Cả 3 cũng đều bị cáo buộc là thành viên của Việt Tân, một đảng phái chính trị bị cấm hoạt động tại Việt Nam. Ngay sau khi phiên tòa kết thúc, Ban Việt Ngữ chúng tôi đã liên lạc được với Cô Thùy An, một đảng viên Việt Tân từ hải ngoại về theo dõi phiên xử. Cuộc phỏng vấn do Nguyễn Khanh thực hiện.
Áp đảo tinh thần
Nguyễn Khanh: cô có mặt trong phiên tòa, muốn hỏi nhận xét của cô như thế nào?
Cô Thùy An: tôi có mặt ở Việt Nam và trong phiên tòa này, suốt từ lúc bắt đầu cho đến khi chấm dứt. Tôi có cảm nghĩ rằng từ đầu đến cuối, nhà cầm quyền Việt Nam áp đảo tinh thần của những bị can, tôi thấy rõ ràng như vậy.
Cá nhân tôi, tôi cảm nhận qua những điều công tố viện buộc tội, họ cố tình gán ghép những bị can là khủng bố, lúc nào họ cũng gán ghép như thế nhưng mà không đưa ra được bằng chứng cụ thể. Thành ra ngay từ đầu tôi đã có cảm tưởng là kết quả sẽ tốt đẹp hơn, là vì chúng tôi tin những điều các anh em đảng viên và cộng tác viên làm hoàn toàn không sai, và không thể nào nhà cầm quyền Việt Nam có thể cáo buộc họ là khủng bố được.
Cá nhân tôi, tôi cảm nhận qua những điều công tố viện buộc tội, họ cố tình gán ghép những bị can là khủng bố, lúc nào họ cũng gán ghép như thế nhưng mà không đưa ra được bằng chứng cụ thể. Thành ra ngay từ đầu tôi đã có cảm tưởng là kết quả sẽ tốt đẹp hơn, là vì chúng tôi tin những điều các anh em đảng viên và cộng tác viên làm hoàn toàn không sai, và không thể nào nhà cầm quyền Việt Nam có thể cáo buộc họ là khủng bố được.
Đó là cảm tưởng của tôi, tôi thấy rõ ràng họ muốn buộc tội những đảng viên này, muốn gán ghép họ vào tội khủng bố, dù họ không có một bằng chứng cụ thể vững vàng nào cả. Đó là cảm nhận của tôi.
Nguyễn Khanh: như thế khi đọc bản án, ông Chánh Án kết án 3 người về tội gì?
Cô Thùy An: khi ông Chánh Án kết tội, ông ta có đưa ra tội danh là khủng bố, nhưng cả 3 người đều lên tiếng chống đối, thí dụ như kết án anh Vũ tội chứa chấp một số anh em Việt Tân và rải truyền đơn, anh Vũ đã phản đối và Tòa không nói gì hết.
Qua đến ông Somsak, họ cũng kết án ông có một số công việc liên quan đến thời kháng chiến từ 1987 với ông Hoàng Cơ Minh, và gọi đó là tội khủng bố vì ông Somsak âm mưu lật đổ chính quyền Việt Nam. Ông Somsak xác nhận rằng ông có làm khi còn là một kháng chiến quân, nhưng ông không chấp nhận là khủng bố.
Riêng về anh Quân, họ cũng kết tội là khủng bố, từ bên ngoài vào Việt Nam để phá rối, nhưng anh Quân cũng bảo là không, chúng tôi không không làm điều gì sai trái, chúng tôi chỉ vào Việt Nam để cổ súy cho tinh thần đấu tranh bất bạo động và chúng tôi không chấp nhận chuyện gán ghép tội khủng bố, chúng tôi chỉ làm điều tốt cho Việt Nam.
Bản án nhẹ
Nguyễn Khanh: thưa cô, bản án nmà chúng tôi ghi nhận được cho thấy nặng nhất là ông Somsak bị kêu án 9 tháng, sẽ được trả tự do trong vòng 3 tháng nữa; Tiến Sĩ Nguyễn Quốc Quân bị kêu án 6 tháng và thứ Bảy này ông bị trục xuất ra khỏi Việt Nam; trường hợp anh Nguyễn Thế Vũ thì anh bị kêu án 5 tháng 26 ngày và sẽ được trả tự do ngay trong ngày hôm nay hoặc ngày mai. Đó là tin chúng tôi ghi nhận được từ Việt Nam cho biết như vậy…
Cô Thùy An: ở đây tôi có thể bổ túc thêm được không, thưa ông?
Nguyễn Khanh: dạ vâng, xin cô cứ tự nhiên.
Cô Thùy An: tôi muốn xin bổ túc cho rõ ràng hơn. Ông Somsak bị kêu án 9 tháng, ông đã ở được 6 tháng nên còn 3 tháng nữa và 3 năm quản chế. Anh Vũ thì bị 5 tháng 26 ngày, cộng với 1 năm quản chế. Anh Nguyễn Quốc Quân thì có thể ngày 18 này sẽ bị trục xuất ra khỏi Việt Nam.
Nguyễn Khanh: cô nghĩ như thế nào về bản án này so với những bản án xử các nhà tranh đấu cho tự do và dân chủ khác của Việt Nam? Phải xin lỗi cô trước vì bản án này nhiều người cho rằng hơi nhẹ so với bản án mà Việt Nam dành cho các nhà dân chủ khác. Cô nghĩ như thế nào?
Cô Thùy An: phải nói là chúng tôi rất mừng khi thấy các chiến hữu, các cộng tác viên của chúng tôi được xử nhẹ vá sớm được tự do. Tôi nghĩ rằng đáng lý ra, những nhà dân chủ bị bắt, bị xử án, cũng phải được trả tự do sớm như những người anh em của chúng tôi.
Ông Somsak bị kêu án 9 tháng, ông đã ở được 6 tháng nên còn 3 tháng nữa và 3 năm quản chế. Anh Vũ thì bị 5 tháng 26 ngày, cộng với 1 năm quản chế. Anh Nguyễn Quốc Quân thì có thể ngày 18 này sẽ bị trục xuất ra khỏi Việt Nam.
Những nhà tranh đấu bị kêu án chỉ vì họ nói lên quan điểm, và đó là quyền tự do bày tỏ tư tưởng hay quyền tự do ngôn luận, là những quyền tự do căn bản của một con người, và theo tôi đó là không công bằng.
Tuy nhiên chúng ta cũng biết nhà cầm quyền Việt Nam ngày nay là thành viên của WTO, là thành viên không thường trực của Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc và chúng ta cũng thấy họ tiếp tục áp dụng cái luật rừng đối với những nhà đấu tranh cho dân chủ, bất chấp khuyến cáo của dư luận.
Vì vậy, chúng tôi thấy đó là điều bất công, và chúng tôi cũng thấy nền pháp lý của nhà cầm quyền Việt Nam hiện nay hoàn toàn do đảng cộng sản khống chế, chi phối. Nên chúng tôi thấy rõ ràng trong phiên tòa, họ đã có một số quyết định trước do nhu cầu chính trị.
Thành ra, tôi coi đây là một điều vô cùng bất công với những nhà dấu tranh trong nước, cũng vì vậy, tôi nghĩ rằng anh em chúng tôi sẵn sàng tiếp tục đấu tranh, để làm sao can thiệp, lên tiếng nói và vận động dư luận trong và ngoài nước, để giúp cho những nhà dân chủ trong nước sớm được trả tự do. Họ đang bị giam cầm chỉ vì nói lên quan điểm ôn hòa, không bạo động, và muốn dân chủ hóa, muốn thay đổi tốt đẹp cho đất nước Việt Nam.
“Nhu cầu chính trị”
Nguyễn Khanh: cô Thùy An vừa nói những bản án này là những bản án nhẹ, vì ngay chính phía Việt Nam đang cần điều mà chúng tôi xin phép được nhắc lại chữ cô dùng là "nhu cầu chính trị".
Phải chăng vụ án được nhiều người gọi là “vụ án Việt Tân” này được thế giới chú ý đến, được chính phủ nhiều quốc gia lên tiếng bênh vực, thành ra bản án đã nhẹ hơn so với những bản án khác? Cô có nghĩ như vậy không?
Cô Thùy An: dạ vâng. Một trong những lý do đạt đến thành quả này như là vừa rôi ông thấy nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam bắt bớ hoàng loạt người, đã gây sự chú ý đặc biệt đến dư luận quốc tế. Ngoài ra một số anh em của chúng tôi khắp nơi đã liên tục vận động, làm sao để chính giới nhiều người phải quan tâm, can thiệp cũng như gây áp lực lên nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam.
Ở đây chúng tôi cũng xin được nói thêm là nếu có một số suy diễn của một số người cho rằng nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam có phân biệt đối xử với đảng Việt Tân là vì lý do đảng Việt Tân bắt tay với đảng Cộng Sản Việt Nam, thì một lần nữa chúng tôi xin được khẳng định điều này hoàn toàn là vu khống.
Chúng tôi cũng muốn chia sẻ rằng những điều này do chính đảng Cộng Sản Việt Nam dựng lên nhằm chia rẽ đảng Việt Tân với hàng ngũ những nhà đấu tranh trong nước, và đây là điều cần lưu tâm, để làm sao cho hàng ngũ đấu tranh không bị phân tán bởi những âm mưu chia rẽ, làm cho anh em hiểu lầm nhau, không kết hợp để dân chủ hóa đất nước, giúp đất nước tốt đẹp hơn. Đó là những gì tôi muốn được chia sẻ ở đây.
Nguyễn Khanh: thay mặt quý thính giả, cám ơn cô Thùy An.