Sài Gòn có khả năng lấy lại danh hiệu Hòn Ngọc Viễn Đông?

2007-02-09

Nhã Trân, phóng viên đài RFA

Chính phủ Việt Nam ít ngày trước vừa phê duyệt dự án Qui hoạch phát triển giao thông vận tải, nhằm phát triển thành phố Hồ Chí Minh, giúp Sài Gòn trở nên một trong những thành phố thương mại tầm cỡ của Châu Á như xưa. Mời quí vị cùng Nhã Trân tìm hiểu về đề án, tính khả thi và hệ quả, nếu có, của đề án, xét về khía cạnh kinh tế.

AFP PHOTO

Qui hoạch phát triển giao thông vận tải, tính đến năm 2020 và sau thời điểm đó, vừa được chuẩn thuận hồi cuối tháng 1, 2007. Mục đích chính của dự án có mục tiêu đưa Sài Gòn trở lại vị trí trung tâm thương mại-dịch vụ lớn của khu vực Đông Nam Á, trong lúc là đô thị trung tâm cấp quốc gia của Việt Nam, qua việc hoạch định giao thông cho thành phố và các vùng lân cận.

Phát triển hệ thống đường bộ

Theo đề án, các thiết kế mới sẽ giúp Sài Gòn trở nên một thành phố mở, với nhiều đô thị vệ tinh. Để thực hiện viễn kiến này, một kế hoạch qui mô về thiết lập giao thông được hoạch định.

Trước hết là việc phát triển hệ thống đường bộ. Những tuyến đường cao tốc có năng lực lớn nối thành phố với các vùng lân cận như Long Thành, Vũng Tàu hoặc xa hơn như Đà Lạt… sẽ được xây dựng. Các đường vành đai được cải thiện, nâng cấp thành đường đô thị, dẫn tới các thành phố phía Đông và phía Bắc của Sài Gòn.

Trong khi giao thông đường bộ là tâm điểm của qui hoạch,giao thông đường sông cũng được chú trọng. Theo dự kiến, sẽ có 14 cây cầu bắc ngang sông Sài Gòn, gia tăng lượng cầu khiêm nhượng lâu nay. Các luồng sông cũ sẽ được nâng cấp để cải thiện mạng giao thông đường thủy và cảng sông, cảng biển. Một số cảng sông mới sẽ được dựng nhằm đáp ứng yêu cầu trung chuyển hàng hoá từ vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Ngoài đường bộ và đường sông, các loại giao thông khác không bị bỏ quên. Nhằm đáp ứng lưu lượng lớn của nhiều trục giao thông, một số tàu điện ngầm và đường trên cao được thiết lập, như thiết kế tại đô thị các nước tiên tiến hiện nay. Hầu giải quyết nạn ùn tắc giao thông ra vào thành phố, các tuyến đường sắt nối Sài Gòn các tỉnh miền Nam sẽ được mở rộng.

Việc phát triển Sài Gòn thành một trung tâm thương mại lớn của Đông Nam Á là hợp qui luật vì chỉ là tìm lại vị trí đã có từ rất lâu của thành phố này, và của Việt Nam trong dòng trao đổi kinh tế từ Bắc xuống Nam Thái Bình Dương và từ Âu sang Á Châu.

Sau chót, nhưng không kém phần quan trọng, phải kể đến đường hàng không. Dự kiến, phi trường Tân Sơn Nhất sẽ được nâng cấp để trở thành điểm trung chuyển hàng không quốc tế, với lượt khách đến - đi lên tới hơn 10 triệu mỗi năm.

Mức khả thi

Nói chung, qui hoạch phát triển giao thông vừa kể nhằm tạo thuận lợi cho mọi giao dịch thương mại giữa thành phố HCM và thế giới. Kế hoạch giúp Sài Gòn lấy lại vị thế cũ có khả thi chăng, và có những hệ quả nào, xét về mặt kinh tế?

Chúng tôi trao đổi với ông Nguyễn Xuân Nghĩa, một chuyên viên kinh tế kỳ cựu hiện đang cư ngụ ở Hoa Kỳ để được biết cái nhìn của một nhà kinh tế về đề án này. Ông Nguyễn Xuân Nghĩa cho rằng:

“Việc phát triển Sài Gòn thành một trung tâm thương mại lớn của Đông Nam Á là hợp qui luật vì chỉ là tìm lại vị trí đã có từ rất lâu của thành phố này, và của Việt Nam trong dòng trao đổi kinh tế từ Bắc xuống Nam Thái Bình Dương và từ Âu sang Á Châu.

Tuy nhiên, với cách thu đất, nhà trái phép của dân mà không bồi thường thoả đáng, đang xẩy ra hiện nay, dân chúng Sài Gòn và vùng phụ cận, có thể tới 20 triệu người, sẽ sinh sống ra sao?”

Nhã Trân: Về mặt kinh tế, nếu dự án được thực hiện, theo ông Sài Gòn sẽ trở lại thành hòn ngọc của Viễn Đông như lúc trước?

Kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa: Từ thời Pháp thuộc cho đến suốt thời chiến tranh, Sài Gòn đã có một vị trí địa dư rất thuận lợi trong khu vực. Tìm lại vị trí đó cho Sài Gòn là một việc đúng và nên, và là một điều khả thi. Đến bây giờ người ta mới nghĩ tới chuyện phục hồi Sài Gòn, kể cũng không phải là sớm.

Nhã Trân: Ông có thể cho thêm ý kiến nào về dự án này?

Kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa: Chiều hướng phát triển lên vùng Đông Bắc là đúng. Tôi nghĩ cần có tuyến đường xuống miền Tây, xuống đến vùng vịnh Thái Lan, một trung tâm giao dịch cần thiết đối với vùng Đông Nam Á, đi qua Nam Á và Ấn Độ Dương.

Ngoài ra, trong vòng 15 năm nữa phi cảng Tân Sơn Nhất có thể là quá nhỏ so với vai trò trung chuyển trong khu vực Đông Nam Á và thế giới. Theo tôi phải có một phi cảng lớn hơn, ở tại vùng phía Bắc, tức khu vực Biên Hoà. Nếu không, xây cầu đường xong chúng ta lại thấy cảng Tân Sơn Nhất bị tắc nghẽn.

Nhã Trân vừa trình bày về một dự án mới được chính phủ Việt Nam phê duyệt, giúp Sài Gòn trở thành một trung tâm thương mại lớn ở Châu Á, qua qui hoạch phát triển giao thông vận tải ở Việt Nam, cùng ý kiến của một chuyên viên kinh tế về tính khả thi và hệ quả của đề án.

(Xin theo dõi toàn bộ phần âm thanh phía trên)