
“Những ông đã tự ứng cử mà rồi lại rút đơn thì nhiều khi chắc vì sau lưng họ có những chuyện này chuyện kia xảy ra… Nó không cho mình nói. Mình nhìn thấy sự thật mà không dám nói”.
Ý kiến của quần chúng, bày tỏ bởi hai cư dân Hà Nội và thành phố HCM, cho thấy công luận nghĩ rằng động cơ khiến những ứng cử viên độc lập xin rút lui là những sức ép bên ngoài.
Một thắc mắc cũng được vài người nêu ra, đó là sau vòng hiệp thương thứ ba, diễn ra vào ngày 15 tháng này, không biết sẽ có thêm bao nhiêu ứng cử viên độc lập xin xoá tên trong danh sách tranh cử đại biểu quốc hội kỳ XII.