Mặc Lâm, phóng viên đài RFA
Mới đây, Thủ tướng chính phủ đã triệu tập hội nghị khẩn cấp giữa nhiều cơ quan cấp bộ để tìm giải pháp ngăn chặn tình trạng giá cả thị trường tăng đột biến này, mà nhiều người lo ngại sẽ khiến lạm phát cũng gia tăng. Mặc Lâm phỏng vấn Tiến sĩ Nguyễn Quang A để tìm hiểu thêm vấn đề, mời quý thính giả theo dõi.
Mặc Lâm: Thưa Tiến sĩ, là một chuyên gia về kinh tế xin ông cho biết sau khi nhiều công ty nước ngoài tăng nguồn vốn đầu tư tại Việt Nam số lượng ngoại hối tăng mạnh đã làm chính quyền lo ngại và biện pháp tung tiền ra mua ngoại tệ đã được Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam áp dụng.
Gần 7 tỉ đô la được mua vào thì áp lực của lạm phát bắt đầu xuất hiện, song song với giá tiêu dùng trong nước tăng nhanh, biện pháp của NHNN Việt Nam vừa qua có giúp cho tình trạng lạm phát nằm ở mức kiểm soát được hay không, và biện pháp này có ảnh hưởng gì đến việc tăng giá các mặt hàng nhu yếu phẩm vừa qua, thưa ông?
Tiến sĩ Nguyễn Quang A: Cái đấy nó gây ra lạm phát. Cái khó của NHNN là phải cố giữ đồng tiền Việt Nam khỏi lên giá bởi ngoại tệ từ nước ngoài vào nhiều thì sẽ làm cho đồng tiền Việt Nam lên giá, mà lên giá thì việc xuất khẩu của Việt Nam sẽ có vấn đề vì vậy họ phải bỏ tiền đồng ra để mua, làm giảm mức độ tăng giá của đồng nội tệ.
Tôi nghĩ họ cần phải làm như vậy là đúng thôi. Tuy nhiên lẽ ra đồng thời với việc làm đấy hoặc trước khi làm việc đấy thì họ phải đi vay tiền của dân, của doanh nghiệp bằng cách phát hành trái phiếu của ngân hàng hay của chính phủ thì lúc đó nó sẽ không ảnh hưởng đến vấn đề lạm phát.
Ở trong nước còn bàn cãi vấn đề này rất nhiều bởi vì thật sự nó có nhiều trường phái kinh tế. Cũng có một số ý kiến như tôi cảm nhận được thì những người nắm quyền quyết định về chính sách thì thiên về kích cầu, là nhà nước can thiệp mạnh, và người ta nghĩ rằng có thể có một sự đánh đổi giữa tăng trưởng và lạm phát.
Đối với những người này, người ta nghĩ mức lạm phát thấp hơn mức tăng trưởng là không có vấn đề gì cả. Cũng có những người nghĩ một cách khác là lạm phát nằm ở mức 5-6% trở lên thì đều là xấu, là sự đánh thuế trá hình, tịch thu hay là tước đoạt của cải của người dân.
Cái đấy nó gây ra lạm phát. Cái khó của NHNN là phải cố giữ đồng tiền Việt Nam khỏi lên giá bởi ngoại tệ từ nước ngoài vào nhiều thì sẽ làm cho đồng tiền Việt Nam lên giá, mà lên giá thì việc xuất khẩu của Việt Nam sẽ có vấn đề vì vậy họ phải bỏ tiền đồng ra để mua, làm giảm mức độ tăng giá của đồng nội tệ.
Mặc Lâm: Thưa Tiến sĩ, vừa rồi thủ tướng chính phủ đã ra lệnh cho Bộ Tài Chánh cắt giảm thuế nhập khẩu trên nhiều mặt hàng nhằm trợ giá cho người tiêu dùng. Theo ông đây có phải là một hành động kịp thời và thông thường nhằm chống lại khả năng lạm phát?
Tiến sĩ Nguyễn Quang A: Tôi nghĩ rằng cái việc cắt giảm thuế nhập khẩu một số mặt hàng về lâu về dài cũng sẽ không gây tác hại đối với nền kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên đây chỉ là biện pháp gần như là chữa cháy, phản ứng đối với chuyện tăng giá mà thôi, về lâu về dài nó không giải quyết được vấn đề tăng giá và lạm phát nhưng trước mắt trong một thời gian ngắn nó có thể làm dịu sự tăng giá môt chút bởi vì giá tùy thuộc vào hai yếu tố tùy thuộc vào tổng lượng tiền ở trong nền kinh tế, mà lượng tiền này đã được tăng lên nhiều bằng việc NHNN bơm tiền trong thời gian vừa qua.
Tuy nhiên nó cũng phụ thuộc vào tổng lượng hàng hóa và dịch vụ mà người dân trực tiếp mua bán. Khi anh giảm thuế nhập khẩu một số mặt hàng thì tạo điều kiện nhập khẩu các loại hàng hóa đó khiến lượng cung của hàng hóa tăng lên thì giá sẽ giảm.
Khoảng cách giàu- nghèo
Mặc Lâm: Thưa ông có dư luận cho rằng cái khoảng cách về đời sống của người dân tại nông thôn và thành phố quá lớn cũng là nguyên nhân tiềm ẩn đối với việc giá cả gia tăng và lạm phát đe dọa. Ông có nhận định gì về những ý kiến này?
Tiến sĩ Nguyễn Quang A: Tôi nghĩ rằng cái khoảng cách giữa thôn quê và thành thị của Việt Nam cũng không khác gì mấy so với các nước trong khu vực.
Đúng là tại Việt Nam trong thời gian vừa qua cái khoảng cách ấy có rộng ra hơn nhưng tôi nghĩ nếu có dịp sang Thái Lan hay Indonesia hay Malaysia chẳng hạn thì tôi nghĩ là cái mức chênh lệch quá đáng giữa thành thị và nông thôn tại Việt Nam đỡ hơn so với các nước chung quanh đấy.
Tất nhiên sự chênh lệch quá đáng thì sẽ nảy sinh vấn đề xã hội không hay ho gì tuy nhiên nếu không nhìn nhiều mặt thì sẽ không khách quan cho lắm. Thực sự cái việc tăng giá là đánh vào tất cả mọi người dân bất kể giàu hay nghèo tất nhiên khi bị giá cả tăng cao thì người nghèo sẽ khổ hơn.
Mặc Lâm: Xin cám ơn Tiến sĩ Nguyễn Quang A về thời gian ông dành cho chúng tôi trong cuộc phỏng vấn ngày hôm nay.