Các trận tranh tài thể thao tiếp tục hâm nóng cầu trường Olympic Bắc Kinh 2008. AFP PHOTO

Cuộc chiến giữa các “đại gia”

Quảng cáo ở đây không chỉ mang thuần nghĩa thể thao, mà còn nặng tính thương mại. Hai đại công ty nổi tiếng thế giới gồm Adidas và Nike nhanh tay bắt lấy cơ hội để đánh bóng tên tuổi: công ty của Ðức chi 100 triệu dollars để giới thiệu mình với khách hàng, công ty của Hoa Kỳ chơi trội hơn, bỏ ra tới 150 triệu để góp mặt ở cuộc tranh tài 2008.

Cuộc chiến giữa Nike và Adidas không chỉ ở những tấm bảng quảng cáo đang được dựng tại mọi ngã đường ở Hoa Lục, mà ngay cả tại sân vận động.

Ban tiếp thị Adidad hãnh diện khoe “chúng tôi là công ty bảo trợ chính cho Olympics Bắc Kinh”, từ chương trình rước đuốc thiêng, các viên chức trong Ủy Ban Tổ Chức cho đến hàng ngàn thiện nguyện viên hăng say giúp việc cho các cuộc tranh tài đều mang dấu hiệu của Adidas.

Nike đâu chịu thua: trong số 28 đoàn lực sĩ Trung Quốc dự thi các bộ môn, có 22 đoàn nhận sự giúp đỡ của công ty. Adidas mới tung ra khẩu hiệu “Together in 2008, Impossible is Nothing” (tạm dịch: “Quây quần cùng nhau ở Bắc Kinh 2008, không tưởng chỉ là chuyện… nhỏ như con thỏ”), tức khắc Nike phản pháo bằng thông cáo phổ biến cho báo chí, nói mới hết mùa Xuân năm nay đã bán được 1 tỷ dollars hàng.

Ðương nhiên bên Adidas cũng đâu dễ chào thua, hân hoan với lượng hàng bán được 6 tháng đầu năm tăng 60% so với cùng kỳ năm ngoái, nhắc lại chỉ tiêu đến 2010 “phải bán ít nhất 1.5 tỷ dollars/năm”.

Nike và Adidas đụng nhau ngay trên sân chơi thương mại Trung Quốc là điều không lạ. Với dân số 1.3 tỷ người, Hoa Lục là thị trường tất cả mọi công ty đều nhắm tới.

Ông Paul Phi, Phó Tổng Giám Ðốc đặc trách Hoa Lục của Adidas nói rất rõ: “nếu muốn đứng đầu thế giới, phải dẫn đầu ở Trung Quốc trước đã”.

Lời nói đi đôi với việc làm: công ty quyết định cứ mỗi ngày trung bình phải mở thêm 2 tiệm. từ bây giờ đến cuối năm phải có đủ 5,000 tiệm chuyện bán sản phẩm của Adidas trên lãnh thổ Hoa Lục.

Nike cũng đâu có vừa: thuê ngay một chỗ rộng cả ngàn mét vuông ở khu vực đặt tiền nhất Bắc Kinh, làm địa điểm chỉ để quảng cáo cho những món hàng ăn khách nhất mà công ty đã cho trình làng trong những thập kỷ qua.

Michael Phelps sẽ kiếm bộn bạc?

Cuộc đua sử dụng thể thao cho thương mại không thể ngừng lại ở đó và cũng chẳng chỉ có 2 đại công ty Adidas và Nike dự cuộc chơi đầy thú vị này.

Báo chí thế giới đã bắt đầu tung ra những bài viết nói về số tiền khổng lồ Michael Phelps sẽ kiếm được sau khi anh chiếm 8 huy chương vàng bơi lội.

Trước ngày đến Bắc Kinh, nghe đồn số tiền Phelps kiếm được mỗi năm ở khoảng 5 triệu dollars, bây giờ hàng năm nhân vật thể thao mới 23 tuổi - được dân chúng Hoa Lục đặt cho biệt danh “cá bay”- có thể kiếm tới 30 triệu một cách dễ dàng, và cũng có nhà báo dự đoán biết đâu số tiền thu nhập hàng năm của anh “lên đến cả trăm triệu”.

Tất cả đều là tiền quảng cáo cho các đại công ty, cho dù trong cuộc họp báo đầu tiên sau ngày chiến thắng, Michael Phelps cho biết thi đua “không phải vì tiền, mà chỉ vì tôi muốn làm điều mình tin sẽ làm được và đó chính là lý do tại sao tôi có mặt tại đây”.

Cuộc họp báo được tổ chức ở thủ đô Bắc Kinh do công ty thẻ tín dụng VISA thực hiện, chứ không ở Trung Tâm Báo Chí như những cuộc họp báo thông thường khác. Lý do: công ty VISA là công ty Phelps quảng cáo, cũng là công ty những năm qua đã bỏ khoản tiền khổng lồ để đầu tư vào “hàng độc” mang nhãn Michael Phelps.

Sau cuộc họp báo, chính ông Michael Lynch, Giám Ðốc Ðặc Trách Chương Trình Bảo Trợ Toàn Cầu của VISA cũng xác nhận chàng lực sĩ đang làm chủ bể bơi thế giới “sẽ rời Bắc Kinh trong một vị thế hoàn toàn khác”.

Vị thế ông muốn nói là tên tuổi Michael Phelps bây giờ đâu kém gì những đại siêu sao thể thao khác, có thể so sánh ngang hàng với Michael Jordan, Tiger Woods hoặc Roger Federer… Những siêu sao tiêu biểu của làng thể thao hoàn vũ có tên vừa nêu đều kiếm ít nhất từ 50 đến 70 triệu một năm, chẳng lẽ Michael Phelps lại chịu thua???

Kẻ lên, người xuống

Trong lúc Phelps đi lên, một siêu sao khác của làng thể thao Trung Quốc là anh Liu Xiang đang khiến cho các đại công ty lo sốt vó, sau khi anh bị chấn thương không thể ra sân bảo vệ chiếc huy chương vàng môn 110 mét nhảy rào đã chiếm ở Olympics Athens 2004.

Phải có mặt ở Hoa Lục mới cảm nhận được sức thu hút của anh lực sĩ điền kinh này: chỗ nào cũng có hình của anh, từ tấm bảng quảng cáo đặt tại trạm xe buýt, cho đến hộp sữa cho trẻ em uống, hay hộp kem, chai coca-cola các cô cậu thanh niên Hoa Lục cầm ở trên tay.

Anh nổi tiếng đến độ có những khán giả ngồi ở sân vận động òa khóc khi thấy anh tập tễnh rời đường đua để vào phòng thay áo, ông huấn luyện viên Sun Haiping phải lên T.V. xin lỗi mọi người, và theo Tân Hoa Xã “đích thân Phó Chủ Tịch nước gửi điện chia buồn”.

Những “điện” loại này bao giờ cũng kết thúc với câu “chúc anh chóng khỏe, cố gắng hơn nữa để khắc phục mọi khó khăn, phục vụ cho vinh quang của tổ quốc”. (Nguyên văn “điện” của Phó Chủ Tịch Nước Trung Quốc các nhà báo được xem có câu “…We hope that after recovers, he will continue to train hard and struggle harder for the nation glory”).

Liu Xiang không thể ra sân tranh tài ngay tại Bắc Kinh 2008 khiến các công ty đã bỏ hàng triệu dollars đầu tư vào anh bắt đầu đâm lo. Mặc dù tất cả đều nói không bỏ rơi anh lực sĩ tài danh này, nhưng dưới cái nhìn thuần túy của thương mại, thất bại của anh cũng chính là thất bại của những công ty đã bỏ tiền “nuôi gà” trong 4 năm qua.

Thực tế đầy phũ phàng này được ông Tom Doctorroff, Giám Ðốc Tiếp Thị khu vực Bắc Á của công ty quảng cáo WPP Group trình bày qua phát biểu với đại ý đầu tư vào một siêu sao y hệt như bỏ tiền mua chứng khoán của một công ty, và ngày nào công ty bể, giới đầu tư sẽ nếm mùi thua lỗ nặng nề ngay.

Riêng trường hợp của Liu Xiang, ông Doctorroff có nhận xét khá phũ phàng: tại Trung Quốc người tiêu thụ “chỉ nhìn vào thành tích chứ không nhìn vào giá trị tinh thần”. Nói rõ hơn: anh thành công, tôi theo, hàng anh quảng cáo tôi mua. Bất kể vì lý do gì anh thất bại, tôi sẽ bỏ anh, vì hàng anh quảng cáo bắt đầu… ế!!!

Thể thao Trung Quốc được mùa

Như vậy ở Thế Vận Hội Bắc Kinh 2008, ít nhất có một “ngôi sao thương mại” mới mọc và một ngôi sao khác có nguy cơ lịm tắt. Trong những ngày tháng tới cả thế giới tha hồ được xem hình Michael Phelps quảng cáo, trong khi không biết liệu người dân Hoa Lục có còn nhìn thấy những tấm bảng in hình Liu Xiang dựng ở ngoài các siêu thị hay không.

Nhưng đừng quên năm nay khung trời thể thao Trung Quốc bỗng dưng mọc đầy sao, tha hồ cho các đại công ty chọn lựa, thế nào cũng tìm ra được người thay thế.

Có một chuyện nhỏ khác cũng liên quan giữa kinh tế và Thế Vận Hội Bắc Kinh 2008: chuyện số chiếc huy chương vàng nước chủ nhà Trung Quốc đạt được và tâm lý đầu tư.

Một anh bạn làm cho tờ Standard cho hay tờ báo có làm một cuộc phỏng vấn những nhà đầu tư ở Hồng Kông, và thấy những người nghĩ đoàn lực sĩ Hoa Lục chiếm tối đa 40 chiếc huy chương vàng là những người thuộc thành phần “dè dặt”, thận trọng khi bỏ vốn làm ăn ở Trung Quốc; nghĩ nước chủ nhà có thể chiếm 45 chiếc huy chương vàng là người thuộc thành phần “sôi nổi nhưng chừng mực”

Và các ông bà chủ nhân những công tư thuộc diện “ồ ạt” bỏ vốn làm ăn tại Hoa Lục là những người tin năm nay ít nhất Bắc Kinh cũng ôm 50 chiếc huy chương vàng, đứng đầu danh sách những nước đoạt huy chương ở cuộc tranh tài thế vận.

Ðúng sai thế nào không biết, chỉ xin kể ra đây để kết thúc Nhật Ký Bắc Kinh hôm nay. Bài này tôi viết chỉ ít giờ đồng hồ sau khi các lực sĩ Hoa Lục đã đi trọn con đường khi nhận chiếc huy chương vàng thứ 40. Phải nói đúng hơn: họ đã đi xa hơn cả ước mơ với chiếc huy chương đang đeo trên cổ, khi còn vài ngày nữa cuộc tranh tài mới chấm dứt.

Ý kiến của Bạn

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được RFA xem xét trước khi đưa lên trang web, do đó cần có thời gian. Vui lòng sớm quay lại để xem ý kiến của Bạn đã được đưa lên chưa.

Họ và tên (tuỳ chọn)

Nơi ở (tuỳ chọn)

Ý kiến