Nông gia nuôi bò sữa kiện đòi bồi thường

2006-12-08

vtruc120706p.mp3

Thanh Trúc, phóng viên đài RFA

Lần đầu tiên 5 nông dân nuôi bò sữa theo dự án phát triển của chính phủ tại huyện Tân Thành thuộc Bà Rịa –Vũng Tàu đâm đơn kiện Uỷ Ban Nhân Dân và Phòng Kinh Tế huyện đã cung cấp bò không đúng giống và đúng chất lượng khiến họ bị thua lỗ nặng. Thanh Trúc có trình bày sự việc sau đây.

Một trong năm hộ dân huyện Tân Thành đang khốn đốn vì dự án bò sữa. Hình của Vietnam Net

Dự án phát triển bò sữa và bò thịt tại huyện Tân Thành trong địa bàn Bà Rịa-Vũng Tàu được triển khai từ năm 2003, với tổng vốn đầu tư trên 4 tỷ đồng dành cho 32 hộ dân để nuôi 146 con bò sữa.

Hợp đồng không minh bạch

Từ tháng Năm, lần đầu tiên 5 hộ dân nuôi bò sữa đưa đơn kiện Uỷ Ban Nhân Dân Huyện Và Phòng Kinh Tế Huyện vì cung cấp cho họ bò sữa không cho đủ sản phẩm như hứa hẹn, giống bò thì èo uột không rõ lai lịch, hợp đồng lại không minh bạch.

Ông Nguyễn Thế Sáu, nhận 5 con bò sữa về nuôi, giải thích: “Dự án này chủ đầu tư là của huyện Tân Thành, ông Nguyễn Thanh Hùng của phòng Kinh tế là chủ dự án, Uỷ Ban Nhân Dân Huyện là chủ đầu tư. Cấp bò nhưng lại tính bằng tiền, giao bò cho thiếu tiền sau ba năm trả.

Gia đình thì không bỏ tiền mặt mua bò mà chỉ đầu tư đồng cỏ với lại chuồng trại và các phương tiện sản xuất thôi. Khi bắt đầu nuôi thì họ giao bò cho mình chứ không được đi bắt đâu, là từ ngày 22 tháng Bẩy năm 2004 đến nay. ”

Lúc đầu dân cũng không được tham khảo gì hết chỉ nghe chính phủ phát động thì tin tưởng rồi đăng ký năm con. Lúc đầu thì phổ biến là bà con nuôi sau này vắt có sữa thì có cái trạm thu mua ở xã lân cận tiêu thụ sữa cho bà con.

Ông Nguyễn Thiện Quyết, cũng nuôi 5 con bò sữa: “Lúc đầu dân cũng không được tham khảo gì hết chỉ nghe chính phủ phát động thì tin tưởng rồi đăng ký năm con. Lúc đầu thì phổ biến là bà con nuôi sau này vắt có sữa thì có cái trạm thu mua ở xã lân cận tiêu thụ sữa cho bà con.

Coi như lúc đi bắt bò về thì không có mảnh giấy tờ nào hết, nguồn gốc lý lịch rồi kiểm dịch bên thú y cũng không có. Gần một tháng mới kêu ra ký hợp đồng, ký xong cũng không đưa cho chúng tôi bản hợp đồng nào hết.

Cả năm sau hỏi hợp đồng cũng không đưa. Chúng tôi tập trung nhau ra huyện để đòi, đòi thì cãi nhau với trưởng phòng, phó phòng, sau lên gặp chủ tịch Uỷ Ban Nhân Dân Huyện, tới đó mới đưa bản hợp đồng ra thì chúng tôi mới thấy có nhiều khúc mắc, không có điều khoản nào mang lợi ích cho dân cả.

Hợp đồng ghi nhiều cái thí dụ như của tôi là một trăm lẽ bốn triệu viết bằng chữ, ở dưới thì viết thành một trăm lẽ bốn ngàn năm trăm chín mươi hai đồng. Chúng tôi đánh giá là trình độ của cán bộ quá yếu kém, đã qua cấp trưởng phòng, đến uỷ ban nhân dân xã mà vẫn ký vào cái bản hợp đồng có nhiều điểm khả nghi đó. ”

Thế thì quá trình chăn nuôi và sản xuất sữa từ lúc nhận bò giống về như thế nào, ông Nguyễn Thiện Quyết kể: “Bò thì đưa cái dạng không phải bò giống, lúc đầu tư thì phổ biến là một con thu hoạch được từ 13 đến 16 ký một ngày bình quân một chu kỳ chín tháng rưỡi, mười tháng. Thế nhưng thực tế thu hoạch chỉ được 7 ký một ngày, chu kỳ nó cho thì chỉ 7 tháng đổ lại.

Rồi bò bắt về thì có những con đẻ ra bò thịt chứ không phải bò sữa nữa. Thấy thế chúng tôi đòi hỏi phòng làm sáng tỏ gien của loại bò giống cho sữa này, cái đó phòng không cung cấp được. Đến nước đó chúng tôi quyết tâm đi báo cáo nhiều lần để cùng nhau khắc phục cái hậu quả nhưng dưới phòng cũng không chịu.

Chăn nuôi mà thiệt hại cả hàng trăm triệu thì chúng tôi đào đâu ra tiền, mình nghĩ là bây giờ một mất một còn rồi, chứ không lý bây giờ cái nhà đang ở mà bị nhà nước thu hồi miếng đất thì chúng tôi ra đường.

Tình thế buộc chúng tôi phải đưa đơn kiện thôi. bắt đầu khởi đơn từ ngày 15 tháng Năm cơ nhưng mà cũng chưa thấy giải quyết gì hết. Đóng tiền án phí của toà đến nay là một tháng năm ngày rồi mà toà cũng chưa thấy mời ra làm gì hết. Như này không biết còn kêu ai nữa.”

Những uẩn khúc

Chúng tôi đã đi tư vấn pháp lý, chúng tôi sai ở khúc nào chúng tôi biết, người ta sai ở khúc nào chúng tôi cũng biết. Kiện là vì thứ nhất hợp đồng kinh tế không ra hợp đồng kinh tế, hợp đồng chuyển giao con giống vật nuôi không ra hợp đồng chuyển giao con giống vật nuôi.

Với câu hỏi chuyện chăn nuôi thua lỗ là chuyện thường xảy ra trên cả nước, tại sao lần này 5 nông dân Bà Rịa Vũng Tàu mạnh dạn thưa kiện chính quyền địa phương, ông Nguyễn Thế Sáu trả lời:

“Chúng tôi đã đi tư vấn pháp lý, chúng tôi sai ở khúc nào chúng tôi biết, người ta sai ở khúc nào chúng tôi cũng biết. Kiện là vì thứ nhất hợp đồng kinh tế không ra hợp đồng kinh tế, hợp đồng chuyển giao con giống vật nuôi không ra hợp đồng chuyển giao con giống vật nuôi.

Chúng tôi xét thấy nơi chủ dự án người ta lập hợp đồng gây bất lợi hoàn toàn cho người chăn nuôi chúng tôi. Chúng tôi là dân nhưng vẫn hy vọng vào chính sách của đảng và nhà nước chứ.”

Còn theo ông Nguyễn Thiện Quyết thì “Khi đưa đơn các hộ chăn nuôi bò sữa có ý muốn nói là bò lúc giao không được cân đo đong đếm đàng hoàng, chỉ mão thôi. Thứ hai nữa bò lúc bắt về hợp đồng khi giao phải có biên bản nhân con giống, và trong biên bản đó phải có phiếu kiểm dịch vì lúc bấy giờ đang có dịch bệnh long mồm lở móng, hơn nữa phải có nguồn gốc lai lịch của con bò.

Ý chúng tôi muốn kiện là kiện người mà làm sai chứ chăn nuôi thua lỗ là tình hình chung của toàn quốc. Tôi nghĩ dự án phát triển con bò sữa là đúng chủ trương của chính phủ, nhưng cái người mà thực thi dự án này thì có những uẩn khúc trong đó.

Nếu chăn nuôi bò sữa thì 10 người là 10 cấm cố tài sản này hoặc là mượn ở ngoài, chẳng có ai mà không thiếu nợ hay không cầm cố tài sản cả. Cái đó mình cũng trông cậy vào sự chỉ đạo của đảng, chính quyền, để cho dân không đi vào con đường cùng thôi.

Với câu hỏi là khi tham gia dự án phát triển bò sữa này thì nông dân Bà Rịa-Vũng Tàu có hỏi han tìm hiểu là khí hậu và thuỷ thổ của vùng đất chăn nuôi này có hợp với bò sữa không, ông Sáu nói:

“Chuyện nuôi bò sữa ở Việt Nam rất là mới mẻ, mà cũng chỉ tin vào các chương trình khuyến nông của chính phủ, với lại khi triển khai dự án thì người ta cũng báo cáo sẽ có một số trở ngại nhưng lại bảo bò này là bò lai, bò sữa lai tạo tại Việt Nam chứ không phải bò nhập, nên là chúng tôi mới dám nuôi chứ còn nếu là bò nhập thì chúng tôi không dám, vì khác khí hậu là một với lại coi như đồng cỏ không phù hợp.”

Ông Nguyễn Thế Sáu còn cho biết từ lúc nộp đơn kiện ông có nhận được phản hồi nhưng không phải dưới dạng phúc đáp mà giống như là tra hỏi hay thẩm vấn thì đúng hơn.

Sự việc này rất mới, cho thấy nông dân ngày nay không còn quá sợ hãi, mà đã biết và tin vào sức mạnh tư pháp. Cả 5 hộ dân nuôi bò sữa đứng tên trong đơn kiện đã hoàn tất việc đóng án phí và thuê luật sư biện hộ cho họ.