Tiếp theo sau bài diễn văn truyền thanh sáng thứ năm 4 tháng 9 vừa qua theo đó Thủ tướng Samak Sundaravej tuyên bố không từ chức cũng như không giải tán Quốc Hội, nội các Thái đã họp và quyết định trưng cầu dân ý để chấm dứt cuộc xáo trộn chính trị hiện nay.
Cuộc trưng cầu dân ý sẽ trái với Hiến Pháp ?
Hai tờ báo lớn của Thái Lan xuất bản tại Bangkok là tờ Bangkok Post và tờ The Nation đều đăng bài bình luận về đề nghị trưng cầu dân ý của chính phủ Samak.
Tờ The Nation có khuynh hướng chống chính phủ đăng lời phát biểu của ông Sathit Wongnongtoey, lãnh tụ của khối thiểu số đối lập tại Quốc hội Thái cho rằng mọi cuộc trưng cầu dân ý về một cá nhân hay một nhóm nhỏ đều trái với điều 165 của Hiến Pháp Thái Lan và đây chỉ là một chiến thuật trì hoãn của Thủ tướng Samak mà thôi. Điều 165 qui định trưng cầu dân ý đối với những vấn đề lớn như vấn đề chiến tranh hay hoà bình.
Ông Sathit cũng bày tỏ mối lo ngại là tình hình căng thẳng hiện nay có thể diễn biến vượt ra khỏi tầm kiểm soát của các bên liên hệ trước khi có một cuộc trưng cầu ý kiến nào diễn ra.
Điều 165 của Hiến Pháp Thái Lan qui định trưng cầu dân ý đối với những vấn đề lớn như vấn đề chiến tranh hay hoà bình.
Lý do là vì muốn tiến hành trưng cầu dân ý chính phủ cần phải có 1 đạo luật về trưng cầu dân ý hiện đang còn nằm tại Thượng Viện Thái.
Chủ tịch Thượng Viện phản đối
Chủ tịch Thượng Viện, ông Prasobsook Boondech tuyên bố là ông chống lại cuộc trưng cầu dân ý bởi vì ít nhất phải mất một tháng nữa Quốc hội mới có thể thông qua luật trưng cầu dân ý và lúc đó thì quá trễ rồi.
Ông Prasobsook cho biết thêm là tình thế hiện tại đòi hỏi phải có hành động ngay lập tức để chấm dứt cuộc khủng hoảng càng sớm càng tốt. Ông hy vọng là cuộc họp ngày thứ sáu này giữa ông, chủ tịch Hạ viện Chai Chidchob, và lãnh tụ đối lập Apisit Vejchacheeva nhằm triệu tập phiên họp toàn thể Thượng và Hạ viện có thể tìm ra giải pháp làm dịu tình hình căng thẳng hiện nay.
Trong khi đó, ông Somsak Kosaisuk, một trong những lãnh tụ của Lực lượng nhân dân vì dân chủ PAD tuyên bố PAD không chấp nhận cuộc trưng cầu dân ý vì vi hiến.
Chỉ là kế hoãn binh
Báo Bangkok Post mà một số cổ phần do những người thuộc phe cánh của cựu Thủ tướng Thaksin làm chủ trích dẫn lời của ông Sondhi Limthongkul, một lãnh tụ khác của PAD là đề nghị trưng cầu dân ý của Thủ tướng Samak chỉ là 1 kế hoạch hoãn binh mà thôi. Tuy nhiên trên nguyên tắc PAD chấp thuận việc trưng cầu dân ý nhưng điều này tùy thuộc các câu hỏi dược đặt ra để hỏi ý dân và ai là người chịu trách nhiệm tổ chức cũng như theo dõi cuộc trưng cầu dân ý này.
Dân biểu Apisit Vejchacheeva, lãnh tụ đảng Dân chủ đối lập cũng bác bỏ đề nghị trưng cầu dân ý của Thủ Tướng Samak.
Dân biểu Apisit tỏ ý nghi ngờ là làm thế nào mà cuộc trưng cầu dân ý có thể giải quyết được tình trạng rối rắm hiện nay. Thứ hai nữa là ông cho rằng nếu muốn để cho người dân quyết định tương lai của đất nước thì cần phải đi theo đúng chuẩn mực là Thủ tướng phải trả lại quyền lực cho nhân dân chứ không phải dùng vị thế của minh để đua ra nhưng đề nghị và bắt dân phải lựa chọn.
Thủ tướng phải trả lại quyền lực cho nhân dân chứ không phải dùng vị thế của minh để đua ra nhưng đề nghị và bắt dân phải lựa chọn.
Dân biểu Apisit
Sinh viên bị bắn khi biểu tình
Một biến cố quan trọng khác nữa xảy ra là vào lúc 8 giờ rưỡi tối hôm thứ năm 4 tháng 9 vừa qua, hai sinh viên trường đại học Ramkamhaeng khi cùng khoảng 100 sinh viên khác kéo đến biểu tình trước nhà Thủ tướng Samak thì bị hai người đi trên 1 xe gắn máy bắn bị thương. Vụ này xảy ra cách nhà của Thủ tướng Samak 7 kilômét. Sau đó sinh viên kéo đế trụ sở cảnh sát tại Lat Prao gần đó để yêu cầu cảnh sát truy bắt kẻ nổ súng.
Vào lúc hai giờ chiều thứ sáu 5 tháng 9, sinh viên lại kéo dến trụ sở cảnh sát Thái tại Pathumwan, Bangkok để đưa ra đòi hỏi tương tự.
Cảnh sát đã cố thuyết phục các sinh viên giải tán vì cho rằng sinh viên đã vi phạm tình trạng khẩn cấp vì việc tụ tập trên 5 người bị cấm chỉ.
Trả lời cuộc phỏng vấn của báo chí về việc ủy ban thực thi tình trạng khẩn cấp không có hành động gì cả đối với các đoàn biểu tình, Thủ tướng Samak tuyên bố là một khi tình trạng khẩn cấp được ban hành, quân đội với vũ khí trong tay có thể hành động ngay tức khắc nhưng ông đã yêu cầu tướng tư lệnh quân đội chờ đó bởi vì ông vẫn còn chịu đựng được tình trạng hiện nay.
Thủ tướng Samak còn tuyên bố thêm là vì tình trạng khẩn cấp tuy được ban hành nhưng không được tôn trọng. Do đó ông sẽ thảo luận về việc thu hồi tình trạng khẩn cấp trong ba ngày tới. Ông xác nhận là tuy tình trạng khẩn cấp kéo dài 3 tháng nhưng ông sẽ không giữ tình trạng khẩn cấp này dài như vậy bởi vì nếu những người biểu tình hành sử trong khuôn khổ thì đất nước không cần phải có tình trạng khẩn cấp.