Giá lúa giảm đúng lúc thu họach hè thu chính vụ

Vụ hè thu ở đồng bằng sông Cửu Long với diện tích 1 triệu 600 ngàn ha đã  thu hoạch gần xong, chỉ còn một số ít nơi xuống giống trễ đang tiếp tục cắt lúa và diện tích còn lại cũng chỉ khỏang 60, 70 ngàn ha. Sản lượng toàn vụ hè thu ở đồng bằng sông Cửu Long đạt khoảng 8 triệu tấn. Hiện nay lúa hè thu trong dân còn khá nhiều, trong khi vụ thu đông tiếp theo cho thêm 2 triệu tấn lúa nữa. Những hộ có điều kiện đều muốn trữ lúa lại vì giá quá thấp. Còn hộ nghèo thì giá nào cũng phải bán.

Những vùng làm hè thu sớm thu họach vào tháng 7 vừa qua bán lúa được giá có lời là gặp may. Thu họach hè thu chính vụ lại xảy ra tình trạng giá lúa giảm dần dù có lúc chững lại, hiện nay lúa tròn IR 50404, OM 576 đã giảm 500đ tới 600đ/kg so với hồi giữa tháng 7

Những vùng làm hè thu sớm thu họach vào tháng 7 vừa qua bán lúa được giá có lời là gặp may. Thu họach hè thu chính vụ lại xảy ra tình trạng giá lúa giảm dần dù có lúc chững lại, hiện nay lúa tròn IR 50404, OM 576 đã giảm 500đ tới 600đ/kg so với hồi giữa tháng 7, giá các loại lúa vừa nói chỉ còn bán được tối đa là 3.400đ/kg với điều kiện là lúa khô.

Lúa ướt thương lái ép giá tối đa dưới 3.000đ/kg và cũng không mặn mua cho bà con, làm nhiều nông dân gặp khó khăn, không có tiền trả nợ phân bón, thuốc trừ sâu.

Những hộ nghèo ít ruộng, chỉ canh tác dưới 1 ha lâm vào cảnh bần cùng, vì gía thành vụ hè thu không ít hơn 3.000đ/kg lúa, nhất là những vùng bị mưa lũ làm ngập lúa. TS Lê Văn Bảnh, Viện Trưởng Viện Lúa vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long nhận định:

“Lúa hè thu giá thành cao, nếu đông xuân chi phí 2 ngàn đồng/kg thì hè thu từ 2.800đ tới 3.000đ/kg, nếu mưa lũ cắt lúa ngã phải lặn xuống chi phí còn nhiều hơn.”

Cho tới hết tuần lễ đầu tiên của tháng 9, việc bảo đảm nông dân bán lúa hè thu được lời tối thiểu 30% giá thành, theo chỉ đạo của Thủ Tứơng Chính Phủ trở thành một lời hứa khó thực hiện. Đầu tháng 8 Thủ tứơng Nguyễn Tấn Dũng chỉ đạo Hiệp Hội Lương Thực VN và chính quyền  địa phương phối hợp mua 2 triệu tấn gạo tương đương 4 triệu tấn lúa hàng hóa vụ hè thu đồng bằng song Cửu Long với giá bảo đảm nông dân có lãi 30%.

Báo Nhân Dân ngày 8/9 đưa tin, hiện nay các doanh nghiệp xuất khẩu ở Kiên Giang đang mua gạo nguyên liệu với giá từ 4.950đ tới 5.100đ/kg, trong  khi đó giá lúa thương lái mua của nông dân từ 3.300đ/kg tới 3.700đ/kg tùy loại lúa tròn hay dài. 

Sau đó Hiệp Hội Lương Thực Việt Nam yêu cầu các thành viên của mình mua tạm trữ 400 ngàn tấn gạo nguyên liệu với giá tương đương qui ra giá lúa 3.800đ/kg. Hiệp Hội cho rằng giá gạo nguyên liệu loại 1 khỏang 5.200đ/kg, loại 2 khoảng 5.400đ/kg là đạt yêu cầu về giá lúa bảo đảm 3.800đ/kg.

Tuy nhiên báo Nhân Dân ngày 8/9 đưa tin, hiện nay các doanh nghiệp xuất khẩu ở Kiên Giang đang mua gạo nguyên liệu với giá từ 4.950đ tới 5.100đ/kg, trong  khi đó giá lúa thương lái mua của nông dân từ 3.300đ/kg tới 3.700đ/kg tùy loại lúa tròn hay dài.

Vai trò của thương lái không dễ bỏ qua

Họat động thương mại lúa gạo ở vùng đồng bằng sông Cửu Long có tập quán lâu đời, đó là một hệ thống trung gian nhiều tầng, nông dân-thương lái-nhà máy xay xát-doanh nghiệp thương mại nội địa-nhà xuất khẩu.

Hiện nay doanh nghiệp chế biến xuất khẩu như chúng tôi mua gạo phải qua thuơng lái, còn trực tiếp với nông dân thì người ta không thể trực tiếp chở đi, không có phương tiện phơi sấy. Vụ hè thu nhiều khi nông dân suốt lúa ướt bán cho thương lái, người ta đi sấy lại rồi mới bán cho doanh nghiệp xay xát lau bóng.

Ô.Nguyễn Hùng Linh

Ông Nguyễn Hùng Linh, Tổng Giám Đốc Công Ty Du Lịch Thương Mại Kiên Giang, nhà xuất khẩu gạo uy tín ở Miền Tây giải thích cho chúng tôi:

“Hiện nay doanh nghiệp chế biến xuất khẩu như chúng tôi mua gạo phải qua thuơng lái, còn trực tiếp với nông dân thì người ta không thể trực tiếp chở đi, không có phương tiện phơi sấy. Vụ hè thu nhiều khi nông dân suốt lúa ướt bán cho thương lái, người ta đi sấy lại rồi mới bán cho doanh nghiệp xay xát lau bóng. Thành ra việc mua trực tiếp cho nông dân sẽ còn đòi hỏi thời gian.”    

Trong một số hoàn cảnh nông dân bị bán lúa giá thấp, ngành lương thực và báo chí qui lỗi cho thương lái ép giá nông dân. Trong cơ chế thị trường, nếu thực sự họat động xuất khẩu gạo chạy đều, doanh nghiệp có nhu cầu mua gạo thì hoạt động của thương lái hàng sáo mới chuyển động theo. Một nông dân nói với chúng tôi, giới nào nghề nào cũng có người xấu người tốt, nhưng thương lái là những người cận kề với nông dân.

Vai trò của thương lái rất quan trọng và trong vòng năm, mười năm nữa chuyện này sẽ vẫn còn

TS Lê Văn Bảnh VT. Viện Lúa ĐBSCL

TS Lê Văn Bảnh Viện Trưởng Viện Lúa Vùng đồng bằng sông Cửu Long nhận định rằng, càng nhiều trung gian thì nông dân càng thiệt. Tuy vậy ông nhấn mạnh: “Vai trò của thương lái rất quan trọng và trong vòng năm, mười năm nữa chuyện này sẽ vẫn còn.”    

Cho tới nay Hiệp Hội Lương Thực Việt Nam đã xuất khẩu khỏang 4,5 triệu tấn gạo trong tổng lượng 5,4 triệu tấn của các hợp đồng đã ký. Mục tiêu 6 triệu tấn đã gần kề, nhưng để lúa gạo hè thu được bán hết, đầu ra xuất khẩu phải được tiếp tục khai thông.

Ông Trần Văn Củi, Phó Giám Đốc Sở NN-PTNT tỉnh Kiên Giang nói với báo chí rằng, từ nay đến cuối năm nếu giá gạo thế giới không có biến động, chính quyền địa phương nên vận động nông dân chấp nhận bán lúa theo thời giá. Giới chức này kiến nghị Nhà nước có chính sách hỗ trợ lãi suất cho nông dân vay vốn để mua lúa giống, phân bón thuốc trừ sâu chuẩn bị cho vụ đông xuân cuối năm.